Tóm tắt: Xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng là một trong những nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân. Để xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng cần phát huy sức mạnh tổng hợp của nhiều lực lượng, trong đó có đội ngũ sĩ quan trẻ ở các học viện, trường sĩ quan trong Quân đội. Họ là lực lượng đông đảo, được đào tạo cơ bản, có trình độ lý luận và nhận thức chính trị, xã hội khá sâu sắc. Phát huy vai trò của đội ngũ sĩ quan trẻ ở các học viện, trường sĩ quan trong Quân đội trong xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng có ý nghĩa quan trọng, là một yêu cầu cấp thiết góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm, sai trái thù địch.
Từ khoá: Phát huy vai trò, đội ngũ sĩ quan trẻ, xây dựng “thế trận lòng dân”, không gian mạng
1. Sự cần thiết phải phát huy vai trò của đội ngũ sĩ quan trẻ ở các học viện, trường sĩ quan trong Quân đội trong xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng
“Thế trận lòng dân” trên không gian mạng là trạng thái tâm lý, chính trị, tinh thần của toàn dân, thể hiện sự tin tưởng hài lòng của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, quản lý điều hành của Nhà nước về phát triển, vận hành trong sạch lành mạnh trên không gian mạng; là phương thức, động lực phát triển kinh tế, xã hội và các vấn đề xã hội trên không gian mạng mà không ảnh hưởng đến quyền và lợi ích chính đáng của người dân, góp phần khơi dậy, quy tụ sức mạnh tổng hợp, sẵn sàng chiến đấu và chiến thắng mọi kẻ thù, bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia trên không gian mạng.
Khi đề cập đến vai trò của nhiệm vụ xây dựng “thế trận lòng dân” bảo vệ Tổ quốc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Ta được lòng dân thì ta không sợ gì cả. Nếu không được lòng dân thì ta không thể làm tốt công tác” [1, tr.142] và Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh: “Làm hợp lòng dân thì dân tin và chế độ ta còn, Đảng ta còn. Ngược lại, nếu làm cái gì trái lòng dân, để mất niềm tin là mất tất cả” [2, tr.80].
Đảng ta đã khẳng định: “Thế giới đang trải qua những biến động to lớn, diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó dự báo. Hòa bình, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế lớn, song đang đứng trước nhiều trở ngại, khó khăn” [3, tr.105], đặt ra nhiều vấn đề mới, yêu cầu cao hơn, nặng nề hơn đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Văn kiện Đại hội XIII của Đảng chỉ rõ: “Tăng cường tiềm lực quốc phòng và an ninh; xây dựng và phát huy mạnh mẽ “thế trận lòng dân” trong nền quốc phòng toàn dân và nền an ninh nhân dân; xây dựng và củng cố vững chắc thế trận quốc phòng toàn dân và thế trận an ninh nhân dân” [3, tr.157], bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong mọi tình huống. Đây là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của Đảng, Nhà nước, hệ thống chính trị và toàn dân; trong đó, lực lượng vũ trang là nòng cốt.
Ngày nay, với sự phát triển tất yếu của khoa học công nghệ và Internet đã tạo ra môi trường không gian mạng rộng lớn, mang lại nhiều lợi ích thiết thực nhưng cũng tiềm ẩn nhiều tác động tiêu cực đến sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Với đặc điểm có lượng người sử dụng đông đảo, phần lớn là lớp trẻ; thông tin truyền tải không hạn chế và lan truyền với tốc độ “chóng mặt”; không gian mạng chính là “mảnh đất vàng” để các thế lực thù địch thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình” chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng ta, như: đăng tải, chia sẻ, lan truyền các bài viết, bình luận các quan điểm chính trị đối lập với Đảng và Nhà nước ta; truyền tải sai lệch, bóp méo thông tin về các sự kiện kinh tế, chính trị, xã hội cùng với những bình luận, đánh giá phiến diện, một chiều nhằm đánh lạc hướng, hoang mang dư luận, gây mất ổn định chính trị đất nước; bôi nhọ, xuyên tạc, vu khống lãnh đạo Đảng, Nhà nước và đội ngũ cán bộ; thổi phồng những thông tin về tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí làm cho nhân dân ta mất niềm tin vào Đảng và chế độ; xuyên tạc tình hình dân chủ, nhân quyền, tự do tín ngưỡng, tôn giáo, dân tộc, kích động dư luận lên tiếng đả kích, quy chụp Đảng và Nhà nước yếu kém, mất dân chủ; tô hồng, bôi vẽ về những ưu việt của xã hội tư sản, về dân chủ tư sản nhằm gây ảo tưởng cho công chúng, từng bước dẫn dắt công chúng quay lưng chống lại Đảng và chế độ ta.
Quân đội nói chung, các học viện, trường sĩ quan trong Quân đội nói riêng có nhiệm vụ quan trọng trong xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng. Quán triệt tinh thần Nghị quyết 35-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch là “nội dung cơ bản, hệ trọng, có ý nghĩa sống còn của công tác xây dựng Đảng, là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của hệ thống chính trị, của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân” [4, tr.1]. Để hoàn thành nhiệm vụ này, các học viện, trường sĩ quan trong Quân đội cần phát huy vai trò của các tổ chức, lực lượng trong đó có lực lượng sĩ quan trẻ. Trong cuộc đấu tranh này, lực lượng sĩ quan trẻ ở các học viện, trường sĩ quan trong Quân đội có vai trò quan trọng, đây chính là một trong những lực lượng xung kích, đi đầu, góp phần quan trọng trong thực hiện nhiệm vụ xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng.
Thực tiễn thời gian qua, cấp ủy, chỉ huy các cấp ở các học viện, trường sĩ quan đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, có nhiều chủ trương, biện pháp bồi dưỡng, nâng cao nhận thức, trách nhiệm, phát huy vai trò của sĩ quan trẻ trong xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng. Do đó, sĩ quan trẻ ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội đã phát huy vai trò của mình trong xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng, góp phần giữ vững định hướng tư tưởng, nâng cao trình độ lý luận, làm thất bại âm mưu lợi dụng không gian mạng để thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch. Nhận thức sâu sắc về vai trò và tầm quan trọng của đội ngũ sĩ quan trẻ trong xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng, gắn với quá trình thực hiện mục tiêu, yêu cầu đào tạo của các học viện, trường sĩ quan quân đội, cấp ủy, chỉ huy các cơ quan, khoa, đơn vị và các tổ chức, lực lượng rất quan tâm phát huy vai trò của đội ngũ sĩ quan trẻ, để từng bước đội ngũ này ngày càng khẳng định được vị trí của mình, đạt được nhiều thành tích trong thực hiện nhiệm vụ và đóng góp tích cực, quan trọng trong hoạt động giáo dục, đào tạo của các học viện, nhà trường nói riêng, xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng nói chung. Tuy nhiên, ở một số bộ phận, vai trò đó chưa thực sự được khơi dậy và phát huy tối đa. Những hạn chế đó do nhiều nguyên nhân nhưng chủ yếu là do việc nhận thức chưa đầy đủ về vai trò của mình; cùng với đó là ý thức tự giác, tự tu dưỡng của họ còn có những hạn chế nhất định; ý thức tự bảo vệ, tăng cường sức đề kháng của đội ngũ sĩ quan trẻ chưa được thường xuyên, liên tục; xác định cách thức, phương pháp tạo nên trạng thái tâm lý, chính trị, tinh thần, sự đoàn kết, thống nhất cho nhân dân khi tham gia hoạt động không gian mạng của một số sĩ quan trẻ còn hạn chế, bất cập.
2. Phát huy vai trò của đội ngũ sĩ quan trẻ ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội trong xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng
Để phát huy hơn nữa vai trò của đội ngũ sĩ quan trẻ ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội trong xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng cần thực hiện tốt một số nội dung, biện pháp sau:
Một là, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức, trách nhiệm của các tổ chức, các lực lượng phát huy vai trò của đội ngũ sĩ quan trẻ ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội trong xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng.
Đây là giải pháp có vị trí quan trọng nhằm phát huy tốt vai trò, trách nhiệm của các chủ thể trong phát huy vai trò của đội ngũ sĩ quan trẻ ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội trong xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng. Bởi lẽ, có nhận thức đúng, thì hành động đúng, đó là quy luật khách quan. Nếu các tổ chức, các lực lượng ở trong các học viện, trường sĩ quan không có nhận thức đầy đủ về tác hại của các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng; không thấy rõ vai trò, trách nhiệm và quyền hạn của mình trong thực hiện nhiệm vụ xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng; không nắm chắc nội dung, hình thức, biện pháp... thì quá trình phát huy vai trò của đội ngũ sĩ quan trẻ ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội trong xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng không thể đạt hiệu quả cao.
Trong đó, tập trung giáo dục, quán triệt, tuyên truyền tạo sự chuyển biến mạnh mẽ nhận thức của các tổ chức, lực lượng về: chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng trong đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, đấu tranh trên không gian mạng, đặc biệt là Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị về “Tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới”, Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 25/7/2018 của Bộ Chính trị về “Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trên không gian mạng”; Luật An ninh mạng năm 2018, Nghị quyết số 33-NQ/TW ngày 28/9/2018 của Bộ Chính trị về chiến lược Bảo vệ biên giới quốc gia ; Quyết định số 874/QĐ-BTTTT ngày 17/6/2021 của Bộ Thông tin và Truyền thông về “Bộ quy tắc ứng xử trên mạng xã hội”. Làm cho các tổ chức, lực lượng thấy rõ yêu cầu, đòi hỏi ngày càng cao của nhiệm vụ, sự cần thiết phải xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng; thấy rõ những khó khăn, thách thức, vướng mắc, những vấn đề đặt ra trong xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng. Tập trung nâng cao trách nhiệm của các tổ chức, lực lượng trong quá trình lãnh đạo, tổ chức, thực hiện nhiệm vụ xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng.
Hai là, đẩy mạnh bồi dưỡng nâng cao trình độ lý luận chính trị, phương pháp và kỹ năng đấu tranh trên không gian mạng để phát huy tốt vai trò của đội ngũ sĩ quan trẻ ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội trong xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng.
Đây giải pháp quan trọng có ý nghĩa quyết định đến việc phát huy vai trò của đội ngũ sĩ quan trẻ ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội trong xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng. Bởi vì, hiện nay các thế lực thù địch chống phá cách mạng Việt Nam với những thủ đoạn hết sức tinh vi, thâm độc, đòi hỏi đội ngũ sĩ quan trẻ phải có trình độ lý luận cao, nắm vững bản chất cách mạng, khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước; đồng thời phải có phương pháp và kỹ năng đấu tranh sắc bén, hiệu quả… Do đó, cấp ủy, chỉ huy, cơ quan chức năng ở các học viện, trường sĩ quan cần quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo làm tốt việc đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ lý luận, phương pháp, kỹ năng đấu tranh trên không gian mạng cho đội ngũ sĩ quan trẻ. Trong đó, coi trọng giáo dục chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước; bản chất, truyền thống của Quân đội… Tập trung xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng, giáo dục lòng yêu nước, ý chí chiến đấu và rèn luyện đạo đức cách mạng cho đội ngũ sĩ quan trẻ. Đẩy mạnh nghiên cứu làm sáng rõ cơ sở khoa học của đường lối, chủ trương của Đảng về quân sự, quốc phòng; luận giải thấu đáo, thuyết phục những vấn đề mới nảy sinh... Bên cạnh đó, cần coi trọng và làm tốt công tác sơ, tổng kết thực tiễn hoạt động xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng ở các học viện, trường sĩ quan trong Quân đội. Trong đó, cần tăng cường bồi dưỡng nâng cao trình độ, kỹ năng sử dụng internet, mạng xã hội; lựa chọn những cán bộ, giảng viên, nhà khoa học có kinh nghiệm và phương pháp đấu tranh hiệu quả và thuyết phục để truyền đạt kinh nghiệm cho sĩ quan trẻ để phát huy vai trò của đội ngũ sĩ quan trẻ ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội trong xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng.
Ba là, tích cực tổ chức các hoạt động tập huấn, diễn tập trên không gian mạng để đội ngũ sĩ quan trẻ ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội khẳng định vai trò của mình trong xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng
Đây là giải pháp có ý nghĩa rất quan trọng trong xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng của đội ngũ sĩ quan trẻ ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội hiện nay. Hoạt động này giúp cho sĩ quan trẻ nhanh chóng tiếp cận, làm quen và thành thạo các kỹ năng trên không gian mạng để góp phần quy tụ sức mạnh toàn dân, xây dựng niềm tin, sự đoàn kết, thống nhất của nhân dân trên không gian mạng. Do vậy, cấp ủy, chỉ huy các cơ quan, khoa, đơn vị phải thường xuyên tổ chức các hoạt động tập huấn, diễn tập đấu tranh trên không gian mạng cho sĩ quan trẻ với những nội dung, hình thức và phương thức khác nhau. Từ thực tiễn hoạt động chống phá của các thế lực phản động như: tuyên truyền thông tin xấu độc lên mạng, bôi nhọ, nói xấu lãnh đạo Đảng, Nhà nước... lãnh đạo, chỉ huy các cấp tổ chức tập huấn, diễn tập, hướng dẫn sĩ quan trẻ viết bài phản bác lại các thông tin sai trái, chia sẻ rộng rãi trên không gian mạng để cộng đồng mạng hiểu cặn kẽ âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch, từ đó tham gia đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, xây dựng niềm tin, tinh thần đoàn kết, đồng lòng của nhân dân cùng tham gia bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa trên không gian mạng... Để thực hiện được tốt các biện pháp trên, yêu cầu cấp ủy, chỉ huy các cấp ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội phải thường xuyên quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị về đấu tranh trên không gian mạng, nhất là hướng dẫn chỉ đạo trực tiếp của cơ quan thường trực Ban chỉ đạo 35 Đảng uỷ Nhà trường để sĩ quan trẻ nhận thức đúng đắn, từ đó xây dựng tình cảm, ý chí và niềm tin của bản thân và nhân dân về sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, vào chế độ xã hội chủ nghĩa... tích cực học tập, nghiên cứu các hoạt động thực tiễn đấu tranh trên không gian mạng để có ý thức thường trực đấu tranh chống các thế lực thù địch, xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng. Tích cực viết bài, đưa tin chia sẻ hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ”, các nội dung tuyên truyền về đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, các vấn đề gắn với lịch sử truyền thống cách mạng, truyền thống văn hóa, bản sắc dân tộc, truyền thống quân đội... để cộng đồng mạng, nhân dân hiểu, ủng hộ cùng tham gia đấu tranh chống các quan điểm sai trái, thù địch... Tích cực tổ chức các hoạt động ngoại khóa, tập huấn, diễn tập... tạo môi trường thực tiễn để trang bị kỹ năng, kiến thức cho sĩ quan trẻ trong xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng; tạo hiệu ứng lan tỏa, tình yêu quê hương, đất nước trong mỗi người dân Việt Nam.
Bốn là, phát huy sức mạnh tổng hợp trong phát huy vai trò của đội ngũ sĩ quan trẻ ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội trong xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng hiện nay.
Đây là giải pháp cơ bản, quan trọng góp phần nâng cao chất lượng xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng hiện nay. Bởi chất lượng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng hiện nay phụ thuộc trực tiếp vào khả năng, trình độ, trách nhiệm của các tổ chức, lực lượng, mà trực tiếp là các chủ thể xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng.
Đảng ủy học viện, trường sĩ quan quân đội cần căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ của từng tổ chức, lực lượng để lãnh đạo phát huy vai trò của các cơ quan chức năng, hệ thống chỉ huy các cấp, đội ngũ cán bộ, đảng viên, học viên, nhân viên, chiến sỹ, các tổ chức quần chúng và hội đồng quân nhân, các tổ chức, lực lượng ngoài đơn vị, đặc biệt là sự phối hợp của các cơ quan báo chí, viện nghiên cứu và các nhà trường ngoài quân đội trong xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội hiện nay. Tăng cường lãnh đạo xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách, đầu tư cơ sở vật chất, trang bị, phương tiện, huy động tối đa các nguồn lực tạo môi trường, điều kiện thuận lợi bảo đảm cho hoạt động xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng ở các học viện, trường sĩ quan Quân đội có hiệu quả cao.
4. Kết luận
Xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng là yêu cầu tất yếu khách quan của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa nói chung, xây dựng các học viện, trường sĩ quan Quân đội nói riêng, trong đó đội ngũ sĩ quan trẻ là chủ thể quan trọng và trực tiếp xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng hiện nay. Vì vậy nhận thức rõ sự cần thiết và nắm chắc các giải pháp phát huy vai trò của đội ngũ sĩ quan trẻ ở các học viện, trường sĩ quan trong Quân đội trong xây dựng “thế trận lòng dân” trên không gian mạng nói trên là một nhiệm vụ cấp bách, quan trọng của các học viện, trường sĩ quan Quân đội hiện nay.
Tài liệu tham khảo:
[2]. Nguyễn Phú Trọng (2019), Quyết tâm ngăn chặn và đẩy lùi tham nhũng, Nxb. Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội.
[3]. Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Tập I, Nxb. Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, 2021.
[4]. Bộ Chính trị (2018), Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới, Hà Nội, 2018.
Nguyễn Hải Long - Nguyễn Văn Sơn
Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng
