Trong bối cảnh chuyển đổi số và xã hội tri thức phát triển mạnh mẽ, học tập của người lớn đang trở thành yêu cầu tất yếu của phát triển bền vững. Cuốn sách “Học tập của người lớn trong kỷ nguyên số” của PGS, TS. Tô Bá Trượng mang đến một cách tiếp cận khoa học, hệ thống và giàu giá trị thực tiễn cho lĩnh vực còn nhiều khoảng trống này ở Việt Nam. Tạp chí giáo chức Việt Trân xin trân trọng giới thiệu với bạn đọc cuốn sách: “HỌC TẬP CỦA NGƯỜI LỚN TRONG KỶ NGUYÊN SỐ”
“HỌC TẬP CỦA NGƯỜI LỚN TRONG KỶ NGUYÊN SỐ”
Một công trình khoa học có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của xã hội tri thức, học tập không còn là hoạt động giới hạn trong trường lớp hay gắn với một giai đoạn nhất định của đời người. Ngày nay, học tập đã trở thành một quá trình liên tục, suốt đời, gắn chặt với năng lực thích ứng, phát triển cá nhân và phát triển xã hội. Đặc biệt, đối với người trưởng thành – lực lượng nòng cốt của thị trường lao động và đời sống kinh tế – xã hội – học tập không chỉ là nhu cầu cá nhân mà còn là yêu cầu khách quan của phát triển bền vững.Trong bối cảnh toàn cầu hóa, chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của xã hội tri thức, học tập không còn là hoạt động giới hạn trong trường lớp hay gắn với một giai đoạn nhất định của đời người. Ngày nay, học tập đã trở thành một quá trình liên tục, suốt đời, gắn chặt với năng lực thích ứng, phát triển cá nhân và phát triển xã hội. Đặc biệt, đối với người trưởng thành – lực lượng nòng cốt của thị trường lao động và đời sống kinh tế – xã hội – học tập không chỉ là nhu cầu cá nhân mà còn là yêu cầu khách quan của phát triển bền vững.
Tuy nhiên, thực tiễn ở Việt Nam cho thấy, so với giáo dục trẻ em và giáo dục chính quy, học tập của người lớn vẫn chưa được quan tâm tương xứng, cả về phương diện lý luận lẫn tổ chức thực tiễn. Nhiều chủ trương, chính sách về học tập suốt đời đã được ban hành, song việc triển khai còn thiếu đồng bộ; chương trình học tập chưa thực sự phù hợp với đặc điểm tâm – sinh lý, nhu cầu và điều kiện sống của người trưởng thành; đội ngũ cán bộ, giảng viên chuyên trách về học tập người lớn còn hạn chế; hệ thống các thiết chế học tập suốt đời phát triển chưa tương xứng với yêu cầu của kỷ nguyên số. Trong khi đó, nhiều quốc gia trên thế giới đã coi học tập người lớn là một bộ phận hữu cơ của hệ thống giáo dục quốc dân và là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội.
Xuất phát từ thực tiễn đó, cuốn sách “Học tập của người lớn trong kỷ nguyên số” của PGS, TS. Tô Bá Trượng, do Nhà xuất bản Tri Thức xuất bản tháng 11 năm 2025, ra đời như một công trình khoa học có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn, góp phần bổ sung, hệ thống hóa và phát triển lĩnh vực học tập người lớn ở Việt Nam trong bối cảnh mới.
Ngay từ chương mở đầu, tác giả đã đặt “Học tập suốt đời” như một nền tảng lý luận xuyên suốt toàn bộ cuốn sách, làm rõ mối quan hệ hữu cơ giữa học tập suốt đời và học tập người lớn, đồng thời khẳng định vai trò trung tâm của học tập suốt đời trong xã hội tri thức và kỷ nguyên số. Cách tiếp cận này không chỉ giúp định vị học tập người lớn trong tổng thể hệ thống giáo dục quốc dân, mà còn tạo cơ sở để người đọc tiếp cận các nội dung chuyên sâu về nguyên tắc, chương trình, phương pháp và quản lý hoạt động học tập của người lớn ở các chương tiếp theo.
Về mục tiêu, cuốn sách hướng tới bốn định hướng lớn:
(1) Góp phần hệ thống hóa những vấn đề lý luận cốt lõi của hoạt động học tập người lớn, trên nền tảng các lý thuyết học tập truyền thống và hiện đại;
(2) Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến học tập người lớn, bao gồm động cơ, nhu cầu, mục đích học tập, đặc điểm tâm – sinh lý, xã hội học và bối cảnh sống của người trưởng thành;
(3) Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc tổ chức, quản lý và đánh giá hoạt động học tập người lớn, gắn với vai trò của các cơ sở giáo dục và thiết chế học tập suốt đời;
(4) Định hướng xu hướng phát triển học tập người lớn trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, từ đó đề xuất các mô hình và giải pháp phù hợp với điều kiện Việt Nam.
Về cấu trúc, cuốn sách được tổ chức thành bốn phần chính, trình bày mạch lạc và logic. Phần I tập trung vào các cơ sở lý luận nền tảng của học tập người lớn và học tập suốt đời. Phần II đi sâu vào thiết kế nội dung, chương trình và tổ chức hoạt động học tập phù hợp với người trưởng thành trong bối cảnh chuyển đổi số. Phần III phản ánh những đổi mới trong đánh giá, công nhận kết quả học tập, đồng thời phân tích việc ứng dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, blockchain và mạng xã hội trong giáo dục người lớn.
Đặc biệt, chương cuối của cuốn sách nhấn mạnh vấn đề “Năng lực số – chìa khóa của học tập người lớn trong kỷ nguyên số”, được xem là điểm nhấn quan trọng cả về lý luận lẫn thực tiễn. Trong chương này, tác giả không chỉ làm rõ khái niệm, cấu trúc và các thành tố của năng lực số đối với người trưởng thành, mà còn phân tích vai trò quyết định của năng lực số trong việc giúp người lớn tiếp cận tri thức, tham gia học tập linh hoạt, cá nhân hóa và thích ứng với những biến đổi nhanh chóng của công nghệ và thị trường lao động. Năng lực số được tác giả xem như điều kiện tiên quyết để hiện thực hóa học tập suốt đời, thu hẹp khoảng cách số và thúc đẩy công bằng trong tiếp cận giáo dục trong xã hội hiện đại.
Có thể khẳng định, “Học tập của người lớn trong kỷ nguyên số” là một tài liệu tham khảo có giá trị đối với các nhà nghiên cứu, giảng viên, cán bộ quản lý giáo dục, cán bộ làm công tác học tập cộng đồng và sinh viên các ngành khoa học giáo dục. Cuốn sách không chỉ góp phần bổ sung nền tảng lý luận cho lĩnh vực học tập người lớn – một lĩnh vực còn thiếu vắng các công trình hệ thống và cập nhật ở Việt Nam, mà còn mang đậm tính thực tiễn, phục vụ trực tiếp cho công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực trong kỷ nguyên số.
Xin trân trọng giới thiệu cuốn sách cùng quý độc giả, và hy vọng rằng công trình này sẽ trở thành người bạn đồng hành hữu ích trên hành trình học tập không ngừng nghỉ của mỗi cá nhân và của toàn xã hội trong thời đại chuyển đổi số hiện nay.
