Cứ 3 năm mỗi độ xuân về, Lễ hội truyền thống “vẹn nguyên lời hẹn ước” giữa hai làng ven sông Đáy là Nam Dương thuộc xã Hòa Nam (huyện Ứng Hòa, Hà Nội) và Văn Giang thuộc thị trấn Đại Nghĩa (huyện Mỹ Đức, Hà Nội) lại được tổ chức long trọng. Hội truyền thống hai làng còn là dịp để mỗi người dân tưởng nhớ, giáo dục thế hệ trẻ ân tình, ân nghĩa của tổ tiên với tình cảm kết nghĩa như anh em ruột thịt bền chặt đúng với câu “bán anh em xa mua láng giềng gần”.
Lễ hội diễn ra từ ngày 8 tháng 3 đến hết ngày 12 tháng 3 âm lịch
Ông Nguyễn Văn Thạo, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hòa Nam cho biết. “Uống nước nhớ nguồn là đạo lý trường tồn, bởi vậy việc tổ chức lễ hội hai địa phương Nam Dương và Văn Giang là hoạt động góp phần để nhân dân hai địa phương thêm tự hào và tạo động lực xây dựng nông thôn mới, phát huy khối đại đoàn kết toàn dân…”.
Ngày 29, 30/4 và 1/5 năm 2023 (tức mùng 10 đến 12 tháng Ba âm lịch) nhân dân Văn Giang và Nam Dương tổ chức hội truyền thống hai làng. Lễ hội, bên cạnh hoạt động rước kiệu với các đoàn rước có quy mô hàng nghìn người thì nghi lễ tế thủy thần và đọc khoán ước trên sông là nét độc đáo nhất ở lễ hội này.
|
Rồng là linh vật trong truyền thuyết không thể thiếu đã giúp nhân dân chống nạn trộm cướp giúp hai làng phát triển cực thịnh cho đến ngày nay |
Theo bản Khoán ước hai làng thì từ hơn 200 năm trước, nhân dân Nam Dương và Văn Giang đã cùng nhau ra giữa dòng sông Hát (nay là sông Đáy) của quê hương để đọc lời thề son sắt, kết nghĩa anh em. Đó là lời hứa hẹn đời đời thương yêu, giúp đỡ lẫn nhau chia ngọt xẻ bùi. “Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, tình nghĩa hai làng đến nay vẫn sâu đậm và lưu truyền lại cho lớp lớp các thế hệ con cháu mai sau nối tiếp. Lễ hội Nam Dương - Văn Giang cũng chứng minh cho sự linh thiêng của lời thề có một không hai này; khơi dậy niềm vui lòng tự hào về tình nghĩa hai làng, luôn động viên nhau đồng cam cộng khổ vượt mọi khó khăn…”.
|
Lời hẹn ước được đọc trên dòng sông Đáy mỗi dịp lễ hội |
Nhắc đến tích “hẹn ước” giữa hai làng Nam Dương và Văn Giang các cao niên trong vùng luôn truyền miếng với cháu con rằng: Ngày xưa Nam Dương và Văn Giang đều là những làng cùng quần tụ ven sông Đáy. Cuộc sống đương thuở yên bình, thuận hòa thì một ngày nạn cướp bóc tràn về.
Giặc cướp hoành hành, những người đứng đầu của làng Nam Dương đã ra đình đánh trống kêu cứu. Bên kia sông, người làng Văn Giang vốn với tinh thần thượng võ, nhiều thanh niên trai tráng nổi tiếng khắp vùng nghe tiếng trống đã cùng nhau ra roi đất "thiêng" chính là khúc sông nơi có Đình Trên (Ngôi đình với cây đa cổ thụ đầu làng Văn Giang giáp sông Đáy, là nơi chắn ngọn nước từ thượng nguồn xoáy lở đất bên tả ngạn sông Đáy) cùng lúc này tại đây nổi lên cặp rồng dưới đáy sông để nhân dân chạy trên lưng rồng sang đánh cướp . Ngược lại, mỗi lần có tín hiệu từ làng Văn Giang thì Nam Dương lại huy động trai tráng theo lưng rồng sang ứng cứu. Cứ thế, hễ có giặc cướp xâm lấn, chỉ cần đánh trống thì cả vùng sẽ cùng nhau chống giặc.
Đến nay, sự đoàn kết giữa hai làng vẫn khăng khít. Khi người dân Văn Giang có việc hiếu, hỷ… thì làng Nam Dương cử đoàn đến thăm hỏi, chúc mừng và ngược lại. Người dân hai làng đối xử với nhau tình cảm như anh em, chưa từng xảy ra vụ việc xích mích nào.
Được biết, tại lễ hội này, ở khu sân đình Nam Dương, bên cạnh lễ tế thần, các trò chơi dân gian giao lưu giữa hai làng như: Đập niêu, đấu vật, tổ chức thi bơi trên sông… vẫn còn được lưu giữ.
|
|
Lễ hội được rước khắp làng trong nhiều ngày, nhiều giờ để mang lại may mắn cho dân làng
Với sự chuẩn bị chu đáo, lễ hội năm 2023 của hai làng Nam Dương và Văn Giang diễn ra trang trọng, ý nghĩa, thể hiện những nét đẹp trong văn hóa của người Việt, giúp mỗi người dân hướng về cái thiện, hướng về cội nguồn dân tộc, gắn chặt tình đoàn kết, góp phần tô đậm những nét đẹp trong văn hóa phong tục của quê hương giàu truyền thống dân tộc. Lễ hội thật xứng đáng được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia.
