TCGCVN - Mặc dù việc đưa đề thi dưới dạng ảnh có thể gây khó khăn nhất định cho các công cụ AI, nhưng đây chỉ là một giải pháp ứng phó tình thế, không thể giải quyết tận gốc vấn đề.
Sự xuất hiện của các công cụ công nghệ mới đã làm thay đổi sâu sắc cách thức chúng ta tiếp cận kiến thức. Trong khi AI hứa hẹn sẽ cách mạng hóa giáo dục, thì nguy cơ đạo văn và gian lận cũng đồng hành cùng nó. Để tận dụng tối đa tiềm năng của AI, các trường đại học cần xây dựng một môi trường học tập khuyến khích sự sáng tạo và tư duy độc lập, đồng thời trang bị cho sinh viên những kiến thức cần thiết để đánh giá thông tin một cách khách quan.
Cần nâng cao nhận thức của sinh viên về đạo đức học thuật. Thay vì tập trung vào việc ngăn chặn sinh viên sử dụng AI, chúng ta nên hướng đến việc phát triển các kỹ năng tư duy, sáng tạo và giải quyết vấn đề cho sinh viên để họ có thể tự tin làm bài mà không cần đến sự trợ giúp của công cụ.
Tiến sĩ Phạm Xuân Lâm - Phụ trách khoa Công nghệ thông tin, Trường Công nghệ (Trường Đại học Kinh tế Quốc dân). Ảnh: neu.edu.vn.
Tiến sĩ Phạm Xuân Lâm - Phụ trách Khoa Công nghệ thông tin, Trường Công nghệ (Trường Đại học Kinh tế Quốc dân) cho biết, hầu hết sinh viên của khoa đều đã biết và sử dụng ChatGPT.
Thầy Lâm đánh giá: “Thay vì phải đợi giờ giảng của giảng viên hoặc tìm kiếm tài liệu phù hợp, sinh viên có thể ngay lập tức có được sự hỗ trợ từ AI. Điều này giúp việc học trở nên nhanh chóng và hiệu quả hơn, đặc biệt là đối với những sinh viên tự học hoặc cần bổ sung kiến thức ngoài giờ học.
Trước đây, sinh viên có thể tìm kiếm được nhiều thông tin, học liệu thông qua công cụ Google, nhưng rõ ràng, việc hỏi đáp thông qua các công cụ AI dễ dàng và thuận tiện hơn nhiều".
Trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là các công cụ như ChatGPT, đang mang đến một làn sóng đổi mới cho giáo dục đại học. AI không chỉ hỗ trợ giảng viên tạo ra các nội dung học tập cá nhân hóa mà còn giúp tự động hóa nhiều công việc, từ việc soạn thảo tài liệu đến chấm bài. Tuy nhiên, việc ứng dụng AI cũng đặt ra nhiều thách thức như đảm bảo tính chính xác của thông tin, bảo vệ quyền riêng tư và ngăn chặn tình trạng gian lận. Để tận dụng tối đa lợi ích của AI, các trường học cần có những quy định rõ ràng và đầu tư vào việc đào tạo giảng viên để họ có thể sử dụng công cụ này một cách hiệu quả và có trách nhiệm.
Thầy Lâm chia sẻ rằng sự phổ biến của AI đã khiến các trường đại học phải đối mặt với những thách thức mới về đạo đức học thuật. Để giải quyết vấn đề này, thầy đề xuất các giải pháp như nâng cao nhận thức sinh viên, hợp tác đa ngành và xây dựng các chính sách nghiêm ngặt. Bên cạnh đó, việc hợp tác giữa các nhà giáo dục, nhà thiết kế và nhà phát triển AI để xây dựng các chính sách nghiêm ngặt và sử dụng công cụ chống đạo văn tích hợp AI cũng là điều cần thiết.
Tập huấn sử dụng AI đúng cách cho cả giảng viên và sinh viên. Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đăng Hưng - Trưởng khoa Công nghệ thông tin (Trường Đại học Sư phạm Hà Nội), việc sử dụng các công cụ AI một cách dễ dàng có thể nảy sinh các vấn đề về đạo văn hoặc gian lận trong quá trình học tập của sinh viên.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đăng Hưng - Trưởng khoa Công nghệ thông tin (Trường Đại học Sư phạm Hà Nội). Ảnh: NVCC.
Một nguy cơ đáng lo ngại khác khi sử dụng các mô hình ngôn ngữ lớn như ChatGPT là việc lan truyền thông tin sai lệch. Do được huấn luyện trên lượng dữ liệu khổng lồ, các mô hình này có thể tạo ra những câu trả lời nghe có vẻ thuyết phục nhưng thực chất lại không chính xác. Điều này đặc biệt nguy hiểm trong môi trường học thuật, khi sinh viên và giảng viên có thể vô tình sử dụng những thông tin sai lệch này, gây ảnh hưởng đến chất lượng nghiên cứu và giảng dạy.
Để đối phó với nguy cơ đạo văn khi sử dụng AI, nhiều trường đại học, trong đó có Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, đã áp dụng các phần mềm kiểm tra đạo văn như Turnitin và đưa ra quy định rõ ràng về ngưỡng chấp nhận được. Bên cạnh đó, các công cụ tự động cũng được sử dụng để phát hiện hành vi gian lận. Tuy nhiên, việc giáo dục đạo đức học thuật cho sinh viên vẫn là giải pháp cốt lõi.
Theo Phó Giáo sư Lê Đình Hải - Phó Trưởng khoa Kinh tế Phát triển (Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội), AI có thể là một công cụ hỗ trợ đắc lực cho quá trình học tập và nghiên cứu. Tuy nhiên, việc lạm dụng AI để hoàn thành toàn bộ bài tập, bài luận là điều cần tránh. Khi sinh viên quá phụ thuộc vào AI, họ sẽ mất đi cơ hội rèn luyện tư duy độc lập, sáng tạo và các kỹ năng mềm cần thiết cho sự phát triển cá nhân.
Để đảm bảo tính công bằng và khuyến khích sự phát triển toàn diện của sinh viên trong bối cảnh sử dụng AI, thầy Hải đề xuất các hình thức đánh giá đa dạng, tập trung vào quá trình làm việc như: kiểm tra bản nháp, tổ chức thảo luận nhóm, yêu cầu viết nhật ký nghiên cứu. Qua đó, giảng viên có thể đánh giá được khả năng tư duy, sáng tạo và kỹ năng làm việc nhóm của sinh viên.
