TCGCVN - Ngày 15/8/2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã gửi văn bản hướng dẫn tới UBND các tỉnh, thành phố về việc xem xét thành lập hội đồng tư vấn hoặc nhóm hiệu trưởng, hiệu phó cốt cán tại cấp xã. Đây là lực lượng được kỳ vọng sẽ đóng vai trò “cánh tay nối dài” của ngành giáo dục ở cơ sở, trực tiếp tham gia tư vấn, hỗ trợ, tổ chức và điều phối các hoạt động dạy học tại địa phương.
Theo báo cáo của Bộ GD&ĐT, hiện có khoảng 70–80% chuyên viên giáo dục cấp xã không có chuyên môn nghiệp vụ sư phạm. Phần lớn trong số họ xuất thân từ các lĩnh vực khác, ít có cơ hội được đào tạo bài bản về giáo dục, dẫn tới hạn chế trong việc chỉ đạo chuyên môn, kiểm tra, đánh giá và tham mưu các giải pháp nâng cao chất lượng dạy học.
Điều này đặc biệt rõ nét ở các vùng nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa, nơi điều kiện cơ sở vật chất còn hạn chế, đội ngũ giáo viên thiếu hụt, và sự kết nối giữa trường học với chính quyền địa phương chưa thật sự chặt chẽ. Nhiều trường hợp, các quyết sách về giáo dục ở cấp xã còn mang tính hình thức, chưa dựa trên cơ sở khoa học và thực tiễn sư phạm.
Bộ GD&ĐT cho rằng, việc hình thành nhóm hiệu trưởng, hiệu phó cốt cán sẽ giúp bù đắp những khoảng trống về chuyên môn tại cấp xã. Đây sẽ là những cán bộ quản lý giàu kinh nghiệm, am hiểu tình hình giáo dục địa phương, có thành tích nổi bật trong công tác quản lý và được tín nhiệm cao trong đội ngũ.
Nhóm cốt cán sẽ đảm nhiệm vai trò:
- Tư vấn cho UBND xã trong việc xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp với điều kiện thực tế.
- Phối hợp với phòng GD&ĐT triển khai, giám sát các chương trình, kế hoạch giảng dạy.
- Hỗ trợ công tác bồi dưỡng giáo viên, đặc biệt ở những môn học, bậc học đang thiếu hụt nhân lực chất lượng.
- Kết nối giữa trường học và cộng đồng, tạo sự đồng thuận xã hội trong phát triển giáo dục.
Bộ GD&ĐT đặt nhiều kỳ vọng vào mô hình này, coi đây là một giải pháp thiết thực nhằm nâng cao năng lực quản lý và chất lượng dạy học ngay tại cơ sở. Thông qua nhóm cốt cán, chính quyền xã sẽ có kênh tham mưu đáng tin cậy, giúp các quyết định liên quan đến giáo dục trở nên sát thực tế hơn.
Ảnh minh hoạ
Bên cạnh đó, mô hình này còn góp phần tăng tính tự chủ và trách nhiệm của các trường học. Thay vì chỉ chờ sự chỉ đạo từ cấp trên, các trường sẽ chủ động hơn trong việc đề xuất giải pháp và trực tiếp tham gia vào công tác quản lý ở cấp xã.
Tuy vậy, để mô hình đạt hiệu quả, Bộ GD&ĐT cũng lưu ý cần có cơ chế lựa chọn, đào tạo và đãi ngộ phù hợp cho đội ngũ hiệu trưởng, hiệu phó cốt cán. Nếu không có chế độ khuyến khích rõ ràng, việc duy trì nhiệt huyết và trách nhiệm của lực lượng này sẽ gặp khó khăn.
Ngoài ra, ở những địa phương có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn, việc bố trí thời gian, nhân lực để tham gia nhóm cốt cán cũng cần được cân nhắc kỹ, tránh gây áp lực quá lớn cho các hiệu trưởng vốn đã đảm nhận khối lượng công việc đáng kể tại trường.
Đề xuất thành lập nhóm hiệu trưởng cốt cán ở cấp xã được đánh giá là bước đi phù hợp trong bối cảnh đổi mới quản lý giáo dục hiện nay. Mô hình này không chỉ giải quyết vấn đề thiếu hụt chuyên môn ở cấp xã, mà còn góp phần tạo dựng một mạng lưới hỗ trợ chuyên môn liên kết chặt chẽ giữa các trường, địa phương và ngành giáo dục.
Nếu được triển khai đồng bộ, có sự phối hợp nhịp nhàng giữa Bộ, địa phương và các trường học, nhóm hiệu trưởng cốt cán sẽ trở thành “bệ đỡ” quan trọng cho sự phát triển bền vững của giáo dục cơ sở, góp phần hiện thực hóa mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
