Nguyễn Kiến Nghị, Chu Xuân Đại Thắng - Học viện Chính trị
Trịnh Thị Thúy - Trường Đại học Nguyễn Huệ
“Bộ tứ trụ cột” không nằm ngoài quy luật ấy. Dẫu cho tầm nhìn đã rõ, định hướng đã sáng, nhưng để biến những quyết sách thực sự thấm sâu vào đời sống xã hội, đòi hỏi phải nhìn nhận rõ những thách thức, khó khăn trong quá trình triển khai thực hiện, từ đó phát huy tối đa sức mạnh vật chất và tinh thần của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân để các nghị quyết đi vào cuộc sống.
Tổng Bí thư Tô Lâm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình và các đại biểu thăm các gian hàng trưng bày sản phẩm của các DN tư nhân.
KỲ 3: ĐỂ “BỘ TỨ TRỤ CỘT” ĐI VÀO CUỘC SỐNG
Trước hết, cần thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn, thách thức đang chờ đợi phía trước. Về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (Nghị quyết 57- NQ/TW), thách thức lớn nhất nằm ở nguồn nhân lực chất lượng cao. Dù Việt Nam có dân số trẻ, nhưng lực lượng chuyên gia đầu ngành trong các lĩnh vực công nghệ cao, AI, dữ liệu lớn, bán dẫn vẫn còn thiếu hụt trầm trọng. Theo thống kê, Việt Nam cần hàng triệu nhân lực chất lượng cao trong các ngành công nghệ số trong thập kỷ tới, trong khi năng lực đào tạo hiện tại chưa đáp ứng đủ. Môi trường nghiên cứu, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo còn non trẻ, thiếu sự gắn kết giữa nhà nước - doanh nghiệp - viện trường. Tư duy ngại thay đổi, thiếu chủ động trong việc ứng dụng công nghệ mới còn tồn tại ở một bộ phận không nhỏ cán bộ, công chức và doanh nghiệp. Chi phí đầu tư cho khoa học công nghệ thường rất lớn, trong khi nguồn lực ngân sách còn hạn hẹp, và thu hút đầu tư tư nhân vào lĩnh vực này còn gặp nhiều rào cản. Thêm vào đó, nguy cơ bị bỏ lại phía sau bởi tốc độ phát triển công nghệ chóng mặt trên thế giới là một áp lực không nhỏ.
Đối với hội nhập quốc tế (Nghị quyết 59-NQ/TW), thách thức nằm ở năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam. Nhiều doanh nghiệp còn yếu về công nghệ, quản trị, thương hiệu, khó có thể cạnh tranh sòng phẳng trên thị trường quốc tế. Tỷ lệ doanh nghiệp Việt tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu còn thấp, chủ yếu ở phân khúc gia công. Rủi ro từ sự biến động của kinh tế toàn cầu, các hàng rào phi thuế quan, những xung đột địa chính trị phức tạp có thể tác động tiêu cực đến quá trình hội nhập của Việt Nam. Bên cạnh đó, việc bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, đồng thời tận dụng cơ hội để quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới, cũng là một bài toán cần lời giải. Thách thức trong việc xây dựng năng lực đàm phán, thực thi cam kết quốc tế của đội ngũ cán bộ cũng cần được đặc biệt quan tâm.
Về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật (Nghị quyết 66-NQ/TW), thách thức lớn nhất là tư duy làm luật. Một bộ phận không nhỏ vẫn còn tư duy “xin - cho”, thiếu sự tham vấn rộng rãi, thiếu tính khoa học và thực tiễn trong quá trình xây dựng luật. Tình trạng luật khung, luật ống, luật chồng chéo, mâu thuẫn vẫn còn tồn tại. Ví dụ, có những trường hợp quy định dưới luật (nghị định, thông tư) ban hành chậm trễ hoặc không đồng bộ với luật, gây khó khăn cho việc áp dụng. Khó khăn trong việc đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, đặc biệt khi phải điều chỉnh các quy định pháp luật cũ cho phù hợp với những biến đổi nhanh chóng của kinh tế số, công nghệ mới. Thách thức về năng lực, đạo đức của đội ngũ cán bộ thực thi pháp luật, tình trạng tham nhũng, nhũng nhiễu vẫn còn là rào cản lớn, làm giảm niềm tin của nhân dân và doanh nghiệp.
Phát triển kinh tế tư nhân (Nghị quyết 68- NQ/TW), thách thức lớn nhất là sự thiếu tin tưởng và định kiến vẫn còn âm ỉ ở một bộ phận cán bộ về vai trò của kinh tế tư nhân. Cơ chế, chính sách dù đã thông thoáng hơn nhưng việc thực thi trên thực tế đôi khi còn chậm, còn bị “ngâm”, tạo ra rào cản cho doanh nghiệp. Theo khảo sát, nhiều doanh nghiệp tư nhân vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn lực như vốn vay ngân hàng, đất đai, thông tin thị trường so với doanh nghiệp nhà nước. Năng lực quản trị, năng lực cạnh tranh của nhiều doanh nghiệp tư nhân còn hạn chế, chưa đủ sức vươn ra thị trường quốc tế. Việc tạo môi trường kinh doanh thực sự bình đẳng, minh bạch giữa các thành phần kinh tế vẫn là một quá trình dài và gian nan.
Tuy nhiên, với tầm nhìn chiến lược và ý chí quyết tâm cao độ của cả hệ thống chính trị và toàn thể nhân dân, những thách thức này hoàn toàn có thể được hóa giải. Để đưa “Bộ tứ trụ cột” đi vào cuộc sống, chắp cánh cho đất nước vươn mình trong kỷ nguyên mới, cần có những giải pháp đồng bộ, quyết liệt và sáng tạo. Theo đó, trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cần đầu tư mạnh mẽ vào giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là trong các ngành công nghệ mũi nhọn. Có chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài trong và ngoài nước, tạo môi trường làm việc hấp dẫn, chế độ đãi ngộ xứng đáng. Xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tăng cường liên kết giữa nhà nước, doanh nghiệp, trường đại học và viện nghiên cứu. Khuyến khích hình thành các quỹ đầu tư mạo hiểm, các vườn ươm khởi nghiệp, các không gian sáng tạo. Đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo hành lang pháp lý thông thoáng cho các hoạt động đổi mới sáng tạo. Đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, không chỉ trong khu vực công mà cả khu vực tư. Nâng cao nhận thức của toàn xã hội về tầm quan trọng của chuyển đổi số. Đầu tư vào hạ tầng số, an ninh mạng, và phát triển các nền tảng số quốc gia. Ưu tiên phát triển các ứng dụng số phục vụ trực tiếp người dân và doanh nghiệp.
Trong hội nhập quốc tế, cần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp bằng việc hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam về vốn, công nghệ, quản trị để nâng cao năng lực sản xuất, tiếp cận thị trường mới. Tăng cường xúc tiến thương mại, quảng bá thương hiệu quốc gia. Chủ động, tích cực tham gia sân chơi toàn cầu, không chỉ dừng lại ở kinh tế mà còn ở các lĩnh vực văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, tham gia giải quyết các vấn đề mới, chưa có tiền lệ. Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ có năng lực đàm phán, thực thi cam kết quốc tế. Coi trọng việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa, xem văn hóa là một lợi thế cạnh tranh mềm trong hội nhập. Khuyến khích giao lưu văn hóa, du lịch, quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam thân thiện, mến khách ra thế giới.
Bên cạnh đó đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật. Đặc biệt, nâng cao chất lượng làm luật, quy trình xây dựng pháp luật phải dân chủ, minh bạch, có sự tham gia rộng rãi của các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và người dân. Đảm bảo tính khoa học, thực tiễn, đồng bộ và khả thi của các văn bản pháp luật. Tăng cường thi hành pháp luật nghiêm minh, kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực trong đội ngũ cán bộ thực thi pháp luật. Nâng cao năng lực, phẩm chất đạo đức của cán bộ tư pháp. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý, giám sát thi hành pháp luật. Tăng cường phổ biến, giáo dục pháp luật để nâng cao ý thức thượng tôn pháp luật trong toàn xã hội. Đảm bảo mọi người dân đều hiểu biết và tuân thủ pháp luật.
Trong phát triển kinh tế tư nhân, đẩy mạnh tuyên truyền để xóa bỏ triệt để định kiến, thống nhất nhận thức trong toàn hệ thống chính trị và xã hội về vai trò động lực của kinh tế tư nhân. Coi kinh tế tư nhân là bộ phận không thể tách rời của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.Tạo môi trường kinh doanh bình đẳng, minh bạch, hoàn thiện cơ chế, chính sách để kinh tế tư nhân có thể tiếp cận bình đẳng các nguồn lực (vốn, đất đai, thông tin). Đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm chi phí không chính thức cho doanh nghiệp. Hỗ trợ nâng cao năng lực cạnh tranh, khuyến khích doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Hỗ trợ đào tạo, nâng cao năng lực quản trị, tiếp cận thị trường. Khuyến khích hình thành các tập đoàn kinh tế tư nhân lớn mạnh, có khả năng cạnh tranh quốc tế.
Để các nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống, cần có sự lãnh đạo kiên định, quyết liệt của Đảng, cùng sự vào cuộc đồng bộ, trách nhiệm của cả hệ thống chính trị. Mỗi cán bộ, đảng viên phải thấm nhuần tinh thần của “Bộ tứ trụ cột”, tiên phong trong đổi mới tư duy và hành động, trở thành tấm gương sáng cho nhân dân noi theo. Đồng thời, phải xây dựng cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ, tổ chức đánh giá định kỳ, kịp thời rút kinh nghiệm và điều chỉnh những bất cập để bảo đảm nghị quyết đi vào thực tiễn với hiệu quả cao nhất.
Hơn hết, cần khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, ý chí tự lực tự cường và khát vọng cống hiến trong mỗi người dân. Khi đó, mỗi cá nhân, mỗi doanh nghiệp sẽ trở thành một mắt xích quan trọng, góp phần kiến tạo sức mạnh tổng hợp trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
“Bộ tứ trụ cột” không chỉ là những văn kiện chính sách đơn thuần; đó còn là tầm nhìn chiến lược, là khát vọng lớn lao về một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng. Con đường phía trước dẫu còn nhiều khó khăn, thử thách, nhưng với sự đồng lòng, quyết tâm của toàn dân tộc, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, chúng ta có đủ cơ sở để tin tưởng rằng những nghị quyết này sẽ thực sự đi vào cuộc sống, mở ra một kỷ nguyên phát triển rực rỡ, hiện thực hóa khát vọng đưa Việt Nam sánh vai cùng các cường quốc năm châu.
Tài liệu tham khảo
1. Bộ Chính trị. (2024, 22/12). Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/toan-van-nghi-quyet-ve-dot-pha-phat-trien-khoa-hoc-cong-nghe-doi-moi-sang-tao-va-chuyen-doi-so-quoc-gia-119241224180048642.htm.
2. Bộ Chính trị. (2025, 24/01). Nghị quyết 59-NQ/TW ngày 24/01/2025 về hội nhập quốc tế trong tình hình mới. https://thuvienphapluat.vn/phap-luat/nghi-quyet-59nqtw-ve-hoi-nhap-quoc-te-trong-tinh-hinh-moi-co-nhung-noi-dung-co-ban-nao-nghi-quyet-5-216823.html.
3. Bộ Chính trị. (2025, 30/4). Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. https://tulieuvankien.dangcongsan.vn/he-thong-van-ban/van-ban-cua-dang/nghi-quyet-so-66-nqtw-ngay-3042025-cua-bo-chinh-tri-ve-doi-moi-cong-tac-xay-dung-va-thi-hanh-phap-luat-dap-ung-yeu-11561.
4. Bộ Chính trị. (2025, 04/5). Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân. https://tulieuvankien.dangcongsan.vn/he-thong-van-ban/van-ban-cua-dang/nghi-quyet-so-68-nqtw-ngay-452025-cua-bo-chinh-tri-ve-phat-trien-kinh-te-tu-nhan-11562.
