TCGCVN - Triển khai Đề án, ngày 20/9/2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã có Công văn số 5695/BGDĐT-GDĐH gửi tới các cơ sở giáo dục đại học, yêu cầu xây dựng kế hoạch thực hiện phù hợp với mục tiêu, định hướng phát triển và năng lực đào tạo, nghiên cứu của từng trường.
Trước đó, ngày 24/5/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1002/QĐ-TTg phê duyệt Đề án đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển công nghệ cao giai đoạn 2025 – 2035 và định hướng đến năm 2045. Đây là một chủ trương quan trọng, nhằm tạo bước đột phá trong xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
Hiện đại hóa chương trình và phương thức đào tạo STEM
Các trường đại học cần rà soát, đổi mới chương trình đào tạo các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán (STEM), bảo đảm đạt chuẩn quốc tế và gắn với nhu cầu thực tiễn. Bộ khuyến khích triển khai mô hình đào tạo liên ngành, đặc biệt ở bậc sau đại học, trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ sinh học (CNSH), kinh tế số…
Đề án nhấn mạnh:
-Xây dựng chương trình AI theo hướng tích hợp (Khoa học máy tính + AI; AI + các ngành STEM hoặc lĩnh vực ứng dụng như y học, tài chính, giáo dục, nông nghiệp…).
- Ưu tiên phát triển chương trình CNSH theo mô hình CNSH + STEM hoặc CNSH + ứng dụng.
- Khuyến khích đào tạo kỹ sư chuyên sâu theo mô hình tích hợp cử nhân – kỹ sư.
- Đa dạng hóa phương thức đào tạo, đẩy mạnh đại học số, đào tạo trực tuyến, ứng dụng AI, thực tế ảo.
-Tăng cường hợp tác quốc tế để xây dựng chương trình chất lượng cao theo mô hình liên kết (2+2, 3+2, 1+1…).
Đào tạo kỹ sư, thạc sĩ tài năng gắn với nghiên cứu
Một trong những điểm nhấn của Đề án là việc xây dựng các chương trình đào tạo kỹ sư, thạc sĩ tài năng trong các ngành STEM. Các trường cần:
+ Rà soát thế mạnh nghiên cứu, tổ chức tuyển sinh và đào tạo giai đoạn 2025 – 2035.
+ Mời giảng viên, chuyên gia giỏi trong và ngoài nước tham gia giảng dạy, hướng dẫn.
+ Gắn đào tạo với nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, phát triển nhóm nghiên cứu mạnh, liên ngành.
+ Tạo điều kiện cho sinh viên, học viên tham gia đề tài, dự án, khởi nghiệp sáng tạo, đồng thời lồng ghép với luận văn, đồ án tốt nghiệp
Chính sách thu hút và giữ chân giảng viên giỏi
Đề án đặt ra yêu cầu thu hút tiến sĩ các ngành STEM từ nước ngoài về nước giảng dạy, đồng thời ưu tiên cử giảng viên trẻ đi học tiến sĩ tại các trường uy tín quốc tế theo Đề án 892 và các chương trình học bổng hiệp định.
Song song, các trường cần giao nhiệm vụ nghiên cứu trọng điểm cho giảng viên, nghiên cứu sinh trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược; mở rộng hợp tác với doanh nghiệp để gắn đào tạo với nghiên cứu và phát triển.
Một cơ chế đãi ngộ, môi trường học thuật hấp dẫn, cơ hội thăng tiến nghề nghiệp cũng là điều kiện tiên quyết để giữ chân, phát huy đội ngũ giảng viên giỏi, nhất là những nhà khoa học trẻ có tiềm năng.
Nâng cấp cơ sở vật chất và hợp tác quốc tế
Để bảo đảm chất lượng đào tạo, các trường được khuyến khích đầu tư nâng cấp phòng thí nghiệm, công nghệ, học liệu phục vụ nghiên cứu công nghệ cao. Đồng thời, cần tăng cường chia sẻ cơ sở vật chất với doanh nghiệp, huy động nguồn lực tài chính, học bổng để hỗ trợ người học.
Mặt khác, mở rộng hợp tác quốc tế là nhiệm vụ trọng tâm. Bộ GD&ĐT định hướng xây dựng các trung tâm đào tạo – nghiên cứu xuất sắc trong lĩnh vực công nghệ cao, theo mô hình hợp tác công – tư, với sự tham gia của tập đoàn công nghệ lớn, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế. Những trung tâm này vừa đào tạo, vừa nghiên cứu, chuyển giao, ươm tạo công nghệ, thương mại hóa sản phẩm, đồng thời trở thành điểm kết nối giảng viên, nhà khoa học trong và ngoài nước.
Tổ chức thực hiện
Bộ GD&ĐT yêu cầu các trường đại học tham gia Đề án:
+ Xây dựng đề án phát triển chương trình, gửi Bộ trước ngày 15/10/2025.
+ Hoàn thiện phương án tuyển sinh 2025 ngay sau khi sinh viên nhập học.
+Báo cáo kết quả thực hiện hằng năm trước ngày 30/11.
Đề án được kỳ vọng sẽ góp phần tạo nguồn nhân lực công nghệ cao chất lượng, đủ sức cạnh tranh quốc tế, đồng thời đóng vai trò then chốt trong sự nghiệp phát triển khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo của đất nước.
