CHUYỂN ĐỔI SỐ VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA ĐỐI VỚI GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ - TƯ TƯỞNG CHO ĐOÀN VIÊN THANH NIÊN Ở CÁC NHÀ TRƯỜNG QUÂN ĐỘI

1. Vai trò của chuyển đổi số đối với giáo dục chính trị - tư tưởng cho đoàn viên thanh niên ở các nhà trường quân đội

Cuộc Cách mạng công nghiệp (CMCN) lần thứ tư với công nghệ thông tin là một trong những trụ cột chính, đã và đang diễn ra một cách nhanh chóng, mạnh mẽ, gây tác động sâu sắc, toàn diện đến mọi mặt, mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số là xu thế tất yếu, khách quan. Giáo dục - đào tạo (GD-ĐT) được xác định là một trong 8 lĩnh vực hàng đầu được ưu tiên triển khai thực hiện chuyển đổi số trong Chương trình chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030. Chương trình xác định: “Phát triển nền tảng hỗ trợ dạy và học từ xa, ứng dụng triệt để công nghệ số trong công tác quản lý, giảng dạy và học tập; số hóa tài liệu, giáo trình; xây dựng nền tảng chia sẻ tài nguyên giảng dạy và học tập theo cả hình thức trực tiếp và trực tuyến. Phát triển công nghệ phục vụ giáo dục, hướng tới đào tạo cá thể hóa” [1]. Nhằm tiếp tục đổi mới căn bản, toàn diện GD-ĐT gắn với xu thế chuyển đổi số, Nghị quyết Đại hội đại biểu lần thứ XIII của Đảng tiếp tục khẳng định: “Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học; từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý dạy và học trực tuyến, qua Internet, truyền hình, các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học; giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội” và “Đào tạo con người theo hướng có đạo đức, kỉ luật, kỉ cương, ý thức trách nhiệm công dân, xã hội; có kĩ năng sống, kĩ năng làm việc, ngoại ngữ, công nghệ thông tin, công nghệ số, tư duy sáng tạo và hội nhập quốc tế” [2]

Trường Sĩ quan Chính trị

GD-ĐT trong nền giáo dục quốc dân nói chung, giáo dục chính trị - tư tưởng (GDCT-TT) trong Quân đội nói riêng là bộ phận quan trọng của công tác tư tưởng, một mặt hoạt động cơ bản của công tác đảng, công tác chính trị trong quân đội, có ý nghĩa quyết định đến việc xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị, làm cơ sở để nâng cao chất lượng tổng hợp và sức chiến đấu của quân đội, là chủ trương nhất quán trong đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Khi nói về vai trò của công tác GDCT-TT, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhiều lần khẳng định: “Giáo dục tư tưởng và lãnh đạo tư tưởng là việc quan trọng nhất của Đảng. Phải kiên quyết chống cái thói xem nhẹ tư tưởng” [3]. Vai trò của GDCT-TT thể hiện tập trung ở việc trang bị thế giới quan, phương pháp luận khoa học, bồi dưỡng lập trường giai cấp công nhân, nâng cao nhận thức, bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, ý thức chấp hành pháp luật Nhà nước, kỷ luật quân đội và tinh thần cảnh giác cách mạng cho quân nhân, công nhân viên chức, lao động quốc phòng.

Học viên Trường Quân sự Quân đoàn 4 tham quan, học tập tại phòng truyền thống

Thời gian qua, chuyển đổi số trong GD-ĐT đã từng bước được thực hiện và thu được nhiều kết quả khả quan, tích cực. Tuy nhiên, trong GDCT-TT chuyển đổi số vẫn là điều mới mẻ, bỡ ngỡ đối với nhiều cơ sở GD-ĐT, trong đó có các học viện, nhà trường quân đội. Bởi lẽ, lĩnh vực quân sự, quốc phòng, an ninh có những nét đặc thù riêng như: tính khẩn trương, tính thống nhất, tập trung, tính bí mật cao, tính biến động, phức tạp; các hình thức, phương pháp giáo dục chính trị, tư tưởng hết sức đa dạng; các môn giáo dục chính trị có tính trừu tượng, nhiều học thuật, mang tính hàn lâm, chưa thực sự hấp dẫn, kích thích hứng thú của người học; công tác tư tưởng là một mặt trận thuộc lĩnh vực tinh thần, khó đánh giá hiệu quả. Việc lượng hóa, số hóa giáo án, bài giảng, giáo trình, tài liệu, luận văn, luận án, đề tài khoa học còn gặp nhiều khó khăn trong bảo đảm an toàn thông tin; việc vận dụng, áp dụng các công nghệ số, kỹ thuật số vào giảng dạy, truyền tải kiến thức còn hạn chế…

Là một bộ phận ưu tú của thanh niên Việt Nam, thanh niên quân đội là lực lượng xung kích, trực tiếp thực hiện nhiệm vụ chính trị của quân đội nói chung, ở các nhà trường quân đội nói riêng. Đa số đoàn viên thanh niên (ĐVTN) ở các nhà trường quân đội có lập trường tư tưởng kiên định, vững vàng, có kiến thức cơ bản, toàn diện về mọi mặt, là những cán bộ, sĩ quan tương lai, ra trường đảm nhiệm các cương vị, chức trách cốt yếu ở đơn vị. Với tinh thần hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, trong các giai đoạn cách mạng, ĐVTN ở các nhà trường quân đội đã luôn phát huy cao độ phẩm chất, bản lĩnh chính trị; phát huy tốt vai trò nòng cốt, xung kích, đi đầu trong các phong trào của thanh niên quân đội; chủ động, tích cực trong mọi nhiệm vụ, trên mọi mặt trận, làm lan tỏa, phát huy phẩm chất cao quý “Bộ đội Cụ Hồ”.

Trước những diễn biến phức tạp, khó lường của tình hình thế giới, khu vực, sự chống phá của các thế lực thù địch, phản động; cuộc CMCN lần thứ tư, nhất là công nghệ số phát triển mạnh mẽ, tạo sự thay đổi trên nhiều lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực GD-ĐT, quốc phòng, an ninh; sự du nhập các loại hình văn hóa, lối sống thực dụng, cơ hội đã, đang tác động trực tiếp hàng ngày, hàng giờ đến nhận thức, tư tưởng, tâm lý, tình cảm của lực lượng ĐVTN trong quân đội, ĐVTN ở các nhà trường quân đội. Đã xuất hiện“một bộ phận thanh niên giảm sút niềm tin, thiếu ý thức chấp hành pháp luật, sống thực dụng, thiếu lý tưởng; có biểu hiện xa rời truyền thống văn hoá tốt đẹp của dân tộc, sa vào chủ nghĩa cá nhân” [4]. Tình hình đó làm cho nhiệm vụ GDCT-TT cho ĐVTN nói chung, ĐVTN ở các nhà trường quân đội nói riêng đứng trước những thời cơ và thách thức mới; đòi hỏi phải quán triệt và thực hiện tốt một số vấn đề có tính nguyên tắc.

2. Những yêu cầu định hướng đối với giáo dục chính trị - tư tưởng cho đoàn viên thanh niên ở các nhà trường quân đội đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số

Một là, GDCT-TT cho ĐVTN phải bám sát mục tiêu, yêu cầu đào tạo đội ngũ cán bộ quân đội; hướng đến thực hiện thắng lợi mục tiêu, yêu cầu đào tạo của mỗi nhà trường trước tác động của cuộc CMCN lần thứ 4

Để xây dựng và phát triển nguồn lực cán bộ quân đội, cần tập trung giải quyết việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Đây là yêu cầu quan trọng hàng đầu chi phối hoạt động GD-ĐT nói chung, hoạt động GDCT-TT cho ĐVTN ở các nhà trường quân đội nói riêng. Bởi lẽ, đây là yếu tố tiên quyết, định hướng mọi tổ chức, mọi lực lượng, mọi nỗ lực sư phạm, bảo đảm ĐVTN khi ra trường sẵn sàng đáp ứng với những yêu cầu, đòi hỏi của thực tiễn hoạt động quân sự trong giai đoạn mới.

Mục tiêu đào tạo đội ngũ cán bộ trong các trường sĩ quan hiện nay được xác định: “Đào tạo đội ngũ cán bộ cấp chiến thuật có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức cách mạng trong sáng, có kiến thức, trình độ cao đẳng, đại học theo các nhóm ngành tương ứng của Nhà nước, có trình độ chính trị, quân sự chuyên ngành, ngoại ngữ, tin học, năng lực tư duy và thực hành theo nhiệm vụ chức trách” [5]. Trên cơ sở mục tiêu chung, các nhà trường quân đội cần cụ thể hóa thành các mục tiêu, yêu cầu đào tạo nhằm đảm bảo cho cho ĐVTN khi ra trường có đủ phẩm chất, năng lực hoàn thành tốt nhiệm vụ, chức trách được giao.

Bám sát và hướng vào thực hiện mục tiêu đã xác định, các lực lượng trong các nhà trường quân đội, trước hết là cấp ủy, chỉ huy, cơ quan chức năng, các khoa giáo viên, các đơn vị quản lý học viên phải quán triệt, nghiên cứu để xây dựng, rà soát, điều chỉnh, hoàn thiện quy trình, chương trình, nội dung đào tạo theo hướng “chuẩn hóa, hiện đại hóa”, đảm bảo tính kế thừa. Trong đó, chú trọng cập nhật, bổ sung vào chương trình, nội dung đào tạo những vấn đề mới về quân sự, quốc phòng; những âm mưu, thủ đoạn mới của các thế lực thù địch; chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới; sự phát triển của khoa học công nghệ, nghệ thuật quân sự, trang bị, vũ khí thế hệ mới và thực tiễn huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu của đơn vị; lựa chọn hình thức, phương pháp giáo dục phù hợp; phát huy tính chủ động, tự giác, tích cực, sáng tạo của ĐVTN; phát huy vai trò, trách nhiệm, tính phối hợp của các lực lượng trong quá trình GDCT-TT nhằm trang bị cho ĐVTN những kiến thức chuyên ngành cơ bản, vững chắc, chuyên sâu, có khả năng tư duy độc lập, sáng tạo để đội ngũ sĩ quan quân đội tương lai vừa nắm chắc chuyên môn nghiệp vụ, có khả năng chỉ huy, quản lý, tổ chức, điều hành, huấn luyện bộ đội, vừa có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt đáp ứng nhu cầu thực tiễn thực hiện nhiệm vụ trong tình hình mới.

Hai là, GDCT-TT cho ĐVTN phải được tiến hành khoa học, thường xuyên, đồng bộ, liên tục hướng vào việc nâng cao nhận thức, kiến thức, trang bị kỹ năng số, năng lực số; xây dựng thế giới quan khoa học cách mạng, phẩm chất đạo đức, lối sống trong sạch, lành mạnh, khát vọng cống hiến; hình thành bản lĩnh chính trị vững chắc cho ĐVTN.

Với thành công của cuộc CMCN lần thứ tư, chuyển đổi số chính là xu hướng của xã hội nói chung và lĩnh vực GD-ĐT, GDCT-TT nói riêng. Những lợi ích mà chuyển đổi số mang lại cho quá trình giáo dục là hết sức rõ ràng. Tuy nhiên, không phải tất cả các chủ thể giáo dục đều có nhận thức sâu sắc về chuyển đổi số; ở một số chủ thể xuất hiện tâm lý ngại thay đổi, ngại bắt đầu lại; việc nghiên cứu, ứng dụng các công nghệ, phần mềm số hóa trong quá trình triển khai tổ chức giảng dạy, học tập chính trị, trong quản lý, điều hành các hình thức huấn luyện, sinh hoạt chính trị, các hoạt động của bộ đội còn hạn chế. Chính vì vậy, tạo sự thống nhất và đồng thuận trong nhận thức của cán bộ, giảng viên, cán bộ quản lý học viên và các lực lượng giáo dục khác về tính tất yếu, vai trò của quá trình chuyển đổi số trong GDCT-TT là cần thiết; để từ đó tăng cường các hình thức, biện pháp, xây dựng kế hoạch tổng thể và tiến hành đào tạo, bồi dưỡng rèn luyện toàn diện các chủ thể giáo dục, chú trọng bồi dưỡng tác phong công tác, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, năng lực tư duy sáng tạo, kĩ năng ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ số đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ GDCT-TT.

Để xây dựng cho ĐVTN một thế giới quan khoa học cách mạng, nhân sinh quan cộng sản trước tác động mạnh mẽ của cuộc CMCN lần thứ tư như hiện nay đòi hỏi quá trình GDCT-TT phải được tiến hành một cách khoa học, thường xuyên, đồng bộ, phù hợp với tình hình thực tiễn. Trước hết các lực lượng giáo dục phải thống nhất về mặt nhận thức, phải ý thức sâu sắc về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của việc GDCT-TT cho ĐVTN; phối hợp chặt chẽ với nhau, xây dựng mục tiêu, yêu cầu, nội dung và vận dụng đa dạng các phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục trong không gian, thời gian khác nhau; trên cơ sở đó quản lý, điều khiển linh hoạt việc thực hiện nhịp nhàng, đồng bộ từ Ban Giám hiệu nhà trường đến các khoa, đội ngũ giảng viên, đội ngũ cán bộ chính trị, cán bộ quản lý và các lực lượng giáo dục khác.

Quá trình GD-ĐT trong các nhà trường quân đội là một quá trình tổng thể bao gồm nhiều hoạt động nhằm hình thành phẩm chất, năng lực toàn diện cho ĐVTN. Phẩm chất nhân cách của ĐVTN - người sĩ quan tương lai là một chỉnh thể thống nhất bao gồm: phẩm chất chính trị, đạo đức, văn hóa, lối sống, phong cách, thẩm mỹ… những phẩm chất này gắn bó chặt chẽ, đan xen vào nhau, tác động qua lại lẫn nhau thúc đẩy nhau cùng phát triển, tạo thành một chỉnh thể thống nhất. Trong đó, phẩm chất chính trị giữ vai trò nền tảng định hướng chính trị cho sự phát triển các phẩm chất nhân cách khác. Vì vậy, khi tiến hành GDCT-TT phải hướng tới phát triển toàn diện các phẩm chất nhân cách, giá trị hình mẫu thanh niên Việt Nam, thanh niên Quân đội thời kỳ mới, đó là: có lý tưởng cách mạng; bản lĩnh vững vàng; trung với nước, hiếu với dân; đoàn kết, tự giác, kỷ luật nghiêm minh; đạo đức trong sáng; lối sống văn hóa; tuân thủ pháp luật; xung kích đi đầu, tiên phong hành động; sáng tạo không ngừng; học tập liên tục; có sức khỏe tốt; kỹ năng phù hợp; khát vọng vươn lên. Mặt khác, khi tiến hành nội dung giáo dục các phẩm chất nhân cách phải hướng đến hình thành phẩm chất chính trị cho ĐVTN, đảm bảo thực hiện mục tiêu mô hình nhân cách đã xác định.

So với quá trình dạy học nhằm trang bị cho ĐVTN hệ thống kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo nghề nghiệp theo mục tiêu, yêu cầu đào tạo thì GDCT-TT là quá trình khó khăn, phức tạp, lâu dài, hiệu quả thường khó đánh giá hơn. Mục tiêu nhất quán của quá trình GDCT-TT là phải hướng đến hình thành bản lĩnh chính trị cho ĐVTN. Bản lĩnh chính trị của ĐVTN thể hiện ở sự vững vàng trong quan điểm, lập trường chính trị; ở sự “nhạy bén chính trị”, sự tôn trọng chuẩn mực “chân, thiện, mỹ” để ứng xử một cách độc lập, sáng tạo trong đời sống chính trị - xã hội. Để rèn luyện bản lĩnh chính trị cho ĐVTN đạt đến trình độ cao, có khả năng tự quyết định một cách độc lập, sáng tạo, ĐVTN phải trải qua quá trình rèn luyện, tu dưỡng, phấn đấu thường xuyên, kiên trì và bền bỉ trong môi trường cách mạng. Muốn vậy, quá trình GDCT-TT, đặc biệt là các chủ thể giáo dục phải khơi dậy ở ĐVTN khát vọng cống hiến, phấn đấu hết mình cho sự nghiệp xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; phải bồi dưỡng cho ĐVTN có nhận thức đúng về con đường cách mạng Việt Nam… để tạo dựng, nuôi dưỡng niềm tin chính trị, thúc đẩy hành vi chính trị đúng đắn. Quá trình GDCT-TT cần tích cực đưa ĐVTN vào những trải nghiệm thực tiễn hoạt động chính trị, quân sự, xã hội đa dạng, qua đó tôi luyện hình thành bản lĩnh chính trị cho ĐVTN.

Ba là, GDCT-TT cho ĐVTN phải bảo đảm phát huy được sức mạnh tổng hợp của tất cả các lực lượng, các tổ chức; tập trung xây dựng hệ thống học liệu số, ưu tiên ứng dụng công nghệ số, kỹ năng số vào quá trình giáo dục, đồng thời phát huy cao độ tích tính cực, chủ động, sáng tạo của ĐVTN

GDCT-TT cho ĐVTN trong các nhà trường quân đội là trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy các cấp, các tổ chức, các chủ thể, lực lượng giáo dục. Phát huy vai trò, trách nhiệm của các tổ chức, các chủ thể, lực lượng giáo dục theo chức năng, nhiệm vụ được giao sẽ tạo ra sức mạnh tổng hợp để nâng cao hiệu quả GDCT-TT. Theo đó, chủ thể lãnh đạo quá trình GDCT-TT, cụ thể là các cấp ủy, tổ chức đảng các cấp phải xác định chính xác các chủ trương, biện pháp lãnh đạo, trong đó chú trọng phát huy tính tiền phong, gương mẫu của đội ngũ cán bộ, đảng viên nhằm đưa các chủ trương, biện pháp lãnh đạo thành hiện thực. Chỉ huy các cấp phải cụ thể hóa chủ trương, biện pháp lãnh đạo GDCT-TT thành kế hoạch cụ thể, trong đó xác định rõ nội dung, hình thức, phương pháp, thời gian; chỉ đạo triển khai thực hiện nghiêm túc, chất lượng cao.

Nhóm chủ thể trực tiếp GDCT-TT và triển khai thực hiện, cụ thể là đội ngũ giảng viên khoa học xã hội và nhân văn cần chú trọng nâng cao chất lượng giảng dạy, tích cực, chủ động xây dựng hệ thống học liệu số; thường xuyên học tập trau dồi trình độ ngoại ngữ, tin học, kỹ năng sử dụng phương tiện, thiết bị điện tử, máy tính, công nghệ số, kỹ năng số cho dạy học. Tích cực áp dụng phương pháp giảng dạy hiện đại, lấy người học làm trung tâm nhằm phát huy tính tự học, tự nghiên cứu của ĐVTN, chuyển từ trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất, nhân cách người học đáp ứng tốt yêu cầu Cuộc CMCN lần thứ tư. Đội ngũ cán bộ chính trị, cụ thể là đội ngũ trợ lý các cơ quan tham mưu, cán bộ quản lý học viên - người thầy thứ hai cần phải “thân thiết như một người chị, công bình như một người anh, hiểu biết như một người bạn” [6], tích cực, chủ động học tập, rèn luyện, ứng dụng kỹ năng số vào công tác quản lý, điều hành, huấn luyện; nâng cao năng lực toàn diện kết hợp với đổi mới phong cách làm việc đáp ứng yêu cầu GDCT-TT trong tình hình mới. Gần gũi, chủ động nắm bắt, đánh giá, phân loại và giải quyết tư tưởng của ĐVTN; duy trì có nền nếp việc nắm tình hình tư tưởng ĐVTN qua chế độ báo cáo, giao ban, phản ánh; duy trì nghiêm chế độ học tập, sinh hoạt, công tác, chú trọng rèn kỷ luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật nhà nước, kỷ luật quân đội cho ĐVTN.

Các chủ thể phối hợp trong quá trình GDCT-TT bao gồm các tổ chức quần chúng, các cơ quan chức năng, gia đình, bạn bè… trong đó, đặc biệt là vai trò của tổ chức Đoàn cơ sở. Các chủ thể này cần đề cao tinh thần trách nhiệm, thực hiện tốt việc ứng dụng chuyển đổi số vào các khâu, các bước nhằm thay đổi, tối ưu hóa hoạt động công tác và phong trào thanh niên; xây dựng kế hoạch, quản lý, giáo dục, rèn luyện, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho ĐVTN thực hiện nội dung, chương trình, mục tiêu đã xác định; đồng thời quan tâm chăm lo đời sống vật chất tinh thần, đảm bảo cơ sở vật chất, công cụ, phương tiện nâng cao hiệu quả GDCT-TT cho ĐVTN.

Đối với ĐVTN, vừa là đối tượng vừa là chủ thể của quá trình giáo dục, cần xây dựng động cơ, thái độ, trách nhiệm học tập đúng đắn. ĐVTN phải thực sự là chủ thể năng động, sáng tạo, tự giác, tích cực trong quá trình tiếp thu kiến thức, tích luỹ kinh nghiệm; tự mình nghiên cứu, tìm tòi cách thức, biện pháp, sử dụng công nghệ thông tin, công nghệ số như một công cụ hữu ích nhằm nâng cao hiệu quả học tập, rèn luyện ý thức, bản lĩnh chính trị đáp ứng yêu cầu phẩm chất, năng lực cần có của người cán bộ, sĩ quan quân đội tương lai. Kiên quyết khắc phục những biểu hiện trung bình chủ nghĩa, thỏa mãn, ngại học, lười học, lười nghiên cứu, xem nhẹ lý luận chính trị, ngại khó, ngại khổ, không có chí tiến thủ vươn lên trong học tập, rèn luyện, công tác.

Bốn là, giáo dục chính trị - tư tưởng cho đoàn viên thanh niên phải được tiến hành trong môi trường văn hóa tốt đẹp, môi trường số an toàn; kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, quản lý tư tưởng với quản lý kỷ luật, giáo dục thuyết phục với các biện pháp hành chính.

Môi trường văn hóa quân sự là toàn bộ các giá trị vật chất và tinh thần hợp thành một chỉnh thể trong không gian và thời gian xác định, có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc xây dựng, hoàn thiện nhân cách người quân nhân cách mạng. Chính trong môi trường văn hóa mà mỗi cán bộ, chiến sĩ nói chung, lực lượng ĐVTN nói riêng bằng hoạt động thực tiễn xã hội, tiếp nhận các giá trị văn hóa quân đội để phát triển, hoàn thiện phẩm chất, nhân cách của bản thân. Nhận thức được tầm quan trọng của môi trường văn hóa quân sự, GDCT-TT cần phải được tiến hành trong môi trường lành mạnh, an toàn là yêu cách khách quan, thường xuyên. GDCT-TT trong môi trường văn hóa quân sự lành mạnh, phong phú, an toàn sẽ là nhân tố thuận lợi để giáo dục, bồi dưỡng, phát triển nhân cách, hình mẫu thanh niên quân đội thời đại mới, động viên ĐVTN phấn đấu vươn lên, khắc phục mọi khó khăn, gian khổ; đồng thời, trực tiếp góp phần nâng cao chất lượng huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, xây dựng cơ quan, đơn vị vững mạnh về chính trị - tư tưởng. Bên cạnh đó, môi trường số an toàn với hành lang pháp lý đủ mạnh và hoàn thiện sẽ là cơ sở để quá trình GDCT-TT được diễn ra an toàn, hiệu quả, thiết thực.

Gắn kết chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, xây là cơ bản, chống phải quyết liệt, hiệu quả là vấn đề có tính quy luật trong giáo dục hình thành các phẩm chất nhân cách nói chung, phẩm chất chính trị cho ĐVTN nói riêng. Môi trường quân đội lành mạnh, kỷ luật nghiêm minh thực sự là “cái nôi” trong việc hình thành, nuôi dưỡng, giáo dục toàn diện ĐVTN theo mục tiêu, yêu cầu đào tạo. Tuy nhiên, GDCT-TT cũng không tránh khỏi và chịu sự tác động mạnh mẽ trái chiều của các điều kiện kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội trong nước và quốc tế, đặc biệt là sự chống phá quyết liệt của các thế lực thù địch thông qua chiến lược “diễn biến hòa bình”, “phi chính trị hóa” Quân đội. Do vậy, yêu cầu có tính nguyên tắc trong GDCT-TT cho ĐVTN là phải kết hợp chặt chẽ giữa việc xây dựng đạo đức, bồi dưỡng những phẩm chất tốt đẹp, khơi dậy ý thức tự nguyện vươn lên, khát vọng cống hiến, lẽ sống, hoài bão của tuổi trẻ... với việc đấu tranh với những biểu hiện phi đạo đức, sai trái, phản giá trị, phản văn hóa, tệ nạn tham ô, tham nhũng, lãng phí, quan liêu, xa rời quần chúng, các biểu hiện suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống, ý thức tổ chức kỷ luật kém, thoái thác nhiệm vụ... Xây phải gắn liền với chống, trong xây có chống và ngược lại. GDCT-TT cho ĐVTN phải được tiến hành thường xuyên, liên tục, kết hợp chặt chẽ giữa các biện pháp tuyên truyền, giáo dục thuyết phục với biện pháp hành chính, xử lý kỷ luật nghiêm minh. Xây và chống là hai mặt không thể tách rời của quá trình xây dựng nhân cách, không được tuyệt đối hóa hoặc xem nhẹ mặt nào. Tuy nhiên, trong khi kết hợp giữa hai yếu tố đó cần coi trọng, tăng cường giáo dục, động viên, thuyết phục ĐVTN. [i]