Nhà nghiên cứu Giáo Dục Nguyễn Quốc Vương chia sẻ với nhân viên thư viện trường học
TCGCVN - Chiều ngày 30/11, nhà nghiên cứu giáo dục Nguyễn Quốc Vương đã có buổi giao lưu, trò chuyện với những người làm nhân viên thư viện trường học.
Nhà nghiên cứu Giáo Dục Nguyễn Quốc Vương
Bằng tất cả sự nhiệt huyết tình yêu lớn lao với sách và mong muốn được lan tỏa, nhân rộng tình yêu này đến các thế hệ học sinh. Nhà nghiên cứu giáo dục Nguyễn Quốc Vương nhấn mạnh vào tầm quan trọng của thư viện trường học “Thư Viện Là Trái Tim Của Trường Học ”. Vì vậy, việc tạo dựng thói quen đọc sách, xây dựng môi trường phù hợp là rất quan trọng.
Dưới đây là cuộc trò chuyện giữa Nhà nghiên cứu Giáo Dục Nguyễn Quốc Vương và người làm công tác tại thư viện trường học:
Nhân viên thư viện: Chúng tôi những người làm nhân viên thư viện trường học, đang công tác trong ngành giáo dục, với đặc thù công việc của ngành giáo dục. Nhưng lại được xếp lương theo ngành văn hóa thể thao và du lịch, như vậy có hợp lý không?
Nhà nghiên cứu Giáo Dục Nguyễn Quốc Vương: Là người có những nghiên cứu, nhìn nhận và tiếp cận ở một góc độ riêng, từng là một giáo viên, nghiên cứu sâu về thư viện và trường học, tôi nhìn nhận mức lương và phụ cấp của nhân viên thư viện trường học hay những người đang làm công việc liên quan còn thấp, không thể đảm bảo cuộc sống, tôi nghĩ mức lương này cần phải cao hơn như tăng phụ cấp độc hại, hay là hưởng lương chế độ như những người đang làm công tác trong ngành giáo dục. Tôi có dịch một số bộ luật của Nhật về văn hóa đọc, ngoài luật thư viện nói chung, thì có thêm các bộ luật khác: luật thư viện tư nhân và luật thư viện trường học. Luật thư viện trường học quy định rất rõ về chế độ tiền lương của các nhân viên thủ thư làm việc trong trường học, còn luật thư viện của chúng ta mới ban hành năm 2019, xét về mặt pháp luật thiếu sự hoàn chỉnh.
Nhân viên thư viện: Thưa Ông, theo Quốc Hội 01/7/2024 sẽ cải cách tiền lương. Trong đó có bảng lương về công chức, viên chức không giữ chức vụ lãnh đạo. Công chức có phụ cấp công vụ 25 % còn viên chức chúng tôi thì không có phụ cấp ấy. Liệu lương của những viên chức sẽ được cải thiện theo cách tính nào để đảm bảo viên chức không bị thiệt thòi khi cải cách tiền lương?
Nhà nghiên cứu Giáo Dục Nguyễn Quốc Vương: Bằng trải nghiệm và sự hiểu biết của tôi khi nghiên cứu về hệ thống giáo dục của Nhật, cũng như hệ thống thư viện, tôi thấy rằng lực lượng viên chức là lực lượng làm công việc chuyên môn và phục vụ đời sống xã hội rất lớn. Người ta vẫn thường nói “Thư viện và trái tim của trường học” nhằm khẳng định vị trí quan trọng và cốt lõi của việc đọc sách trong trường. Trường học là nơi giáo dục học sinh cả về trí tuệ tâm hồn và kỹ năng, cho nên bằng một chính sách nào đó mà nhà nước, quốc hội cần phải quan tâm nhiều hơn đến đông đảo lực lượng viên chức làm công tác thư viện, viên chức thư viện trường học nói chung, để có mức lương tối thiểu đủ với cuộc sống bình thường hiện nay, trên cơ sở đó hạn chế được nhiều yếu tố khác như tiêu cực tệ nạn, lạm dụng Internet,… Về việc chấn hưng văn hóa thư viện, quốc hội nên quan tâm ngoài công chức thì viên chức sống được bằng nghề, nếu như viên chức họ không thể sống được bằng nghề thì chắc chắn dịch vụ họ đang cung cấp chất lượng không được tốt.
Nhân viên thư viện: Hiện nay, theo thông tư 16/2022 của Bộ GD&ĐT, về việc thực hiện tiết đọc thư viện. Đối với cấp tiểu học 2 tiết/kỳ/lớp. Đối với cấp trung học 3 tiết/kỳ/lớp, ngoài ra còn trợ giảng cho giáo viên dạy tiết học tại thư viện. Xin hỏi nhân viên thư viện không được bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm thì làm thế nào để soạn bài và dạy tiết đọc thư viện theo đúng quy định?
Nhà nghiên cứu Giáo Dục Nguyễn Quốc Vương: Đây là vấn đề phát sinh mà các nhà cải cách giáo dục không tính đến, cải cách vấn đề về pháp lý, nếu như nhân viên thư viện đang hoạt động đứng lớp như vậy thực chất họ đang hoạt động nghiệp vụ như một giáo viên, mà họ không được phụ cấp giảng dạy như giáo viên là thiệt thòi. Đặt ra vấn đề khi các hoạt động giảng dạy như vậy là bắt buộc, theo tôi biết những người làm nhân viên thư viện được đào tạo theo một chương trình khác, họ có thể tốt nghiệp các trường văn hóa, trường văn thư lưu trữ, xã hội và nhân văn…, họ không được đào tạo kiến thức nền tảng về giáo dục nghiệp vụ sư phạm, các kỹ thuật dạy học, mà bây giờ họ phải giảng dạy họ vẫn làm được, nhưng muốn có chất lượng cao thì họ cần phải được đào tạo chuyên môn và nghiệp vụ. Vậy ai cung cấp cho họ chi phí học nghiệp vụ sư phạm?
Nhìn nhận ở một góc độ khác, nếu như nhân viên thư viện vẫn làm công việc bình thường của mình, và giáo viên thực hiện tiết học thư viện, giáo viên lại không được đào tạo về nghiệp vụ thư viện, khai thác thông tin, quản trị thông tin như thế nào, khai thác như viện như thế nào, thì giáo viên lại cũng phải đi học, và vấn đề kinh phí đó từ đâu ra, cải cách của chúng ta hiện nay, nếu nhân viên thư viện thực hiện các công việc như soạn giáo án, lên lớp dạy tiết đọc thư viện, thì phải được hổ trợ hai thứ:
Thứ nhất: Phải được hổ trợ về chuyên môn, được đào tạo, cử hoặc gửi đi học các khóa đào tạo ngắn hạn, tiền này phải là ngân sách nhà nước hỗ trợ kinh phí và chi trả.
Thứ hai: Đối với tiết học thư viện, trả lương như giáo viên cho tất cả nhân viên thư viện là vấn đề lớn và không thể quyết định được ngay, nhưng đối với những tiết học họ thực hiện như một giáo viên thì họ nên được hưởng phụ cấp giảng dạy, vấn đề này các địa phương hoặc nhà nước có thể làm được ngay, nhân viên thư viện cũng yên tâm hơn gắn bó với nghề.
Nhân viên thư viện: Nếu chúng tôi đi học thêm nghiệp vụ sư phạm thì khi dạy tiết đọc thư viện đó chúng tôi có được hưởng phụ cấp đứng lớp như giáo viên không.? Vì trong thông tư 16 không nói rõ đến phụ cấp này.
Nhà nghiên cứu Giáo Dục Nguyễn Quốc Vương: Khi họ thực hiện nghiệp vụ giáo dục giống như một người giảng dạy thì họ được hưởng trợ cấp đứng lớp là hoàn toàn đúng, cũng giống như một giáo viên khi học thêm nghiệp vụ thư viện và đảm nhiệm một vị trí thì họ được hưởng thêm phụ cấp độc hại khi làm việc trong thư viện.
Kết thúc chương trình, nhà nghiên cứu giáo dục Nguyễn Quốc Vương nhấn mạnh hơn nữa giá trị và tầm quan trọng của thư viện và thư viện nhà trường trong hoạt động phát triển giáo dục.
