TĂNG CƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG TƯ TƯỞNG CHO QUÂN NHÂN TRƯỚC THỀM ĐẠI HỘI XIV CỦA ĐẢNG

Tóm tắt: Đại hội XIV của Đảng là sự kiện chính trị trọng đại, có ý nghĩa chiến lược đối với sự nghiệp phát triển đất nước và củng cố niềm tin trong toàn xã hội. Trong bối cảnh đó, công tác định hướng tư tưởng cho quân nhân có vai trò đặc biệt quan trọng nhằm giữ vững bản lĩnh chính trị, củng cố niềm tin, nâng cao cảnh giác cách mạng, kiên định con đường xã hội chủ nghĩa và trung thành tuyệt đối với Đảng, Tổ quốc, Nhân dân. Bài viết làm rõ vai trò, yêu cầu, nội dung trọng tâm và các yếu tố tác động đến công tác định hướng tư tưởng cho quân nhân trong giai đoạn hiện nay. Đồng thời, tác giả đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả định hướng tư tưởng trong Quân đội trước thềm Đại hội, bảo đảm sự thống nhất cao về nhận thức, ý chí và hành động trong toàn quân.

1. Mở đầu

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, là sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đại hội không chỉ đánh dấu bước phát triển mới trong tư duy, tầm nhìn chiến lược của Đảng mà còn là dịp để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân đánh giá những thành tựu, chỉ ra hạn chế, đồng thời đề ra phương hướng, nhiệm vụ phát triển đất nước trong giai đoạn tới. Trong bối cảnh đó, công tác định hướng tư tưởng cho cán bộ, chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam có vai trò cực kỳ quan trọng nhằm củng cố sự đoàn kết, thống nhất trong toàn quân, giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng trong Quân đội.

Hiện nay, tình hình thế giới và khu vực diễn biến nhanh chóng, phức tạp và khó lường; các thế lực thù địch, phản động tiếp tục gia tăng hoạt động chống phá, nhất là trên không gian mạng. Trên nền tảng đó, chúng đẩy mạnh việc xuyên tạc đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, bôi nhọ cán bộ lãnh đạo, phủ nhận thành tựu của chế độ, kích động tâm lý hoài nghi trong nội bộ quân đội. Cùng với những tác động tiêu cực của mặt trái cơ chế thị trường, hội nhập quốc tế và truyền thông xã hội, tư tưởng một bộ phận quân nhân, đặc biệt là cán bộ trẻ, có dấu hiệu dao động, lệch lạc nhận thức, thậm chí xuất hiện biểu hiện chủ nghĩa cá nhân, thực dụng, thiếu niềm tin và lý tưởng cách mạng.

Trong bối cảnh toàn quân hướng về Đại hội XIV, công tác định hướng tư tưởng cần được tiến hành chủ động, đồng bộ, sâu rộng, phù hợp với từng đối tượng, đơn vị và tình hình nhiệm vụ. Việc nắm chắc, phân tích đúng thực trạng tư tưởng của cán bộ, chiến sĩ; làm rõ các nguy cơ, thách thức tác động; và từ đó đề xuất những giải pháp hiệu quả sẽ góp phần bảo đảm cho Quân đội luôn vững vàng về chính trị, tư tưởng, sẵn sàng chiến đấu và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn nêu trên, bài viết tập trung phân tích những nội dung cốt lõi trong công tác định hướng tư tưởng cho quân nhân trước thềm Đại hội XIV của Đảng; nhận diện các yếu tố tác động; đồng thời đề xuất các giải pháp tăng cường hiệu quả công tác tư tưởng, góp phần xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, tuyệt đối trung thành với Đảng, Nhà nước và Nhân dân.

Ảnh trên mạng

2. Vai trò, ý nghĩa của công tác định hướng tư tưởng trong Quân đội trước các kỳ Đại hội Đảng

Trong suốt tiến trình cách mạng Việt Nam, Quân đội nhân dân luôn là lực lượng chính trị – lực lượng chiến đấu trung thành, tin cậy của Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Bản chất giai cấp công nhân, tính kỷ luật tự giác cao và vai trò nòng cốt trong bảo vệ Tổ quốc đã quy định một cách khách quan rằng, công tác tư tưởng – mà trọng tâm là định hướng tư tưởng – giữ vai trò then chốt trong xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị, tạo nên nền tảng tư tưởng và niềm tin để quân nhân kiên định lập trường, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.

Trước mỗi kỳ Đại hội Đảng, đặc biệt là các kỳ đại hội có tính bản lề chiến lược như Đại hội XIV sắp tới, công tác định hướng tư tưởng cho quân nhân càng trở nên cấp thiết và có ý nghĩa quyết định. Đây là thời điểm mà các luồng thông tin, các quan điểm khác nhau trong xã hội xuất hiện với tần suất dày đặc, cả tích cực lẫn tiêu cực. Các thế lực thù địch, phản động thường gia tăng hoạt động chống phá, lợi dụng không gian mạng để tung tin giả, bóp méo đường lối của Đảng, gây hoang mang, chia rẽ nội bộ, làm suy giảm niềm tin trong một bộ phận cán bộ, chiến sĩ nếu không được định hướng rõ ràng.

Trong bối cảnh đó, định hướng tư tưởng chính là “kim chỉ nam” giúp quân nhân nhận thức đúng đắn vai trò, tầm vóc của Đại hội Đảng; củng cố niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng và thành quả cách mạng; nâng cao cảnh giác trước các luận điệu xuyên tạc, phản động; đồng thời giữ vững lập trường cách mạng, bản lĩnh chính trị vững vàng, sẵn sàng đấu tranh với các quan điểm sai trái, thù địch.

Không chỉ dừng lại ở việc thông tin – tuyên truyền, định hướng tư tưởng còn có tác dụng dẫn dắt tư duy lý luận, khơi gợi trách nhiệm chính trị, truyền cảm hứng hành động cách mạng trong từng quân nhân. Khi tư tưởng thông suốt, nhận thức sâu sắc, thì hành động sẽ đúng đắn, hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, xây dựng chính quy và kỷ luật quân đội.

Đặc biệt, trong điều kiện hiện nay, khi Đảng đang chuẩn bị những định hướng lớn mang tầm chiến lược về phát triển đất nước đến năm 2030 và tầm nhìn đến 2045, công tác định hướng tư tưởng cho quân nhân không chỉ mang tính thời sự mà còn là nhiệm vụ có tính chất chiến lược, lâu dài. Đó là quá trình xây dựng “phòng tuyến” chính trị – tư tưởng vững chắc trong lòng mỗi quân nhân, từ đó củng cố thế trận quốc phòng toàn dân, nền quốc phòng toàn dân vững mạnh trong tình hình mới.

3. Những tác động đến tư tưởng quân nhân trước thềm Đại hội XIV

Trước thềm Đại hội XIV của Đảng, tình hình chính trị – xã hội trong nước và thế giới có nhiều chuyển biến nhanh chóng, phức tạp và khó lường. Những tác động từ môi trường khách quan và chủ quan đã và đang ảnh hưởng trực tiếp đến nhận thức, tư tưởng, tâm lý của cán bộ, chiến sĩ trong toàn quân. Các yếu tố này vừa tạo nên những tác động tích cực, vừa tiềm ẩn nhiều nguy cơ tiêu cực, đòi hỏi công tác định hướng tư tưởng cần được tiến hành thận trọng, chủ động và bài bản.

3.1. Những tác động tích cực

Một là, khí thế chính trị sôi nổi trong toàn Đảng, toàn dân và toàn quân hướng về Đại hội XIV đã tạo động lực mạnh mẽ, củng cố niềm tin của quân nhân vào sự lãnh đạo của Đảng. Việc tổng kết nhiệm kỳ, đánh giá kết quả phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng – an ninh nhiệm kỳ qua và quá trình chuẩn bị văn kiện Đại hội giúp quân nhân thấy rõ những thành tựu nổi bật của đất nước, từ đó hình thành niềm tin, tự hào, tinh thần trách nhiệm cao hơn trong nhiệm vụ.

Hai là, sự quan tâm, chăm lo của Đảng, Nhà nước, Bộ Quốc phòng và các cấp ủy, chỉ huy đối với đời sống vật chất, tinh thần, chế độ, chính sách cho cán bộ, chiến sĩ ngày càng được thể hiện rõ nét, góp phần ổn định tư tưởng, củng cố mối quan hệ máu thịt giữa quân đội và nhân dân.

Ba là, phong trào thi đua lập thành tích chào mừng Đại hội XIV được triển khai sâu rộng trong toàn quân, gắn với các hoạt động chính trị – xã hội có chiều sâu, đã trở thành động lực tinh thần to lớn, giúp quân nhân phát huy tinh thần yêu nước, lòng trung thành và ý chí cống hiến.

3.2. Những tác động tiêu cực và nguy cơ tiềm ẩn

Bên cạnh những yếu tố tích cực, tư tưởng của quân nhân hiện nay cũng chịu tác động tiêu cực từ nhiều phía, nổi bật gồm:

Một là, sự gia tăng các hoạt động chống phá của các thế lực thù địch, phản động trước thềm Đại hội. Chúng lợi dụng không gian mạng để tán phát thông tin xấu độc, xuyên tạc chủ trương, đường lối của Đảng, bịa đặt thông tin về nhân sự, hạ thấp uy tín của lãnh đạo, chia rẽ khối đoàn kết trong nội bộ quân đội. Mục tiêu của chúng là gây hoài nghi, làm suy giảm niềm tin chính trị của quân nhân.

Hai là, mặt trái của cơ chế thị trường và hội nhập quốc tế đã tác động đến hệ giá trị và lý tưởng sống của một bộ phận quân nhân, đặc biệt là lớp trẻ. Biểu hiện rõ nét là sự dao động về tư tưởng, chủ nghĩa cá nhân, lối sống thực dụng, thiếu ý chí phấn đấu, ngại rèn luyện, né tránh khó khăn, dễ bị thu hút bởi giá trị vật chất và hào nhoáng bên ngoài.

Ba là, áp lực từ đời sống cá nhân và môi trường xã hội cũng ảnh hưởng đến tâm lý quân nhân. Một số chiến sĩ trẻ còn gặp khó khăn trong thích nghi với kỷ luật quân đội, thiếu khả năng tự điều chỉnh cảm xúc và hành vi, dễ bị lôi kéo bởi các trào lưu lệch chuẩn trên mạng xã hội.

Bốn là, công tác nắm bắt, dự báo tình hình tư tưởng ở một số đơn vị vẫn còn chậm; phương thức tuyên truyền chưa thật linh hoạt, chưa sát thực tế nhận thức của từng đối tượng. Điều này khiến việc xử lý các tình huống tư tưởng đôi khi bị động, chưa hiệu quả, làm gia tăng nguy cơ xuất hiện “điểm nóng” về tư tưởng nếu không được kịp thời định hướng.

Năm là, tâm lý kỳ vọng, so sánh, thậm chí hoài nghi vào công tác nhân sự, văn kiện Đại hội, nếu không được thông tin, định hướng đầy đủ, sẽ dễ trở thành mảnh đất để các quan điểm sai trái len lỏi, chi phối tư duy chính trị của quân nhân.

Như vậy, trước thềm Đại hội XIV của Đảng, quân nhân đang chịu tác động từ nhiều chiều, cả tích cực lẫn tiêu cực. Việc nhận diện đúng các yếu tố này là cơ sở để triển khai hiệu quả công tác định hướng tư tưởng, giúp quân nhân vững vàng lập trường, kiên định niềm tin và nâng cao năng lực đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.

4. Một số giải pháp tăng cường định hướng tư tưởng cho quân nhân trước thềm Đại hội XIV

Để giữ vững trận địa tư tưởng, xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng cho cán bộ, chiến sĩ trong toàn quân, nhất là trong thời điểm cao trào chuẩn bị và tiến hành Đại hội XIV của Đảng, công tác định hướng tư tưởng cần được triển khai đồng bộ, hiệu quả, sát thực tiễn. Trên cơ sở nhận diện rõ các thách thức và yêu cầu đặt ra, có thể đề xuất một số giải pháp cơ bản sau:

Một là, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ chủ trì và cơ quan chính trị các cấp

Đây là yếu tố then chốt quyết định đến chất lượng công tác tư tưởng trong Quân đội. Cấp ủy, tổ chức đảng các cấp cần xác định rõ công tác định hướng tư tưởng cho quân nhân trước Đại hội là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thường xuyên, có ý nghĩa chiến lược. Phải chủ động xây dựng kế hoạch, nội dung tuyên truyền cụ thể, phân công trách nhiệm rõ ràng cho từng tổ chức, cá nhân; chỉ đạo sát sao việc nắm bắt tư tưởng, xử lý kịp thời những biểu hiện lệch lạc, không để xảy ra bị động trong tư tưởng chính trị.

Hai là, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị tư tưởng bằng hình thức đa dạng, nội dung thiết thực

Cần tổ chức các đợt sinh hoạt chính trị chuyên đề, tọa đàm, hội thảo, diễn đàn đối thoại dân chủ về chủ đề Đại hội XIV, trong đó tập trung làm rõ những thành tựu của đất nước, của Quân đội trong nhiệm kỳ qua, những nội dung mới trong Dự thảo Văn kiện Đại hội. Tuyên truyền cần hướng tới tạo sự thống nhất cao về nhận thức, bồi dưỡng niềm tin, ý chí quyết tâm cho quân nhân. Cần tận dụng hiệu quả các phương tiện truyền thông nội bộ, báo chí Quân đội, mạng xã hội chính thống, kết hợp sinh động giữa trực tiếp và trực tuyến.

Ba là, chủ động nắm, dự báo và xử lý tình hình tư tưởng quân nhân một cách linh hoạt, kịp thời và hiệu quả

Phải coi việc nắm bắt tư tưởng là khâu “đi trước một bước” trong công tác tư tưởng. Cán bộ chính trị cần thường xuyên tiếp xúc, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng, nhất là với quân nhân trẻ, đơn vị ở vùng sâu, vùng xa, nơi dễ bị tác động bởi thông tin trái chiều. Qua đó kịp thời phát hiện các biểu hiện lệch chuẩn về nhận thức, tâm lý và có biện pháp định hướng, giáo dục phù hợp, tránh để tư tưởng tiêu cực tích tụ thành vấn đề phức tạp.

Bốn là, phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cán bộ chính trị, chính ủy, chính trị viên

Đội ngũ cán bộ chính trị phải là người gương mẫu trong tư tưởng, đạo đức, phong cách, thực sự là tấm gương để quần chúng noi theo. Không chỉ làm tốt vai trò tuyên truyền viên, người dẫn dắt tư tưởng, mà còn phải biết truyền cảm hứng, thuyết phục bằng hành động thực tiễn. Đồng thời, nâng cao trình độ lý luận, năng lực truyền đạt, kỹ năng xử lý tình huống tư tưởng để đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.

Năm là, kết hợp công tác định hướng tư tưởng với các phong trào thi đua yêu nước và xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong đơn vị

Các phong trào như “Thi đua lập thành tích chào mừng Đại hội Đảng”, “Xứng danh “Bộ đội Cụ Hồ”, “Luyện quân, lập công, quyết thắng” cần được tổ chức gắn với định hướng giá trị tư tưởng – chính trị, nhằm tạo động lực hành động tích cực, giúp quân nhân rèn luyện bản lĩnh, phẩm chất đạo đức cách mạng. Bên cạnh đó, xây dựng môi trường văn hóa quân sự lành mạnh, đoàn kết, dân chủ, kỷ cương cũng là biện pháp quan trọng để giữ vững “trận địa lòng người”.

Sáu là, sử dụng hiệu quả nền tảng số, mạng xã hội chính thống và truyền thông đa phương tiện trong công tác tư tưởng

Cần khai thác ưu thế công nghệ thông tin để nâng cao chất lượng, hiệu quả định hướng tư tưởng. Xây dựng các sản phẩm truyền thông đa phương tiện (video, infographic, podcast...) có nội dung sinh động, gần gũi, dễ tiếp cận với quân nhân, nhất là thế hệ trẻ. Khuyến khích quân nhân sử dụng mạng xã hội một cách có trách nhiệm, chủ động lan tỏa thông tin tích cực, đấu tranh phản bác thông tin sai trái, thù địch trên không gian mạng.

Bảy là, tăng cường đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch về Đại hội XIV của Đảng

Lợi dụng thời điểm toàn Đảng, toàn dân và toàn quân đang tập trung chuẩn bị cho Đại hội, các thế lực thù địch gia tăng các hoạt động chống phá với thủ đoạn tinh vi, nham hiểm; đặc biệt là xuyên tạc văn kiện, bóp méo quan điểm chỉ đạo, phủ nhận thành tựu phát triển và kích động tâm lý hoài nghi trong nội bộ. Trước tình hình đó, các đơn vị cần tăng cường phát huy vai trò của lực lượng nòng cốt trong đấu tranh phản bác, nhất là trên không gian mạng và các nền tảng truyền thông xã hội. Đồng thời, đẩy mạnh tổ chức sinh hoạt chuyên đề, hội thi tìm hiểu văn kiện Đại hội, lớp tập huấn kỹ năng nhận diện, phản biện thông tin xấu độc, góp phần nâng cao nhận thức chính trị, bản lĩnh tư tưởng cho cán bộ, chiến sĩ. Đấu tranh không chỉ là phòng ngừa bị động mà cần chủ động tấn công, vạch trần bản chất phản động của các luận điệu sai trái, bảo vệ tính đúng đắn, nhất quán trong chủ trương, đường lối của Đảng. Qua đó, khẳng định niềm tin, bảo vệ uy tín và vai trò lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với Quân đội.

5. Kết luận

Công tác định hướng tư tưởng cho quân nhân trước thềm Đại hội XIV của Đảng có vai trò đặc biệt quan trọng, không chỉ nhằm bảo đảm sự thống nhất về nhận thức, ý chí và hành động trong toàn quân, mà còn góp phần giữ vững bản chất cách mạng, truyền thống trung thành tuyệt đối của Quân đội nhân dân Việt Nam đối với Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực diễn biến phức tạp, các thế lực thù địch gia tăng hoạt động chống phá trên không gian mạng, cùng với những tác động mặt trái của kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế, công tác định hướng tư tưởng cần được triển khai một cách chủ động, toàn diện, sáng tạo và hiệu quả hơn bao giờ hết. Thực hiện tốt công tác định hướng tư tưởng trước thềm Đại hội XIV không chỉ góp phần nâng cao chất lượng xây dựng Đảng trong Quân đội, mà còn trực tiếp củng cố thế trận chính trị – tinh thần vững chắc, tạo điều kiện thuận lợi để toàn quân hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ chính trị được giao. Đồng thời, qua đó thể hiện vai trò tiên phong của Quân đội trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ vững chắc chế độ xã hội chủ nghĩa và sự nghiệp cách mạng của dân tộc ta trong giai đoạn phát triển mới./.

Tài liệu tham khảo

[1]. Nguyễn Trọng Nghĩa (2025), “Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tư tưởng, góp phần tạo mọi điều kiện thuận lợi để đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”, Tạp chí Cộng sản điện tử, ngày 03/01/2025.

[2]. Trần Hữu Phúc (2023), “Giải pháp nâng cao hiệu quả định hướng tư tưởng chính trị cho quân nhân trong tình hình mới”, Tạp chí Chính trị quân sự, số 7/2023, tr. 24–29.

[3]. Lê Duy Thắng (2025), “Tăng cường công tác tư tưởng đối với quân nhân ở đơn vị cơ sở trong quân đội hiện nay”, Tạp chí Cộng sản điện tử, ngày 08/02/2025.

[4]. Đặng Minh Tuấn (2022), “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn trong công tác giáo dục chính trị, tư tưởng ở đơn vị cơ sở hiện nay”, Tạp chí Quốc phòng toàn dân, số 10/2022, tr. 32–35.