Nguyễn Quyết
Hệ 1, Trường Đại học Trần Quốc Tuấn
Email:[email protected]
Tóm tắt: Năng lực tiến hành công tác đảng, công tác chính trị của tiểu đoàn trưởng bộ binh có vai trò quan trọng trong xây dựng đơn vị vững mạnh về chính trị, nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu của tiểu đoàn. Trên cơ sở làm rõ thực trạng và những vấn đề đặt ra, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực tiến hành vông tác đảng, công tác chính trị của tiểu đoàn trưởng bộ binh đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Từ khóa: tiểu đoàn trưởng bộ binh; công tác đảng, công tác chính trị; năng lực; Quân đội nhân dân Việt Nam.
1. Đặt vấn đề
Tiểu đoàn trưởng bộ binh là người chỉ huy cao nhất ở tiểu đoàn bộ binh, trực tiếp chỉ huy, quản lý, tổ chức thực hiện nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, chiến đấu và các nhiệm vụ khác. Với cương vị là cán bộ chủ trì đơn vị, tiểu đoàn trưởng không chỉ giữ vai trò trung tâm trong tổ chức, chỉ huy các hoạt động quân sự mà còn là một chủ thể quan trọng trong tiến hành CTĐ, CTCT; góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của cấp ủy, tổ chức đảng, xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên vững mạnh và nâng cao chất lượng, hiệu quả các mặt công tác tư tưởng, tổ chức và chính sách ở tiểu đoàn.
Hiện nay, yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới cùng sự phát triển nhanh chóng của khoa học, công nghệ và chuyển đổi số đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với đội ngũ cán bộ chỉ huy các cấp. Trong bối cảnh đó, nâng cao năng lực tiến hành CTĐ, CTCT của tiểu đoàn trưởng bộ binh là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của đơn vị, đồng thời là vấn đề có ý nghĩa quan trọng cả về lý luận và thực tiễn hiện nay.
2. Nội dung nghiên cứu
2.1. Thực trạng năng lực tiến hành công tác đảng, công tác chính trị của tiểu đoàn trưởng bộ binh trong Quân đội nhân dân Việt Nam và một số vấn đề đặt ra
Những năm qua, quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và cấp ủy, chỉ huy các cấp, đội ngũ tiểu đoàn trưởng bộ binh trong Quân đội nhân dân Việt Nam đã có bước phát triển toàn diện cả về phẩm chất, năng lực và phương phá, tác phong công tác. Đa số tiểu đoàn trưởng có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân; nhận thức ngày càng đầy đủ hơn về vị trí, vai trò của CTĐ, CTCT; tích cực phối hợp với chính trị viên trong tổ chức thực hiện các mặt hoạt động CTĐ, CTCT ở đơn vị; “nhiều cán bộ năng động, sáng tạo, có tư duy đổi mới, khát vọng cống hiến đáp ứng tốt yêu cầu nhiệm vụ” (1). Năng lực tiến hành công tác tư tưởng, công tác tổ chức, công tác chính sách và các hoạt động CTĐ, CTCT trong huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, diễn tập, phòng, chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn và thực hiện các nhiệm vụ đột xuất từng bước được nâng lên, góp phần giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng trong đơn vị, xây dựng cấp ủy, tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh, đơn vị vững mạnh toàn diện “Mẫu mực, tiêu biểu”.
Tuy nhiên, trước yêu cầu, nhiệm vụ mới, năng lực tiến hành CTĐ, CTCT của một bộ phận tiểu đoàn trưởng bộ binh vẫn còn những hạn chế nhất định. Nhận thức về vị trí, vai trò của CTĐ, CTCT ở một số đồng chí chưa thật sâu sắc; còn biểu hiện chưa quan tâm đúng mức đến các hoạt động CTĐ, CTCT. Khả năng nắm bắt, dự báo, định hướng và giải quyết những vấn đề tư tưởng nảy sinh trong đơn vị có mặt còn hạn chế; kỹ năng tổ chức, tiến hành các hoạt động CTĐ, CTCT trong những nhiệm vụ phức tạp, cường độ cao chưa thật linh hoạt. Năng lực ứng dụng công nghệ số và khai thác các phương tiện hiện đại phục vụ CTĐ, CTCT chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn.
Từ thực trạng trên và để hiện thực hóa mục tiêu “Xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị, Đảng bộ Quân đội trong sạch, vững mạnh toàn diện, mẫu mực, tiêu biểu; đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh chính trị kiên định vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, năng lực công tác tốt, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và Nhân dân” (2), đang đặt ra những vấn đề cần tập trung giải quyết đối với năng lực tiến hành CTĐ, CTCT của tiểu đoàn trưởng bộ binh. Trọng tâm là tiếp tục nâng cao nhận thức, trách nhiệm đối với CTĐ, CTCT; tăng cường bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng và phương pháp tiến hành CTĐ, CTCT; nâng cao năng lực nắm bắt, dự báo, quản lý và định hướng tư tưởng bộ đội; đồng thời phát triển năng lực ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong tổ chức tiến hành CTĐ, CTCT. Giải quyết tốt những vấn đề đó sẽ góp phần trực tiếp nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của tiểu đoàn bộ binh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.
2.2. Một số giải pháp nâng cao năng lực tiến hành công tác đảng, công tác chính trị của tiểu đoàn trưởng bộ binh trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay
Một là, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của tiểu đoàn trưởng bộ binh về vị trí, vai trò, nội dung và nguyên tắc tiến hành CTĐ, CTCT ở tiểu đoàn.
Đây là giải pháp có ý nghĩa nền tảng, giữ vai trò định hướng và chi phối trực tiếp đến chất lượng, hiệu quả tiến hành CTĐ, CTCT của tiểu đoàn trưởng bộ binh. Nhận thức đúng đắn sẽ giúp tiểu đoàn trưởng thấy rõ CTĐ, CTCT là một bộ phận rất quan trọng trong hoạt động lãnh đạo lãnh đạo của Đảng; là nhân tố quyết định xây dựng tiểu đoàn vững mạnh về chính trị, tạo cơ sở nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu của đơn vị. Đồng thời, nhận thức đầy đủ vị trí, vai trò của CTĐ, CTCT còn là cơ sở để hình thành động cơ, trách nhiệm và ý thức tự giác trong học tập, rèn luyện, nâng cao năng lực tiến hành CTĐ, CTCT.
Để thực hiện tốt nội dung này, tiểu đoàn trưởng cần thường xuyên học tập, nghiên cứu, quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị, quy định, hướng dẫn của Đảng, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị về CTĐ, CTCT; nắm vững chức trách, nhiệm vụ, quyền hạn và phạm vi trách nhiệm của người chỉ huy trong tiến hành CTĐ, CTCT. Chú trọng nhận thức sâu sắc mục đích, nội dung, hình thức, biện pháp và các nguyên tắc tiến hành CTĐ, CTCT; mối quan hệ giữa hoạt động quân sự với hoạt động CTĐ, CTCT; giữa xây dựng tiểu đoàn vững mạnh về chính trị với nâng cao chất lượng huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, xây dựng chính quy, quản lý kỷ luật và sức mạnh chiến đấu của đơn vị.
Cùng với nâng cao nhận thức, cần phát huy trách nhiệm của tiểu đoàn trưởng trong tổ chức và tiến hành CTĐ, CTCT; khắc phục triệt để biểu hiện xem nhẹ CTĐ, CTCT, tuyệt đối hóa nhiệm vụ quân sự hoặc khoán trắng CTĐ, CTCT cho chính trị viên và đội ngũ cán bộ chính trị. Trong mọi nhiệm vụ, tiểu đoàn trưởng phải chủ động phối hợp với chính trị viên nghiên cứu, đánh giá tình hình, xác định chủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉ huy phù hợp; gắn kết chặt chẽ CTĐ, CTCT với hoạt động huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và các nhiệm vụ khác của đơn vị, bảo đảm ở đâu có hoạt động của bộ đội, ở đó có hoạt động CTĐ, CTCT.
Hai là, bồi dưỡng nâng cao trình độ kiến thức, kỹ năng và phương pháp tiến hành CTĐ, CTCT của tiểu đoàn trưởng bộ binh đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Năng lực tiến hành CTĐ, CTCT của tiểu đoàn trưởng bộ binh được hình thành trên cơ sở tổng hợp của tri thức, kinh nghiệm, kỹ năng và phương pháp công tác. Trong điều kiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng ngày càng phát triển, yêu cầu đối với tiểu đoàn trưởng không chỉ dừng lại ở trình độ chỉ huy, quản lý các hoạt động quân sự mà còn phải có kiến thức toàn diện về CTĐ, CTCT. Đây là cơ sở quan trọng để người chỉ huy thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ, đồng thời phối hợp hiệu quả với chính trị viên trong lãnh đạo, chỉ huy và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ của tiểu đoàn.
Nội dung bồi dưỡng cần tập trung vào những vấn đề cơ bản về công tác tư tưởng, tổ chức, chính sách; chức năng, nhiệm vụ của các tổ chức đảng, tổ chức quần chúng và hội đồng quân nhân trong đơn vị; chức trách, nhiệm vụ của người chỉ huy trong tiến hành CTĐ, CTCT. Đồng thời, chú trọng trang bị kiến thức về tâm lý học quân sự, kỹ năng giáo dục, thuyết phục bộ đội và xử lý các tình huống tư tưởng, kỷ luật nảy sinh trong đơn vị; nâng cao hiểu biết về khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và những vấn đề mới tác động đến công tác xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị.
Cùng với nâng cao trình độ kiến thức, cần chú trọng bồi dưỡng, rèn luyện kỹ năng và phương pháp tiến hành CTĐ, CTCT cho tiểu đoàn trưởng bộ binh. Trọng tâm là kỹ năng nắm, quản lý và dự báo tình hình tư tưởng; kỹ năng tổ chức giáo dục chính trị, phổ biến, giáo dục pháp luật; kỹ năng tiến hành CTĐ, CTCT trong huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, diễn tập và các nhiệm vụ đột xuất; kỹ năng phối hợp với chính trị viên và các lực lượng liên quan trong giải quyết các vấn đề phát sinh ở đơn vị. Thông qua đó, từng bước nâng cao khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, bảo đảm CTĐ, CTCT được tiến hành chủ động, linh hoạt, hiệu quả trong mọi nhiệm vụ và mọi điều kiện hoạt động của tiểu đoàn.
Ba là, nâng cao năng lực tiến hành CTĐ, CTCT của tiểu đoàn trưởng bộ binh thông qua thực tiễn hoạt động lãnh đạo, chỉ huy và quản lý đơn vị.
Thực tiễn hoạt động quân sự là môi trường trực tiếp hình thành, kiểm nghiệm và phát triển năng lực tiến hành CTĐ, CTCT của tiểu đoàn trưởng bộ binh. Khác với nhiều loại năng lực khác có thể được trang bị chủ yếu thông qua đào tạo, bồi dưỡng, năng lực tiến hành CTĐ, CTCT chỉ thực sự được củng cố và hoàn thiện thông qua quá trình tổ chức, chỉ huy bộ đội thực hiện nhiệm vụ. Vì vậy, cần gắn chặt việc nâng cao năng lực tiến hành CTĐ, CTCT của tiểu đoàn trưởng với thực tiễn huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, xây dựng chính quy, quản lý kỷ luật và thực hiện các nhiệm vụ khác của đơn vị.
Thông qua thực tiễn lãnh đạo, chỉ huy, tiểu đoàn trưởng cần chủ động rèn luyện năng lực nắm, quản lý và giải quyết tư tưởng bộ đội; năng lực tổ chức các hoạt động CTĐ, CTCT trong từng nhiệm vụ cụ thể; năng lực phối hợp với chính trị viên và đội ngũ cán bộ các cấp trong đơn vị. Đặc biệt, cần chú trọng rèn luyện khả năng dự báo, phát hiện sớm những vấn đề tư tưởng nảy sinh; xử lý linh hoạt, hiệu quả các tình huống phức tạp liên quan đến tư tưởng, tâm lý, kỷ luật và các mối quan hệ trong đơn vị, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.
Cùng với đó, cần coi trọng công tác sơ kết, tổng kết thực tiễn, rút kinh nghiệm sau mỗi nhiệm vụ, mỗi đợt huấn luyện, diễn tập và các hoạt động CTĐ, CTCT. Thông qua quá trình tự đánh giá, tự điều chỉnh và đúc rút kinh nghiệm thực tiễn, tiểu đoàn trưởng từng bước hoàn thiện phương pháp, tác phong công tác, nâng cao khả năng vận dụng linh hoạt các nội dung, hình thức, biện pháp CTĐ, CTCT vào từng nhiệm vụ cụ thể.
Bốn là, phát huy vai trò tự học tập, tự bồi dưỡng và chủ động ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong tiến hành CTĐ, CTCT của tiểu đoàn trưởng bộ binh.
Trong điều kiện khoa học, công nghệ và chuyển đổi số phát triển mạnh mẽ, yêu cầu đối với người cán bộ chỉ huy không chỉ là làm chủ kiến thức quân sự, nghiệp vụ CTĐ, CTCT mà còn phải có năng lực thích ứng nhanh với môi trường hoạt động mới. Vì vậy, cùng với đào tạo, bồi dưỡng của cấp trên, mỗi tiểu đoàn trưởng cần phát huy cao độ tinh thần tự học tập, tự nghiên cứu, tự rèn luyện, coi đó là con đường cơ bản để không ngừng hoàn thiện phẩm chất, năng lực và phương pháp công tác. Quá trình tự học tập cần gắn với nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, cập nhật những vấn đề mới về xây dựng Đảng, xây dựng Quân đội, nghệ thuật quân sự, khoa học xã hội và nhân văn quân sự, cũng như những yêu cầu mới của CTĐ, CTCT trong tình hình hiện nay.
Bên cạnh đó, tiểu đoàn trưởng cần chủ động nâng cao trình độ và năng lực số, khai thác hiệu quả các thành tựu của khoa học, công nghệ phục vụ hoạt động lãnh đạo, chỉ huy và tiến hành CTĐ, CTCT. Chú trọng ứng dụng công nghệ số trong quản lý bộ đội, nắm và dự báo tình hình tư tưởng, đổi mới nội dung, hình thức giáo dục chính trị, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật; nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành và trao đổi thông tin trong đơn vị. Đồng thời, tăng cường khả năng nhận diện, sàng lọc, kiểm chứng thông tin, chủ động đấu tranh với các quan điểm sai trái, thù địch, thông tin xấu độc trên không gian mạng, góp phần giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng trong đơn vị.
Để thực hiện tốt nội dung này, cần xây dựng ở tiểu đoàn trưởng động cơ học tập đúng đắn, ý thức tự đổi mới và khát vọng vươn lên không ngừng. Mỗi tiểu đoàn trưởng phải thực sự trở thành chủ thể của quá trình tự đào tạo, tự bồi dưỡng, biết kết hợp giữa kinh nghiệm thực tiễn với tri thức mới, giữa phương pháp công tác truyền thống với phương thức quản trị hiện đại. Qua đó, từng bước nâng cao năng lực tiến hành CTĐ, CTCT, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại trong giai đoạn mới.
3. Kết luận
Nâng cao năng lực tiến hành CTĐ, CTCT của tiểu đoàn trưởng bộ binh là yêu cầu khách quan, có ý nghĩa quan trọng đối với việc xây dựng tiểu đoàn vững mạnh về chính trị, nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu của đơn vị. Trước yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp, đây là cơ sở quan trọng để xây dựng đội ngũ tiểu đoàn trưởng bộ binh có phẩm chất, năng lực, uy tín đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Tài liệu tham khảo
[1]. Bộ Chính trị (2024), Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Hà Nội.
[2]. Đảng bộ Quân đội (2025), Tài liệu các văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XII, nhiệm kỳ 2025-2030, Hà Nội.
ENHANCE THE CAPACITY OF INFANTRY BATTALION COMMANDERS IN CONDUCTING PARTY AND POLITICAL WORK IN THE VIETNAMESE PEOPLE'S ARMY TODAY
Nguyen Quyet
System 1, Tran Quoc Tuan University
Abstract: The ability of infantry battalion commanders to conduct Party and political work plays a crucial role in building politically strong units, improving overall quality, and enhancing combat strength. Based on a clear understanding of the current situation and the challenges, this article proposes several solutions to improve the ability of infantry battalion commanders to conduct Party and political work, meeting the requirements of the mission in the new situation.
Key words: Infantry battalion commander; Party work, political work; competence; Vietnam People's Army.
