Bạch Thị Thuỷ
Văn phòng, Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng
Tóm tắt: Thi đua, khen thưởng là động lực quan trọng thúc đẩy cán bộ, nhân viên phát huy tinh thần trách nhiệm, tính tích cực và sáng tạo trong thực hiện nhiệm vụ. Thấm nhuần tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước và quán triệt các quan điểm, chủ trương của Đảng về phát huy nguồn lực con người trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, những năm qua các nhà trường quân đội đã triển khai nhiều biện pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác thi đua, khen thưởng. Trên cơ sở quán triệt tinh thần Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XII, bài viết phân tích vai trò của công tác thi đua, khen thưởng trong hoạt động ở các nhà trường quân đội, đồng thời đề xuất một số biện pháp nhằm tiếp tục nâng cao chất lượng công tác này, góp phần xây dựng cơ quan Văn phòng vững mạnh, chính quy, hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Từ khóa: Thi đua, khen thưởng; hoạt động Văn phòng; các nhà trường quân đội; Đại hội XIV của Đảng.
Nhận bài: 05/3/2026; Biên tập: 06/3/2026; Duyệt đăng: 07/3/2026.
Mở đầu
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặc biệt coi trọng phong trào thi đua yêu nước và xem đó là động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của xã hội. Người khẳng định: “Thi đua là yêu nước, yêu nước thì phải thi đua; những người thi đua là những người yêu nước nhất” (1). Theo Người, thi đua không chỉ là phương thức động viên tinh thần mà còn là cách thức thiết thực để mỗi cá nhân phát huy năng lực, trách nhiệm của mình trong lao động, học tập và công tác. Vì vậy, trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn coi trọng công tác thi đua, khen thưởng, xem đây là một trong những biện pháp quan trọng nhằm khơi dậy tinh thần trách nhiệm, ý chí phấn đấu và khát vọng cống hiến của cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân.
Nội dung
1. Chất lượng công tác thi đua, khen thưởng tại Văn phòng ở các nhà trường quân đội
Bước vào giai đoạn phát triển mới của đất nước, Đại hội XIV của Đảng tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu: “Phát huy mạnh mẽ giá trị văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam; khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc; thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát huy tinh thần trách nhiệm và cống hiến của mỗi cá nhân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” (2). Điều đó đặt ra yêu cầu phải không ngừng đổi mới các phương thức động viên, khích lệ tinh thần cống hiến của mỗi cá nhân trong các cơ quan, đơn vị; trong đó công tác thi đua, khen thưởng giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Thông qua các phong trào thi đua, mỗi cán bộ, đảng viên và quần chúng có điều kiện phát huy năng lực, sáng tạo trong thực hiện nhiệm vụ, góp phần xây dựng tổ chức vững mạnh và nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan, đơn vị.
Đối với Quân đội nhân dân Việt Nam, phong trào thi đua Quyết thắng luôn là động lực tinh thần to lớn thúc đẩy cán bộ, chiến sĩ hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XII xác định: “Xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị; Đảng bộ Quân đội trong sạch, vững mạnh toàn diện, mẫu mực, tiêu biểu; đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, năng lực công tác tốt” (3). Để thực hiện tốt mục tiêu đó, việc tổ chức các phong trào thi đua thiết thực, hiệu quả, gắn chặt với nhiệm vụ chính trị của từng cơ quan, đơn vị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần khơi dậy tinh thần trách nhiệm, ý chí phấn đấu và sức sáng tạo của cán bộ, chiến sĩ trong thực hiện nhiệm vụ.
Quán triệt sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm, chủ trương của Đảng về công tác thi đua, khen thưởng, những năm qua các nhà trường quân đội đã thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức các phong trào thi đua thiết thực, hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo và xây dựng cơ quan, đơn vị vững mạnh, toàn diện “Mẫu mực, tiêu biểu”. Trong đó, Văn phòng ở các nhà trường quân đội đã tích cực triển khai nhiều phong trào thi đua gắn với nhiệm vụ chính trị của cơ quan, tạo động lực thúc đẩy cán bộ, nhân viên nỗ lực phấn đấu, hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ được giao.
Thực tiễn cho thấy, khi công tác thi đua, khen thưởng được tổ chức bài bản, khoa học và gắn chặt với nhiệm vụ chính trị của đơn vị, sẽ tạo ra không khí thi đua sôi nổi, góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm, tinh thần kỷ luật và hiệu quả công tác của mỗi cá nhân. Đối với công tác Văn phòng, việc tổ chức tốt các phong trào thi đua có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Thông qua các phong trào thi đua, cán bộ, nhân viên có điều kiện phát huy tinh thần trách nhiệm, tính chủ động và sáng tạo trong thực hiện nhiệm vụ; nhiều sáng kiến, mô hình hay, cách làm hiệu quả đã được hình thành và nhân rộng, góp phần nâng cao chất lượng công tác của cơ quan.
Những năm qua, phong trào thi đua tại Văn phòng ở các nhà trường quân đội luôn được cấp ủy, chỉ huy quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức triển khai với nhiều nội dung, hình thức phong phú, thiết thực, gắn chặt với nhiệm vụ chính trị của cơ quan. Các phong trào thi đua không chỉ hướng vào việc hoàn thành tốt nhiệm vụ thường xuyên mà còn tập trung giải quyết những khâu trọng tâm, nhiệm vụ đột phá của đơn vị. Qua đó, tinh thần đoàn kết, ý thức trách nhiệm và tính kỷ luật của cán bộ, nhân viên ngày càng được nâng cao; môi trường làm việc trong cơ quan ngày càng chính quy, nền nếp; hiệu quả phối hợp giữa các ban, bộ phận trong thực hiện nhiệm vụ ngày càng chặt chẽ và hiệu quả hơn. Tuy nhiên, trước yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao trong tình hình mới, đặc biệt trong bối cảnh đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và hiện đại hóa hoạt động quản lý trong Quân đội, công tác thi đua, khen thưởng tại Văn phòng ở các nhà trường quân đội vẫn cần tiếp tục được đổi mới cả về nội dung và phương thức tổ chức. Trong một số thời điểm, nội dung thi đua còn có mặt chưa thật sự sát với đặc điểm nhiệm vụ của từng bộ phận; việc phát hiện, bồi dưỡng và nhân rộng điển hình tiên tiến có lúc chưa kịp thời; phương thức tổ chức phong trào thi đua ở một số lĩnh vực còn thiếu tính linh hoạt. Những hạn chế đó phần nào ảnh hưởng đến hiệu quả lan tỏa của phong trào thi đua trong toàn cơ quan.
Trong bối cảnh toàn quân đang đẩy mạnh xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại và triển khai mạnh mẽ các chương trình chuyển đổi số, việc tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng công tác thi đua, khen thưởng tại Văn phòng trở thành yêu cầu khách quan. Điều đó không chỉ nhằm tạo động lực tinh thần mạnh mẽ để cán bộ, nhân viên nỗ lực phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao mà còn góp phần xây dựng môi trường làm việc khoa học, kỷ cương, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác tham mưu, phục vụ cho việc thực hiện các nhiệm vụ.
2. Một số giải pháp nâng cao chất lượng công tác thi đua, khen thưởng tại Văn phòng ở các nhà trường quân đội theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng
Một là, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chỉ huy đối với công tác thi đua, khen thưởng.
Công tác thi đua, khen thưởng chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy và sự chỉ đạo chặt chẽ của người chỉ huy. Do đó, Đảng ủy, chỉ huy Văn phòng cần tiếp tục quán triệt sâu sắc các quan điểm, chủ trương của Đảng, Nhà nước và Quân đội về công tác thi đua, khen thưởng; coi đây là một nội dung quan trọng trong công tác xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện. Trong quá trình tổ chức thực hiện, cần gắn phong trào thi đua với nhiệm vụ chính trị trọng tâm của cơ quan, bảo đảm mỗi phong trào thi đua đều hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng thực hiện nhiệm vụ của đơn vị.
Cấp ủy, chỉ huy các cấp phải phát huy vai trò nêu gương trong tổ chức và tham gia phong trào thi đua, tạo sự lan tỏa tích cực trong toàn cơ quan. Việc xây dựng kế hoạch, nội dung và chỉ tiêu thi đua cần được thực hiện một cách khoa học, sát với đặc điểm nhiệm vụ của từng ban, bộ phận; đồng thời phải bảo đảm tính khả thi, tránh hình thức. Trong quá trình triển khai, cần thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, kịp thời rút kinh nghiệm để điều chỉnh những nội dung chưa phù hợp. Bên cạnh đó, việc bình xét danh hiệu thi đua và đề nghị các hình thức khen thưởng phải được tiến hành dân chủ, công khai, đúng quy định; chú trọng phát hiện và biểu dương kịp thời những tập thể, cá nhân có thành tích nổi bật, qua đó tạo động lực phấn đấu trong toàn cơ quan.
Hai là, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cán bộ, nhân viên về ý nghĩa của công tác thi đua, khen thưởng.
Nhận thức đúng đắn là tiền đề quan trọng để mỗi cá nhân tích cực tham gia các phong trào thi đua. Vì vậy, Văn phòng cần tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nhằm giúp cán bộ, nhân viên hiểu rõ vai trò, ý nghĩa của thi đua, khen thưởng trong việc nâng cao hiệu quả thực hiện nhiệm vụ. Nội dung giáo dục cần gắn với tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước, các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và Quân đội về công tác thi đua, khen thưởng; đồng thời làm rõ mối quan hệ giữa phong trào thi đua với việc hoàn thành nhiệm vụ chính trị của cơ quan, đơn vị.
Trước mỗi năm học, mỗi đợt thi đua cao điểm, cấp ủy, chỉ huy Văn phòng cần tổ chức quán triệt rõ mục tiêu, nội dung và chỉ tiêu thi đua để từng cá nhân chủ động xây dựng kế hoạch phấn đấu. Qua đó, tạo điều kiện để mỗi cán bộ, nhân viên xác định rõ trách nhiệm của mình trong thực hiện nhiệm vụ. Đồng thời, cần gắn việc tham gia phong trào thi đua với đánh giá kết quả hoàn thành nhiệm vụ, coi đây là một trong những tiêu chí quan trọng trong bình xét thi đua, khen thưởng. Khi mỗi cá nhân đều nhận thức đúng và tích cực tham gia phong trào thi đua, sức mạnh tập thể của đơn vị sẽ được phát huy, góp phần nâng cao chất lượng thực hiện nhiệm vụ của cơ quan.
Ba là, chú trọng xây dựng và nhân rộng các điển hình tiên tiến trong phong trào thi đua.
Điển hình tiên tiến là những nhân tố tích cực có tác dụng cổ vũ, động viên mạnh mẽ đối với phong trào thi đua. Vì vậy, việc phát hiện, bồi dưỡng và nhân rộng các điển hình tiên tiến cần được coi là một nội dung quan trọng trong công tác thi đua, khen thưởng của Văn phòng. Trong quá trình tổ chức phong trào thi đua, cấp ủy, chỉ huy các cấp cần chủ động phát hiện những tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc hoặc có những sáng kiến, cách làm hiệu quả để kịp thời biểu dương, khen thưởng.
Thực tiễn cho thấy, trong các phong trào thi đua của Văn phòng đã xuất hiện nhiều mô hình hay, cách làm sáng tạo như: “Chi đoàn huấn luyện giỏi, kỷ luật nghiêm”, “Giờ học thanh niên”, “Kíp trực kiểu mẫu”, “Vườn hoa Phụ nữ Văn phòng”… Những mô hình này không chỉ góp phần nâng cao chất lượng công tác của từng bộ phận mà còn tạo sức lan tỏa tích cực trong toàn cơ quan. Vì vậy, cần tiếp tục quan tâm bồi dưỡng, nhân rộng các điển hình tiên tiến; đồng thời tổ chức tốt công tác tuyên truyền, giới thiệu các mô hình hay, cách làm hiệu quả để cán bộ, nhân viên trong toàn cơ quan học tập và làm theo.
Bốn là, phát huy vai trò của tổ thi đua, khen thưởng gắn với ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý, tổ chức phong trào thi đua.
Tổ thi đua, khen thưởng giữ vai trò quan trọng trong tham mưu, giúp cấp ủy, chỉ huy tổ chức và triển khai các phong trào thi đua trong cơ quan. Vì vậy, cần tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt của Tổ thi đua, khen thưởng trong việc nghiên cứu, đề xuất nội dung, chỉ tiêu và hình thức tổ chức thi đua phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng ban, bộ phận. Nội dung thi đua cần bám sát nhiệm vụ chính trị trọng tâm của cơ quan Văn phòng, hướng vào nâng cao chất lượng công tác tham mưu, tổng hợp, phục vụ và quản lý hành chính, bảo đảm mỗi phong trào thi đua đều có mục tiêu rõ ràng, thiết thực và khả thi.
Cùng với đó, cần chú trọng đổi mới phương thức quản lý và đánh giá kết quả thi đua theo hướng khoa học, minh bạch, khách quan. Trong bối cảnh Quân đội đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và triển khai chuyển đổi số trong các lĩnh vực công tác, việc đưa công nghệ vào quản lý thi đua, khen thưởng có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao hiệu quả tổ chức phong trào thi đua. Tổ thi đua, khen thưởng cần chủ động khai thác các hệ thống quản lý điện tử, cơ sở dữ liệu số và các phương tiện kỹ thuật hiện có để phục vụ công tác theo dõi, kiểm tra và tổng hợp kết quả thi đua. Việc ứng dụng hệ thống camera giám sát, hệ thống quản lý ra vào doanh trại, phần mềm quản lý văn bản và điều hành… sẽ góp phần cung cấp những minh chứng khách quan trong đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ của các cơ quan, đơn vị. Đồng thời, việc từng bước số hóa dữ liệu liên quan đến công tác thi đua, khen thưởng cũng giúp nâng cao hiệu quả quản lý, tạo thuận lợi cho việc tổng hợp, báo cáo và lưu trữ thông tin. Khi các dữ liệu thi đua được quản lý một cách khoa học, việc đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ của các tập thể, cá nhân sẽ ngày càng chính xác, minh bạch, góp phần nâng cao chất lượng công tác thi đua, khen thưởng tại Văn phòng.
Năm là, kết hợp chặt chẽ giữa thi đua với khen thưởng nhằm tạo động lực phấn đấu cho cán bộ, nhân viên.
Thi đua và khen thưởng có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, trong đó thi đua là cơ sở của khen thưởng, còn khen thưởng là sự ghi nhận, động viên kịp thời đối với những thành tích đạt được trong phong trào thi đua. Vì vậy, trong quá trình tổ chức phong trào thi đua cần thực hiện tốt việc kết hợp giữa thi đua với khen thưởng, bảo đảm khen thưởng đúng người, đúng việc và đúng thời điểm. Đồng thời, cần gắn kết chặt chẽ việc bình xét thi đua, khen thưởng với kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị của từng ban, bộ phận và trách nhiệm của từng cá nhân, qua đó tạo sự công bằng, minh bạch và khách quan trong đánh giá kết quả thi đua. Khi mỗi cán bộ, nhân viên đều nhận thấy sự ghi nhận kịp thời và đúng mức đối với những nỗ lực, đóng góp của mình thì phong trào thi đua sẽ trở thành động lực mạnh mẽ thúc đẩy tinh thần trách nhiệm và ý thức phấn đấu trong toàn cơ quan.
Ngoài các hình thức khen thưởng theo quy định của cấp trên, Văn phòng còn chủ động tạo nguồn khen thưởng thông qua các hoạt động nghiên cứu khoa học, viết tin bài đăng báo, tạp chí và các phong trào tiết kiệm trong cơ quan. Những hình thức khen thưởng này tuy không lớn về vật chất nhưng có ý nghĩa động viên tinh thần rất lớn, góp phần khích lệ cán bộ, nhân viên tích cực phấn đấu trong công tác. Đồng thời, cần chú trọng biểu dương những cá nhân có nhiều cố gắng trong thực hiện nhiệm vụ, kể cả những đóng góp thầm lặng nhưng thiết thực đối với hoạt động chung của cơ quan. Khi công tác khen thưởng được thực hiện công bằng, minh bạch và kịp thời, phong trào thi đua sẽ ngày càng phát triển mạnh mẽ, tạo động lực để mỗi cá nhân tiếp tục phấn đấu, cống hiến.
Kết luận
Có thể khẳng định rằng, nâng cao chất lượng công tác thi đua, khen thưởng tại Văn phòng ở các nhà trường quân đội là yêu cầu quan trọng nhằm phát huy tinh thần trách nhiệm, khơi dậy ý chí phấn đấu và khát vọng cống hiến của cán bộ, nhân viên trong thực hiện nhiệm vụ. Thực hiện tốt các biện pháp nêu trên sẽ góp phần xây dựng cơ quan Văn phòng vững mạnh, chính quy, hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XII.
Tài liệu tham khảo
[1] Hồ Chí Minh. (2011). Toàn tập (Tập 5). Hà Nội: Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
[2] Đảng Cộng sản Việt Nam. (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV. Hà Nội: Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
[3] Đảng bộ Quân đội. (2025). Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XII, nhiệm kỳ 2025–2030. Hà Nội.
IMPROVING THE QUALITY OF EMULATION AND REWARD WORK IN MILITARY SCHOOL OFFICES IN ACCORDANCE WITH THE SPIRIT OF THE 14TH NATIONAL CONGRESS OF THE PARTY
Bach Thi Thuy
Office, Political Academy, Ministry of National Defence
Sum mary: Emulation and reward are important driving forces that encourage officers and staff to demonstrate responsibility, initiative, and creativity in performing their duties. Imbued with Ho Chi Minh's thought on patriotic emulation and adhering to the Party's viewpoints and policies on developing human resources in the cause of national construction and defense, military schools have implemented many measures to improve the quality of emulation and reward work over the years. Based on the spirit of the 14th Party Congress and the Resolution of the 12th Congress of the Party Committee of the Army, this article analyzes the role of emulation and reward work in the activities of military schools and proposes several measures to further improve the quality of this work, contributing to building a strong, regular, and modern Office, meeting the requirements of the mission in the new situation.
Key words: Emulation and commendation; Office activities; military schools; 14th National Congress of the Party.
