1. Đặt vấn đề
Giáo dục, đào tạo là nhiệm vụ chính trị trung tâm, được Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện Chính trị thường xuyên lãnh đạo, chỉ đạo, cấp ủy, chỉ huy các cơ quan đơn vị triển khai, tổ chức thực hiện thường xuyên có nền nếp. Do đó, chất lượng giáo dục, đào tạo không ngừng được nâng cao trong những năm vừa qua, góp phần quan trọng khẳng định vị thế và uy tín của Học viện trong Quân đội và hệ thống giáo dục, đào tạo của quốc gia. Trong bối cảnh đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo của đất nước hiện nay, trước yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới đòi hỏi công tác giáo dục, đào tạo ở Học viện Chính trị tiếp tục được đẩy mạnh, nâng cao chất lượng hơn nữa theo hướng chuyển từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện phẩm chất, năng lực của người học theo mô hình, mục tiêu đào tạo và chuẩn đầu ra đã xác định.
Lãnh đạo Học viện Chính trị trao bằng tốt nghiệp cho các học viên Lớp hoàn chỉnh chương trình Cao cấp Lý luận Chính trị khóa 13.
2. Nội dung nghiên cứu
2.1. Sự cần thiết phải phối hợp các lực lượng trong thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo
Quán triệt, đẩy mạnh thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 1657-NQ/QUTW ngày 20/12/2022 của Quân ủy Trung ương “Về đổi mới công tác giáo dục, đào tạo đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng Quân đội trong tình hình mới”. Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện Chính trị đã tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo và triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, hiệu quả nhằm tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học của Học viện. Trong đó, đã xác định nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các lực lượng trong thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo của Học viện là một nội dung có ý nghĩa quan trọng. Đây là đòi hỏi khách quan, cấp thiết, đồng thời cũng là một trong những chức năng cơ bản, nhiệm vụ trọng tâm của các lực lượng sư phạm, nhất là các cơ quan quản lý giáo dục, đào tạo của Học viện. Bởi với chức năng, nhiệm vụ chính là các cơ quan tham mưu cho Đảng ủy, Ban giám đốc Học viện chủ trương, biện pháp lãnh đạo, quản lý, điều hành và bảo đảm hoạt động giáo dục, đào tạo; trực tiếp tham gia xây dựng mô hình, mục tiêu, chương trình, nội dung đào tạo cho các đối tượng học viên; quản lý, điều hành kế hoạch huấn luyện; phối hợp, hiệp đồng với các lực lượng trong và ngoài nhà trường tham gia hoạt động giáo dục, đào tạo; trực tiếp hướng dẫn, kiểm tra, đánh giá và thanh tra kết quả thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo cho các đối tượng đào tạo. Để các cơ quan quản lý giáo dục, đào tạo hoàn thành được chức năng, nhiệm vụ của mình, đòi hỏi phải tăng cường và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan này.
2.2. Nội dung phối hợp các lực lượng trong thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo
Phối hợp các lực lượng trong thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo ở Học viện Chính trị là tổng thể những hoạt động có chủ đích của các cơ quan chuyên trách, khoa giáo viên, hệ quản lý học viên thông qua việc tổ chức, hiệp đồng, phân công, điều phối các hoạt động một cách có kế hoạch dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện nhằm đạt được mục tiêu nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo của Học viện trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay. Thực chất hoạt động phối hợp các lực lượng trong thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo nhằm huy động các cá nhân, tổ chức, cơ quan, đơn vị tham gia xây dựng, tổ chức thực hiện quá trình đào tạo ở Học viện. Phát huy sức mạnh tổng hợp nâng cao chất lượng đào tạo, đặc biệt là trước yêu cầu về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo của đất nước hiện nay. Phối hợp các lực lượng trong thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo còn là phương thức tổ chức, hiệp đồng, bảo đảm, hỗ trợ, chia sẻ giúp đỡ nhau giữa các cơ quan, đơn vị, các lực lượng tham gia thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo dựa trên căn cứ khoa học, cơ sở pháp lý, hệ thống văn bản quy chế, quy định và sự quản lý, điều hành thống nhất trong Học viện với những nội dung, hình thức, cơ chế phối hợp đã được quy định.
2.3. Thực trạng phối hợp các lực lượng trong thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo ở Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng
Những năm qua, thực tiễn hoạt động phối hợp giữa các lực lượng tham gia giáo dục, đào tạo trong Học viện luôn được thực hiện với nhiều nội dung, hình thức phong phú, đạt được hiệu quả thiết thực. Tuy nhiên, hoạt động này có thời điểm, có nội dung chưa kịp thời, hiệu quả chưa cao, hoạt động chưa đi vào nền nếp ổn định. Một số nội dung phối hợp chưa được quan tâm đúng mức; trình độ, năng lực, kinh nghiệm của đội ngũ cán bộ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ còn có hạn chế, làm việc theo thói quen, kinh nghiệm, hiệu quả chưa cao… Hiện nay, trước yêu cầu “Đổi mới căn bản, toàn diện, tạo sự chuyển biến vững chắc về chất lượng giáo dục, đào tạo; tăng cường hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý giáo dục, đào tạo; đánh giá thực chất kết quả dạy học, phát triển toàn diện phẩm chất, năng lực cho người học theo mô hình, mục tiêu, chuẩn đầu ra”[4] đặt ra những yêu cầu cao hơn trong hoạt động phối hợp giữa các lực lượng trong thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo ở Học viện. Do đó, theo chúng tôi để tăng cường phối hợp các lực lượng trong thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo ở Học viện Chính trị trong thời gian tới cần phải xây dựng được các giải pháp phù hợp với thực tiễn.
2.4. Giải pháp phối hợp các lực lượng trong thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo ở Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng
Một là, tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động phối hợp các lực lượng trong thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo ở Học viện Chính trị hiện nay
Đây là giải pháp quan trọng, nhằm tạo sự chuyển biến về nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy các cấp ở Học viện trong lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động phối hợp của các lực lượng tham gia thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo của Học viện Chính trị hiện nay. Sự vào cuộc thực sự của cấp ủy, chỉ huy các cấp có vai trò quyết định trong việc nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các lực lượng tham gia công tác giáo dục, đào tạo của Học viện. Phát huy vai trò của cấp ủy, chỉ huy trong lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động phối hợp của các lực lượng trong thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo của Học viện nhằm làm chuyển biến tận gốc từ nhận thức đến hành động của các lực lượng phối hợp, bảo đảm cho hoạt động này được tổ chức và thực hiện trên thực tế. Để thực hiện tốt vấn đề này, đòi hỏi phải có sự đổi mới toàn diện từ tư duy, nhận thức đến hành động trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động phối hợp trong quá trình giáo dục, đào tạo của các cơ quan, đơn vị liên quan.
Thường xuyên quán triệt, vận dụng đúng đắn, sáng tạo các Nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng để nâng cao chất lượng lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động phối hợp của các cơ quan đào tạo ở Học viện hiện nay. Cấp ủy, chỉ huy các cấp chủ động ra Nghị quyết, xây dựng kế hoạch lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động phối hợp giữa các lực lượng tham gia thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo ở Học viện kịp thời, phù hợp với tình hình thực tiễn. Cấp ủy, chỉ huy các cơ quan cần đẩy mạnh lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện hoạt động phối hợp giữa các cơ quan đào tạo, tăng cường tham mưu giúp Đảng uỷ, Ban Giám đốc Học viện nâng cao hiệu quả quản lý quá trình giáo dục, đào tạo của Học viện. Cấp ủy, chỉ huy cơ quan quản lý đào tạo phải thường xuyên lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện các hoạt động phối hợp từ khâu xây dựng kế hoạch, hiệp đồng nội dung về nội dung, thời gian, yêu cầu về mức độ cần đạt được trong thực hiện các khâu, các bước của quá trình giáo dục, đào tạo.
Hai là, phát huy vai trò, trách nhiệm của các chủ thể giữ vai trò chủ trì phối hợp thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo ở Học viện
Đây là giải pháp có ý nghĩa thiết thực, giữ vai trò định hướng, điều chỉnh phối hợp thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo ở Học viện của các chủ thể và lực lượng nhằm tạo sự thống nhất cao của các tổ chức, lực lượng tham gia. Các cơ quan quản lý giáo dục, đào tạo là những chủ thể chính (chủ trì) của hoạt động phối hợp thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo ở Học viện. Nhận thức và trách nhiệm của cơ quan quản lý giáo dục trong phối hợp thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo ở Học viện tác động trực tiếp đến mức độ, kết quả của hoạt động phối hợp, đồng thời đây còn được xem là tiêu chí để phát huy tốt vai trò, trách nhiệm của các tổ chức, lực lượng trong nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo của Học viện Chính trị.
Các cơ quan quản lý đào tạo ở Học viện có vị trí, vai trò quan trọng trong quản lý, chủ trì phối hợp với các tổ chức, lực lượng khác thực hiện nhiệm vụ nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo của Học viện. Theo Điều lệ Công tác nhà trường Quân đội nhân dân Việt Nam, cơ quan đào tạo có chức năng, nhiệm vụ: Nghiên cứu, tham mưu, giúp Đảng uỷ, Ban Giám đốc lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý về toàn bộ nội dung liên quan đến giáo dục, đào tạo. Các cơ quan tham mưu có chức năng, nhiệm vụ cụ thể trên từng mặt công tác, lĩnh vực hoạt động và đều tác động trực tiếp đối với hoạt động giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học của Học viện.
Để phối hợp trong quản lý giáo dục, đào tạo có hiệu quả, cần phải định hướng để các chủ thể quản lý (nòng cốt các cơ quan quản lý đào tạo) luôn nhận thức rõ, sự gắn kết chặt chẽ giữa hoạt động phối hợp với toàn bộ quy trình quản lý nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo; trong đó hoạt động phối hợp giữa cơ quan quản lý với các lực lượng là một mắt khâu quan trọng để quản lý, nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo của Học viện. Phát huy vai trò của các cơ quan quản lý đào tạo trong tham mưu cho Đảng uỷ, Ban giám đốc về lãnh đạo, chỉ đạo và kiểm tra phối hợp giữa cơ quan và khoa giáo viên đổi mới phương pháp thi, kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo và kết quả học tập, rèn luyện của học viên; phối hợp kiểm tra, đánh giá bảo đảm chất lượng giáo dục, đào tạo. Tăng cường tham mưu, đề xuất các chủ trương, giải pháp, cụ thể hoá chủ trương, giải pháp thành chương trình, kế hoạch và các nhiệm vụ cụ thể để tổ chức hoạt động phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị, qua đó nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo của Học viện.
Ba là, tích cực, chủ động mở rộng hợp tác, phối hợp với các tổ chức, lực lượng trong và ngoài Quân đội trong thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo của Học viện trong bối cảnh hiện nay
Hoạt động giáo dục và đào tạo của Học viện Chính trị luôn có mối quan hệ chặt chẽ với các học viện, nhà trường và các cơ quan, đơn vị trong Quân đội. Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, sự chỉ đạo, hướng dẫn của các cơ quan chức năng Bộ Quốc phòng, việc hoàn thành nội dung, chương trình, mục tiêu, yêu cầu đào tạo của Học viện Chính trị là hướng tới thực hiện thắng lợi nhiệm vụ quân sự, quốc phòng. Tích cực, chủ động liên hệ mở rộng hợp tác, phối hợp với các tổ chức, các lực lượng trong và ngoài quân đội nhằm thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo tại Học viện vừa bảo đảm đúng định hướng của cấp trên vừa có thông tin thực tiễn phục vụ cho quá trình tổ chức đào tạo ở Học viện.
Giải pháp này phản ánh mối quan hệ đa dạng, đan xen, sự tác động, chi phối của các chủ thể, lực lượng trong và ngoài quân đội đối với nhiệm vụ giáo dục, đào tạo của Học viện. Nội dung giải pháp này cho thấy các cơ quan quản lý đào tạo của học viện phải đồng thời quan tâm phối hợp, hợp tác với các cơ quan, đơn vị trong Quân đội vừa phải coi trọng vai trò, sự phối hợp, hợp tác với các cơ quan, đơn vị ngoài quân đội, các cơ quan, ban ngành dân, chính Đảng. Cả hai sự phối hợp này đều góp phần nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục, đào tạo của Học viện. Quá trình thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo của Học viện nói chung và sự phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị của Học viện nói riêng luôn chịu sự lãnh đạo, hướng dẫn của cơ quan cấp trên và có mối liên hệ mật thiết với các đơn vị trong toàn quân; sự phối hợp chia sẻ, hợp tác trên nhiều mặt của các cơ quan, đơn vị ngoài Quân đội.
3. Kết luận
Hoạt động phối hợp của các lực lượng trong thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo ở Học viện Chính trị hiện nay diễn ra thường xuyên, liên tục với tính chất, quy mô và phạm vi đa dạng và có nhiều thay đổi trước yêu cầu nhiệm vụ giáo dục, đào tạo mới. Đây cũng là vấn đề đòi hỏi cần có sự nghiên cứu, tìm ra các giải pháp có tính cần thiết, khả thi nhằm tăng cường phối hợp có hiệu quả các lực lượng trong thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo đáp ứng được yêu cầu đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, xây dựng Quân đội trong tình hình mới./.
Tài liệu tham khảo:
- Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, tập I, tập II, Nxb CTQG, Hà Nội, 202
- Lương Thanh Hân (2023), “Nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội tinh, gọn, mạnh, tiến lên hiện đại”, Tạp chí QPTD Điện tử, Thứ ba, 24/10/2023.
- Nguyễn Bá Hùng (2018), Đổi mới chương trình, nội dung đào tạo giảng viên khoa học xã hội và nhân văn ở các nhà trường Quân đội nhân dân Việt Nam theo tiếp cận chuẩn đầu ra, Đề tài cấp Ngành, Học viện Chính trị, Hà Nội.
- Học viện Chính trị, Nghị quyết về đổi mới công tác giáo dục, đào tạo đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng Quân đội trong tình hình mới, Hà Nội, 2023.
TS Lã Hồng Phương
Khoa Sư phạm quân sự,
Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng
