TCGCVN - Hiện nay, có hiện tượng giáo viên và học sinh áp dụng quá cứng nhắc cấu trúc và tính chất của đề tham khảo thi tốt nghiệp THPT, dẫn đến việc ôn tập và dạy học trở nên cực đoan. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng ôn thi mà còn hạn chế sự sáng tạo trong học tập.
Những hiểu lầm về đề tham khảo
PGS.TS Đỗ Ngọc Thống, Chủ biên Chương trình GDPT Ngữ văn 2018, nhấn mạnh rằng đề tham khảo không phải là mẫu duy nhất và cố định cho kỳ thi. Đề thi năm 2025 có thể có nhiều dạng khác nhau, từ đọc hiểu các văn bản văn học, nghị luận đến thông tin, với yêu cầu viết đa dạng, không chỉ tập trung vào một kiểu bài cụ thể. Mục tiêu của việc đổi mới đề thi là đánh giá đúng năng lực học sinh, giúp các em vận dụng kiến thức vào các tình huống mới, chứ không phải chỉ học thuộc lòng các văn mẫu.
Tuy nhiên, nhiều giáo viên và học sinh vẫn hiểu sai về mục đích của đề tham khảo, dẫn đến tình trạng ôn tập theo kiểu máy móc, chỉ chú trọng vào các dạng câu hỏi có trong đề tham khảo, bỏ qua các nội dung kiến thức khác trong chương trình. Điều này khiến cho việc dạy học trở nên cứng nhắc và thiếu sáng tạo.
Cách vận dụng đề tham khảo hiệu quả
Để tránh cực đoan trong việc áp dụng đề tham khảo, các giáo viên cần phân tích toàn diện đề tham khảo: từ cấu trúc, dạng câu hỏi, mức độ khó, đến phạm vi kiến thức, từ đó xây dựng kế hoạch ôn tập hợp lý. Đồng thời, cần đảm bảo dạy đầy đủ kiến thức theo chương trình, chú trọng phát triển các kỹ năng đọc hiểu, tư duy logic và viết văn bản. Thay vì chỉ luyện đề, giáo viên nên giúp học sinh nâng cao khả năng phân tích, giải quyết vấn đề và áp dụng kiến thức vào thực tế.
PGS.TS Đỗ Ngọc Thống cũng lưu ý rằng các bài kiểm tra thường xuyên và định kỳ có mục tiêu và yêu cầu khác nhau so với kỳ thi tốt nghiệp. Các bài kiểm tra ngắn (15, 30 phút) không thể yêu cầu như kỳ thi tốt nghiệp (120 phút). Do đó, không nên áp dụng cấu trúc đề tham khảo cho tất cả các bài kiểm tra.
Đề tham khảo là công cụ hữu ích để ôn tập, nhưng không nên áp dụng một cách cứng nhắc. Giáo viên và học sinh cần nhìn nhận đề tham khảo như một ví dụ cụ thể, không phải là khuôn mẫu duy nhất. Việc ôn tập hiệu quả cần tập trung vào phát triển năng lực đọc hiểu, viết sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề, giúp học sinh sẵn sàng đối mặt với những tình huống mới trong kỳ thi tốt nghiệp THPT.
