TCGCVN - Ngày 15/9/2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư số 19/2025/TT-BGDĐT quy định về khen thưởng và kỷ luật học sinh trong các cơ sở giáo dục. Văn bản này không chỉ mở rộng phạm vi áp dụng, tăng cường phân cấp cho nhà trường, mà còn thể hiện bước chuyển mạnh mẽ sang cách tiếp cận nhân văn, tôn trọng, khuyến khích sự tiến bộ và phát triển toàn diện của học sinh.
Văn bản quy định rõ trách nhiệm của nhà trường, hiệu trưởng, giáo viên, học sinh, gia đình và sở GDĐT trong việc thực hiện, giám sát công tác khen thưởng và kỷ luật học sinh. Việc ban hành Thông tư nhằm hoàn thiện hệ thống văn bản hướng dẫn thực hiện Luật Giáo dục, Luật Thi đua, Khen thưởng và Luật Trẻ em; đồng thời thống nhất, tinh gọn hệ thống quy phạm pháp luật, tăng cường phân cấp, phân quyền, đáp ứng nhu cầu cấp thiết của các nhà trường.
Thông tư 19 phù hợp với tinh thần, nguyên tắc của Luật Giáo dục 2019 và Luật Trẻ em 2016, đồng thời có sự khác biệt đáng kể so với Thông tư 08/TT ngày 21/3/1988 về khen thưởng và kỷ luật học sinh. Mở rộng phạm vi, tăng quyền chủ động cho nhà trường
So với trước đây, Thông tư 19 áp dụng cho nhiều loại hình cơ sở giáo dục hơn, bao gồm: trường phổ thông, trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm giáo dục nghề nghiệp – GDTX, các trường trung cấp, cao đẳng có người học theo chương trình phổ thông/GDTX.
Văn bản này tăng cường phân cấp, phân quyền cho nhà trường, bảo đảm nguyên tắc tự chủ đi đôi với trách nhiệm giải trình. Quy định mới giúp các nhà trường chủ động, linh hoạt, rút ngắn quy trình xử lý, đồng thời giảm tải cho cơ quan quản lý cấp trên. Thông tư cũng bổ sung các nguyên tắc nhân văn, đề cao vai trò giáo dục, sự phối hợp nhà trường, gia đình, xã hội, nhấn mạnh đến sự phát triển toàn diện của học sinh.
Điểm mới trong khen thưởng, “Thư khen” Thông tư 19 quy định 05 hình thức khen thưởng, loại bỏ việc trao các danh hiệu cụ thể và bỏ bảng danh dự. Thay vào đó, quy định tập trung vào nguyên tắc khen thưởng theo Luật Thi đua, Khen thưởng.
Đáng chú ý, “Thư khen” được bổ sung như một hình thức khen thưởng mới. Đây là sự ghi nhận dành cho học sinh có tiến bộ trong học tập, rèn luyện, biết vượt lên hoàn cảnh hoặc đạt thành tích nổi bật. Thư khen có thể được trao bởi giáo viên, hiệu trưởng hoặc cơ quan quản lý tùy theo mức độ thành tích. Bên cạnh đó, Thông tư cho phép các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thể thực hiện các hình thức tuyên dương, khen thưởng khác nhằm động viên kịp thời, thể hiện sự linh hoạt và mở rộng trong khuyến khích học sinh. Đổi mới kỷ luật – Nhân văn, vì sự tiến bộ của học sinh Thông tư 19 bổ sung nhiều nguyên tắc trong kỷ luật học sinh: tôn trọng, bao dung, không định kiến, bảo đảm quyền và lợi ích của học sinh. Đặc biệt, nghiêm cấm tuyệt đối các biện pháp kỷ luật mang tính bạo lực, xúc phạm nhân phẩm, gây tổn hại thể chất và tinh thần học sinh. Văn bản phân loại vi phạm thành 3 mức độ:
- Mức độ 1: tác hại đến bản thân;
- Mức độ 2: ảnh hưởng tiêu cực trong phạm vi nhóm, lớp;
- Mức độ 3: ảnh hưởng tiêu cực trong phạm vi toàn trường. Về hình thức kỷ luật, Thông tư chia theo cấp học:
- Tiểu học: chỉ áp dụng 2 biện pháp – Nhắc nhở (mức độ 1) và Yêu cầu xin lỗi (khi tái phạm hoặc vi phạm mức độ cao hơn).
- THCS, THPT: áp dụng 3 biện pháp: Nhắc nhở, Phê bình, Yêu cầu viết bản tự kiểm điểm
Những hình thức kỷ luật nghiêm khắc như “Khiển trách trước Hội đồng kỷ luật”, “Cảnh cáo trước toàn trường”, “Đuổi học một tuần lễ hoặc một năm” theo quy định cũ đã được loại bỏ.
Các hình thức mới như Yêu cầu xin lỗi, Yêu cầu viết bản tự kiểm điểm được nhấn mạnh, hướng đến sự tự giác, rèn luyện ý thức trách nhiệm của học sinh. Bảo đảm tính nhân văn, hỗ trợ và giáo dục
Một điểm tiến bộ là Thông tư 19 không quy định việc ghi kỷ luật vào học bạ, chỉ lưu bản kiểm điểm trong hồ sơ nhà trường. Điều này thể hiện sự nhân văn, vì sự phát triển của học sinh. Bên cạnh đó, văn bản bổ sung nhiều hoạt động hỗ trợ như: khuyên bảo, động viên, theo dõi, tư vấn, giao nhiệm vụ phù hợp, phối hợp với gia đình. Đây là cách tiếp cận kỷ luật mang tính giáo dục, hỗ trợ và nhân văn, phù hợp với bối cảnh đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục hiện nay.
Thông tư 19 cũng khẳng định rõ vai trò, thẩm quyền và trách nhiệm của nhà trường trong giáo dục, không đặt ra quy định xử lý đối với vi phạm nghiêm trọng, bởi những trường hợp này thuộc thẩm quyền của các cơ quan nhà nước theo luật định.
Thông tư số 19/2025/TT-BGDĐT đánh dấu bước chuyển quan trọng trong công tác khen thưởng và kỷ luật học sinh, vừa bảo đảm tính nghiêm minh, vừa đề cao nhân văn, hướng đến sự tiến bộ và phát triển toàn diện của học sinh trong bối cảnh đổi mới giáo dục.
