Nguyễn Trung Thành
Khoa KHXH&NV, Trường Sĩ quan Pháo binh
Email: [email protected]
Tóm tắt: Kỹ năng thuyết trình là một thành tố quan trọng phản ánh bản lĩnh, năng lực sư phạm và phong cách giảng dạy của giảng viên trong các nhà trường quân đội. Đặc biệt đối với đội ngũ giảng viên trẻ ở Trường Sĩ quan Pháo binh, việc bồi dưỡng kỹ năng thuyết trình không chỉ giúp nâng cao hiệu quả truyền đạt tri thức mà còn góp phần rèn luyện phong cách quân nhân trí thức mẫu mực. Bài viết này phân tích những lý do cần thiết phải bồi dưỡng kỹ năng thuyết trình cho giảng viên trẻ và đề xuất một số giải pháp thiết thực, khả thi nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ trong giai đoạn hiện nay.
Từ khóa: Kỹ năng thuyết trình; giảng viên trẻ; Trường Sĩ quan Pháo binh.
1. Đặt vấn đề
Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, giáo dục - đào tạo trong quân đội nói chung và tại Trường Sĩ quan Pháo binh nói riêng đang đứng trước yêu cầu đổi mới sâu sắc về nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học. Đặc biệt, việc nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, nhất là giảng viên trẻ, trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm, then chốt nhằm đảm bảo mục tiêu đào tạo người sĩ quan chỉ huy, quản lý có bản lĩnh chính trị vững vàng, năng lực chuyên môn sâu sắc, tư duy khoa học và khả năng thích ứng linh hoạt với điều kiện thực tiễn chiến đấu hiện đại. Trong đó, kỹ năng thuyết trình - một thành tố quan trọng tạo nên phong cách giảng dạy hiệu quả đang ngày càng trở nên thiết yếu.
Kỹ năng thuyết trình không chỉ là khả năng truyền đạt thông tin một cách mạch lạc, logic mà còn thể hiện ở nghệ thuật tổ chức bài giảng, khả năng tạo sự hứng thú, thu hút người học, khơi dậy tư duy độc lập và phát triển năng lực tự học của học viên. Đối với giảng viên trẻ - lực lượng kế cận nòng cốt của Nhà trường, việc bồi dưỡng kỹ năng thuyết trình không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả giảng dạy trước mắt, mà còn tạo nền tảng vững chắc cho quá trình phát triển nghề nghiệp lâu dài. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít giảng viên trẻ hiện nay còn bộc lộ những hạn chế về kỹ năng thuyết trình như thiếu tự tin, diễn đạt chưa mạch lạc, lạm dụng giáo án trình chiếu hoặc thiếu sự tương tác hiệu quả với người học, từ đó làm giảm chất lượng bài giảng.
Trước yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục - đào tạo trong quân đội hiện nay, việc nghiên cứu, đề xuất các giải pháp bồi dưỡng kỹ năng thuyết trình cho đội ngũ giảng viên trẻ ở Trường Sĩ quan Pháo binh là một yêu cầu khách quan, cấp thiết. Đây không chỉ là một hướng tiếp cận nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy mà còn là bước chuẩn bị chiến lược để xây dựng đội ngũ giảng viên trẻ vững vàng về chuyên môn, sâu sắc về phương pháp và giàu bản lĩnh sư phạm quân sự.
2. Yêu cầu cấp thiết phải bồi dưỡng kỹ năng thuyết trình cho đội ngũ giảng viên trẻ ở Trường Sĩ quan Pháo binh hiện nay
Trước hết, giảng viên trẻ là lực lượng kế thừa và phát triển truyền thống giảng dạy của Nhà trường trong thời kỳ mới. Họ là những người có trình độ chuyên môn, được đào tạo bài bản, giàu nhiệt huyết, có tư duy sáng tạo và khả năng tiếp cận nhanh với khoa học công nghệ. Tuy nhiên, phần lớn trong số họ còn thiếu kinh nghiệm sư phạm, đặc biệt là kỹ năng trình bày, tổ chức và dẫn dắt nội dung giảng dạy một cách thuyết phục, sinh động. Trong môi trường quân sự vốn đòi hỏi cao về sự chính xác, ngắn gọn và tính thuyết phục, những hạn chế trong thuyết trình không chỉ làm giảm hiệu quả truyền đạt kiến thức mà còn ảnh hưởng tới việc hình thành tác phong học tập nghiêm túc của học viên.
Thứ hai, yêu cầu đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học đòi hỏi giảng viên phải có khả năng trình bày hấp dẫn, gợi mở và có tính tương tác cao. Một bài giảng hiệu quả không còn đơn thuần là truyền đạt kiến thức một chiều mà cần phải gắn liền với việc dẫn dắt học viên khám phá tri thức, giải quyết vấn đề, thảo luận, phản biện và vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Trong quá trình đó, kỹ năng thuyết trình đóng vai trò như một chiếc cầu nối giữa người dạy và người học, tạo nên sự giao cảm tri thức và hiệu ứng sư phạm tích cực.
Thứ ba, sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, truyền thông đang đặt ra thách thức mới cho hoạt động giảng dạy trong quân đội. Người học ngày nay có nhiều kênh tiếp cận thông tin, khả năng lựa chọn và phân tích thông tin ngày càng cao. Nếu giảng viên không đổi mới cách thức trình bày, không làm mới hình thức chuyển tải tri thức thì rất dễ bị người học nhàm chán, thụ động hoặc thiếu tập trung. Vì vậy, kỹ năng thuyết trình hiện đại cần kết hợp nhuần nhuyễn giữa nội dung sâu sắc, phương pháp linh hoạt và khả năng sử dụng hiệu quả các phương tiện hỗ trợ dạy học.
Thứ tư, trong môi trường sư phạm quân sự, kỹ năng thuyết trình không chỉ phục vụ cho hoạt động giảng dạy trên lớp mà còn là công cụ thể hiện năng lực lãnh đạo, quản lý và truyền cảm hứng trong các hoạt động huấn luyện, giáo dục chính trị, hội họp, báo cáo chuyên đề… Giảng viên trẻ nếu được bồi dưỡng kỹ năng thuyết trình tốt sẽ nâng cao được uy tín cá nhân, tạo ảnh hưởng tích cực tới đồng nghiệp và học viên, từ đó góp phần hình thành hình ảnh người giảng viên quân đội mẫu mực, bản lĩnh và trí tuệ.
Từ những lý do nêu trên có thể khẳng định rằng: bồi dưỡng kỹ năng thuyết trình cho đội ngũ giảng viên trẻ ở Trường Sĩ quan Pháo binh là một yêu cầu khách quan, xuất phát từ thực tiễn dạy học và từ chính sứ mệnh đào tạo sĩ quan trong thời kỳ mới.
3. Biện pháp nâng cao kỹ năng thuyết trình cho đội ngũ giảng viên trẻ ở Trường Sĩ quan Pháo binh hiện nay
Một là, tổ chức các lớp bồi dưỡng kỹ năng thuyết trình chuyên sâu dành riêng cho giảng viên trẻ
Trước yêu cầu nâng cao kỹ năng thuyết trình của đội ngũ giảng viên trẻ trong giai đoạn hiện nay, giải pháp đầu tiên và có ý nghĩa nền tảng là tổ chức các lớp bồi dưỡng kỹ năng thuyết trình chuyên sâu. Đây là biện pháp có tính hệ thống, bài bản, giúp giảng viên trẻ được tiếp cận các tri thức hiện đại về phương pháp trình bày, kỹ thuật diễn đạt, điều khiển ngôn ngữ hình thể, cũng như rèn luyện khả năng giao tiếp, tương tác với người học trong quá trình giảng dạy.
Thực tế cho thấy, phần lớn giảng viên trẻ ở Trường Sĩ quan Pháo binh đều được đào tạo bài bản về chuyên môn nghiệp vụ quân sự nhưng lại ít được chuẩn bị kỹ về kỹ năng sư phạm, đặc biệt là kỹ năng trình bày, nói trước đám đông một cách cuốn hút, truyền cảm hứng. Việc tổ chức các lớp bồi dưỡng kỹ năng thuyết trình sẽ giúp khắc phục tình trạng này, tạo ra môi trường huấn luyện kỹ năng thực hành một cách có định hướng, bài bản và phù hợp với đặc thù giảng dạy quân sự.
Nội dung của các lớp bồi dưỡng cần được thiết kế một cách khoa học, tập trung vào các yếu tố cốt lõi như: xây dựng bố cục bài trình bày logic, khả năng mở đầu ấn tượng và kết thúc thuyết phục; cách sử dụng giọng nói, ngữ điệu, tốc độ nói phù hợp; phương pháp kiểm soát cảm xúc và xử lý tình huống phát sinh khi thuyết trình; kỹ năng tương tác và đặt câu hỏi kích thích tư duy người học; sử dụng hiệu quả phương tiện trình chiếu hiện đại trong giảng dạy. Các nội dung này cần được minh họa thông qua các ví dụ cụ thể, mô hình bài giảng mẫu, kết hợp thực hành thường xuyên dưới sự hướng dẫn và phản biện từ giảng viên có kinh nghiệm.
Để nâng cao hiệu quả, các lớp bồi dưỡng nên được tổ chức theo hình thức tập trung theo đợt, có thể từ 5 đến 7 ngày, dành riêng cho nhóm giảng viên trẻ mới vào nghề hoặc dưới 5 năm công tác. Trong quá trình tổ chức, cần mời giảng viên có kinh nghiệm thực tiễn giảng dạy giỏi, có phong cách diễn đạt sinh động, giàu cảm hứng đến truyền đạt kinh nghiệm và hướng dẫn thực hành. Đồng thời, nên xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá đầu ra cụ thể như khả năng trình bày một bài giảng mẫu, khả năng thiết kế slide thuyết trình và khả năng xử lý câu hỏi phản biện.
Bên cạnh đó, cần xem xét lồng ghép nội dung bồi dưỡng kỹ năng thuyết trình vào các chương trình bồi dưỡng giảng viên hàng năm, tổ chức định kỳ theo kế hoạch của Khoa, Bộ môn và Nhà trường. Đây không chỉ là cơ hội để giảng viên trẻ nâng cao năng lực mà còn là quá trình lan tỏa phong cách giảng dạy hiện đại, khơi dậy tinh thần tự rèn luyện kỹ năng sư phạm trong toàn bộ đội ngũ giảng viên.
Tóm lại, việc tổ chức các lớp bồi dưỡng kỹ năng thuyết trình chuyên sâu sẽ tạo ra môi trường học tập và rèn luyện có hệ thống cho giảng viên trẻ, giúp họ không chỉ hoàn thiện kỹ năng trình bày mà còn phát triển toàn diện năng lực nghề nghiệp, đáp ứng tốt yêu cầu giảng dạy hiện đại tại Trường Sĩ quan Pháo binh hiện nay.
Hai là, tăng cường hoạt động dự giờ, bình giảng và phản biện chuyên môn trong nội bộ đội ngũ giảng viên trẻ
Nếu như các lớp bồi dưỡng chuyên sâu đóng vai trò trang bị kiến thức và rèn luyện kỹ năng nền tảng thì việc tăng cường hoạt động dự giờ, bình giảng và phản biện chuyên môn trong nội bộ chính là cơ chế thúc đẩy quá trình rèn luyện kỹ năng thuyết trình trong môi trường giảng dạy thực tiễn. Đây là một phương pháp huấn luyện nghề nghiệp mang tính đặc thù, có khả năng tạo ra sự cải thiện rõ rệt về mặt phương pháp sư phạm, phong cách diễn đạt và khả năng ứng xử của giảng viên trẻ trong quá trình lên lớp.
Hoạt động dự giờ - bình giảng là dịp để giảng viên trẻ thể hiện năng lực tổ chức bài giảng, trình bày kiến thức, vận dụng các kỹ thuật thuyết trình, đồng thời nhận được những góp ý khách quan, xây dựng từ đồng nghiệp có kinh nghiệm. Thông qua các buổi bình giảng, giảng viên trẻ không chỉ được chỉ ra những ưu điểm cần phát huy, những hạn chế cần khắc phục, mà còn có cơ hội học hỏi phong cách diễn đạt, kỹ thuật truyền đạt sinh động từ các đồng nghiệp, hình thành ý thức tự đánh giá và điều chỉnh phương pháp thuyết trình của bản thân.
Tổ chức hoạt động phản biện chuyên môn, đặc biệt là các buổi góp ý tập trung vào kỹ năng trình bày, thuyết trình, ngôn ngữ giảng dạy và xử lý tình huống sư phạm - sẽ tạo điều kiện để giảng viên trẻ làm quen với áp lực nghề nghiệp, rèn luyện sự tự tin, bản lĩnh và linh hoạt trong giao tiếp giảng đường. Điều quan trọng là các ý kiến phản biện cần được thể hiện trên tinh thần khoa học, cầu thị và xây dựng, tránh tạo áp lực tâm lý hay sự e dè trong chia sẻ. Ban chủ nhiệm Khoa và Bộ môn cần đóng vai trò điều phối, định hướng nội dung bình giảng, khuyến khích văn hóa góp ý cởi mở, tôn trọng lẫn nhau.
Để nâng cao chất lượng hoạt động này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các tổ bộ môn, khoa chuyên ngành với Phòng Đào tạo Nhà trường trong việc xây dựng kế hoạch dự giờ định kỳ, phân công cán bộ có chuyên môn sâu tham gia bình giảng. Đồng thời, cần kết hợp đánh giá kỹ năng thuyết trình như một trong những tiêu chí quan trọng trong đánh giá chất lượng bài giảng và xếp loại giảng viên trẻ hàng năm. Việc làm này sẽ tạo động lực mạnh mẽ để giảng viên trẻ thường xuyên rèn luyện kỹ năng trình bày và tích cực học hỏi từ đồng nghiệp.
Một nội dung không thể thiếu là khuyến khích giảng viên trẻ quay video bài giảng mẫu của mình để tự xem lại, đánh giá khả năng truyền đạt, nhận diện những điểm còn hạn chế trong biểu cảm khuôn mặt, giọng nói, ngôn ngữ hình thể hay cách triển khai nội dung. Đây là phương pháp tự học có hiệu quả cao, giúp cải thiện nhanh chóng kỹ năng thuyết trình trên nền tảng tự nhận thức và điều chỉnh hành vi sư phạm.
Tóm lại, hoạt động dự giờ - bình giảng và phản biện chuyên môn chính là không gian thực hành, nơi kỹ năng thuyết trình của giảng viên trẻ được rèn luyện một cách tự nhiên và liên tục, góp phần hoàn thiện năng lực giảng dạy, đáp ứng yêu cầu đổi mới phương pháp trong giáo dục - đào tạo sĩ quan Pháo binh hiện nay.
Ba là, phát huy vai trò của cố vấn sư phạm và mô hình "kèm cặp – hướng dẫn" trong phát triển kỹ năng thuyết trình
Sau khi giảng viên trẻ được trang bị kiến thức và có cơ hội thực hành qua các lớp bồi dưỡng, hoạt động dự giờ và bình giảng, thì việc duy trì, phát triển kỹ năng thuyết trình một cách bền vững và sâu sắc đòi hỏi phải có cơ chế hỗ trợ thường xuyên. Trong bối cảnh đó, mô hình “kèm cặp, hướng dẫn” giữa giảng viên có kinh nghiệm với giảng viên trẻ đóng vai trò then chốt, mang tính gắn kết nghề nghiệp và định hướng phong cách giảng dạy chuyên sâu.
Cố vấn sư phạm là những giảng viên lâu năm, có trình độ chuyên môn vững vàng, có uy tín trong giảng dạy và khả năng thuyết trình nổi bật, được giao nhiệm vụ trực tiếp hướng dẫn, hỗ trợ một hoặc một nhóm giảng viên trẻ trong quá trình chuẩn bị bài giảng, tổ chức lớp học và phát triển kỹ năng trình bày. Vai trò của cố vấn không chỉ đơn thuần là người chỉ dẫn kỹ thuật, mà còn là hình mẫu truyền cảm hứng, giúp giảng viên trẻ học được cách xử lý linh hoạt các tình huống sư phạm, điều tiết tiết tấu bài giảng, khai thác hiệu quả các yếu tố phi ngôn ngữ như ánh mắt, cử chỉ, tư thế.
Mô hình "kèm cặp, hướng dẫn" không phải là cơ chế kiểm tra, giám sát mang tính hành chính, mà là hình thức học tập nghề nghiệp có tính tương tác cao, lấy đối thoại và đồng hành làm phương pháp chính. Trong quá trình đó, giảng viên trẻ được khuyến khích chủ động trao đổi, trình bày ý tưởng bài giảng, chia sẻ khó khăn, từ đó nhận được tư vấn cá nhân hóa, cụ thể và kịp thời. Đồng thời, giảng viên hướng dẫn cũng có cơ hội cập nhật tư duy mới, lắng nghe góc nhìn của thế hệ trẻ, từ đó thúc đẩy sự giao thoa giữa kinh nghiệm sư phạm truyền thống và xu hướng giảng dạy hiện đại.
Để phát huy hiệu quả mô hình này, Nhà trường cần ban hành quy định rõ ràng về vai trò, quyền hạn, nghĩa vụ của người cố vấn và người được hướng dẫn. Nên khuyến khích việc thiết lập quan hệ “đôi bạn cùng tiến” giữa các giảng viên trẻ, nhằm hình thành nhóm học tập chuyên môn, nơi các thành viên có thể đóng vai trò cố vấn cho nhau về mặt kỹ năng, phương pháp, nội dung. Việc thường xuyên tổ chức các buổi gặp gỡ chuyên đề, chia sẻ kinh nghiệm thuyết trình giữa các nhóm giảng viên sẽ góp phần lan tỏa tinh thần học tập chủ động, nâng cao hiệu quả cộng tác nghề nghiệp trong toàn thể đội ngũ.
Một điểm quan trọng là Nhà trường nên có cơ chế ghi nhận, khen thưởng những cặp giảng viên cố vấn được hướng dẫn có kết quả tốt trong rèn luyện kỹ năng thuyết trình, coi đó là tiêu chí thi đua trong năm học. Điều này sẽ tạo động lực, sự cam kết và trách nhiệm trong quá trình kèm cặp, đồng thời khuyến khích các giảng viên có kinh nghiệm tích cực chia sẻ, truyền lửa nghề nghiệp cho thế hệ kế cận.
Tóm lại, phát huy vai trò của cố vấn sư phạm và mô hình “kèm cặp, hướng dẫn” là một hướng đi mang tính nhân văn, thực tiễn cao và lâu dài nhằm phát triển kỹ năng thuyết trình cho giảng viên trẻ. Đây không chỉ là biện pháp rèn luyện kỹ năng mà còn là cơ hội để nuôi dưỡng phong cách sư phạm quân sự chuyên nghiệp, bản lĩnh và chuẩn mực.
Bốn là, khai thác hiệu quả công nghệ và phương tiện hỗ trợ để nâng cao chất lượng thuyết trình của giảng viên trẻ
Trong thời đại chuyển đổi số, việc ứng dụng công nghệ và khai thác các phương tiện hỗ trợ hiện đại là một yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy nói chung và kỹ năng thuyết trình của giảng viên trẻ nói riêng. Khi được sử dụng đúng cách, các phương tiện hỗ trợ không chỉ làm phong phú bài giảng về mặt thị giác và âm thanh mà còn góp phần nâng cao tính logic, hấp dẫn và thuyết phục trong quá trình truyền đạt tri thức.
Hiện nay, giảng viên trẻ ở Trường Sĩ quan Pháo binh có điều kiện tiếp cận với nhiều công cụ hỗ trợ giảng dạy hiện đại như máy chiếu, bảng tương tác, phần mềm trình chiếu đa phương tiện, các ứng dụng quản lý lớp học trực tuyến. Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận giảng viên trẻ chưa khai thác hết tiềm năng của các công cụ này. Một số người còn lạm dụng slide trình chiếu, trình bày nội dung dàn trải, thiếu điểm nhấn hoặc thiếu tương tác với người học, khiến bài giảng trở nên khô cứng, một chiều.
Vì vậy, việc nâng cao năng lực sử dụng công nghệ trong thuyết trình cần được tổ chức theo hướng chuyên sâu và thực tiễn. Giảng viên trẻ cần được tập huấn các kỹ năng thiết kế bài trình chiếu sinh động, logic và khoa học. Cấu trúc một bài thuyết trình hiệu quả cần chú trọng đến việc chọn lọc nội dung, phân bổ thông tin hợp lý theo các phần: mở đầu thu hút, phần thân mạch lạc và phần kết đọng lại ấn tượng. Màu sắc, hình ảnh, biểu đồ, video ngắn cần được sử dụng hợp lý, tránh gây rối mắt hoặc lấn át nội dung chính. Đồng thời, cần rèn luyện kỹ năng điều khiển thiết bị, điều phối không gian trình bày sao cho phù hợp với đặc thù lớp học quân sự.
Ngoài ra, giảng viên trẻ cần học cách tương tác với người học thông qua các công cụ hỗ trợ như phần mềm hỏi đáp trực tiếp, ứng dụng trắc nghiệm nhanh, chia sẻ tài liệu điện tử trong giờ học. Việc sử dụng hiệu quả công nghệ không chỉ giúp người học tăng khả năng tập trung và hứng thú mà còn rèn luyện cho giảng viên khả năng kiểm soát không gian lớp học hiện đại, từ đó gia tăng độ thuyết phục trong phong cách trình bày.
Một hướng đi mới cần được khuyến khích là giảng viên trẻ có thể xây dựng các video bài giảng ngắn, chuyên đề thuyết trình mô phỏng để tự luyện tập và chia sẻ với đồng nghiệp, học viên. Những sản phẩm này không chỉ giúp rèn luyện khả năng trình bày có cấu trúc, ngắn gọn, rõ ràng mà còn là công cụ đánh giá và cải tiến bài giảng một cách linh hoạt, hiện đại.
Về mặt tổ chức, Nhà trường cần đầu tư đồng bộ hệ thống phương tiện hỗ trợ giảng dạy, đồng thời xây dựng ngân hàng tài nguyên số phục vụ hoạt động thiết kế thuyết trình cho giảng viên. Song song với đó là xây dựng chuẩn mực sử dụng công nghệ trong giảng dạy theo hướng tiết chế, hiệu quả và phục vụ cho mục tiêu sư phạm chứ không phải thay thế vai trò chủ thể của người giảng viên.
Tóm lại, khai thác hiệu quả công nghệ và phương tiện hỗ trợ là một hướng đi thiết thực nhằm làm mới phong cách giảng dạy, tăng cường khả năng thuyết phục, tạo sức hút cho bài giảng và từng bước hình thành năng lực thuyết trình hiện đại, chuyên nghiệp cho đội ngũ giảng viên trẻ.
Năm là, xây dựng môi trường văn hóa học thuật tích cực, khuyến khích giảng viên trẻ rèn luyện kỹ năng thuyết trình
Sau khi đã được trang bị kiến thức, được hướng dẫn thực hành, có điều kiện ứng dụng công nghệ hiện đại và nhận sự hỗ trợ từ các hình thức kèm cặp chuyên môn, điều cốt lõi giúp giảng viên trẻ duy trì, phát triển kỹ năng thuyết trình một cách bền vững chính là môi trường học thuật mà họ đang hoạt động. Trong đó, việc xây dựng một môi trường văn hóa sư phạm tích cực, khuyến khích học tập, chia sẻ và thể nghiệm phương pháp giảng dạy chính là nền tảng để năng lực thuyết trình của đội ngũ giảng viên trẻ ngày càng được nâng cao.
Môi trường học thuật tích cực là nơi mà mỗi giảng viên trẻ được tạo điều kiện thể hiện bản thân, được khuyến khích thử nghiệm các phương pháp trình bày mới, được đánh giá khách quan và hỗ trợ điều chỉnh kịp thời. Trong môi trường ấy, việc trình bày một bài giảng thử không phải là sự “kiểm tra” mà là cơ hội học hỏi; những góp ý không phải là “phê bình” mà là hành động xây dựng. Bầu không khí cởi mở, dân chủ trong học thuật sẽ thúc đẩy sự sáng tạo, dám đổi mới, dám bứt phá của giảng viên trẻ trong quá trình trau dồi kỹ năng thuyết trình.
Một số biện pháp cụ thể có thể áp dụng để nuôi dưỡng môi trường này bao gồm: tổ chức các diễn đàn trao đổi kinh nghiệm giảng dạy định kỳ, hội thảo phương pháp giảng dạy, thi giảng viên giỏi cấp khoa, cấp trường, trong đó có tiêu chí đánh giá kỹ năng trình bày. Những hoạt động này không chỉ tạo điều kiện để giảng viên trẻ thể hiện năng lực mà còn là cơ hội tiếp nhận phản hồi đa chiều, từ đó tự hoàn thiện. Đặc biệt, cần phát huy tinh thần tự học, tự nghiên cứu, khuyến khích giảng viên trẻ tham gia các nhóm chuyên môn về sư phạm quân sự, trong đó nội dung về kỹ năng thuyết trình là một phần trọng tâm.
Ngoài ra, lãnh đạo các khoa, bộ môn cần chủ động tạo điều kiện cho giảng viên trẻ có cơ hội thực hành thuyết trình không chỉ trong lớp học mà còn trong các buổi sinh hoạt chuyên đề, báo cáo khoa học, các hội nghị học thuật của Nhà trường. Mỗi dịp như vậy đều là một "sân khấu sư phạm", nơi giảng viên trẻ rèn luyện bản lĩnh, hoàn thiện khả năng biểu đạt và phát triển phong cách cá nhân. Việc biểu dương, động viên kịp thời các cá nhân có tiến bộ rõ rệt trong kỹ năng trình bày cũng sẽ tạo ra hiệu ứng tích cực, lan tỏa tinh thần học tập và thi đua sư phạm trong toàn đơn vị.
Bên cạnh yếu tố tổ chức, một điểm không thể thiếu là sự quan tâm và đồng hành về mặt tâm lý sư phạm. Không ít giảng viên trẻ dù có năng lực nhưng lại thiếu tự tin, ngại trình bày, e dè trước phản hồi. Vì vậy, việc xây dựng môi trường đồng thuận, tôn trọng sự đa dạng trong cách trình bày, chấp nhận sự thử nghiệm và cả sai sót, miễn là trên tinh thần cầu thị chính là yếu tố bảo đảm sự phát triển lâu dài và bền vững của kỹ năng thuyết trình trong đội ngũ giảng viên trẻ.
4. Kết luận
Môi trường học thuật là mảnh đất nuôi dưỡng phong cách giảng dạy và năng lực thuyết trình. Việc xây dựng một không gian sư phạm tích cực, cởi mở, khuyến khích đổi mới sẽ tạo điều kiện để giảng viên trẻ tự tin phát triển, khẳng định mình trong giảng đường, từ đó đóng góp vào nâng cao chất lượng đào tạo sĩ quan Pháo binh trong thời kỳ mới.
Kỹ năng thuyết trình không chỉ là biểu hiện của năng lực truyền đạt tri thức mà còn là yếu tố cốt lõi tạo nên phong cách sư phạm chuyên nghiệp của mỗi giảng viên. Đối với giảng viên trẻ ở Trường Sĩ quan Pháo binh, việc rèn luyện và phát triển kỹ năng này càng trở nên cấp thiết trong bối cảnh đổi mới giáo dục - đào tạo quân sự, yêu cầu nâng cao chất lượng dạy học gắn với thực tiễn chiến đấu hiện đại.
Bài viết đã phân tích năm giải pháp cơ bản, từ tổ chức lớp bồi dưỡng, đẩy mạnh dự giờ bình giảng, phát huy mô hình kèm cặp, ứng dụng công nghệ cho đến xây dựng môi trường học thuật tích cực. Mỗi giải pháp không tách rời mà có tính liên thông, hỗ trợ lẫn nhau, tạo thành một hệ thống rèn luyện kỹ năng thuyết trình hiệu quả và bền vững.
Để hiện thực hóa các giải pháp trên, cần có sự chỉ đạo sát sao từ lãnh đạo Nhà trường, sự chủ động của các khoa, bộ môn và tinh thần cầu thị, khát vọng học tập không ngừng của mỗi giảng viên trẻ. Có như vậy, đội ngũ giảng viên trẻ mới thực sự trở thành lực lượng nòng cốt, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo sĩ quan Pháo binh đáp ứng yêu cầu trong thời kỳ mới./.
Tài liệu tham khảo
[1]. Ban Tuyên giáo Trung ương (2019), Tài liệu học tập Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị năm 2019, Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật, Hà Nội.
[2]. Bộ Quốc phòng (2020), Chiến lược phát triển giáo dục và đào tạo trong Quân đội giai đoạn 2021–2030, Hà Nội.
[3]. Bộ Tổng Tham mưu (2023), Tài liệu bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giảng viên trẻ trong Quân đội, Học viện Lục quân.
[4]. Hồ Chí Minh (1995), Toàn tập, tập 5, Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật, Hà Nội.
[5]. Nguyễn Văn Hạnh (2021), “Một số yêu cầu đối với giảng viên trẻ các học viện, nhà trường Quân đội hiện nay”, Tạp chí Giáo dục và Đào tạo Quân sự, số 9.
SOME SOLUTIONS FOR DEVELOPING PRESENTATION SKILLS FOR YOUNG LECTURERS AT THE ARTILLERY OFFICER SCHOOL TODAY
Nguyen Trung Thanh
Cadet, Course K41H&NV
Political Officer Candidate School
Abstract: Presentation skills are an important component that reflects the competence, teaching ability, and teaching style of instructors in military schools. Especially for the young faculty at the Artillery Officer School, developing presentation skills not only enhances the effectiveness of knowledge transfer but also contributes to cultivating the exemplary intellectual military style. This article analyzes the necessary reasons for developing presentation skills for young instructors and proposes some practical and feasible solutions to improve the quality of the faculty in the current period.
Keywords: Presentation skills, young lecturer, Artillery Officer School
