Tình trạng quá tải, thiếu lớp học, thiếu trường tại các khu đô thị mới đông dân cư trên địa bàn Hà Nội đã được cử tri và các đại biểu Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội nhiều lần phản ánh, kiến nghị. Ðể giải quyết tình trạng này cần có một giải pháp căn cơ, đồng bộ trong xây dựng, thực hiện quy hoạch mạng lưới trường học các cấp.
Nu cười hạnh phúc khi các con học sinh khu đô thị có trường học (ảnh Đinh Vũ)
Ban Văn hóa-Xã hội, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội vừa tiến hành đợt khảo sát công tác triển khai nhiệm vụ năm học 2022-2023. Kết quả cho thấy, tình trạng quá tải trường học tại các khu đô thị mới, địa bàn đông dân cư đang ở mức báo động. Thành phố hiện có 78 dự án khu đô thị mới, có quy hoạch đất xây dựng trường mầm non và trường tiểu học, trung học cơ sở. Ðến nay, đã có hơn 60 dự án được đầu tư xây dựng bảo đảm đồng bộ các công trình nhà trẻ, trường học với việc xây dựng nhà ở theo quy hoạch với 196 trường học các cấp (42 trường công lập và 154 trường tư thục) cung cấp chỗ học cho gần 25.000 học sinh.
Ban Văn hóa-Xã hội, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội khảo sát thực tế
Nhiều khu đô thị của thành phố dù đã có đất quy hoạch để xây dựng trường học, nhưng chưa được các chủ đầu tư thực hiện như Khu đô thị mới Phùng Khoang, khu nhà ở Ðài phát sóng phát thanh Mễ Trì, dự án chức năng đô thị Xuân Phương (quận Nam Từ Liêm). Tại các khu đô thị Thành phố giao lưu, khu ngoại giao Ðoàn, Khu đô thị mới Cổ Nhuế-Xuân Ðỉnh (quận Bắc Từ Liêm); khu chức năng đô thị Ao Sào, khu nhà ở Vĩnh Hoàng (quận Hoàng Mai); Khu đô thị mới Cầu Bươu (huyện Thanh Trì); Khu đô thị Nam Cường (quận Hà Ðông); Khu đô thị Lideco, Khu đô thị Hà Đô... cũng trong tình trạng tương tự.
Theo Giám đốc Sở Giáo dục và Ðào tạo Trần Thế Cương, nguyên nhân một số khu đất để xây dựng trường mầm non, trường phổ thông trong các khu đô thị mới chậm được xây dựng là do gặp khó khăn trong việc giải phóng mặt bằng. Bên cạnh đó, do tốc độ đô thị hóa và tăng dân số cơ học quá nhanh tại một số phường, quận dẫn đến quá tải số học sinh tại một số trường. Cụ thể quận Hoàng Mai gồm các phường: Hoàng Liệt, Ðại Kim, Ðịnh Công, Vĩnh Hưng...; quận Cầu Giấy có các phường: Dịch Vọng, Dịch Vọng Hậu, Nghĩa Tân, Mai Dịch, Quan Hoa...; các phường Nguyễn Trãi, Văn Quán, Mỗ Lao, Dương Nội, Quang Trung, Yên Nghĩa, Phú Lãm... của quận Hà Ðông; quận Thanh Xuân có 11 phường đang thiếu chỗ học.
Ðơn cử như phường Hoàng Liệt, quận Hoàng Mai hiện có hơn 75 nghìn người, dân số tăng nhanh khiến hạ tầng ở khu vực này không đáp ứng kịp. Năm học 2022-2023, Trường mầm non Hoàng Liệt-trường mầm non công lập duy nhất trên địa bàn phường được phân bổ tổng 559 chỉ tiêu tuyển sinh, nhưng thực tế đã nhận được 939 đơn xin nhập học. Ðể giải quyết tình trạng quá tải trên, nhà trường ưu tiên nhận hết 226 hồ sơ trẻ năm tuổi để chuẩn bị cho việc vào lớp 1 năm học sau. Còn các trẻ từ ba đến bốn tuổi, nhà trường đành phải tổ chức bốc thăm chọn 333 cháu trên tổng số 713 hồ sơ xin học.
Trưởng ban Văn hóa-Xã hội Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội Nguyễn Thanh Bình cho rằng, để giải quyết bài toán thiếu trường học trong các khu đô thị mới, thành phố cần chỉ đạo Sở Giáo dục và Ðào tạo rà soát, tham mưu điều chỉnh bổ sung quy hoạch mạng lưới trường học các cấp tích hợp chung vào quy hoạch của Thủ đô, nhằm bảo đảm điều kiện hoàn thiện cơ sở vật chất trường học phục vụ phát triển giáo dục đào tạo Thủ đô. Trên cơ sở rà soát, định kỳ xây dựng kế hoạch đầu tư công trình Hội đồng nhân dân thành phố bố trí các nguồn vốn đầu tư xây mới trường học, bổ sung thêm phòng học và cải tạo trường, lớp học. Sở Giáo dục và Ðào tạo cần phân luồng học sinh nhằm điều hòa số học sinh trên lớp giữa các trường cùng cấp trong khu vực lân cận gắn với việc nâng cao chất lượng dạy và học.
Nhiều ý kiến cho rằng Hà Nội với tốc độ phát triển dân số cơ học nhanh chóng vì vậy đa số quy hoạch mạng lưới trường học đã có hàng chục năm về trước. nên đã quá lỗi thời. Nên bên cạnh việc cần cho phép nâng tầng và tăng mật độ xây dựng đối với các trường không còn quỹ đất hoặc các quy hoạch cũ thì cần cho phép các trường mở thêm các cấp học để phục vụ tốt nhất cho học sinh khu vực lân cận. Thành phố cần có chế tài mạnh, cương quyết thu hồi dự án xây dựng trường học đối với chủ đầu tư cố tình chây ỳ, trì hoãn xây dựng trường để giữ đất hoặc xây dựng nhưng không tổ chức hoạt động giáo dục.
