TCGCVN – Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đang hoàn thiện đề án sắp xếp, tổ chức lại hệ thống các cơ sở giáo dục đại học trên toàn quốc, với kế hoạch bắt đầu thực hiện từ năm 2026. Đây là bước triển khai quan trọng trong việc cụ thể hóa chủ trương tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động và chất lượng đào tạo của hệ thống giáo dục đại học Việt Nam.
Thực hiện chỉ đạo của Bộ Chính trị tại Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 về phát triển giáo dục và đào tạo giai đoạn mới, Bộ GD&ĐT đang phối hợp với Bộ Nội vụ và các bộ, ngành liên quan xây dựng Đề án sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp.
Theo định hướng, việc sắp xếp sẽ được tiến hành đồng bộ, khoa học và phù hợp với quy hoạch phát triển vùng, địa phương, trên cơ sở đánh giá đầy đủ hiện trạng về quy mô, cơ sở vật chất, đội ngũ, kết quả đào tạo, cũng như khả năng tự chủ của từng cơ sở. Bộ dự kiến hoàn thiện đề án trong năm 2025 để trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và triển khai thực hiện từ năm 2026.
Một trong những mục tiêu chính của đề án là giảm bớt tình trạng manh mún, phân tán, quy mô nhỏ lẻ trong hệ thống đại học công lập, đồng thời tăng tính kết nối, hợp tác và hiệu quả sử dụng nguồn lực.
Thứ trưởng Giáo dục và Đào tạo Lê Tấn Dũng
Các trường có quy mô nhỏ, chất lượng chưa bảo đảm, trùng lặp ngành đào tạo hoặc hiệu quả hoạt động thấp sẽ được xem xét sáp nhập, hợp nhất hoặc giải thể. Việc sắp xếp hướng tới xây dựng những cơ sở giáo dục đại học mạnh, có uy tín, hoạt động theo hướng tự chủ và gắn với yêu cầu phát triển nhân lực của nền kinh tế số và xã hội tri thức.
Ngoài ra, Bộ GD&ĐT cũng sẽ phối hợp với các bộ, ngành chủ quản và chính quyền địa phương rà soát các trường thuộc lĩnh vực, vùng miền khác nhau, từ đó xác định mô hình tổ chức phù hợp nhằm bảo đảm tính liên thông, bổ trợ và cân đối vùng miền trong hệ thống đại học Việt Nam.
Đề án cũng đề cập đến chủ trương chuyển giao một số cơ sở giáo dục đại học về địa phương quản lý, đặc biệt là các trường đào tạo nhân lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Việc này được kỳ vọng giúp tăng tính chủ động, linh hoạt trong công tác đào tạo, đồng thời gắn kết chặt chẽ giữa nhà trường và nhu cầu thực tiễn tại địa bàn.
Bên cạnh đó, Bộ GD&ĐT sẽ xây dựng tiêu chí phân loại, xác định sứ mệnh của từng trường đại học, đảm bảo mỗi cơ sở giáo dục có hướng phát triển rõ ràng, tránh chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ. Các trường có điều kiện phát triển mạnh sẽ được khuyến khích mở rộng quy mô, tăng cường hợp tác quốc tế và tham gia các mạng lưới nghiên cứu, đào tạo khu vực.
Bộ GD&ĐT khẳng định, việc sắp xếp hệ thống các trường đại học sẽ được thực hiện theo lộ trình, có đánh giá tác động và lấy ý kiến rộng rãi của các bộ, ngành, địa phương và chính các cơ sở đào tạo. Trong quá trình triển khai, Bộ sẽ bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch, đồng thời không làm ảnh hưởng đến quyền lợi của cán bộ, giảng viên, người học và các hoạt động đào tạo hiện có.
Các trường đại học sau sắp xếp phải đáp ứng yêu cầu tự chủ, chất lượng, hiệu quả, hướng tới mô hình đại học tiên tiến, đa ngành, có năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và đóng góp trực tiếp cho sự phát triển của đất nước.
Phương án sắp xếp các trường đại học là bước đi cụ thể trong tiến trình đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, phù hợp với xu thế quốc tế hóa và yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Khi được triển khai đồng bộ, hệ thống các cơ sở giáo dục đại học kỳ vọng sẽ hoạt động tinh gọn, chuyên nghiệp, có tính kết nối cao giữa trung ương và địa phương, giữa nhà trường và doanh nghiệp, góp phần xây dựng nền giáo dục mở, thực học, thực nghiệp, phục vụ hiệu quả cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
