TCGCVN - Hội nghị Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo năm 2025, tổ chức tại Quảng Ninh (sáng 28/7), đã khép lại với nhiều thông điệp quan trọng. Đây không chỉ là dịp tổng kết, đánh giá một năm học đã qua mà còn là thời khắc khẳng định tinh thần “quản trị sự thay đổi” để thích ứng và phát triển toàn diện giáo dục trong giai đoạn mới.
Nỗi lo về cơ sở hạ tầng
Theo báo cáo từ Vụ Kế hoạch – Tài chính, cả nước hiện có 618.284 phòng học các cấp mầm non, phổ thông công lập; trong đó 89,6% là phòng học kiên cố. Đặc biệt, cấp tiểu học đã cơ bản đủ điều kiện để dạy học 2 buổi/ngày, khi tỷ lệ phòng học kiên cố tăng từ 78,2% (2015) lên 87,1% (2025). Tuy nhiên, vẫn còn 6.477 phòng học nhờ, mượn – tập trung chủ yếu ở vùng khó khăn, vùng sâu, vùng xa. Riêng bậc mầm non còn thiếu tới gần 28.000 phòng học, và tiểu học thiếu hơn 7.400 phòng, để đạt tỷ lệ 1 lớp/phòng theo quy định. Đây là rào cản đáng kể trong việc đảm bảo chất lượng và công bằng giáo dục.
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Nguyễn Kim Sơn và Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng chủ trì hội nghị với sự tham dự của các Giám đốc Sở GD&ĐT trên toàn quốc.
Tăng cường thể chế, hỗ trợ địa phương qua phân quyền, phân cấp Về công tác pháp chế, Vụ trưởng Vụ Pháp chế Mai Thị Anh cho biết Bộ GD&ĐT đã ban hành, tham mưu ban hành các văn bản pháp lý về phân quyền, phân cấp quản lý nhà nước trong ngành giáo dục; đồng thời thiết lập đường dây nóng và đầu mối thường trực để giải đáp vướng mắc, tiếp nhận đề xuất từ địa phương. Bộ cũng đã ban hành Thông tư hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ của các Sở GD&ĐT và Phòng GD&ĐT cấp xã, phường, góp phần chuẩn hóa hệ thống giáo dục ở từng cấp quản lý hành chính.
Từ đổi mới quản lý đến ứng dụng công nghệ – Những kinh nghiệm thực tiễn đáng chú ý Báo cáo từ các địa phương cho thấy những sáng kiến trong tổ chức quản lý giáo dục đã đem lại hiệu quả đáng ghi nhận:
• Hà Nội: Đưa vào sử dụng 43 trường học mới trong năm học 2024–2025, góp phần giảm áp lực về sĩ số học sinh và đáp ứng nhu cầu học 2 buổi/ngày.
• TP.HCM: Áp dụng công nghệ GIS để phân tuyến tuyển sinh đầu cấp theo khoảng cách địa lý – một giải pháp vừa giảm tải giao thông vừa bảo đảm tính khoa học trong phân bố học sinh. Thành phố còn tổ chức 16 cụm chuyên môn liên phường – một mô hình mới về quản trị chuyên môn mang lại hiệu quả điều hành cao.
• Đắk Lắk: Kiến nghị cần có hướng dẫn rõ ràng và tập huấn đầy đủ cho công chức cấp xã về quản lý giáo dục, nhất là trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Ở góc độ đào tạo giáo viên, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội khẳng định đã triển khai đánh giá việc thực hiện chương trình GDPT 2018, từ đó điều chỉnh chương trình đào tạo. Các khóa bồi dưỡng về STEM, phương pháp dạy học mới cũng được triển khai đồng bộ nhằm phát triển năng lực đội ngũ.
Phải “quản trị sự thay đổi” một cách chủ động, trách nhiệm và nhân văn Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cho rằng: “Giáo dục luôn chịu áp lực lớn, không thể thành công nếu thiếu sự đồng thuận xã hội và nội lực ngành”. Ông nhấn mạnh vai trò của người đứng đầu Sở GD&ĐT – không chỉ chịu trách nhiệm trước Bộ hay chính quyền địa phương, mà còn trước nhân dân và chính học sinh. Việc ban hành các văn bản pháp lý mới sẽ lấy ý kiến sâu sát từ cơ sở nhằm bảo đảm tính thực tiễn, khả thi và bền vững trong triển khai. “Đổi mới, trách nhiệm, đoàn kết – đó là ba trụ cột xuyên suốt mọi hành động của ngành Giáo dục”, Thứ trưởng khẳng định.
Từ khóa của năm học mới: “Triển khai” Kết luận hội nghị, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn khẳng định: “Chưa bao giờ ngành Giáo dục được quan tâm, kỳ vọng và phó thác như hiện nay. Chúng ta không chỉ ứng phó với khó khăn, mà cần chủ động đối mặt với thách thức của sự phát triển”. Bộ trưởng nhấn mạnh một số điểm then chốt:
-Phải thực hiện tốt Chương trình GDPT 2018 và triển khai chu trình đánh giá chất lượng đầu tiên.
-Tiếp tục đẩy mạnh giáo dục STEM – không chỉ bằng thiết bị mà bằng tư duy, phương pháp học giải quyết vấn đề từ thực tiễn.
-Cần đổi mới mạnh mẽ tư duy quản lý dạy thêm – học thêm. Thông tư 29 phải được thực thi nghiêm túc, không hình thức.
-Phát triển 248 trường học cho các xã biên giới – coi đây là nhiệm vụ chính trị ưu tiên, đi đôi với đảm bảo thiết thực các điều kiện học tập, ăn ở cho học sinh. Đặc biệt, Bộ trưởng nhấn mạnh yếu tố “công bằng giáo dục”. Việc đầu tư không đồng đều trong cùng hệ thống trường công lập có thể tạo ra bất công về cơ hội học tập. Trong khi nhân tài cần được ưu tiên, thì công bằng trong tiếp cận vẫn là nguyên tắc bất di bất dịch.
Khai giảng 2025 – Mở ra kỷ nguyên giáo dục mới Hội nghị cũng xác định tháng 9 tới là dấu mốc quan trọng: vừa là lễ khai giảng năm học mới, vừa là dịp kỷ niệm 80 năm thành lập Bộ Quốc gia Giáo dục. Bộ trưởng yêu cầu các hoạt động được tổ chức trang trọng, tiết kiệm và mang lại ý nghĩa thiết thực, khơi dậy niềm tự hào về ngành Giáo dục cách mạng. “Đây không đơn thuần là khai giảng năm học – mà là khai mở cho nền giáo dục Việt Nam bước vào một kỷ nguyên mới”, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn khẳng định.
Hội nghị thể hiện rõ, toàn ngành đã sẵn sàng hành động. Không chỉ là thảo luận, tổng kết, mà quan trọng hơn là triển khai. Một năm học mới đang đến – bận rộn, thử thách – nhưng cũng tràn đầy hy vọng. Và điều cần nhất lúc này, chính là tinh thần đồng hành, dấn thân, và dám chịu trách nhiệm – từ mỗi người làm giáo dục
