CÓ MỘT NGÔI TRƯỜNG TẠI LÀNG CỔ TRÊN ĐẢO CÁT BÀ

Ngày 24/6/2026, Hội Cựu giáo chức cơ quan Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức đi thăm quan điểm trường Việt Hải thuộc Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trổi. Đây là điểm trường nằm trong làng cổ Việt Hải. Đoàn gồm 45 đại biểu nguyên là các nhà quản lý giáo dục, các thầy cô giáo và các nhà khoa học, hiện nay đang tham gia hoạt động trong hội Cựu giáo chức Việt Nam. Tham gia chuyến đi khám phá của đoàn Cựu Giáo chức có một nhân vật hướng dẫn viên du lịch khá đặc biệt, đó là Nhà giáo ưu tú Tô Thị Khâm, nguyên Trưởng phòng Giáo dục huyện Cát Bà. Chuyến thăm quan này nằm trong chương trình Hội thảo khoa học với chủ đề “Nâng cao chất lượng hoạt động tư vấn học đường trong các cơ sở giáo dục phổ thông” được tổ chức tại thị trấn Cát bà, Đặc khu Cát Hải, chiều ngày 23/6/2026.

1. Làng cổ Việt Hải - Đảo trong đảo

Đây là ngôi làng có tuổi đời hơn 100 năm, nằm sâu trong thung lũng của Vườn quốc gia Cát Bà, được bao bọc bởi núi đá vôi, rừng nguyên sinh và gần Vịnh Lan Hạ. Trong nhiều thập kỷ, ngôi làng gần như tách biệt với bên ngoài nên vẫn giữ được nét nguyên sơ của làng quê Bắc Bộ và được gọi với cái tên trìu mến “Đảo trong đảo”. Đây là một trong số ít ngôi làng trên đảo vẫn còn giữ được cấu trúc truyền thống gần như nguyên vẹn.

Hiện nay làng chỉ có khoảng gần 70 hộ dân với khoảng 200 nhân khẩu. Người dân chủ yếu trồng lúa, trồng rau sạch, nuôi gà, lợn, đánh bắt thủy sản và làm du lịch cộng đồng (homestay, hướng dẫn du lịch, dịch vụ xe đạp, xe điện). Nhịp sống vẫn rất chậm rãi, yên bình và gần gũi với thiên nhiên.

Có hai cách chính di chuyển đến làng cổ Việt Hải. Đường thủy, từ bến Bèo (thị trấn Cát Bà) đi tàu khoảng 45 - 50 phút đến bến Việt Hải. Sau đó đi xe điện hoặc xe đạp khoảng 12 km vào đến làng. Đây là một trong những cung đường đẹp nhất Cát Bà. Đường xuyên rừng nguyên sinh, chui qua hang động đến thẳng làng Việt Hải. Cung đường này thích hợp với những người yêu thiên nhiên và khám phá. Cách thứ hai, có thể đi bộ từ Vườn quốc gia Cát Bà, xuyên rừng khoảng 12km.

Làng cổ Việt Hải không chỉ là điểm du lịch sinh thái mà còn là một minh chứng sống động về quá trình cư trú của cư dân vùng biển đảo Bắc Bộ. Sự kết hợp hài hòa giữa rừng, biển, núi và không gian làng quê truyền thống tạo nên một giá trị văn hóa – sinh thái đặc biệt, khiến nơi đây được xem là một trong những điểm đến độc đáo nhất của Cát Bà và Hải Phòng.

2. Thăm Trường Tiểu học Việt Hải

Buổi sáng ngày 24/6/2026, đoàn đại biểu Hội CGC cơ quan Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đến thăm và làm việc với điểm trường Việt Hải thuộc Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trổi. Không gian trường nằm gọn trong Làng cổ Việt Hải. Vào thời điểm này, nhà trường đang nghỉ hè, đón tiếp chúng tôi là cô giáo Phạm Thị Thúy Ngọc, Phó Hiệu trưởng nhà trường đang trực hè.

Theo lời giới thiệu của Nhà giáo ưu tú Tô Thị Khâm, nguyên Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Cát Bà, Trường Tiểu học Việt Hải là một cơ sở giáo dục tiểu học nằm tại thôn 1, xã Việt Hải (nay thuộc Đặc khu Cát Hải), thành phố Hải Phòng. Đây là ngôi trường có quy mô nhỏ nhưng có ý nghĩa đặc biệt đối với cộng đồng dân cư trên đảo Việt Hải – một địa phương nằm sâu trong vùng lõi của Vườn quốc gia Cát Bà.

Trường Tiểu học Việt Hải tiền thân là một điểm trường của Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi. Theo Quyết định số 634/QĐ-UB ngày 22/9/2000 của UBND huyện Cát Hải, trường được thành lập với hai cấp học: Mầm non và Tiểu học nhằm đáp ứng nhu cầu học tập của con em xã đảo Việt Hải.

Trong suốt quá trình phát triển, mặc dù điều kiện giao thông khó khăn và số lượng học sinh ít, tập thể cán bộ, giáo viên nhà trường luôn nỗ lực duy trì chất lượng giáo dục và xây dựng môi trường học tập thân thiện.

Nhà giáo ưu tú Tô Thị Khâm cho biết, Trường có những nét đặc trưng riêng: Nằm giữa không gian thiên nhiên của đảo Việt Hải, bao quanh là núi rừng và hệ sinh thái Cát Bà. Quy mô lớp học nhỏ, tạo điều kiện thuận lợi cho việc quan tâm, hỗ trợ từng học sinh. Giáo viên phải vượt qua nhiều khó khăn về đi lại và điều kiện sinh hoạt để duy trì hoạt động dạy học thường xuyên. Nhà trường đóng vai trò là trung tâm văn hóa – giáo dục của cộng đồng dân cư trên đảo. Nhà giáo Tô Thị Khâm bộc bạch rằng, có lần đoàn cán bộ của Phòng Giáo dục và các cơ quan đến thăm, kiểm tra, dự giờ một buổi học tại trường, đoàn gồm 15 cán bộ, trong khi lớp học chỉ có 1 thầy giáo và 2 học sinh.

Theo quyết định của UBND huyện Cát Hải được công bố năm 2025, Trường Tiểu học Việt Hải đã được sáp nhập cùng Trường Tiểu học Chu Văn An và Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi để thành lập Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi. Cơ sở tại Việt Hải hiện hoạt động như Cơ sở 3 của Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi, tiếp tục phục vụ học sinh địa phương.

Theo lời giới thiệu của Cô giáo Phạm Thị Thúy Ngọc, nguyên là Hiệu trưởng nhà trường, sau khi sáp nhập là Phó Hiệu trưởng nhà trường Tiểu học Nguyễn Văn Trổi, hiện nay diện tích của điểm trường là 3670 mét vuông, các phòng học khang trang, được đầu tư cơ sở hạ tầng khá đầy đủ. Tuy nhiên, năm học này sĩ số chỉ có tất cả 19 học sinh. Trong đó có 9 em mầm nọn và 10 em từ lớp 1 đến lớp 5. Trường đã từng có lúc đông nhất lên đến 25 học sinh. Giáo viên hầu hết ở đất liền, trước kia luân phiên nhau giảng dạy 5 năm, sau khi sáp nhập vào trường Tiểu học Nguyễn Văn Trổi thì giáo viên luân phiên giảng dạy 1 tháng. Về thành tích, nhiều năm liền đạt danh hiệu Tập thể Lao động tiên tiến. Có giáo viên đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở. Nhiều giáo viên đã được UBND huyện và thành phố tặng Giấy khen. Có học sinh đạt thành tích cao trong các hội thi do ngành giáo dục tổ chức. Đặc biệt, các em học sinh có khả năng giao lưu bằng tiếng Anh rất tốt. Nhà trường không ngừng phấn đấu nâng cao chất lượng dạy học và xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia.

Mặc dù có quy mô nhỏ, Trường Tiểu học Việt Hải, nay là điểm trường trực thuộc Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trổi được xem là "ngôi trường giữa rừng và biển", góp phần bảo đảm quyền được học tập của trẻ em trên đảo; gìn giữ và phát triển nguồn nhân lực cho cộng đồng dân cư Việt Hải. Gắn kết giáo dục với bảo tồn thiên nhiên và phát triển du lịch sinh thái của khu vực Cát Bà. Đây là một điểm nhấn văn hóa, thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với giáo dục ở vùng hải đảo.

Với vị trí độc đáo giữa vùng lõi Cát Bà và lịch sử hơn 25 năm xây dựng, Trường Tiểu học Việt Hải là một trong những ngôi trường mang nhiều dấu ấn đặc biệt của ngành giáo dục Hải Phòng nói riêng và của cả nước nói chung.

Một vài hình ảnh hoạt động của Đoàn tại điểm trường