ThS. Phạm Bá Sỹ
Khoa Giáo dục Quốc phòng và An ninh - Đại học Bách khoa Hà Nội
Email: [email protected]
Tóm tắt: Nâng cao chất lượng huấn luyện thể lực cho học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội là yêu cầu quan trọng nhằm đáp ứng nhiệm vụ xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Bài viết làm rõ vai trò của huấn luyện thể lực, đánh giá thực trạng công tác huấn luyện thể lực đối với học viên hiện nay, chỉ ra những kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân. Trên cơ sở đó, đề xuất các giải pháp như nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy các cấp; đổi mới nội dung, phương pháp huấn luyện; phát huy tính tích cực, tự giác của học viên; tăng cường cơ sở vật chất và nâng cao hiệu quả kiểm tra, đánh giá. Thực hiện đồng bộ các giải pháp sẽ góp phần nâng cao chất lượng huấn luyện thể lực, đáp ứng yêu cầu đào tạo đội ngũ sĩ quan cấp phân đội trong tình hình mới.
Từ khóa: Huấn luyện thể lực; học viên; sĩ quan cấp phân độị; Học viện Phòng không - Không quân.
1. Đặt vấn đề
Trước yêu cầu xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại đặt ra nhiệm vụ phải không ngừng nâng cao chất lượng huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu nói chung và huấn luyện thể lực nói riêng. Vì vậy, nâng cao chất lượng rèn luyện thể lực cho cán bộ, giảng viên, nhân viên, chiến sĩ trong toàn Học viện, đặc biệt là đối với học viên, là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên và có ý nghĩa thiết thực. Điều đó đòi hỏi sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ của cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ chủ trì các cấp cùng sự tham gia tích cực của mọi lực lượng trong Học viện.
Huấn luyện thể lực cho học viên là một nội dung cơ bản xuyên suốt trong chương trình đào tạo sĩ quan của Học viên. Thông qua huấn luyện thể lực, học viên được rèn luyện sức mạnh, sức nhanh, sức bền, sự khéo léo và khă năng phối hợp vận động; hình thành ý chí, nghị lực, tinh thần vượt khó, chịu đựng gian khổ, đây là những phẩm chất đặc trương của người quân nhân cách mạng. Chất lượng huấn luyện thể lực không chỉ ảnh hưởng đến kết quả học tập, rèn luyện ở Học viện mà còn tác động lâu dài đến khả năng hoàn thành nhiệm vụ cuả học viên sau khi ra trường, công tác tại các đơn vị. Những năm qua, Đảng ủy, Ban Giám đốc luôn xác định nâng cao chất lượng rèn luyện thể lực là một trong những nội dung, giải pháp trọng tâm nhằm xây dựng Học viện vững mạnh toàn diện, “Mẫu mực, tiêu biểu”. Học viện thường xuyên tổ chức kiểm tra, đánh giá tiêu chuẩn thể lực đối với học viên và các đối tượng khác theo đúng quy định của Bộ Quốc phòng, bảo đảm khách quan, nghiêm túc. Cấp ủy, chỉ huy các đơn vị quán triệt sâu sắc các chủ trương, biện pháp của Đảng ủy, Ban Giám đốc về công tác rèn luyện thể lực; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục, quán triệt các nghị quyết, chỉ thị, hướng dẫn về huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và rèn luyện thể lực cho học viên. Nhờ đó, đa số học viên đã hình thành ý thức tự giác, chủ động trong rèn luyện, từng bước nâng cao sức khỏe, sức bền và khả năng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Cùng với đó, hệ thống cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ huấn luyện thể thao được quan tâm đầu tư; phong trào rèn luyện thể lực phát triển rộng khắp. Kết quả kiểm tra thể lực hằng năm cơ bản đạt yêu cầu, góp phần bảo đảm sức khỏe cho học viên trong học tập, rèn luyện và công tác.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác huấn luyện, rèn luyện thể lực của học viên vẫn còn bộc lộ một số hạn chế, bất cập như: một số cấp ủy, chỉ huy đơn vị chưa thực sự quan tâm đúng mức đến công tác huấn luyện và rèn luyện thể lực cho học viên; chất lượng huấn luyện chưa đồng đều giữa các đối tượng học viên; phương pháp huấn luyện còn nặng về kinh nghiệm, chưa thật sự khoa học; cơ sở vật chất phục vụ huấn luyện chưa thật sự đồng bộ nên việc tổ chức và duy trì rèn luyện thể lực còn gặp khó khăn; một bộ phận học viên chưa phát huy tốt tính tích cực, chủ động, tự giác trong rèn luyện sức khỏe, thể lực của bản thân.
Để nâng cao chất lượng huấn luyện thể lực cho học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội ở Học viện Phòng không - Không quân hiện nay cần thực hiện tốt một số biện pháp sau.
2. Giải pháp nâng cao chất lượng huấn luyện thể lực cho học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội ở Học viện Phòng không - Không quân hiện nay
Một là, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cán bộ, giảng viên, huấn luyện viên và học viên về vai trò của huấn luyện thể lực
Nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cán bộ, giảng viên, huấn luyện viên và học viên về vai trò của huấn luyện thể lực là giải pháp nền tảng, có ý nghĩa quyết định trong việc nâng cao chất lượng rèn luyện thể lực ở các nhà trường quân đội. Nhận thức đúng đắn sẽ tạo động lực để các chủ thể tham gia huấn luyện một cách tự giác, tích cực và có trách nhiệm. Cần làm rõ rằng huấn luyện thể lực không chỉ nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn kiểm tra mà còn góp phần rèn luyện sức mạnh, sức bền, khả năng chịu đựng và ý chí vượt khó cho quân nhân, giúp học viên thích ứng với yêu cầu huấn luyện, công tác và chiến đấu trong điều kiện cường độ cao. Để thực hiện hiệu quả, cấp ủy, chỉ huy và cơ quan chức năng cần tăng cường giáo dục, tuyên truyền, nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò của huấn luyện thể lực; đồng thời xác định rõ trách nhiệm của từng chủ thể. Cán bộ, chỉ huy phải quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và quản lý chặt chẽ hoạt động huấn luyện; giảng viên, huấn luyện viên cần không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, đổi mới phương pháp huấn luyện; học viên phải phát huy tinh thần tự giác, chủ động rèn luyện thể lực. Bên cạnh đó, cần đa dạng hóa hình thức tuyên truyền thông qua sinh hoạt chính trị, diễn đàn học viên, hội thao, hội thi và các phong trào thi đua, góp phần tạo môi trường rèn luyện tích cực, nâng cao chất lượng huấn luyện thể lực trong các nhà trường quân đội.
Hai là, tích cực đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp huấn luyện thể lực gắn với nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên
Đổi mới chương trình, nội dung và phương pháp huấn luyện thể lực gắn với nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên là giải pháp quan trọng, có ý nghĩa quyết định đối với việc nâng cao chất lượng huấn luyện thể lực cho học viên. Quá trình đổi mới cần bám sát yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, bảo đảm tính khoa học, hiện đại, thiết thực và phù hợp với đặc thù đào tạo trong các nhà trường quân đội. Nội dung và chương trình huấn luyện cần được rà soát, điều chỉnh theo hướng chuẩn hóa, cập nhật, kết hợp hài hòa giữa lý thuyết và thực hành, giữa huấn luyện thể lực với giáo dục chính trị, rèn luyện kỹ năng quân sự. Đồng thời, cần đổi mới phương pháp huấn luyện theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động của học viên; đa dạng hóa hình thức tổ chức luyện tập, thi đấu, hoạt động câu lạc bộ thể thao nhằm tạo hứng thú, nâng cao hiệu quả rèn luyện. Bên cạnh đó, cần đặc biệt chú trọng xây dựng đội ngũ giảng viên huấn luyện thể lực có phẩm chất, năng lực và trình độ chuyên môn cao. Học viện cần thực hiện tốt công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, tạo điều kiện để giảng viên thường xuyên học tập, nghiên cứu khoa học, đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao trình độ chuyên môn. Đồng thời, tăng cường sinh hoạt chuyên môn, dự giờ, kiểm tra, rút kinh nghiệm, góp phần xây dựng đội ngũ giảng viên đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng huấn luyện thể lực trong giai đoạn hiện nay.
Ba là, đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá kết quả huấn luyện thể lực cho học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội
Đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá kết quả huấn luyện thể lực là yêu cầu quan trọng nhằm bảo đảm tính khách quan, khoa học và nâng cao hiệu quả huấn luyện. Kiểm tra, đánh giá không chỉ để xác định mức độ đạt chuẩn của học viên mà còn là cơ sở điều chỉnh nội dung, phương pháp huấn luyện, góp phần nâng cao chất lượng rèn luyện thể lực một cách bền vững. Công tác đánh giá cần chuyển từ chú trọng kết quả cuối cùng sang kết hợp hài hòa giữa đánh giá quá trình và đánh giá kết quả, phản ánh đầy đủ sự tiến bộ về thể lực, ý chí và khả năng thích ứng của học viên. Hệ thống tiêu chí đánh giá phải được hoàn thiện theo hướng khoa học, toàn diện, phù hợp với mục tiêu đào tạo và đặc điểm từng đối tượng; bảo đảm đánh giá đầy đủ các tố chất thể lực cơ bản cũng như khả năng vận dụng trong huấn luyện, công tác và chiến đấu. Bên cạnh đó, cần đa dạng hóa hình thức kiểm tra, kết hợp đánh giá thường xuyên với định kỳ; đánh giá cá nhân với tập thể; đánh giá của giảng viên với tự đánh giá và đánh giá đồng cấp của học viên. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và các phần mềm quản lý dữ liệu thể lực nhằm nâng cao độ chính xác, minh bạch trong đánh giá, tạo cơ sở phục vụ công tác quản lý, nghiên cứu và điều chỉnh chương trình huấn luyện phù hợp với thực tiễn.
Bốn là, phát huy tính tích cực, chủ động xây dựng kế hoạch tự rèn luyện thể lực của mỗi học viên
Tích cực, chủ động rèn luyện thể lực là nội dung, biện pháp quan trọng có ý nghĩa quyết định nâng cao thể lực của mỗi học viên hiện nay. Trên cơ sở quán triệt các tiêu chuẩn rèn luyện thể lực hằng năm, cùng với việc rèn luyện thể lực theo kế hoạch đã xác định của chỉ huy đơn vị. Học viên cần tự xác định kế hoạch rèn luyện thể lực cho bản thân trên từng nội dung cụ thể. Trước hết, cần tập trung vào rèn luyện các nội dung theo tiêu chuẩn kiểm tra thể lực như: Chạy 100m, co tay xà đơn, chạy vật cản K91, bơi, chạy vũ trang 3000m. Sau đó, căn cứ vào thời gian cụ thể, tăng cường luyện tập thêm các bài tập bổ sợ phù hợp, nâng cao sức nhanh, sức mạnh, sức bền của bản thân như: Đẩy tạ, chạy dài, hành quân rèn luyện. Qúa trình luyện tập, đòi hỏi học viên phải nghiêm túc, không chủ quan, hời hợt nhưng không tập quá sức, ảnh hưởng đến sức khỏa. Khi luyện tập các nội dung khó cần làm tốt công tác bảo hiểm, tránh xẩy ra chấn thương; đồng thời, tham gia các môn bóng đá, bóng chuyền, cầu long…để phát triển toàn diện thể chất, tạo hứng thú trong rèn luyện thể lực.
Năm là, bảo đảm đầy đủ cơ sở vật chất, trang bị, tạo môi trường thuận lợi rèn luyện thể lực của học viên
Bảo đảm cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ huấn luyện thể lực là giải pháp có ý nghĩa quan trọng, tạo điều kiện vật chất, kỹ thuật trực tiếp để nâng cao chất lượng rèn luyện thể lực cho học viên. Cơ sở vật chất, trang thiết bị đầy đủ, đồng bộ, phù hợp không chỉ giúp tổ chức huấn luyện hiệu quả mà còn góp phần bảo đảm an toàn, hạn chế chấn thương và nâng cao tính khoa học trong huấn luyện thể lực. Học viện cần rà soát, quy hoạch và đầu tư đồng bộ hệ thống thao trường, bãi tập phục vụ huấn luyện thể lực theo hướng chuẩn hóa và hiện đại hóa. Việc bố trí sân bãi cần bảo đảm diện tích, kết cấu, chất lượng mặt sân phù hợp với từng nội dung huấn luyện như chạy bền, chạy ngắn, vượt chướng ngại vật, leo dây, bơi vũ trang và các bài tập thể lực tổng hợp. Bên cạnh các trang thiết bị truyền thống, cần từng bước đầu tư các thiết bị huấn luyện hiện đại, phù hợp với điều kiện Học viện. Cùng với đó, cần quan tâm, tạo môi trường thuận lợi, bố trí các sân tập, bãi tập, dụng cụ, trang thiết bị tập luyện ở nhiều địa điểm để học viên có nơi luyện tập. Hướng tới xây dựng các phòng tập đa năng để học viên có không gian tập luyện đa dạng và phong phú; ưu tiên trang bị phòng học chuyên dùng, phòng phương pháp, khu huấn luyện thể lực, huấn luyện thực hành.
3. Kết luận
Huấn luyện thể lực có vai trò quan trọng trong việc nâng cao sức khỏe, thể lực, ý chí và khả năng hoàn thành nhiệm vụ của học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội. Mặc dù thời gian qua công tác huấn luyện thể lực đã đạt được những kết quả tích cực, song vẫn còn một số hạn chế cần khắc phục. Vì vậy, cần triển khai đồng bộ các giải pháp như nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy các cấp; đổi mới nội dung, phương pháp huấn luyện; phát huy tính tích cực, tự giác của học viên; tăng cường cơ sở vật chất và nâng cao hiệu quả kiểm tra, đánh giá kết quả huấn luyện. Thực hiện tốt các giải pháp trên sẽ góp phần nâng cao chất lượng huấn luyện thể lực, đáp ứng mục tiêu, yêu cầu đào tạo đội ngũ sĩ quan cấp phân đội có đủ phẩm chất, năng lực và sức khỏe hoàn thành tốt nhiệm vụ trong tình hình mới.
Tài liệu tham khảo
[1]. Bộ tổng tham mưu quân đội nhân dân Việt Nam(2019), quy tắc kiểm tra huấn luyện thể lực trong Quân đội, Nxb Quân đội nhân dân Việt Nam.
[2]. Đảng Cộng sản Việt nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.
[3]. Đảng bộ học viện Phòng không - Không quân (2025), Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ lần thứVI, Nhiệm kỳ 2025 - 2030.
IMPROVING THE QUALITY OF PHYSICAL TRAINING FOR AIR DEFENSE - AIR FORCE ACADEMY CADETS TRAINING TO BECOME COMPANY-GRADE OFFICERS IN THE CURRENT PERIOD
MA. Phạm Bá Sỹ
Faculty of National Defense and Security Education - Hanoi University of Science and Technology
Abstract: Improving the quality of physical training for cadets training to become company-grade officers is a critical requirement to meet the mission of building a revolutionary, regular, elite, and modern Vietnam People's Army. This article clarifies the role of physical training, evaluates the current state of physical training operations for cadets, and identifies achievements, limitations, and their underlying causes. On this basis, the author proposes key solutions, including: enhancing the awareness and responsibility of Party committees and commanders at all levels; innovating training content and methodologies; promoting cadets' actively self-disciplined engagement; upgrading infrastructure and facilities; and improving the effectiveness of testing and evaluation. Implementing these synchronized solutions will contribute to enhancing the quality of physical training, thereby meeting the requirements for training company-grade officers in the new situation.
Keywords: Physical training; Cadets; Company-grade officers; Air Defense - Air Force Academy.
