TCGCVN – Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về sắp xếp, tinh gọn mạng lưới các đơn vị sự nghiệp công lập, trong đó có hệ thống cơ sở giáo dục nghề nghiệp, Bộ Nội vụ và Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội đang phối hợp cùng các địa phương rà soát, tổ chức lại các trường, trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, việc xuất hiện thuật ngữ “trường dạy nghề” trong một số văn bản hướng dẫn gần đây đã dẫn đến cách hiểu khác nhau tại các địa phương.
Theo tinh thần của Nghị quyết số 18-NQ/TW và Kế hoạch số 130/KH-BCĐ, việc sắp xếp các cơ sở giáo dục nghề nghiệp được xem là bước đi quan trọng trong lộ trình đổi mới hệ thống tổ chức bộ máy hành chính nhà nước và các đơn vị sự nghiệp công lập. Mục tiêu là tinh gọn, hiệu quả, tránh chồng chéo, đồng thời bảo đảm hoạt động giáo dục – đào tạo đáp ứng nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động.
Trên cơ sở đó, Công văn số 8150/BNV-TCBC ngày 18/9/2025 của Bộ Nội vụ đã đề nghị các địa phương tiến hành rà soát toàn bộ cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn, thực hiện sắp xếp, sáp nhập hoặc hợp nhất phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế – xã hội và điều kiện thực tế.
Một trong những nội dung được nhiều địa phương phản ánh là cụm từ “trường dạy nghề” được đề cập trong quá trình hướng dẫn, trong khi Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2014 hiện hành không còn sử dụng khái niệm này. Theo quy định pháp luật, hệ thống giáo dục nghề nghiệp chỉ gồm trường cao đẳng, trường trung cấp và trung tâm giáo dục nghề nghiệp, không có tên gọi “trường dạy nghề” như trước đây.
Ảnh minh hoạ
Do đó, khi áp dụng chỉ đạo “mỗi tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương không quá 03 trường dạy nghề” (không tính các trường tự bảo đảm chi thường xuyên trở lên), một số địa phương gặp khó khăn trong xác định đối tượng áp dụng: liệu quy định này bao gồm cả các trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên hay chỉ giới hạn trong các trường trung cấp, cao đẳng nghề.
Sự thiếu thống nhất trong cách hiểu có thể dẫn đến sai lệch trong quá trình triển khai sắp xếp, ảnh hưởng đến quy mô và tính hợp lý của mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp ở từng địa phương.
Quá trình sắp xếp cơ sở giáo dục nghề nghiệp không chỉ là vấn đề tổ chức bộ máy mà còn liên quan đến nhiều yếu tố như cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, người học và định hướng phát triển nhân lực. Trong đó, việc xác định đúng loại hình cơ sở, chức năng và nhiệm vụ là yếu tố quyết định để đảm bảo tính hiệu quả, tránh chồng chéo và lãng phí nguồn lực.
Một số địa phương đã triển khai mô hình trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên liên huyện hoặc liên xã nhằm hợp nhất nguồn lực, tối ưu cơ sở vật chất và nâng cao hiệu quả đào tạo. Tuy nhiên, mô hình này cần có sự hướng dẫn thống nhất từ các cơ quan trung ương để bảo đảm phù hợp với luật định và không làm thay đổi chức năng của các trung tâm hiện có.
Việc gắn kết giữa giáo dục nghề nghiệp với giáo dục thường xuyên, đào tạo kỹ năng và bồi dưỡng nghề ngắn hạn cần được thực hiện theo hướng mở, linh hoạt, gắn với nhu cầu của thị trường lao động nhưng vẫn bảo đảm quyền học tập suốt đời cho người dân.
Để thống nhất triển khai, các cơ quan quản lý cần làm rõ phạm vi khái niệm “trường dạy nghề” trong các văn bản quy phạm pháp luật, đồng thời rà soát, điều chỉnh các quy định liên quan cho phù hợp với Luật Giáo dục nghề nghiệp và các nghị định hướng dẫn hiện hành.
Việc sắp xếp cơ sở giáo dục nghề nghiệp phải gắn với chiến lược phát triển nguồn nhân lực quốc gia, đồng thời bảo đảm hài hòa giữa tinh giản bộ máy và đáp ứng nhu cầu học nghề của người dân. Các địa phương cần chủ động xây dựng lộ trình sắp xếp, tránh gây xáo trộn trong hoạt động giảng dạy và học tập.
Bên cạnh đó, cần tăng cường công tác quản lý, kiểm tra và đánh giá việc sắp xếp các cơ sở giáo dục nghề nghiệp; khuyến khích các mô hình tự chủ, hợp tác doanh nghiệp, xã hội hóa trong đào tạo nghề để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.
Việc rà soát, sắp xếp lại hệ thống cơ sở giáo dục nghề nghiệp là bước đi quan trọng trong tiến trình đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo. Quá trình này cần được thực hiện đồng bộ, có lộ trình và trên cơ sở pháp lý thống nhất, bảo đảm hoạt động của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp được duy trì ổn định, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn mới.
