Ngày 18 tháng 12 năm 2024 Thành ủy, Hội đồng nhân dân - Ủy ban Nhân dân - Ủy Ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh gặp mặt cán bộ cao cấp Quân đội nghỉ hưu nhân dịp kỷ niệm 80 năm ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam (22/12/1944-22/12/2024; 35 năm ngày Hội quốc phòng toàn dân (22/12/1989 -22/12/2024) và Truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân đối với liệt sĩ Lê Thị Bạch Cát
Tại buổi gặp mặt, Ban Tổ chức đã công bố Quyết định của Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cho liệt sỹ Lê Thị Bạch Cát (1940-1968), vì có thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, bảo vệ Tổ quốc. Anh hùng lực lượng vũ trang Lê Thị Bạch Cát, bí danh “Sáu Xuân”, quê ở xóm Mai Đông, làng Mai Bảng, xã Nghi Thủy, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An, nguyên Quận ủy viên, Bí thư Quận đoàn, Bí thư Chi bộ Võ trang tuyên truyền liên Quận 2 - 4 (nay là Quận 1, TP Hồ Chí Minh) đã anh dũng hy sinh trong chiến đấu của giai đoạn 2 cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân 1968
Sau đây là: BÁO CÁO TÓM TẮT THÀNH TÍCH
Liệt sỹ Lê Thị Bạch Cát, Nguyên Quận ủy viên, Bí thư Quận đoàn,
Bí thư Chi bộ Võ trang tuyên truyền liên quận 2-4
Đồng chí Lê Thị Bạch Cát Bí danh “Sáu Xuân”.
- Sinh Ngày: 10 tháng 10 năm 1940.
- Nhập ngũ: Ngày 28 tháng 9 năm 1964.
- Hy sinh: Ngày 05 tháng 5 năm 1968.
- Quê quán: Xóm Mai Đông, làng Mai Bảng, xã Nghi Thủy, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An (nay là phường Nghi Thủy, thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An).
- Chức vụ, đơn vị trước khi hy sinh: Quận ủy viên, Bí thư Quận đoàn, Bí thư Chi bộ Võ trang tuyên truyền liên Quận 2 - 4 (nay là Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh). Thành tích của Liệt sỹ Lê Thị Bạch Cát được vun đắp trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, từ lúc tham gia hoạt động công tác Đoàn, Đội “cứu quốc” cho đến lúc hy sinh, xứng đáng được truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVT Nhân dân trong kháng chiến; được biểu hiện cụ thể như sau:
- Đồng chí Lê Thị Bạch Cát là con út trong một gia đình nhà nho có 5 người con. Thông minh, hiền hậu, giàu ý chí, nghị lực, đồng chí được gia đình cho ăn học chu đáo. Lớn lên cũng như biết bao người con xứ Nghệ, sớm thấy cảnh trẻ em khát chữ, đã thôi thúc đồng chí đến với nghề sư phạm. Năm 1958, thi đậu vào trường Cao đẳng Sư phạm thể thao Trung ương, với nhiều thành tích xuất sắc, đồng chí được trường giữ lại làm giảng viên.
- Lê Thị Bạch Cát là giáo viên thế hệ đầu của trường Phổ thông cấp 1, xã Nghi Tân, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An. Năm học 1960 - 1961 là giảng viên của trường Đại học Sư phạm Vinh và Trường Phổ thông cấp 3 Huỳnh Thúc Kháng. Tháng 2/1962, đồng chí Lê Thị Bạch Cát được điều động làm cán bộ giảng dạy tại trường Trung cấp Thể dục thể thao Trung ương (nay là Trường Đại học TDTT Từ Sơn -Bắc Ninh). Năm học 1962 - 1963, đồng chí Lê Thị Bạch Cát được chuyển đến giảng dạy hệ bồi dưỡng giáo viên tại Trường cán bộ Thể dục, Thể thao Trung ương (nay là Trường Đại học Sư phạm Thể dục, Thể thao Hà Nội). Đồng chí Lê Thị Bạch Cát đã có nhiều đóng góp cho nền giáo dục nước nhà và cũng là một trong số giáo viên đặt viên gạch đầu tiên cho ngành giáo dục thể chất.
- Giảng dạy và hoạt động trong những năm tháng đất nước đang sục sôi khí thế lao động, học tập và kháng chiến chống Mỹ ở giai đoạn quyết liệt nhất. Thanh niên miền Bắc đang thực hiện phong trào “BA SẴN SÀNG”, xung phong vào chiến trường miền Nam chống Mỹ cứu nước với tinh thần “Dẫu một cây chông trừ giặc Mỹ/ Hơn nghìn trang giấy luận văn chương", tinh thần yêu nước cách mạng đã thôi thúc nữ giảng viên, đảng viên trẻ Lê Thị Bạch Cát viết một “huyết tâm thư” gửi đến Bí thư thứ nhất Trung ương đoàn Vũ Quang và Bộ Trưởng Bộ Giáo dục lúc bây giờ là đồng chí Nguyễn Văn Huyên với quyết tâm xin vào Nam để được sát cánh cùng đồng bào đánh giặc. Bức tâm thư khẳng khái: "…Em đi trả nghĩa để thầy/ Cầm viên phấn dắt dìu bầy em sau". Bức "huyết thư" ấy đã đưa nhà giáo Lê Thị Bạch Cát gia nhập đội hình lớp luyện quân đặc biệt, mật danh K33. Sau ba tháng luyện quân, đoàn K33 xuất phát, vượt Trường Sơn vào Nam tham gia chiến đấu, với biệt danh Lê Liên Xuân và cái tên Lê Thị Bạch Cát gửi lại đất Bắc.
- Ngày 22/12/1964, Lê Thị Bạch Cát đã cùng với trên 200 cán bộ trong đó có 11 nữ đã lên đường vào Nam chiến đấu. Sau 86 ngày đêm trèo đèo, vượt suối, băng rừng, đoàn đi Nam bộ có mặt tại Căn cứ chiến đấu của Trung ương Cục miền Nam. Đồng chí Lê Thị Bạch Cát được điều về công tác tại T4 (Khu Sài Gòn - Gia Định).
- Trong thời gian công tác tại chiến trường miền Nam, đồng chí lê Thị Bạch Cát đã luôn hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao, trong đó tiêu biểu là:
+ Tại chiến khu Tây Nam Bến Cát, tỉnh Bình Dương (tháng 7 - 12/1965), đồng chí Lê Thị Bạch Cát đã tiếp nhận, cảm hóa, thu phục và giác ngộ được số lượng lớn sinh viên, trí thức đứng về phía cách mạng góp phần tích cực vào công tác tuyên truyền vận động Nhân dân đứng lên chống giặc Mỹ xâm lược.
+ Trên mặt trận Đà Lạt (từ tháng 12/1965 - 6/1966)đã móc nối thành công với cơ sở cách mạng bí mật 36/Sào Nam và số 5/ấp Nghệ Tĩnh. Trực tiếp chỉ đạo, lập Hội “Nhân dân, sinh viên, học sinh tranh thủ dân chủ”; đề xuất phương án chuyển những cuộc đấu tranh riêng lẻ “kêu gọi, hưởng ứng” thành phong trào “đấu tranh chính trị” sâu rộng, thực chất “đòi quân Mỹ rút toàn bộ binh lính về nước, không can thiệp vào công việc nội bộ của Việt Nam”. Kết quả đã tạo ra được cuộc biểu tình ngày 29/3, diễn ra tại trung tâm chợ Hòa Bình với trên 5.000 sinh viên, học sinh, tiểu thương, công nhân và Nhân dân tham gia, chiếm giữ Đài Phát thanh Đà Lạt từ sáng 30/3 đến 04/4/1966. Trong thời gian công tác tại Đà Lạt, đồng chí Lê Thị Bạch Cát đã cùng với đồng chí của mình phát triển được 140 cơ sở cách mạng bí mật, 10 du kích mật, gây dựng “lõm” chính trị (căn cứ lòng dân) tại các ấp Thung Lũng, Xuân Sơn, Xuân Hòa, Tây Hồ, Tân Tạo, Ánh Sáng …. làm cho phong trào cách mạng lan tỏa từ trung tâm thành phố Đà Lạt ra các vùng nông thôn và “lõm” chính trị.
+Tại mặt trận Sài Gòn: Trên cương vị là một “điệp viên”, đồng chí Lê Thị Bạch Cát đã làm rất nhiều nghề khác nhau như thợ may, công nhân thu dọn bao bì, vỏ hộp ở nhà máy, khu phân xưởng, người bán rau ở chợ Cầu Ông lãnh, chợ Cầu Muối, chợ Bến Thành, Bà Chiểu, Tân Định nhờ đó đã gây dựng được 12 cơ sở bí mật đầu mối tại 03 quận nội đô Sài Gòn.
Tháng 11/1967, đồng chí Lê Thị Bạch Cát được Khu ủy Sài Gòn - Gia Định phân công là Quận ủy viên, Bí thư Quận đoàn, Bí thư Chi bộ Võ trang tuyên truyền liên quận 2-4 (nay là Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh). Trên cương vị mới, đồng chí Lê Thị Bạch Cát đã cùng với đồng đội vận động, xây dựng lực lượng, vận chuyển, tập kết vũ khí, đạn… Khi hiệu lệnh Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân 1968 đã điểm, Lê Thị Bạch Cát trực tiếp chỉ đạo Chi bộ Võ trang tuyên truyền liên quận 2-4, phát động Nhân dân nổi dậy vũ trang chiến đấu tấn công vào các khu vực: Phạm Ngũ Lão, Đề Thám, bến Chương Dương, hẻm Hiệp Thành, bến Vân Đồn... Kết thúc Đợt 1, Chi bộ Võ trang tuyên truyền liên quận 2-4 do Lê Thị Bạch Cát lãnh đạo đã tiêu diệt nhiều sinh lực địch, tổ chức treo cờ giải phóng, từ 23 giờ đêm mồng một đến 03 giờ sáng mồng hai tết Mậu Thân (1968) tại số nhà 225/hẻm Hiệp Thành, bến Vân Đồn.
Trong Đợt 2 của Cuộc tổng tiến công và nổi dậy tết Mậu Thân 1968, thực hiện chỉ đạo của cấp ủy tiền phương là “Không trông chờ, không ỷ lại ngoại biên, tiến công, khởi nghĩa, chiếm lĩnh đường phố”. Lê Thị Bạch Cát đã cùng với các đồng chí của mình triển khai lực lượng trấn áp, tổ chức truy bắt sĩ quan, binh sĩ an ninh, cảnh sát khu vực của địch. Tại hẻm 83/2 Đề Thám, phường Cô Giang, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh, Trung đội do đồng chíLê Thị Bạch Cát chỉ huy đã kiên cường chiến đấu giữ từng tấc đất, từng bờ tường, đẩy lui nhiều đợt tiến công của cả một tiểu đoàn địch. Song do chênh lệch quá lớn về lực lượng và vũ khí so với địch nên Trung đội do đồng chí Lê Thị Bạch Cát có thương vong, không thể tiếp tục đối đầu với quân địch. Đứng trước khó khăn nêu trên, với sự mưu trí, sáng tạo và nhất là bản lĩnh dám hy sinh thân mình vì sự nghiệp cách mạng của một người lãnh đạo, chỉ huy, đồng chí Lê Thị Bạch Cát đã yêu cầu đồng đội trao lại cho mình quả lựu đạn và ra lệnh cho các đội viên rút lui để bảo toàn lực lượng còn mình thì ở lại ngăn chặn địch. Thấy đồng đội chưa chịu rút lui, đồng chí Lê Thị Bạch Cát đã ra lệnh “Tôi yêu cầu các đồng chí đi đi, đi ngay đi, để bảo toàn lực lượng, về báo cáo với cấp trên, chúng tôi ở lại chiến đấu tới hơi thở cuối cùng”. Cho dù vết thương rất nặng, máu ra nhiều nhưng đồng chí Lê Thị Bạch Cát vẫn gắng gượng chụp từng trái lựu đạn ném trả và dùng súng AK bắn thu hút quân địch về phía mình. Giằng co chiến đấu đến khi hết đạn, địch hò nhau lao lên đòi bắt sống Lê Thị Bạch Cát. Thay lời đáp trả, đồng chí Lê Thị Bạch Cát đã dùng trái lựu đạn cuối cùng diệt thêm 4 tên địch trước khi trút hơi thở cuối cùng vào trưa ngày 05/5/1968.
Hành động của đồng chí Lê Thị Bạch Cát là hành động của người chỉ huy, lãnh đạo đơn vị có tính quyết đoán, bản lĩnh vững vàng, ngay cả trong thời điểm sinh tử vẫn chiến đấu ngoan cường, xứng đáng là phẩm chất anh hùng, hành động anh hùng, nghĩa cử cao đẹp.Tấm gương hy sinh anh dũng của nữ Đội trưởng Biệt động Sài Gòn đã truyền cảm hứng cách mạng cho đồng đội, đồng chí, đồng bào cả hai miền Nam, Bắc. Ở tuổi 28, nữ chiến sĩ cách mạng Lê Thị Bạch Cát đã ngã xuống trên mảnh đất Sài Gòn. Cảm phục và tri ân sâu sắc, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân TPHCM đã lập bia dẫn tích để tưởng nhớ tại hẻm 83/2 Đề Thám, lập bàn thờ ở đền An Nhơn Quận 1, đặt tên Lê Thị Bạch Cát cho một con đường và một ngôi trường THCS; Đoàn Thanh niên Quận1, TP.HCM cũng phát động giải thưởng Lê Thị Bạch Cát dành cho đoàn viên, thanh niên có nhiều giải pháp, mô hình hiệu trong công tác đoàn. Tại Thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An quê hương của đồng chí, một ngôi trường THCS được mang tên Lê Thị Bạch Cát.
- Trong cuộc sống, đồng chí Lê Thị Bạch Cát là người nhân hậu, vui tươi, mạnh mẽ, chịu thương, chịu khó, hòa đồng, trách nhiệm cao với mọi người. Với công việc, đồng chí Lê Thị Bạch Cát luôn tự giác chấp hành phân công của tổ chức, Đảng, Đoàn, Quân đội.
- Trên cơ sở thành tích của đồng chí Lê Thị Bạch Cát đã đạt được, các cơ quan, đơn vị nơi đồng chí từng công tác: Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Trường Đại họcVinh, Đại học Sư phạm Thể dục Thể thao Hà Nội, Đại học Thể dục Thể thao Bắc Ninh; Quận Đoàn, Ban CHQS, Quận ủy, UBND Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh; Thị ủy, UBND thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An; cùng các cấp Hội: Trung ương Hội Cựu giáo chức Việt Nam, Hội Cựu giáo chức Thành phố Hồ Chí Minh, Hội Cựu giáo chức tỉnh Nghệ An, Đoàn K33, Hội những nhà giáo đi B, là những nơi đồng chí Lê Thị Bạch Cát từng sống, công tác; cùng 12 nhân chứng đã trực tiếp hoạt động, chiến đấu với đồng chí Lê Thị Bạch Cát trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ có văn bản trình lãnh đạo cấp có thẩm quyền đề nghị xét, truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVT Nhân dân thời kỳ kháng chiến đối với Liệt sỹ Lê Thị Bạch Cát.
Là một nữ chiến sỹ biệt động sài gòn, người đã chiến đấu âm thầm và đầy quả cảm và để lại tấm gương sáng ngời về tinh thần cách mạng trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước và tinh thần chiến đấu gan dạ, dũng cảm, mưu trí và sự hy sinh quả cảm, dấn thân vì đồng đội. Hơn 56 năm kể từ ngày đồng chí anh dũng hy sinh, nhưng hình ảnh về một nữ nhà giáo anh hùng vẫn ghi vào lòng người tinh thần cách mạng từ chính những câu chuyện như huyền thoại. Dù đã đi xa, nhưng hình ảnh về Nữ nhà giáo, Liệt sỹ biệt động Thành vẫn sống mãi trong lòng mỗi chúng ta.
Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trên ngày 20/9/2024 Liệt sĩ Lê Thị Bạch Cát đã được Chủ tịch nước ký Quyết định số 934/QĐ-CTN về việc truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân.
BAN BIÊN TẬP
