Tóm tắt: Xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên Trường Chính trị Hoàng Văn Thụ đáp ứng các tiêu chí trường “chuẩn” theo Quy định số 11-QĐ/TW, ngày 19/5/2021 của Ban Bí thư về trường chính trị chuẩn là một nhiệm vụ, định hướng lâu dài, đòi hỏi phải có lộ trình, kế hoạch cụ thể. Vì vậy, cần thực hiện đồng bộ, toàn diện nhiều giải pháp và đi cùng với đó cần chú trọng, tập trung phát triển nguồn nhân lực gắn với kiện toàn tổ chức, bộ máy hướng đến xây dựng và hoàn thiện đội ngũ giảng viên đủ về số lượng, đảm bảo về chất lượng trong thời gian tới.
Từ khóa: Đội ngũ giảng viên, Trường Chính trị Hoàng Văn Thụ, đạt chuẩn
Xây dựng trường chính trị đạt chuẩn, đây là một trong những giải pháp cơ bản để nâng cao chất lượng đào tạo bồi dưỡng cán bộ, nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn để nhà trường thực sự là trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, đồng thời là môi trường nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn phục vụ giảng dạy, nghiên cứu, xây dựng chính sách và tư vấn phát triển kinh tế - xã hội của địa phương nhằm đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra trong giai đoạn mới. Tại Kết luận số 479-KL/HVCTQG, ngày 26/9/2019 của Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đã nêu rõ: "Xây dựng Trường Chính trị đạt chuẩn, trước mắt cần tập trung một số tiêu chí quan trọng sau: Chuẩn hóa chương trình, giáo trình, tài liệu phục vụ đào tạo, bồi dưỡng; chuẩn hóa phương pháp đào tạo, bồi dưỡng; quy chế quản lý đào tạo, bồi dưỡng; chuẩn hóa kết quả đào tạo bồi dưỡng; chuẩn về công tác nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn; chuẩn về đội ngũ quản lý lãnh đạo, cán bộ, giảng viên; về cơ sở vật chất kỹ thuật, tài chính". Trong các nội dung cần chuẩn hóa để Trường Chính trị Hoàng Văn Thụ tỉnh Lạng Sơn đạt chuẩn, việc chuẩn hóa đội ngũ giảng viên là một trong những tiêu chí quan trọng nhằm đáp ứng nhu cầu đào tạo bồi dưỡng cán bộ trong giai đoạn hiện nay.
Trường Chính trị Hoàng Văn Thụ là đơn vị sự nghiệp thuộc Tỉnh ủy, triển khai thực thực hiện nhiệm vụ theo Quy định số 09-QĐ/TW, ngày 13/11/2018 của Ban Bí thư về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và Quy định số 09-QĐ/TW, ngày 27/12/2018 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, ban hành quy định về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Trường Chính trị Hoàng Văn Thụ tỉnh Lạng Sơn. Quán triệt quan điểm của Đảng về công tác cán bộ, nhận thức rõ vị trí, vai trò của đội ngũ giảng viên đối với việc nâng cao chất lượng giảng dạy lý luận chính trị trong hệ thống các trường chính trị, những năm qua, được sự quan tâm, tạo điều kiện của Tỉnh uỷ, trực tiếp là Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Đảng ủy, Lãnh đạo trường đã có nhiều chủ trương, giải pháp xây dựng, kiện toàn đội ngũ giảng viên, đáp ứng yêu cầu thực tiễn giảng dạy; tập trung kiện toàn tổ chức biên chế, bổ sung lực lượng; kết hợp chặt chẽ công tác quy hoạch với việc tạo nguồn và từng bước chuẩn hóa đội ngũ giảng viên cả về trình độ học vấn, kinh nghiệm thực tiễn, phương pháp sư phạm, năng lực nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn đáp ứng theo yêu cầu, nhiệm vụ.
Hiện nay, trường có 37 giảng viên trên tổng số 49 cán bộ, viên chức và lao động (chiếm 75,5%). Phần lớn đội ngũ giảng viên nhà trường có chuyên ngành đào tạo phù hợp với chuyên môn giảng dạy và cơ bản đảo bảo đạt chuẩn theo Quy định số 11-QĐ/TW, ngày 19/5/2021 của Ban Bí thư về trường chính trị chuẩn. Cụ thể là: Về trình độ chuyên môn: Thạc sĩ 35/37 giảng viên chiếm 94,6% tổng số giảng viên (01 giảng viên đang học cao học và 01 giảng viên có trình độ cử nhân). Về trình độ lý luận chính trị: Có 31/37 giảng viên có trình độ cao cấp lý luận chính trị, chiếm 83,8%; 06 giảng viên có trình độ trung cấp lý luận chính trị chiếm 16,2% (trong đó có 02 đồng chí đang học cao cấp lý luận chính trị). Ngạch giảng viên: Có 21/37 giảng viên chính chiếm 56,7%; 16/37 giảng viên chiếm 43,3%; đã bồi dưỡng ngạch chuyên viên cao cấp cho 04 đồng chí giảng viên. Về chứng chỉ bồi dưỡng phương pháp giảng dạy: 100% giảng viên có chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm hoặc chứng chỉ phương pháp dạy học tích cực hoặc bằng tốt nghiệp đại học sự phạm. Về chứng chỉ bồi dưỡng kiến thức kinh điển Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh có 36/37 đồng chí chiếm 97,3% tổng số giảng viên.
Để xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, trong thời gian qua, Đảng ủy, Lãnh đạo trường thường xuyên quan tâm đến công tác đào tạo, bồi dưỡng, bố trí, sử dụng giảng viên và thực hiện tốt các chế độ chính sách. Bên cạnh đó, Nhà trường đặc biệt chú trọng đến việc đánh giá chất lượng giảng viên thông qua các hoạt động tổ chức dự giờ, thao giảng, hội thi giảng viên dạy giỏi, tổ chức thông qua bài giảng mới đối với giảng viên trước khi lên lớp… Thông qua việc đánh giá nghiêm túc với tinh thần trách nhiệm, chân thành, khách quan đã tạo điều kiện cho giảng viên nhà trường rút ra được những bài học kinh nghiệm quý báu, hoàn thiện bài giảng, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của bản thân phục vụ tốt cho quá trình giảng dạy trên lớp.
Ngoài việc thực hiện chức năng đào tạo, bồi dưỡng, đội ngũ giảng viên Nhà trường cũng thực hiện tốt công tác nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn theo quy định, các hoạt động nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn được thực hiện đa dạng với nhiều hình thức khác nhau như: tham gia thực hiện đề tài khoa học cấp trường, cấp tỉnh, hội thảo khoa học với số lượng và chất lượng ngày càng được nâng lên, cụ thể trong giai đoạn 2020 - 2022 giảng viên Nhà trường đã tham gia thực hiện và nghiệm thu đạt 17 đề tài khoa học các cấp (trong đó có 01 đề tài khoa học cấp tỉnh đang hoàn thiện và sẽ tổ chức nghiệm thu trong năm 2023); 07 hội thảo khoa học cấp trường; 18 hội thảo khoa học cấp khoa…
Như vậy, về cơ bản, đánh giá một cách khái quát, trong những năm qua, Trường đã bám sát nhiệm vụ chính trị, phục vụ kịp thời yêu cầu đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của tỉnh. Trường thường xuyên quan tâm, tạo điều kiện đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ giảng viên. Các giảng viên đều được đào tạo cơ bản, có chuyên môn phù hợp, có kỹ năng và phương pháp sư phạm tốt, phát huy được tính tích cực, chủ động của người học, thu thập được nhiều thông tin bổ ích từ thực tiễn ở cơ sở phục vụ quá trình giảng dạy. Lực lượng giảng viên luôn luôn được củng cố, tăng cường, ngày càng phát triển, không ngừng lớn mạnh về cả về số lượng và chất lượng. Đội ngũ giảng viên của Nhà trường là những đồng chí có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, lối sống giản dị, lành mạnh. Chấp hành nghiêm chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, nội quy, quy chế của cơ quan đơn vị, gần gũi với học viên và nhân dân, thực hiện tốt chuẩn mực đạo đức nhà giáo. Trong giảng dạy, giảng viên luôn thể hiện bản lĩnh chính trị vững vàng, tư tưởng kiên định, niềm tin, lý tưởng vào chủ nghĩa xã hội; tuyên truyền có hiệu quả chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, tinh thần đấu tranh chống các biểu hiện tiêu cực, tôn trọng, công bằng, nhân văn, nhân ái đối với học viên.
Bên cạnh những ưu điêm, đội ngũ giảng viên của Trường hiện nay còn bộc lộ những hạn chế: Tuy đông nhưng chưa thực sự mạnh, chưa đồng bộ, vẫn còn tình trạng “vừa thừa, vừa thiếu”; một số giảng viên chưa thực sự tích cực học tập, rèn luyện, nghiên cứu để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, năng lực giảng dạy; kiến thức thực tiễn của một số giảng viên còn có những hạn chế so với yêu cầu nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong thời kỳ mới. Kết quả nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn của đội ngũ giảng viên chưa tương xứng với vị trí, vai trò của trường chính trị tỉnh. Việc nghiên cứu đề tài khoa học cấp tỉnh và tổ chức hội thảo cấp tỉnh còn ít; nhiều năm qua chỉ thực hiện được 01 đề tài nghiên cứu khoa học cấp tỉnh; chất lượng nghiên cứu một số đề tài khoa học cấp cơ sở chưa cao; việc ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn chưa nhiều; một số cuộc hội thảo khoa học hiệu quả còn thấp; chưa quan tâm đúng mức đến công tác tổng kết thực tiễn. Đối chiếu với các tiêu chí về đội ngũ giảng viên theo Quy định số 11-QĐ/TW, ngày 19/5/2021 của Ban Bí thư về trường chính trị chuẩn, đội ngũ giảng viên của Trường vẫn còn một số tiêu chí chưa đạt chuẩn mức độ I như: Chưa có giảng viên có trình độ tiến sĩ; số giảng viên chính còn ít, chưa đạt 60%.
Để xây dựng đội ngũ giảng viên Trường Chính trị Hoàng Văn Thụ đủ đạt chuẩn theo Quy định số 11-QĐ/TW, đáp ứng được các yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, Nhà trường cần tiếp tục chú trọng việc triển khai, tổ chức thực hiện một số nhiệm vụ, giải pháp sau:
Một là, nhà trường cần tập trung triển khai, quán triệt, xây dựng chương trình, kế hoạch cụ thể và tổ chức thực hiện nghiêm túc các quy định của Đảng và Nhà nước, nhất là Nghị quyết số 26-NQ/TW, ngày 19/5/2018 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XII về tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược đầy đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ; Quy định số 11-QĐ/TW, ngày 19/5/2021 của Ban Bí về trường chính trị chuẩn; Quyết định số 587-QĐ/TTg, ngày 17/5/2019 của Chính phủ về việc phê duyệt Đề án nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và các trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương giai đoạn 2019 - 2030 một cách đồng bộ, liên thông, toàn diện xây dựng đội ngũ cán bộ nói chung, đội ngũ giảng viên nói riêng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Hai là, tăng cường sự lãnh đạo của Tỉnh ủy đối với các mặt công tác của Trường chính trị nói chung, xây dựng đội ngũ giảng viên nói riêng, xem xây dựng trường chính trị đạt chuẩn là một giải pháp cơ bản, vừa có tính trước mắt, vừa có tính chiến lược lâu dài để tương xứng với vị trí, vai trò, thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ theo Quy định số 09-QĐ/TW, ngày 13/11/2018 của Ban Bí thư. Đưa việc xây dựng Đề án xây dựng và phát triển Trường Chính trị Hoàng Văn Thụ đạt chuẩn là một nội dung trong chương trình hành động của Tỉnh ủy trong giai đoạn 2023 – 2025, tầm nhìn 2030. Quan tâm xây dựng đội ngũ giảng viên trường chính trị đủ về số lượng, bảo đảm về chất lượng. Có chế độ chính sách khuyến khích đội ngũ giảng viên Nhà trường nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, nhất là đào tao trình độ tiến sỹ, có cơ chế thu hút đội ngũ giảng viên có trình độ, chuyên môn cao, năng lực giảng dạy về công tác tại Trường. Song song đó, phải thường xuyên cử giảng viên đi tập huấn, bồi dưỡng cập nhật kiến thức mới.
Ba là, tạo môi trường thuận lợi để giảng viên rèn luyện, phấn đấu, thường xuyên nêu cao tinh thần tự học tập, tự nghiên cứu, gắn lý luận với thực tiễn. Để đáp ứng yêu cầu trong quá trình đào tạo, bồi dưỡng luôn đặt lý luận vào trong thực tiễn, lấy thực tiễn làm sáng tỏ lý luận. Nhà trường cần tiếp tục xây dựng kế hoạch cử giảng viên đi nghiên cứu thực tế tại cơ sở có thời hạn, tăng cường đi thực tế đến những vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn để giúp giảng viên nắm bắt kiến thức thực tiễn đang diễn ra, đặt biệt là các vấn đề mới nảy sinh, qua đó định hướng cho người học hướng giải quyết các vấn đề hiệu quả. Khuyến khích, phát huy tính tích cực nghiên cứu khoa học, nghiên cứu thực tế của giảng viên. Đây là cơ sở để trau dồi phương pháp, kiến thức giảng. Xin cơ chế và phân công giảng viên tham gia các cuộc họp hội đồng nhân dân, ủy ban nhân dân tỉnh, tham gia các đoàn công tác của tỉnh xuống cơ sở để nắm bắt tình hình, tích lũy kiến thức thực tế nâng cao chất lượng giảng dạy, gắn lý luận với thực tiễn trong quá trình lên lớp. Cấp kinh phí phục vụ cho công tác nghiên cứu khoa học nhằm nâng cao kiến thức và tổng kết thực tiễn của giảng dạy.
Bốn là, đổi mới, hoàn thiện cơ chế chính sách, tạo động lực khuyến khích đội ngũ giảng viên không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn (nhất là đào tạo trình độ tiến sĩ), tu dưỡng đạo đức nghề nghiệp. Thực hiện chính sách tuyển dụng, bố trí, sử dụng và thực hiện chính sách cán bộ. Đánh giá đội ngũ giảng viên phải trên cơ sở tiêu chí cụ thể, căn cứ vào chức năng nhiệm vụ được giao, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ được giao. Quá trình thực hiện công tác quy hoạch cán bộ lãnh đạo và quản lý ở các khoa, phòng thì phải đồng thời quy hoạch đội ngũ giảng viên lý luận chính trị và cơ cấu đội ngũ giảng viên lý luận chính trị từ giảng viên đến giảng viên chính theo cơ cấu, tiêu chuẩn, chuyên ngành đào tạo. Đẩy mạnh tinh thần tự phê bình và phê bình, vì ý thức nghề nghiệp, ý thức chính trị, ý thức đạo đức, hành vi đạo đức của mỗi người giảng viên.
Năm là, phát huy và nâng cao tính tích cực, tính tự giác của bản thân đội ngũ giảng viên trong nâng cao năng lực chuyên môn, rèn luyện nhân cách, mỗi giảng viên phải xác định việc chuẩn hóa công tác đào tạo bồi dưỡng từ công tác soạn giảng đến giảng bài trên lớp đúng đủ và phải phù hợp với từng đối tượng học viên. Nội dung bài giảng phải liên tục đổi mới cập nhật liên tục nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, thực tiễn sinh động của đời sống xã hội, phương pháp giảng dạy phù hợp với từng bài giảng, từng nội dung sinh động, dễ hiểu, lôi cuốn học viên. Muốn làm được điều đó, đòi hỏi đội ngũ giảng viên phải không ngừng nghiên cứu, học tập; thường xuyên tu dưỡng, rèn luyện, trau dồi chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh nhằm nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, đạo đức cách mạng; nâng cao tinh thần tự giác trong học tập, bồi dưỡng, tự học tập nghiên cứu nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và kiến thức thực tiện phục vụ công tác giảng dạy. Đồng thời một vấn đề rất quan trọng là đội ngũ giảng viên phải thực sự yêu nghề, tâm huyết với nghề, say nghề, tận tụy với công việc, tận tụy, hứng thú với công việc, từ tình cảm gắn bó, trân trọng với nghề nghiệp, từ lòng khát khao muốn truyền đạt tri thức, niềm tin của mình đến với người học./.
Tài liệu tham khảo
[1]. Ban Bí thư, Quy định số 09-QĐi/TW ngày 13/11/2018 của Ban Bí thư về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
[2]. Ban Bí thư, Quy định số 11-QĐ/TW ngày 19/5/2021 của Ban Bí thư về trường chính trị chuẩn
[3]. Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Kết luận số 479-KL/HVCTQG, ngày 26/9/2019 của Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tại Hội thảo khoa học cấp Bộ với chủ đề “Xây dựng trường chính trị chuẩn đáp ứng yêu cầu đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và nghiên cứu khoa học trong giai đoạn hiện nay”.
