Sơ lược về quá trình xây dựng và phát triển:
Tạp chí Giáo chức Việt Nam (GCVN) là tạp chí khoa học của Hội Cựu Giáo chức Việt Nam. Tạp chí GCVN được Bộ trưởng Bộ VHTT cấp Giấy phép Hoạt động báo chí số 170, ngày 15/11/2006; Bộ Thông tin và Truyền thông cấp lại Giấy phép hoạt động, Giấy phép số 190/GP-BTTTT, ngày 29/5/2013. Ngày 28/9/2022, Bộ Thông tin và Truyền thông cấp lại Giấy phép hoạt động số 470/GP-BTTTT cho Tạp chí in và Tạp chí điện tử.
Cho đến tháng 3/2023 đã xuất bản được 191 số. Từ tháng 1/2015 Tạp chí đã được Cục Báo chí xuất bản, Bộ Thông tin & Truyền thông cho phép tăng từ 48 trang lên 64 trang 1 số. Từ tháng 7 năm 2017, Bộ Thông tin và Truyền thông cho phép Tạp chí Giáo chức Việt Nam được tăng từ 64 trang lên 80 trang 1 số. Từ 28 tháng 9 năm 2022, Tạp chí Giáo chức Việt Nam được Bộ Thông tin và Truyền thông cho phép tăng từ 80 trang lên 92 trang 1 số.
Từ tháng 6/2016, Hội đồng chức danh GS nhà nước đã xếp tạp chí vào danh mục các tạp chí có bài đăng được tính điểm công trình (trước tháng 6/2016 là 0.25 điểm, từ tháng 6/2016 lên 0,5 điểm).
Cũng từ ngày 28 tháng 9 năm 2022, bên cạnh tạp chí Giáo chức Việt Nam (tạp chí in), Bộ Thông tin và Truyền thông cấp phép cho Tạp chí điện tử Giáo chức Việt Nam hoạt động. Sự ra đời và bước đầu đi vào hoạt động có nền nếp của Tạp chí điện tử giáo chức Việt Nam là một dâu ấn rất đáng ghi nhận. Lượng truy cập Tạp chí điện tử ở thời điểm này là 100.000 lượt truy cập.
Từ khi có Tạp chí điện tử, thông tin của Hội CGC Việt Nam cũng như thông tin của các Hội ở địa phương đã được đăng tải một cách cập nhập, có sức lan tỏa lớn. Tin hoạt động của Hội từ Trung ương Hội đến các Hội thành viên được đăng tải đều đặn hàng ngày: tin của các Hội TP. Hồ Chí Minh, Cà Mau, Long An... các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long; Ở miền Bắc có tin hoạt động của Hội các tỉnh Ngệ An, Hà Tĩnh, Bắc Giang, Bắc Ninh, Hải Dương, Thái Bình... Tạp chí cũng đã đăng tải chân dung các nhà giáo dục tiền bối: Bộ trưởng Bộ Quốc gia giáo dục Vũ Đình Hòe, Bộ trưởng Nguyễn Văn Huyên, Bộ trưởng Nguyễn Thị Bình và những tấm gương hoạt động Hội tiêu biểu như bà Nguyễn Thị Yến Thu, chủ tịch Hội CGC thành phố Hồ Chí Minh...
Tạp chí điện tử cũng đã đăng tải rất nhiều bài có tính nghiên cứu cao về việc học tập Tư tưởng Hồ Chí Minh, các chủ trương đường lối đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo, về chương trình, sách giáo khoa. Có thể kể một số bài như sau: Đề cương văn hóa Việt Nam với việc xây dựng nền giáo dục XHCN tiên tiến, mang đậm bản sắc dân tộc (PGS. TS Trần Đình Tuấn); 10 năm thực hiện NQ 29 của BCH trung ương Đảng – Một số vấn đề cần trao đổi (PGS.TS Tô Bá Trượng); Vận dụng quan điểm sư phạm tương tác trong dạy học các môn khoa học XH&NV ở nhà trường quân đội (Đại tá, TS Trần Xuân Phú); Nâng cao năng lực đào tạo tư tưởng lí luận cho đội ngũ giảng viên thông qua dạy học các môn KHXH&NV ở nhà trường quân đội hiện nay (Thượng tá, TS Phạn Thành Trung); Tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh về “người trí thức hoàn toàn” trong tác phẩm “Sửa đổi lề lối làm việc” và giải pháp đào tạo, bồi dưỡng, phát triển điội ngũ trí thức hiện nay (PGS.TS Trần Đình Tuấn); Tư tưởng Hồ Chí Minh về người thầy giáo (PGS.TS Trần Đình Tuấn); Điều kiện đảm bảo và những kiến nghị về dạy học trực tuyến ở phổ thông hiện nay (PGS.TS Nguyễn Gia Cầu); Truyền thống tôn sư trọng đạo trong dòng chảy văn hóa Việt (PGS.TS Tô Bá Trượng); Bồi dưỡng năng lực tự học cho học sinh (PGS.TS Nguyễn Gia Cầu), v.v…
PGS.TS Nguyễn Gia Cầu báo cáo quá trình hoạt động trước NGND.GS.TSKH. Nguyễn Mậu Bành Chủ tịch Hội CGC Việt Nam nhân chuyến thăm của lãnh đạo Hội tại tòa soạn
Cho đến nay (trải qua 5 tháng hoạt động) Tạp chí điện tử đã đăng tải 38 bài báo khoa học, bên cạnh 315 các bài, tin tức về hoạt động giáo dục, đào tạo, về khoa học giáo dục, về giáo dục văn hóa, về gương điển hình tiên tiến, các việc làm tốt trong giáo dục.
Về thực hiện tôn chỉ, mục đích, chức năng nhiệm vụ
Cơ quan chủ quản của Tòa soạn Tạp chí GCVN là Hội Cựu Giáo chức Việt Nam; Tạp chí GCVN chịu sự quản lí nhà nước của Bộ Thông tin và Truyền thông.
Căn cứ vào tôn chỉ mục đích, chức năng, nhiệm vụ được ghi trong Giấy phép xuất bản, chúng tôi đã đã xác định yêu cầu về nội dung bài viết của Tạp chí và yêu cầu này được đăng tải thường xuyên trên tạp chí in (Thể lệ viết và gửi bài).
Cụ thể, từ số 53 đến số 58, cấu trúc nội dung Tạp chí được chia thành các chuyên mục: 1) Những vấn đề chung / Quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, nhà nước về phát triển giáo dục và đào tạo; 2) Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục và đào tạo; 3) Tâm lí học / Giáo dục học; 4) Đổi mới phương pháp dạy học / Diễn đàn nhà giáo; 5) Thực tiễn giáo dục; 6) Hoạt động của Hội; 7) Tin tức.
Sau đó, tiếp thu ý kiến của các nhà khoa học, của bạn đọc, rút kinh nghiệm, nội dung của Tạp chí được cải tiến với các chuyên mục: 1) Vấn đề / sự kiện; 2) Nhà trường hiện đại; 3) Diến đàn nhà giáo; 4) Thực tiễn giáo dục; 5) Hoạt động Hội; 6) Tin tức.
Những năm gần đây cho đến nay, một lần nữa nội dung cấu trúc của Tạp chí lại được điều chỉnh theo hướng đổi mới với các chuyên mục: Vấn đề hôm nay, Nhà trường hiện đại, Nghiên cứu kinh nghiệm. Sự phân chia các chuyên mục như trên cũng chỉ có ý nghĩa khác biệt mang tính tương đối. Có thể nhận thấy toàn bộ nội dung bài đăng trong Tạp chí dù ở các chuyên mục khác nhau đều hướng tới phục vụ cho khoa học giáo dục của Việt Nam, khoa học của sự hình thành phát triển nhân cách cho học sinh, sinh viên, cho thế hệ trẻ.
Nhận xét: Thời gian qua, về nội nội dung, tạp chí đã vận dụng, thực hiện có sáng tạo theo đúng chức năng nhiệm vụ, tôn chỉ mục đích được ghi trong giấy phép xuất bản. Nội dung sâu của tạp chí chủ yếu đăng tải các bài viết phục vụ cho công cuộc đổi mới, phát triển giáo dục trong thời kì đất nước đi vào công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Đặc biệt, vấn đề đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo tinh thần của NQ 29 Hội nghị TW 8 khóa XI, ngày 04 tháng 11 năm 2013; Vấn đề triết lí giáo dục Việt Nam, giáo dục nhân cách cho học sinh, sinh viên; Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục được phản ánh, đăng tải trên Tạp chí một cách thường xuyên, có hệ thống và trang trọng. Nội dung Tạp chí, dù là Tạp chí của Hội nhưng điều cốt lõi vẫn là phải hướng tới phục vụ nhiệm vụ chính trị của Ngành Giáo dục và Đào tạo và, cho công cuộc đổi mới và phát triển giáo dục theo tinh thần giáo dục là quốc sách hàng đầu, đầu tư cho giáo dục là đầu tư để phát triển.
Hình thức trình bày của Tạp chí mang tính sư phạm, trang nhã, có ý nghĩa giáo dục, phù hợp với nội dung khoa học giáo dục của Tạp chí. Một bài viết có bố cục chặt chẽ, phù hợp với tâm lí “đọc, nghĩ, nghiên cứu” của người đọc.
Nói chung, là tạp chí khoa học cho nên Tạp chí không đăng quảng cáo (dù ở trang ruột hay bìa 4). Nghĩa là yếu tố thương mại, tính vụ lợi không phải là điều mà tạp chí hướng tới. Tạp chí Giáo chức Việt Nam đặt tiêu chí phục vụ cho lợi ích của người đọc, của các nhà giáo, nhà quản lí,…lên hàng đầu.
Từ tháng 10 năm 2020 trở lại đây (từ số 162 trở đi) tờ Tạp chí Giáo chức Việt Nam (bản in) có rất nhiều đổi mới, cải tiến cho phù hợp với sự phát triển của báo chí khoa học hiện đại, trong xu hướng hội nhập với khu vực và quốc tế.
Khuôn khổ của tờ tạp chí từ 13cm x 27cm tăng lên 14cm x 29,5cm và đây cũng là khuôn khổ phổ biến của tờ tạp chí khoa học trong hoàn cảnh đổi mới, hội nhập hiện nay. Trong việc trình bày bài báo đã không còn việc nối trang (như trước kia), tạo rất nhiều thuận lợi cho người đọc, người xem. Mỗi bài báo được trình bày với tư cách là một chỉnh thể hoàn chỉnh, chặt chẽ, khoa học.
Để tạo thuận lợi cho người đọc, người nghiên cứu trong việc tương tác với tác giả bài báo, sau phần họ và tên, địa chỉ người viết bài, Tạp chí có đăng Email của tác giả.
Phần tóm tắt và từ khóa của bài viết được trình bày đẹp, sang trọng, ấn tượng và có nội dung gọn, phù hợp.
Phần Abstract và Keywords, cũng như lịch sử bài báo (ngày nhận bài, ngày thẩm định, ngày duyệt đăng) được trình bày đảm bảo tính khoa học, phù hợp.
Phần tài liệu tham khảo với số lượng tài liệu vừa đủ (khoảng từ 4 đến 8, 9 tài liệu tham khảo), có xuất xứ rõ ràng tạo điều kiện cho người tham khảo tra cứu một cách tiện ích nhất.
Một điểm nhấn của Tạp chí Giáo chức Việt Nam trong thời gian gần đây là đã có 4 số (số 162, số 163, số 166 và số 167) bên cạnh các bài sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt đã có các bài báo sử dụng ngôn ngữ là Tiếng Anh. Mục đích của việc đăng tải các bài báo bằng tiếng Anh để có thể giới thiệu với bạn đọc trong nước và nước ngoài có điều kiện thảm khảo, đồng thời cũng tạo điều kiện cho các tác giả tập dượt, làm quen với cách viết bài báo đăng tải trên các tạp chí nước ngời, Điều này được đông đảo bạn đọc, nhà nghiên cứu ghi nhận, khuyến khích.
Trong năm 2023, bên cạnh 12 số thường kì ra hằng tháng, theo nhu cầu của đông đảo bạn đọc, bạn viết, Tạp chí sẽ xuất bản hơn 2 số đặc biệt (mỗi số hơn 200 trang) phục vụ cho 10 năm thực hiện đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục theo Nghị quyết số 29/NQ-TW, ngày 4 tháng 11 năm 2013.
Kết luận: Được sự quan tâm của Lãnh đạo Hội CGC Việt Nam, đặc biệt là sự quan tâm sâu sắc của Chủ tịch danh dự Hội CGC Việt Nam, sự quan tâm, chỉ đạo sâu sắc, trực tiếp của đương kim Chủ tịch Hội CGC Việt Nam, GS.TSKH. NGND Nguyễn Mậu Bành, cán bộ và PV, BTV, nhân viên Tạp chí đã vượt lên muôn vàn khó khăn đối với một tờ Tạp chí 3 không: không được cấp kinh phí hoạt động; không cơ sở vật chất, điều kiện làm việc nên khó khăn, thiếu thốn; không nhân sự hay số người làm việc trực tiếp ít,…nhưng cán bộ, PV, BTV và nhân viên Tạp chí Giáo chức Việt Nam đã xây dựng một tập thể đoàn kết, luôn không ngừng cải tiến, đổi mới về nội dung và hình thức thể hiện theo hướng nâng cao tính khoa học, tính chuyên nghiệp phù hợp với sự phát triển của báo chí khoa học hiện đại trong xu thế hội nhập và phát triển.
Chúng tôi tin rằng, trong những năm tháng tới, Tạp chí Giáo chức Việt Nam sẽ còn có những bước phát triển đáng ghi nhận hơn nữa.
