Vũ Văn Quận
Trường Sĩ quan Pháo binh
Email: [email protected]
Tóm tắt
Trong bối cảnh tình hình chính trị - xã hội thế giới và khu vực có nhiều biến động phức tạp, yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại đặt ra những đòi hỏi mới đối với công tác giáo dục - đào tạo sĩ quan. Đội ngũ giảng viên đóng vai trò then chốt trong thực hiện nhiệm vụ này. Bồi dưỡng, rèn luyện phẩm chất cách mạng cho giảng viên không chỉ là yêu cầu cấp thiết mà còn là điều kiện quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo tại Trường Sĩ quan Pháo binh hiện nay.
Từ khóa: Phẩm chất cách mạng; giảng viên quân sự; Trường Sĩ quan Pháo binh.
1. Đặt vấn đề
Trong các học viện, nhà trường quân đội, giảng viên không chỉ giữ vai trò là người truyền thụ tri thức quân sự, chính trị, khoa học - kỹ thuật mà còn là người định hướng tư tưởng, giáo dục nhân cách, hun đúc lý tưởng và khơi dậy tinh thần cách mạng cho học viên. Đặc biệt, tại Trường Sĩ quan Pháo binh - cái nôi đào tạo sĩ quan chỉ huy binh chủng kỹ thuật yêu cầu đặt ra đối với giảng viên không chỉ là trình độ chuyên môn sâu, phương pháp giảng dạy hiệu quả mà còn phải có phẩm chất chính trị vững vàng, đạo đức cách mạng trong sáng và bản lĩnh kiên cường. Phẩm chất cách mạng chính là yếu tố nền tảng tạo nên sức mạnh nội sinh, giúp giảng viên giữ vững lập trường tư tưởng, thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ được giao và có ảnh hưởng tích cực tới thế hệ học viên - những cán bộ chỉ huy tương lai của quân đội.
Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực diễn biến nhanh chóng, phức tạp, các thế lực thù địch đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hòa bình”, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, tác động không nhỏ đến tư tưởng, đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, giảng viên. Đồng thời, yêu cầu nhiệm vụ xây dựng quân đội hiện đại, tinh nhuệ, cách mạng, từng bước tiến lên chính quy hiện đại đặt ra những đòi hỏi mới, cao hơn về chất lượng đội ngũ giảng viên quân sự. Trong đó, vấn đề bồi dưỡng phẩm chất cách mạng trở thành nhiệm vụ cấp bách và thường xuyên. Thực tế cho thấy, bên cạnh những giảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, gương mẫu, tận tụy với nghề, vẫn còn tồn tại những biểu hiện phai nhạt lý tưởng, thiếu tinh thần đấu tranh, chưa thật sự nêu gương trong giảng dạy, sinh hoạt và rèn luyện.
Từ yêu cầu khách quan và những đòi hỏi cấp thiết của thực tiễn, việc nghiên cứu và đề xuất các biện pháp bồi dưỡng phẩm chất cách mạng cho đội ngũ giảng viên ở Trường Sĩ quan Pháo binh hiện nay không chỉ có ý nghĩa trước mắt mà còn mang tính chiến lược lâu dài, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, giảng viên “vừa hồng, vừa chuyên”, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ huấn luyện, đào tạo trong tình hình mới.
2. Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về phẩm chất cách mạng của giảng viên trong các học viện, nhà trường quân đội
Trong hệ thống giáo dục đào tạo của Quân đội nhân dân Việt Nam, giảng viên là lực lượng nòng cốt quyết định chất lượng, hiệu quả của công tác giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Họ không chỉ truyền thụ tri thức, kỹ năng quân sự, quốc phòng mà còn là những người định hướng, uốn nắn tư tưởng, nhân cách, đạo đức cách mạng cho học viên - những cán bộ quân đội tương lai. Do đó, phẩm chất cách mạng được xem là nền tảng không thể thiếu trong hệ hình nhân cách của người giảng viên quân đội. Việc nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về phẩm chất cách mạng của giảng viên trong các học viện, nhà trường quân đội hiện nay có ý nghĩa quan trọng, góp phần củng cố cơ sở cho việc xây dựng, phát triển đội ngũ giảng viên đáp ứng yêu cầu xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại.
Khái niệm và nội dung của phẩm chất cách mạng đối với giảng viên quân đội
Phẩm chất cách mạng là một hệ giá trị về chính trị, tư tưởng, đạo đức và hành vi thể hiện lập trường giai cấp, bản lĩnh chính trị, lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân. Trong môi trường quân đội, phẩm chất cách mạng còn gắn liền với tinh thần kỷ luật tự giác, ý thức tổ chức cao, sẵn sàng hy sinh vì sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Với đội ngũ giảng viên quân đội, phẩm chất cách mạng không chỉ là yêu cầu chính trị mà còn là yếu tố sống còn quyết định chất lượng, hiệu quả công tác giảng dạy, giáo dục, huấn luyện.
Phẩm chất cách mạng của giảng viên quân đội được biểu hiện cụ thể ở các phương diện sau:
Một là, lập trường tư tưởng vững vàng, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân. Giảng viên phải kiên định mục tiêu lý tưởng xã hội chủ nghĩa, có bản lĩnh chính trị vững vàng, không dao động trước khó khăn, thách thức hay tác động tiêu cực từ bên ngoài.
Hai là, có đạo đức, lối sống trong sáng, lành mạnh, gương mẫu trong lời nói và hành động. Giảng viên là người trực tiếp tác động đến nhân cách học viên, vì vậy phẩm chất đạo đức của họ phải thể hiện rõ trong sinh hoạt, giảng dạy và lối sống hàng ngày, làm gương để học viên noi theo.
Ba là, có tinh thần trách nhiệm cao trong thực hiện nhiệm vụ, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, không ngừng phấn đấu vươn lên. Giảng viên quân đội phải luôn thể hiện sự tận tụy, tâm huyết với nghề, sẵn sàng nhận nhiệm vụ khó khăn, luôn sáng tạo, đổi mới trong công tác chuyên môn.
Bốn là, tích cực học tập, nghiên cứu khoa học, nâng cao trình độ mọi mặt để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp giáo dục - đào tạo. Phẩm chất cách mạng còn thể hiện ở tinh thần cầu thị, ham học hỏi, liên tục tự hoàn thiện bản thân về mọi mặt.
Vai trò của phẩm chất cách mạng đối với giảng viên trong nhà trường quân đội
Phẩm chất cách mạng giữ vai trò quyết định trong việc hình thành bản lĩnh chính trị, đạo đức, tư tưởng và phương pháp làm việc của giảng viên quân đội. Trước hết, đó là nền tảng giúp giảng viên kiên định con đường cách mạng của Đảng, không bị ảnh hưởng, lôi kéo bởi các luồng tư tưởng sai trái, thù địch. Trong bối cảnh hiện nay, khi các thế lực thù địch gia tăng hoạt động "diễn biến hòa bình", "phi chính trị hóa quân đội", thì phẩm chất cách mạng chính là "lá chắn" tư tưởng giúp giảng viên giữ vững lập trường, tư tưởng, góp phần giữ vững trận địa tư tưởng trong quân đội.
Bên cạnh đó, phẩm chất cách mạng là yếu tố then chốt giúp giảng viên thực hiện tốt vai trò nêu gương. Trong môi trường quân đội, “nêu gương” không chỉ là một yêu cầu đạo đức mà còn là phương pháp giáo dục hiệu quả. Học viên không chỉ tiếp thu tri thức từ bài giảng mà còn chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ nhân cách, thái độ sống, phong cách của giảng viên. Một giảng viên có phẩm chất cách mạng tốt sẽ có sức truyền cảm hứng, tạo động lực học tập và rèn luyện cho học viên.
Ngoài ra, phẩm chất cách mạng còn là động lực thúc đẩy giảng viên tích cực đổi mới phương pháp dạy học, nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ vào giảng dạy, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo. Một giảng viên có phẩm chất cách mạng sẽ luôn đặt lợi ích của tập thể, nhiệm vụ chung lên trên lợi ích cá nhân, sẵn sàng cống hiến, hy sinh vì sự nghiệp giáo dục đào tạo của nhà trường.
Thực tiễn phẩm chất cách mạng của giảng viên trong các nhà trường quân đội hiện nay
Thời gian qua, các học viện, nhà trường quân đội đã quan tâm đẩy mạnh công tác xây dựng, rèn luyện phẩm chất cách mạng cho đội ngũ giảng viên thông qua nhiều hình thức như: tăng cường giáo dục chính trị tư tưởng, triển khai sâu rộng các phong trào thi đua yêu nước, học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, thực hiện tốt công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên trẻ. Qua đó, phần lớn giảng viên có lập trường tư tưởng vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, tích cực nghiên cứu khoa học, đổi mới phương pháp giảng dạy, chủ động ứng dụng công nghệ vào giảng dạy, góp phần quan trọng vào nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo.
Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực vẫn còn tồn tại một số biểu hiện cần khắc phục như: một số giảng viên chưa thực sự gương mẫu trong lối sống, tác phong; thiếu tinh thần trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ; còn biểu hiện ngại khó, ngại đổi mới phương pháp giảng dạy; chưa tích cực trong nghiên cứu khoa học và tự học, tự rèn. Một bộ phận giảng viên trẻ chưa có ý thức chính trị cao, dễ dao động trước các tác động từ mặt trái của cơ chế thị trường, mạng xã hội, chưa thể hiện rõ vai trò nêu gương trong môi trường sư phạm quân đội.
Nguyên nhân của tình trạng này trước hết là do tác động từ mặt trái của nền kinh tế thị trường, sự bùng nổ thông tin, văn hóa mạng và sự suy giảm niềm tin xã hội trong một bộ phận người dân đã ít nhiều ảnh hưởng đến tư tưởng của một số giảng viên trẻ. Bên cạnh đó, công tác giáo dục chính trị tư tưởng ở một số đơn vị chưa thật sự sâu sắc, thiếu tính thuyết phục và gần gũi thực tiễn. Cơ chế kiểm tra, đánh giá phẩm chất đạo đức còn hình thức, chưa phát huy đầy đủ vai trò của tổ chức Đảng, các đoàn thể trong nhà trường trong việc giám sát, rèn luyện giảng viên.
Một số vấn đề đặt ra trong bối cảnh hiện nay
Trong thời kỳ mới, phẩm chất cách mạng của giảng viên quân đội tiếp tục là yếu tố cốt lõi, không thể thay thế trong công tác giáo dục, đào tạo cán bộ quân đội. Tuy nhiên, để phát huy và bồi dưỡng tốt phẩm chất này, cần nhận diện rõ những thách thức mới như:
Thứ nhất, sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo làm thay đổi cách tiếp cận tri thức và ảnh hưởng đến hệ giá trị truyền thống, đặt ra yêu cầu giảng viên phải vừa giữ vững phẩm chất cách mạng, vừa thích ứng nhanh với chuyển biến công nghệ.
Thứ hai, cơ chế thị trường, lối sống thực dụng, cá nhân chủ nghĩa tiếp tục len lỏi vào môi trường quân đội, gây tác động tiêu cực đến tư tưởng, lối sống của một bộ phận giảng viên, nhất là giảng viên trẻ.
Thứ ba, yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo trong nhà trường quân đội đòi hỏi giảng viên không chỉ giỏi chuyên môn mà còn phải thật sự gương mẫu về đạo đức, lối sống, có khả năng định hướng tư tưởng, cảm hóa học viên bằng nhân cách và uy tín cá nhân.
Từ thực tiễn nêu trên, việc tiếp tục làm rõ nội hàm, vai trò và thực trạng phẩm chất cách mạng của giảng viên trong nhà trường quân đội là cơ sở quan trọng để đề xuất các biện pháp phù hợp, hiệu quả nhằm xây dựng đội ngũ giảng viên vững mạnh toàn diện, góp phần trực tiếp nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo trong tình hình mới.
3. Thực trạng phẩm chất cách mạng của đội ngũ giảng viên tại Trường Sĩ quan Pháo binh hiện nay
Trường Sĩ quan Pháo binh là trung tâm đào tạo sĩ quan chỉ huy, quản lý kỹ thuật pháo binh cấp phân đội, có vị trí đặc biệt trong hệ thống nhà trường quân đội. Trong quá trình xây dựng, trưởng thành và phát triển, Nhà trường luôn chú trọng công tác giáo dục chính trị tư tưởng, bồi dưỡng phẩm chất cách mạng cho đội ngũ giảng viên - lực lượng giữ vai trò then chốt trong giảng dạy, huấn luyện, nghiên cứu khoa học quân sự. Những năm gần đây, trước yêu cầu nhiệm vụ mới, Đảng ủy, Ban Giám hiệu Trường Sĩ quan Pháo binh đã tập trung nhiều giải pháp nhằm nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, tinh thần trách nhiệm cho đội ngũ giảng viên, từ đó góp phần quan trọng nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo của Nhà trường.
Trước hết, phần lớn đội ngũ giảng viên của Trường đều có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân, kiên định với mục tiêu, lý tưởng cách mạng của Đảng. Họ có ý thức trách nhiệm cao trong công việc, luôn chủ động nghiên cứu tài liệu, cập nhật kiến thức mới, tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy, không ngừng phấn đấu vươn lên trong học tập, rèn luyện và nghiên cứu khoa học. Nhiều giảng viên giữ vững đạo đức nghề nghiệp, lối sống lành mạnh, đoàn kết, gần gũi với học viên, là tấm gương sáng trong công tác và sinh hoạt.
Công tác giáo dục chính trị tư tưởng được Đảng ủy, Ban Giám hiệu nhà trường triển khai đồng bộ, toàn diện với nhiều nội dung phong phú. Việc học tập, quán triệt Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII, XIII về xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; Chỉ thị 05-CT/TW về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh được triển khai nghiêm túc, có chiều sâu. Các hoạt động sinh hoạt chính trị, tọa đàm, hội thi về đạo đức cách mạng, truyền thống đơn vị... đã góp phần nâng cao nhận thức, xây dựng động cơ phấn đấu đúng đắn, củng cố niềm tin, trách nhiệm và bản lĩnh chính trị cho đội ngũ giảng viên.
Bên cạnh những kết quả đạt được, thực tiễn cũng cho thấy vẫn còn một số hạn chế nhất định trong phẩm chất cách mạng của giảng viên tại Trường Sĩ quan Pháo binh. Một bộ phận nhỏ giảng viên, nhất là giảng viên trẻ, còn biểu hiện hạn chế về nhận thức chính trị, thiếu bản lĩnh trong đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng. Có người chưa tích cực học tập, rèn luyện, chưa chủ động cập nhật kiến thức chuyên môn; có biểu hiện ngại đổi mới phương pháp giảng dạy, thiếu tinh thần sáng tạo trong công tác chuyên môn. Cá biệt, có người còn biểu hiện thiếu gương mẫu trong sinh hoạt, lời nói chưa đi đôi với việc làm, ảnh hưởng đến hiệu quả giáo dục học viên.
Nguyên nhân của những hạn chế nêu trên có cả yếu tố khách quan và chủ quan. Về khách quan, sự tác động mặt trái của kinh tế thị trường, mạng xã hội, văn hóa ngoại lai… ảnh hưởng không nhỏ đến tư tưởng, lối sống của một bộ phận giảng viên, nhất là thế hệ trẻ. Mặt khác, áp lực công việc, yêu cầu đổi mới giảng dạy trong điều kiện tài liệu, trang bị còn hạn chế cũng khiến một số giảng viên bị quá tải, dễ dẫn đến tư tưởng buông xuôi, tự mãn hoặc làm việc cầm chừng.
Về chủ quan, công tác quản lý, giáo dục, bồi dưỡng phẩm chất cách mạng ở một số đơn vị, khoa giảng dạy chưa thật sự sâu sát, đôi khi còn hình thức. Việc kiểm tra, đánh giá phẩm chất đạo đức, năng lực chính trị của giảng viên chưa được gắn kết chặt chẽ với kết quả thực hiện nhiệm vụ. Một số tổ chức đảng, tổ chức quần chúng trong khoa, phòng chưa phát huy hết vai trò trong giáo dục, rèn luyện, giám sát đội ngũ giảng viên.
Từ thực trạng trên có thể thấy rằng, bên cạnh những giảng viên mẫu mực, tâm huyết, có đạo đức và bản lĩnh chính trị vững vàng, vẫn còn những hạn chế cần khắc phục để nâng cao phẩm chất cách mạng của toàn đội ngũ. Điều này đòi hỏi nhà trường cần tiếp tục thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp mang tính chiến lược và lâu dài nhằm xây dựng đội ngũ giảng viên “vừa hồng, vừa chuyên”, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng tốt yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam trong tình hình mới.
4. Một số biện pháp chủ yếu bồi dưỡng phẩm chất cách mạng cho đội ngũ giảng viên ở Trường Sĩ quan Pháo binh hiện nay
Một là, tăng cường giáo dục chính trị tư tưởng, nâng cao nhận thức về phẩm chất cách mạng
Giáo dục chính trị tư tưởng giữ vai trò nền tảng trong việc hình thành, củng cố và phát triển phẩm chất cách mạng cho đội ngũ giảng viên. Tại Trường Sĩ quan Pháo binh, việc tăng cường giáo dục chính trị tư tưởng cần được triển khai thường xuyên, liên tục, có trọng tâm, trọng điểm, kết hợp giữa lý luận với thực tiễn, giữa học tập tập trung với tự học, tự rèn luyện.
Nội dung giáo dục cần tập trung vào những vấn đề cốt lõi như chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối quân sự của Đảng, truyền thống của Quân đội nhân dân Việt Nam và của Trường Sĩ quan Pháo binh. Bên cạnh đó, cần kịp thời thông tin, tuyên truyền, định hướng nhận thức chính trị cho giảng viên trước các vấn đề thời sự quốc tế, trong nước, những diễn biến tư tưởng trong nội bộ, đặc biệt là các âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch trên không gian mạng.
Hình thức giáo dục cần đổi mới đa dạng, linh hoạt. Cùng với các buổi học tập chính trị tập trung, nhà trường cần tổ chức nhiều diễn đàn, tọa đàm, hội thi, sinh hoạt chính trị tư tưởng theo chuyên đề. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng các sản phẩm truyền thông trực tuyến, video, slide thuyết trình để thu hút sự quan tâm và tương tác của giảng viên. Tổ chức các chuyến đi thực tế, thăm lại chiến trường xưa, di tích lịch sử cách mạng nhằm giáo dục truyền thống, khơi dậy tinh thần yêu nước và lòng tự hào dân tộc trong đội ngũ giảng viên.
Bên cạnh đó, cần phát huy vai trò của cấp ủy, tổ chức Đảng các cấp trong việc tổ chức học tập, kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục chính trị tư tưởng. Coi trọng công tác quản lý tư tưởng, nắm bắt tâm tư nguyện vọng, định hướng nhận thức cho giảng viên trong từng hoàn cảnh, từ đó chủ động ngăn chặn và đấu tranh với những biểu hiện lệch lạc về tư tưởng, suy thoái về đạo đức, lối sống.
Việc giáo dục chính trị tư tưởng không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà cần gắn kết chặt chẽ với việc thực hiện nhiệm vụ giảng dạy, rèn luyện, sinh hoạt hàng ngày, từ đó tạo sự chuyển biến rõ nét trong nhận thức và hành động của giảng viên. Khi nhận thức đúng đắn về vai trò, ý nghĩa của phẩm chất cách mạng, mỗi giảng viên sẽ tự giác tu dưỡng, rèn luyện bản lĩnh chính trị, sống và làm việc theo lý tưởng cách mạng, sẵn sàng vượt qua mọi khó khăn, thử thách để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Hai là, phát huy vai trò nêu gương và trách nhiệm của giảng viên trong mọi hoạt động
Trong môi trường quân đội, nêu gương là một phương pháp giáo dục truyền thống và có hiệu quả sâu sắc. Với đội ngũ giảng viên, việc phát huy vai trò nêu gương không chỉ là biểu hiện của đạo đức nghề nghiệp mà còn là nội dung quan trọng của phẩm chất cách mạng. Học viên tiếp thu tri thức từ bài giảng, nhưng chịu tác động lớn từ hành vi, thái độ, tác phong và uy tín của người giảng viên. Do đó, nêu gương không chỉ đơn thuần là yêu cầu đạo đức mà trở thành chuẩn mực hành xử và là một nội dung bồi dưỡng phẩm chất cách mạng quan trọng.
Giảng viên phải nêu gương trong thực hiện nhiệm vụ giảng dạy, nghiên cứu khoa học, xây dựng chính quy, rèn luyện thể lực, quản lý học viên và tham gia các hoạt động chung của nhà trường. Sự gương mẫu thể hiện ở tinh thần trách nhiệm cao, sự tận tụy với công việc, thái độ nghiêm túc, đúng mực trong giảng dạy, trong sinh hoạt và cả trong lối sống hàng ngày.
Đặc biệt, trong bối cảnh hiện nay khi không gian mạng có sức ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống xã hội và nhận thức cá nhân, giảng viên cần thể hiện rõ vai trò nêu gương trên nền tảng số. Cần phát huy tinh thần tích cực trên các diễn đàn học thuật, các nền tảng mạng xã hội, chia sẻ tri thức, lập trường, tư tưởng chính trị đúng đắn, phản bác quan điểm sai trái. Đồng thời, cần thận trọng, trách nhiệm trong phát ngôn, bình luận và chia sẻ thông tin để không gây hiểu nhầm, lệch lạc cho học viên và đồng nghiệp.
Để phát huy hiệu quả vai trò nêu gương, nhà trường cần có các hình thức tôn vinh, nhân rộng các gương giảng viên tiêu biểu trong công tác và sinh hoạt. Đồng thời, gắn trách nhiệm nêu gương với kiểm điểm, đánh giá, xếp loại thi đua hằng năm. Cấp ủy, tổ chức Đảng các cấp cần thường xuyên quan tâm, kiểm tra, giám sát việc thực hiện trách nhiệm nêu gương của cán bộ, giảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, chỉ huy, từ đó tạo chuyển biến tích cực trong toàn bộ đội ngũ.
Khi nêu gương trở thành ý thức tự giác và nhu cầu nội tại, giảng viên sẽ chủ động rèn luyện, giữ gìn hình ảnh, uy tín cá nhân, từ đó lan tỏa phẩm chất cách mạng một cách tự nhiên, hiệu quả đến đồng nghiệp và học viên.
Ba là, đổi mới nội dung, phương pháp và môi trường giáo dục nhằm thúc đẩy quá trình tự rèn luyện phẩm chất cách mạng của giảng viên
Phẩm chất cách mạng không chỉ được hình thành qua giáo dục chính trị lý luận mà còn được nuôi dưỡng, phát triển thông qua thực tiễn giảng dạy, nghiên cứu, sinh hoạt và học tập trong môi trường sư phạm quân sự. Việc đổi mới nội dung, phương pháp và môi trường giáo dục đóng vai trò quan trọng trong việc tạo động lực, khơi dậy ý thức tự giác tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất cách mạng trong mỗi giảng viên.
Trước hết, nội dung giáo dục cần gắn chặt với yêu cầu nhiệm vụ của giảng viên trong bối cảnh mới. Cần chú trọng giáo dục các giá trị cốt lõi như lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, tinh thần yêu nước, ý thức kỷ luật, tính trung thực, dũng cảm, tinh thần trách nhiệm cao, bản lĩnh vững vàng trong đấu tranh tư tưởng và hành động. Những nội dung này cần được lồng ghép khéo léo trong từng bài giảng, buổi sinh hoạt chuyên môn, trong các lớp tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ, các cuộc hội thảo khoa học và các phong trào thi đua sư phạm.
Phương pháp giáo dục cần được cải tiến theo hướng phát huy vai trò chủ động, tích cực của giảng viên. Việc tổ chức các hình thức học tập theo nhóm, thảo luận mở, phản biện khoa học, giải quyết tình huống sư phạm kết hợp với thực hành huấn luyện sát thực tế sẽ tạo điều kiện để giảng viên thể hiện phẩm chất, năng lực cá nhân, đồng thời giúp họ tự đánh giá, điều chỉnh quá trình rèn luyện của bản thân.
Môi trường giáo dục cũng là yếu tố quan trọng. Trường Sĩ quan Pháo binh cần xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, dân chủ, kỷ luật, giàu tính nhân văn. Trong môi trường đó, mỗi giảng viên được khuyến khích sáng tạo, được lắng nghe, được góp ý xây dựng, đồng thời luôn được sống và làm việc trong không khí đồng chí, đồng đội gắn bó, trách nhiệm, mẫu mực. Việc xây dựng văn hóa sư phạm quân sự, tạo lập chuẩn mực đạo đức nghề giáo, khích lệ tinh thần học tập suốt đời sẽ tạo điều kiện để giảng viên không ngừng hoàn thiện phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống cách mạng.
Môi trường rèn luyện phẩm chất cách mạng còn được củng cố thông qua các hoạt động xã hội, giao lưu văn hóa, công tác dân vận, tham gia các hoạt động về nguồn, tri ân truyền thống… Những trải nghiệm thực tiễn này giúp giảng viên thêm thấm nhuần giá trị lịch sử, hiểu sâu sắc về vai trò của bản thân trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Bốn là, nâng cao chất lượng công tác quản lý, kiểm tra, đánh giá, gắn phẩm chất cách mạng với tiêu chí thi đua, khen thưởng
Công tác quản lý, kiểm tra và đánh giá có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc duy trì và phát triển phẩm chất cách mạng của đội ngũ giảng viên. Đây không chỉ là biện pháp giám sát hành vi, thái độ mà còn là công cụ định hướng nhận thức, điều chỉnh hành động, khích lệ tinh thần và phát hiện những nhân tố tiêu biểu để nhân rộng. Do đó, cần tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả của công tác này theo hướng toàn diện, khách quan, chính xác, gắn chặt giữa phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống với kết quả thực hiện nhiệm vụ chuyên môn.
Trước hết, nhà trường cần hoàn thiện hệ thống tiêu chí đánh giá phẩm chất cách mạng của giảng viên sao cho cụ thể, định lượng, có thể đo lường được. Các tiêu chí này cần bao quát từ tư tưởng chính trị, đạo đức nghề nghiệp, tinh thần trách nhiệm, thái độ học tập và rèn luyện đến mức độ tham gia các hoạt động chính trị, văn hóa và xã hội. Việc đánh giá cần kết hợp giữa tự đánh giá, đánh giá của cấp trên, đồng nghiệp và học viên, bảo đảm khách quan, toàn diện.
Thứ hai, công tác kiểm tra, giám sát cần được tiến hành thường xuyên, chặt chẽ nhưng mềm dẻo, linh hoạt, có tính xây dựng. Cấp ủy, chỉ huy các cấp phải chủ động nắm bắt tư tưởng, kịp thời phát hiện và xử lý những biểu hiện lệch lạc về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, đấu tranh không khoan nhượng với biểu hiện tự diễn biến, tự chuyển hóa trong nội bộ. Đồng thời, phải có các biện pháp tư vấn, hỗ trợ giúp giảng viên tự điều chỉnh nhận thức, thái độ để hoàn thiện bản thân.
Việc đánh giá, xếp loại giảng viên cần gắn chặt với công tác thi đua, khen thưởng, bổ nhiệm, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng. Những giảng viên có phẩm chất cách mạng tốt, có nhiều đóng góp cần được vinh danh, khen thưởng kịp thời. Ngược lại, cần nghiêm túc phê bình, giáo dục hoặc kỷ luật những trường hợp thiếu gương mẫu, có biểu hiện tiêu cực kéo dài. Qua đó, thiết lập môi trường làm việc công bằng, khích lệ sự phấn đấu, tạo động lực để mỗi giảng viên không ngừng tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất cách mạng.
Năm là, phát huy vai trò của tổ chức Đảng, tổ chức quần chúng trong giáo dục và rèn luyện phẩm chất cách mạng cho giảng viên
Tổ chức Đảng và các tổ chức quần chúng là lực lượng nòng cốt trong việc giáo dục, quản lý, định hướng và hỗ trợ giảng viên trong quá trình rèn luyện phẩm chất cách mạng. Việc phát huy vai trò của các tổ chức này không chỉ bảo đảm sự lãnh đạo tập trung, thống nhất mà còn tạo điều kiện cho giảng viên gắn kết, tự hoàn thiện thông qua môi trường tập thể và các hoạt động phong trào.
Tổ chức Đảng cần làm tốt vai trò hạt nhân lãnh đạo trong mọi mặt công tác, trong đó có công tác giáo dục phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống cho giảng viên. Các chi bộ, đảng bộ khoa, phòng cần thường xuyên đổi mới nội dung, hình thức sinh hoạt, nhất là sinh hoạt chuyên đề gắn với những vấn đề thực tiễn trong công tác giảng dạy, nghiên cứu và quản lý. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đảng viên, kịp thời nắm bắt tình hình tư tưởng, tạo điều kiện để giảng viên tự soi, tự sửa.
Các tổ chức quần chúng như Công đoàn, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ cần phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chỉ huy trong tổ chức các phong trào thi đua, diễn đàn, tọa đàm, sinh hoạt chính trị, giao lưu văn hóa văn nghệ, thể thao… nhằm tạo sân chơi bổ ích, xây dựng tinh thần đoàn kết, giúp giảng viên rèn luyện phẩm chất đạo đức, ý thức tập thể, tinh thần cống hiến và bản lĩnh chính trị.
Tổ chức Đảng, tổ chức quần chúng cũng cần chú trọng công tác phát hiện, bồi dưỡng và nhân rộng những điển hình tiên tiến về đạo đức cách mạng, qua đó góp phần định hướng giá trị và hành vi tích cực trong đội ngũ giảng viên. Bên cạnh đó, cần quan tâm đến công tác phát triển Đảng trong giảng viên trẻ, xem đây là giải pháp quan trọng để xây dựng đội ngũ kế cận vừa hồng, vừa chuyên.
Khi các tổ chức chính trị trong nhà trường được phát huy vai trò đúng mức, đồng bộ, sẽ tạo nên sức mạnh tổng hợp trong công tác giáo dục, rèn luyện phẩm chất cách mạng, góp phần xây dựng đội ngũ giảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, năng lực toàn diện.
5. Kết luận
Phẩm chất cách mạng là tiêu chí cốt lõi, là nền tảng chi phối toàn diện đến tư tưởng, đạo đức, phong cách và hiệu quả công tác của đội ngũ giảng viên trong các học viện, nhà trường quân đội. Đối với Trường Sĩ quan Pháo binh, việc bồi dưỡng và nâng cao phẩm chất cách mạng cho đội ngũ giảng viên không chỉ xuất phát từ yêu cầu phát triển nội tại của nhà trường, mà còn là đòi hỏi tất yếu nhằm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ giáo dục - đào tạo sĩ quan chỉ huy kỹ thuật pháo binh trong tình hình mới.
Trong bối cảnh hiện nay, khi các yếu tố tác động từ bên ngoài và những biểu hiện phức tạp về tư tưởng, đạo đức đang đặt ra nhiều thách thức, việc triển khai đồng bộ, hiệu quả các biện pháp giáo dục, rèn luyện phẩm chất cách mạng là nhiệm vụ cấp thiết. Việc tăng cường giáo dục chính trị tư tưởng, phát huy vai trò nêu gương, đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục, nâng cao công tác kiểm tra, đánh giá và phát huy vai trò các tổ chức chính trị trong nhà trường sẽ tạo nên nền tảng vững chắc, từng bước xây dựng đội ngũ giảng viên thực sự mẫu mực về bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng, đủ năng lực đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong thời kỳ mới. Đây chính là yếu tố then chốt góp phần nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo và xây dựng Trường Sĩ quan Pháo binh cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại./.
Tài liệu tham khảo
[1]. Đảng Cộng sản Việt Nam. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021.
[2]. Quân ủy Trung ương. Nghị quyết số 847-NQ/QUTW ngày 28/12/2021 về phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”, kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân trong tình hình mới.
[3]. Bộ Quốc phòng. Nghị quyết số 1659-NQ/QUTW ngày 20/12/2022 về đổi mới công tác giáo dục và đào tạo trong Quân đội đến năm 2030 và những năm tiếp theo.
[4]. Ban Tuyên giáo Trung ương. Tài liệu bồi dưỡng lý luận chính trị dành cho đảng viên mới, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2022.
[5]. Học viện Chính trị. Giáo trình Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2020.
MEASURES TO ENHANCE REVOLUTIONARY QUALITIES FOR THE FACULTY AT THE ARTILLERY OFFICER SCHOOL TODAY
Vu Van Quan
Artillery Officer College, Vietnam
Abstract
In the context of the complex and fluctuating political and social situation in the world and the region, the requirement to build a revolutionary, regular, elite, and modern Vietnam People's Army presents new demands for the education and training of officers. The team of instructors plays a key role in fulfilling this mission. Cultivating and training revolutionary qualities for instructors is not only an urgent requirement but also an important condition for improving the quality of education and training at the Artillery Officer School today.
Keywords: Revolutionary qualities; military instructor; Artillery Officer School
