TCGCVN – Trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ, internet và mạng xã hội trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống học sinh, vấn đề ứng xử văn minh trên không gian mạng đang được đặt ra như một yêu cầu cấp thiết. Nhiều trường học tại Bắc Ninh đã chủ động tổ chức các hoạt động ngoại khóa, sinh hoạt chuyên đề để giúp học sinh hình thành kỹ năng số, biết cách giao tiếp đúng mực và bảo vệ bản thân trong môi trường trực tuyến.
Mạng xã hội mở ra không gian trao đổi thông tin, học tập và giải trí đa dạng, nhưng cũng kéo theo nhiều rủi ro: bạo lực ngôn từ, phát tán tin giả, lừa đảo qua mạng, xâm phạm quyền riêng tư. Đặc biệt, lứa tuổi học sinh phổ thông dễ bị tác động tiêu cực, ảnh hưởng đến tâm lý và hành vi.
Chính vì vậy, việc giáo dục kỹ năng ứng xử văn minh trên không gian mạng cho học sinh không chỉ dừng ở việc “hướng dẫn cách dùng” mà còn là xây dựng thái độ, ý thức trách nhiệm và nhân cách số. Đây là nền tảng quan trọng để đào tạo thế hệ công dân số vừa giỏi tri thức vừa có đạo đức, bản lĩnh.
Chương trình ngoại khóa chuyên đề "Ứng xử văn minh trên không gian mạng" tại trường Trung học phổ thông Lê Văn Thịnh
Trong thời gian qua, Sở GD&ĐT Bắc Ninh phối hợp với Tỉnh Đoàn, các trường phổ thông đã triển khai nhiều chương trình, tiêu biểu như:
- Ngoại khóa chuyên đề “Ứng xử văn minh trên không gian mạng”: tổ chức tại nhiều trường THCS, THPT với sự tham gia của chuyên gia tâm lý, công an, cán bộ đoàn. Học sinh được trao đổi về tình huống thực tế, cách nhận diện tin giả, biện pháp ứng xử khi bị xúc phạm hoặc lôi kéo trên mạng.
- Cuộc thi tìm hiểu về ứng xử văn minh trên mạng: khuyến khích học sinh sáng tạo video, viết bài, làm infographic về những thông điệp tích cực, lan tỏa văn hóa giao tiếp lành mạnh trên mạng xã hội.
- Sinh hoạt lớp định kỳ: nhiều giáo viên đã lồng ghép nội dung kỹ năng số vào giờ sinh hoạt chủ nhiệm, nhắc nhở học sinh biết “nói lời hay – làm việc tốt” cả trong đời thực lẫn trên mạng.
Qua các hoạt động này, học sinh không chỉ nâng cao nhận thức mà còn thay đổi rõ rệt trong hành vi. Nhiều em đã biết kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ, biết báo cáo và chặn các tài khoản xấu, đồng thời chủ động nhắc nhở bạn bè giữ thái độ tôn trọng trong tương tác trực tuyến.
Đặc biệt, phong trào “Ứng xử văn minh trên không gian mạng” đã tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực trong toàn ngành giáo dục Bắc Ninh, góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn, thân thiện, văn minh.
Tuy đạt kết quả ban đầu, việc giáo dục kỹ năng số vẫn còn một số khó khăn: hạ tầng công nghệ ở một số trường còn hạn chế; đội ngũ giáo viên chưa đồng đều về kỹ năng số; sự phối hợp giữa gia đình – nhà trường – xã hội trong quản lý học sinh sử dụng mạng xã hội còn chưa chặt chẽ.
Để khắc phục, cần tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, tập huấn kỹ năng số cho giáo viên, đồng thời có sự đồng hành của phụ huynh trong việc định hướng con em sử dụng internet lành mạnh.
Trang bị kỹ năng ứng xử văn minh trên không gian mạng cho học sinh là một phần trong nhiệm vụ giáo dục toàn diện, gắn với mục tiêu xây dựng công dân số có tri thức, kỹ năng và trách nhiệm xã hội. Đây không chỉ là giải pháp trước mắt để hạn chế rủi ro trên mạng mà còn là chiến lược lâu dài, chuẩn bị cho thế hệ trẻ hội nhập quốc tế và phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.
Với sự vào cuộc quyết liệt của ngành Giáo dục, sự chung tay của các tổ chức đoàn thể và sự đồng hành của phụ huynh, tin tưởng rằng môi trường mạng sẽ trở thành không gian an toàn, bổ ích, góp phần nuôi dưỡng thế hệ học sinh Bắc Ninh và cả nước trưởng thành toàn diện, văn minh và trách nhiệm.
