TCGCVN - Từ năm học 2025–2026, hệ thống giáo dục Việt Nam sẽ bước sang một giai đoạn mới khi Nghị định số 238/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 3/9/2025, quy định khung học phí mới áp dụng cho giáo dục mầm non, phổ thông, nghề nghiệp và đại học. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm thực hiện chủ trương miễn học phí phổ thông, đồng thời bảo đảm sự công bằng, minh bạch và phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế – xã hội của từng địa phương.
Theo quy định mới, trẻ em mầm non và học sinh phổ thông công lập sẽ được miễn học phí hoàn toàn từ năm học này. Đối với học sinh ngoài công lập, Nhà nước sẽ hỗ trợ một phần kinh phí, mức hỗ trợ không vượt quá trần học phí được quy định. Như vậy, chính sách mới đã khẳng định quan điểm nhất quán: không để bất cứ học sinh nào bị bỏ lại phía sau vì gánh nặng tài chính.
Với bậc đại học và giáo dục nghề nghiệp, khung học phí được thiết kế theo từng nhóm ngành đào tạo, phản ánh đặc thù chi phí đào tạo khác nhau. Một số ngành đặc thù như Y dược, Nghệ thuật… có mức trần cao hơn so với các ngành khoa học xã hội. Đáng chú ý, các cơ sở giáo dục đại học công lập thực hiện tự chủ tài chính có thể thu học phí cao hơn tối đa từ 2 đến 2,5 lần so với trần, nhưng bắt buộc phải công khai và giải trình với cơ quan quản lý. Điều này mở rộng quyền tự chủ cho các trường, đồng thời tạo động lực nâng cao chất lượng đào tạo.
Ảnh minh hoạ
Nghị định cũng đưa ra cơ chế kiểm soát mức tăng học phí, theo đó từ năm học 2026–2027, học phí có thể được điều chỉnh nhưng không vượt quá 7,5% mỗi năm. Cách làm này vừa bảo đảm ổn định đời sống phụ huynh, vừa giúp các cơ sở giáo dục có lộ trình tăng thu hợp lý để đầu tư cơ sở vật chất và cải thiện chất lượng giảng dạy.
Một điểm nhấn quan trọng khác là thẩm quyền quyết định mức thu học phí và hỗ trợ học phí được giao về cho Hội đồng nhân dân cấp tỉnh. Căn cứ vào khung học phí do Chính phủ ban hành, từng địa phương sẽ linh hoạt áp dụng tùy điều kiện ngân sách, mức sống và nhu cầu phát triển. UBND cấp tỉnh có trách nhiệm phân loại vùng, xây dựng khung mức thu và trình Hội đồng nhân dân quyết định. Đây là bước chuyển từ cơ chế quản lý tập trung sang trao quyền cho địa phương, bảo đảm sự chủ động và phù hợp thực tiễn.
Chính sách học phí mới không chỉ mang ý nghĩa tài chính mà còn khẳng định định hướng nhân văn trong phát triển giáo dục của Việt Nam. Việc miễn học phí phổ thông là sự đầu tư chiến lược cho thế hệ tương lai, đồng thời góp phần giảm gánh nặng chi phí, nhất là đối với các gia đình ở vùng nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa. Bên cạnh đó, việc trao quyền tự chủ về học phí cho các trường đại học sẽ thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh, khuyến khích đổi mới và nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng yêu cầu nhân lực trong thời kỳ hội nhập.
Có thể thấy, Nghị định 238/2025 không chỉ tạo ra khung pháp lý minh bạch và thống nhất mà còn mở ra cơ chế linh hoạt và bền vững trong quản lý học phí. Với những bước đi cụ thể, ngành giáo dục kỳ vọng sẽ từng bước giảm chênh lệch, nâng cao chất lượng và bảo đảm công bằng cho người học trên cả nước.
