Đoàn Đình Cảnh
Giảng viên Khoa KHXH&NV, Trường Sĩ quan Pháo binh
Email: [email protected]
Tóm tắt
Trong bối cảnh toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta đang quyết liệt thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII, XIII về xây dựng, chỉnh đốn Đảng, nhiệm vụ phòng, chống suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Đặc biệt, tại các nhà trường quân đội - nơi đào tạo đội ngũ cán bộ kế cận cho Quân đội nhân dân Việt Nam yêu cầu này càng đặt ra những đòi hỏi cao hơn. Với vị trí là trung tâm đào tạo sĩ quan chỉ huy pháo binh, Trường Sĩ quan Pháo binh không chỉ chú trọng chất lượng chuyên môn mà còn kiên quyết xây dựng đội ngũ cán bộ, giảng viên vững vàng về chính trị, chuẩn mực về đạo đức và lối sống.
Từ khóa: Suy thoái tư tưởng chính trị; tự diễn biến; tự chuyển hóa; nhà giáo quân đội.
1. Đặt vấn đề
Trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đang quyết liệt thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII, XIII về xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị, phòng, chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, thì nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, giữ vững trận địa tư tưởng trong quân đội càng trở nên cấp thiết, đặc biệt là ở các cơ sở giáo dục - đào tạo sĩ quan, nơi đào luyện đội ngũ cán bộ quân đội tương lai. Trong đó, đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục tại Trường Sĩ quan Pháo binh có vai trò nòng cốt, trực tiếp định hướng nhận thức, tư tưởng, đạo đức và lối sống cho học viên - lực lượng sẽ trở thành cán bộ chỉ huy, tham mưu trong tương lai.
Tuy nhiên, bên cạnh những đóng góp tích cực, không thể phủ nhận rằng vẫn còn một bộ phận nhỏ cán bộ, giảng viên, cán bộ quản lý giáo dục có biểu hiện mờ nhạt về lý tưởng, thiếu gương mẫu trong lối sống, có tư tưởng trung bình chủ nghĩa, thậm chí biểu hiện lệch lạc về chính trị, sa sút đạo đức, tiếp nhận thông tin sai trái từ mạng xã hội nhưng thiếu bản lĩnh phản biện, dẫn đến nguy cơ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Nếu không kịp thời nhận diện, cảnh báo và có biện pháp xử lý, ngăn chặn thì không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục - đào tạo mà còn đe dọa đến bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức và sự trung thành tuyệt đối của đội ngũ cán bộ quân đội trong tương lai.
Do đó, việc nghiên cứu, phân tích và đề xuất các giải pháp hiệu quả nhằm phòng, chống suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục ở Trường Sĩ quan Pháo binh là yêu cầu khách quan, cấp thiết hiện nay, góp phần xây dựng môi trường giáo dục quân sự chính quy, mẫu mực, chính trị vững vàng, tư tưởng ổn định.
2. Một số vấn đề lý luận về suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, phát triển mạnh mẽ của kinh tế thị trường và sự bùng nổ của công nghệ thông tin, đặc biệt là không gian mạng, tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong một bộ phận cán bộ, đảng viên ngày càng trở thành mối lo ngại hiện hữu. Việc nhận diện đầy đủ, đúng đắn những vấn đề lý luận liên quan là tiền đề quan trọng để có thể phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý hiệu quả các biểu hiện lệch chuẩn trong thực tiễn.
Suy thoái tư tưởng chính trị là tình trạng một người không còn kiên định lập trường chính trị, nghi ngờ hoặc phủ nhận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, xa rời mục tiêu lý tưởng cách mạng của Đảng; không còn niềm tin vào con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, vào sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Biểu hiện của suy thoái tư tưởng chính trị là mơ hồ, dao động trước những vấn đề lớn của đất nước; giảm sút ý chí chiến đấu; thiếu trách nhiệm với nhiệm vụ chính trị; phai nhạt lý tưởng, không còn tinh thần phục vụ nhân dân, phụng sự Tổ quốc.
Suy thoái đạo đức, lối sống là biểu hiện của việc xuống cấp về các giá trị đạo lý, chuẩn mực ứng xử; sống thực dụng, vụ lợi, ích kỷ, xa rời phẩm chất đạo đức cách mạng; thiếu ý thức rèn luyện, tu dưỡng bản thân. Trong đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục quân đội, biểu hiện này có thể thể hiện qua sự thờ ơ với học viên, thiếu tâm huyết với nghề, vi phạm quy chế sư phạm, hoặc chạy theo thành tích, thiếu công tâm trong đánh giá.
Hai dạng suy thoái trên là mảnh đất thuận lợi cho các biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ.
“Tự diễn biến” là quá trình tự chuyển đổi về nhận thức chính trị theo hướng tiêu cực, phản lại các nguyên tắc, quan điểm của Đảng, bị ảnh hưởng bởi các tư tưởng phi chính thống, dẫn đến thay đổi hành vi, lời nói, lập trường chính trị. Đây là hiện tượng có tính nội sinh, bắt đầu từ trong tư duy, suy nghĩ, khi không còn giữ vững bản lĩnh, lý tưởng cách mạng trước các tác động đa chiều từ xã hội và không gian mạng.
“Tự chuyển hóa” là sự chuyển biến về tổ chức, đạo đức, lối sống dẫn tới sự xa rời kỷ luật, nguyên tắc, làm rạn nứt khối đoàn kết nội bộ, phá hoại niềm tin của quần chúng vào tổ chức Đảng, Nhà nước. Đây là biểu hiện cụ thể trong hành động của quá trình “tự diễn biến”. Người có biểu hiện “tự chuyển hóa” thường sống thực dụng, vị kỷ, đặt lợi ích cá nhân lên trên lợi ích tập thể, dễ bị lôi kéo, mua chuộc hoặc tiếp tay cho các quan điểm sai trái, thù địch.
Cả “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” đều là hai nguy cơ tiềm tàng, âm thầm nhưng có sức phá hoại rất lớn, đặc biệt nguy hiểm trong môi trường giáo dục - đào tạo quân đội, nơi mà mỗi cán bộ, giảng viên không chỉ làm nhiệm vụ truyền thụ tri thức mà còn trực tiếp giáo dục, rèn luyện nhân cách, phẩm chất chính trị cho thế hệ sĩ quan tương lai. Một khi người thầy bị suy thoái, thì nguy cơ làm lệch chuẩn thế hệ học viên là điều hoàn toàn có thể xảy ra.
Do đó, vấn đề đặt ra hiện nay là phải kiên quyết nhận diện, cảnh báo và chủ động phòng, chống suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” một cách khoa học, đúng hướng, phù hợp với đặc thù của môi trường sư phạm quân đội. Đây vừa là yêu cầu cấp bách, vừa là nhiệm vụ mang tính chiến lược nhằm giữ vững trận địa tư tưởng trong quân đội, bảo đảm cho công tác giáo dục - đào tạo phát triển đúng định hướng chính trị, tư tưởng của Đảng, xây dựng đội ngũ nhà giáo quân đội “vừa hồng, vừa chuyên”, mẫu mực về phẩm chất, vững vàng về bản lĩnh.
3. Thực trạng công tác phòng, chống suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống ở Trường Sĩ quan Pháo binh thời gian qua
Trường Sĩ quan Pháo binh là trung tâm đào tạo sĩ quan chỉ huy, tham mưu phân đội pháo binh trình độ đại học, đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại. Đội ngũ cán bộ, giảng viên, cán bộ quản lý giáo dục tại trường không chỉ giữ vai trò chủ lực trong giảng dạy mà còn là lực lượng trực tiếp tham gia vào công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, rèn luyện đạo đức, lối sống cho học viên. Trong thời gian qua, nhà trường đã nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác phòng, chống suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong đội ngũ cán bộ, nhà giáo và đã triển khai nhiều giải pháp cụ thể, thiết thực.
Một là, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng được chú trọng và duy trì thường xuyên.
Đảng ủy, Ban Giám hiệu Nhà trường đã chỉ đạo chặt chẽ việc quán triệt, học tập các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII, XIII về xây dựng, chỉnh đốn Đảng, gắn với thực hiện Chỉ thị 05-CT/TW của Bộ Chính trị và Cuộc vận động “Phát huy truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ”. Các buổi sinh hoạt chính trị, học tập chuyên đề, tọa đàm, giao lưu được tổ chức định kỳ, góp phần nâng cao nhận thức chính trị, củng cố niềm tin, bản lĩnh cho đội ngũ cán bộ, giảng viên, tạo “hàng rào miễn dịch” trước những biểu hiện lệch chuẩn.
Hai là, công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá cán bộ, giảng viên được thực hiện nghiêm túc, khách quan.
Nhà trường duy trì nền nếp kiểm tra định kỳ và đột xuất đối với việc thực hiện nhiệm vụ giảng dạy, nghiên cứu khoa học, thực hiện quy định về đạo đức nghề nghiệp, chuẩn mực nhà giáo quân đội. Các biểu hiện như thiếu gương mẫu, xa rời thực tế, chạy theo thành tích, vi phạm quy chế sư phạm, sử dụng mạng xã hội không đúng quy định... đều được theo dõi, kịp thời phát hiện và xử lý. Điều này góp phần răn đe, cảnh tỉnh, điều chỉnh hành vi, lối sống của cán bộ, giảng viên theo hướng tích cực, chuẩn mực.
Ba là, việc xây dựng môi trường sư phạm quân sự mẫu mực, lành mạnh được chú trọng.
Nhà trường đẩy mạnh xây dựng nền nếp chính quy, rèn luyện tác phong sư phạm quân sự; khuyến khích tinh thần trách nhiệm, nhiệt huyết, sự công tâm, tận tụy của giảng viên trong công tác. Môi trường làm việc dân chủ, đoàn kết, đồng thời nghiêm túc, kỷ cương đã tạo điều kiện để mỗi cán bộ, giảng viên tự soi, tự sửa, tự hoàn thiện, tránh xa các biểu hiện suy thoái về đạo đức, lối sống, hình thành động lực phấn đấu bền vững.
Bốn là, công tác nêu gương và tự phê bình, phê bình được thực hiện hiệu quả.
Lãnh đạo, chỉ huy các cấp trong nhà trường nêu cao vai trò tiên phong, gương mẫu trong mọi hoạt động; đồng thời thường xuyên tổ chức kiểm điểm, đánh giá, tự phê bình và phê bình trong sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt tổ chuyên môn. Những cán bộ có biểu hiện lệch lạc về tư tưởng, thiếu trách nhiệm hoặc vi phạm quy định đều được góp ý thẳng thắn, trên tinh thần xây dựng, kết hợp giáo dục và kỷ luật, giúp mỗi cá nhân tự điều chỉnh, khắc phục kịp thời.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác phòng, chống suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống tại Trường Sĩ quan Pháo binh vẫn còn một số hạn chế, tồn tại:
Một số cán bộ, giảng viên còn biểu hiện chủ quan, xem nhẹ việc rèn luyện tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, chưa thật sự coi trọng việc học tập nghị quyết, thiếu tính tự giác trong tu dưỡng, dẫn đến nguy cơ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong suy nghĩ, hành động.
Việc nhận diện, cảnh báo các biểu hiện suy thoái đôi khi còn lúng túng, thiếu chiều sâu. Một số cấp ủy, chỉ huy chưa thật sự quyết liệt, ngại va chạm trong công tác phê bình nội bộ; còn tình trạng nể nang, né tránh, chưa phát huy hết vai trò của tập thể trong đấu tranh với biểu hiện lệch chuẩn.
Công tác nắm bắt tư tưởng, đặc biệt trên không gian mạng còn thiếu tính kịp thời. Một số giảng viên, cán bộ trẻ dễ bị tác động bởi thông tin sai trái, tiêu cực trên mạng xã hội, nhưng thiếu khả năng phân tích, phản bác, phản biện, dẫn đến ảnh hưởng đến tư tưởng chính trị, sự vững vàng về lập trường.
Từ thực trạng trên cho thấy, mặc dù Trường Sĩ quan Pháo binh đã và đang làm tốt công tác phòng, chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong đội ngũ cán bộ, giảng viên, nhưng yêu cầu đặt ra trong giai đoạn hiện nay là phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy, phương pháp và biện pháp thực hiện; tăng cường giáo dục chính trị tư tưởng, kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, giữa “phòng ngừa” và “xử lý”, tạo nền tảng vững chắc cho sự ổn định và phát triển lâu dài của nhà trường.
4. Yêu cầu đặt ra trong công tác phòng, chống suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục
Trong bối cảnh hiện nay, công tác phòng, chống suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục ở các học viện, nhà trường quân đội nói chung và Trường Sĩ quan Pháo binh nói riêng đang đứng trước những yêu cầu, đòi hỏi mới hết sức cấp thiết và phức tạp. Đây không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên mà còn là tiêu chí phản ánh chất lượng tổ chức Đảng, hiệu quả công tác giáo dục - đào tạo và bản lĩnh chính trị của đội ngũ nhà giáo quân đội trong tình hình mới.
Một là, yêu cầu nâng cao nhận thức chính trị, giữ vững lập trường tư tưởng trong điều kiện tác động của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư và mặt trái của xã hội thị trường.
Với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo và các phương tiện truyền thông hiện đại, đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục quân sự đang phải đối mặt với vô vàn luồng thông tin đa chiều, nhiều khi sai lệch, thù địch, kích động. Do đó, yêu cầu đặt ra là phải không ngừng rèn luyện bản lĩnh chính trị, nâng cao “sức đề kháng” trước âm mưu “diễn biến hòa bình”, chiến lược phi chính trị hóa quân đội của các thế lực thù địch; kiên định con đường xã hội chủ nghĩa, trung thành tuyệt đối với sự lãnh đạo của Đảng, giữ vững niềm tin vào mục tiêu lý tưởng cách mạng.
Hai là, yêu cầu xây dựng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục vừa “hồng” vừa “chuyên”, có năng lực chuyên môn vững vàng, đạo đức trong sáng, phong cách mẫu mực.
Nhà giáo quân đội không chỉ là người truyền đạt tri thức quân sự, kỹ thuật mà còn là người giáo dục tư tưởng, nhân cách, truyền cảm hứng cách mạng cho học viên. Vì vậy, phòng, chống suy thoái trong đội ngũ này không chỉ là việc “chống” cái xấu mà còn là “xây” cái tốt, xây hình mẫu nhà giáo quân đội bản lĩnh, trí tuệ, gương mẫu về đạo đức, kỷ luật và lối sống. Yêu cầu mới đòi hỏi nhà giáo phải thường xuyên học tập, tự rèn luyện, có trách nhiệm chính trị cao, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.
Ba là, yêu cầu đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục chính trị tư tưởng, phương pháp quản lý, kiểm tra, giám sát để đáp ứng thực tiễn.
Phòng, chống suy thoái không thể dựa vào những mô hình giáo dục tư tưởng khô cứng, hình thức, mà phải kết hợp linh hoạt giữa giáo dục chính trị truyền thống với ứng dụng công nghệ số; kết hợp giữa lý luận chính trị với tình huống thực tế, bài học sinh động từ cuộc sống, chiến đấu. Bên cạnh đó, công tác kiểm tra, giám sát phải thực sự nghiêm túc, kịp thời và khách quan, tạo áp lực răn đe nhưng cũng phải nhân văn, giúp cán bộ “tự soi”, “tự sửa”, không để những biểu hiện lệch chuẩn âm thầm phát triển thành nguy cơ.
Bốn là, yêu cầu xây dựng môi trường sư phạm quân sự chính quy, lành mạnh, dân chủ, kỷ cương và nhân văn.
Môi trường công tác, giảng dạy có ảnh hưởng lớn đến tư tưởng, hành vi của cán bộ, nhà giáo. Một môi trường thiếu đoàn kết, hình thức, thiếu dân chủ dễ nảy sinh tư tưởng cá nhân, thực dụng, cơ hội, dễ dẫn đến “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Ngược lại, một môi trường đoàn kết, khuyến khích đổi mới, đề cao sự gương mẫu và công bằng sẽ tạo điều kiện để mỗi cán bộ, giảng viên phát huy năng lực, cống hiến trí tuệ, sống và làm việc theo những giá trị tích cực.
Năm là, yêu cầu nâng cao vai trò nêu gương, trách nhiệm tự tu dưỡng, tự phê bình của từng cán bộ, giảng viên.
Trong điều kiện hiện nay, sự gương mẫu của người đứng đầu, của cán bộ chủ trì, của giảng viên chủ nhiệm là vô cùng quan trọng. Tự phê bình và phê bình phải trở thành công cụ thường xuyên để soi rọi, điều chỉnh hành vi, qua đó phòng ngừa hiệu quả các biểu hiện suy thoái ngay từ ban đầu. Nơi nào buông lỏng việc kiểm điểm, nơi đó dễ phát sinh biểu hiện “mất mình”, dẫn đến nguy cơ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”.
Tóm lại, công tác phòng, chống suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục ở Trường Sĩ quan Pháo binh hiện nay không chỉ là yêu cầu nội tại để giữ gìn bản chất cách mạng của đội ngũ, mà còn là điều kiện tiên quyết để xây dựng nhà trường vững mạnh, chính quy, hiện đại, xứng đáng là trung tâm đào tạo cán bộ pháo binh ưu tú cho Quân đội nhân dân Việt Nam.
5. Một số giải pháp phòng, chống suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ở Trường Sĩ quan Pháo binh
Phòng, chống suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược đối với chất lượng đào tạo và xây dựng đội ngũ cán bộ pháo binh ưu tú trong tương lai. Trước yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, Trường Sĩ quan Pháo binh cần triển khai đồng bộ, hiệu quả các giải pháp sau:
Một là, tăng cường công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, nâng cao bản lĩnh chính trị cho đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục
Giáo dục chính trị, tư tưởng là nền tảng trong công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, giảng viên quân đội. Trường cần tăng cường tổ chức học tập, quán triệt các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, đặc biệt là Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI, XII, XIII) về xây dựng, chỉnh đốn Đảng và phòng, chống các biểu hiện suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Các nội dung này cần được triển khai thường xuyên, liên tục, gắn với sinh hoạt chi bộ, hội nghị, tọa đàm và thông qua các diễn đàn chính trị – tư tưởng chuyên sâu trong toàn trường.
Cùng với đó, việc giáo dục truyền thống cách mạng, bản chất “Bộ đội Cụ Hồ”, truyền thống ngành pháo binh và truyền thống nhà trường cần được lồng ghép sinh động trong các buổi sinh hoạt chính trị, văn hóa, văn nghệ. Qua đó, củng cố niềm tin, lòng tự hào và khơi dậy trách nhiệm chính trị của mỗi cán bộ, nhà giáo đối với sự nghiệp giáo dục – đào tạo sĩ quan trong thời kỳ mới.
Hai là, xây dựng môi trường sư phạm quân sự lành mạnh, dân chủ, kỷ cương, đoàn kết
Môi trường công tác, giảng dạy có ảnh hưởng sâu sắc đến nhận thức, hành vi và thái độ của mỗi cán bộ, giảng viên. Do đó, cần tiếp tục xây dựng môi trường chính trị, văn hóa, pháp luật lành mạnh, đề cao sự nêu gương, dân chủ trong sinh hoạt và minh bạch trong đánh giá cán bộ. Cần duy trì nề nếp chính quy, rèn luyện kỷ luật, gắn trách nhiệm từng cấp trong xây dựng phong cách công tác chuẩn mực, giữ gìn uy tín cá nhân và uy tín tập thể.
Bên cạnh đó, cần tổ chức tốt các hoạt động văn hóa, thể thao, các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng đời sống tinh thần phong phú, tạo động lực tích cực để cán bộ, giảng viên sống đẹp, sống có trách nhiệm, biết tôn trọng kỷ luật và cống hiến vì tập thể. Nhà trường cần quan tâm hơn đến đời sống vật chất, tinh thần, tâm lý của cán bộ, giảng viên để kịp thời phát hiện, xử lý những biểu hiện lệch chuẩn về tư tưởng, đạo đức và lối sống.
Ba là, phát huy vai trò nêu gương của cán bộ chủ trì, cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng dạy: “Một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền.” Vì vậy, mỗi cán bộ lãnh đạo, chỉ huy trong nhà trường phải thật sự gương mẫu trong tư tưởng, đạo đức, lối sống, tác phong công tác, nhất là trong thực hiện tự phê bình và phê bình. Vai trò nêu gương không chỉ thể hiện ở lời nói, chỉ đạo, mà quan trọng hơn là hành động cụ thể, ứng xử hàng ngày và trong giải quyết công việc.
Đồng thời, cần đề cao trách nhiệm của cán bộ chủ trì trong việc kiểm tra, giám sát cấp dưới, kịp thời phát hiện những dấu hiệu suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống để có biện pháp uốn nắn, phòng ngừa từ sớm, từ xa. Mỗi cấp ủy, tổ chức Đảng, chỉ huy đơn vị phải xem đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, lâu dài, có tính chiến lược trong công tác xây dựng Đảng, xây dựng đội ngũ cán bộ, giảng viên vững mạnh.
Bốn là, đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục chính trị và công tác kiểm tra, giám sát cán bộ, giảng viên
Việc giáo dục chính trị cần đổi mới theo hướng gắn chặt với thực tiễn, lấy người học làm trung tâm, phát huy vai trò tự học, tự rèn luyện. Nội dung cần hướng tới các vấn đề sát sườn như: nguy cơ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong môi trường giáo dục quân sự; nhận diện các biểu hiện suy thoái trong đội ngũ giảng viên; kỹ năng ứng xử văn hóa trên không gian mạng; cảnh giác trước các chiêu trò chống phá từ bên ngoài; giữ vững tư tưởng khi tiếp cận các luồng thông tin trái chiều...
Đồng thời, công tác kiểm tra, giám sát cần được tiến hành thường xuyên, có trọng tâm, trọng điểm, không hình thức, tránh tình trạng “chạy theo thành tích” hoặc né tránh khuyết điểm. Các cuộc kiểm tra cần kết hợp giữa tự kiểm điểm và đánh giá khách quan của cấp trên, đồng thời gắn với chế tài cụ thể để tạo hiệu lực, hiệu quả trong xử lý vi phạm hoặc động viên, khen thưởng kịp thời những cá nhân tiêu biểu.
Năm là, chú trọng công tác bồi dưỡng, đào tạo, phát triển đội ngũ cán bộ, giảng viên có bản lĩnh chính trị và đạo đức cách mạng
Bên cạnh nâng cao trình độ chuyên môn, Trường cần xác định rõ tiêu chí tuyển chọn, sử dụng, quy hoạch và bổ nhiệm cán bộ, giảng viên theo hướng lấy phẩm chất chính trị làm tiêu chí hàng đầu. Đội ngũ nhà giáo quân đội phải là những người có đạo đức trong sáng, có phong cách sư phạm mẫu mực, có khả năng truyền cảm hứng chính trị – tư tưởng cho học viên, đặc biệt là khả năng phát hiện và xử lý các vấn đề nảy sinh trong tâm tư, tình cảm của học viên.
Các lớp tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ giảng dạy, lý luận chính trị, đạo đức nghề nghiệp cần được tổ chức định kỳ, với nội dung thực tế, gắn với đổi mới chương trình đào tạo sĩ quan trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 và chiến lược hiện đại hóa quân đội.
Sáu là, tăng cường công tác đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng
Trong thời đại số, các thế lực thù địch triệt để lợi dụng mạng xã hội, các nền tảng công nghệ để gieo rắc thông tin độc hại, xuyên tạc chủ trương, đường lối của Đảng, kích động chống đối, nhất là trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo, nơi trực tiếp định hướng tư tưởng cho thế hệ trẻ. Nhà trường cần xây dựng lực lượng đấu tranh dư luận xã hội có chuyên môn, bản lĩnh, kỹ năng “tác chiến” trên không gian mạng; đồng thời phát huy vai trò của cán bộ, giảng viên trong định hướng dư luận, nâng cao nhận thức, cảnh giác trước mọi thủ đoạn của kẻ thù.
Bên cạnh đó, cần tổ chức các lớp bồi dưỡng kỹ năng nhận diện thông tin xấu độc, hướng dẫn cán bộ, giảng viên sử dụng mạng xã hội đúng mục đích, đúng quy định, tránh bị cuốn vào các luồng quan điểm phản động, tiêu cực hoặc bị khai thác thông tin trái phép.
Bảy là, đổi mới công tác thi đua - khen thưởng, tạo động lực cho cán bộ, giảng viên rèn luyện phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống
Thi đua - khen thưởng phải hướng đến những giá trị bền vững, thực chất, phản ánh đúng năng lực, phẩm chất, đóng góp của từng cá nhân, tập thể trong công tác giảng dạy và giáo dục tư tưởng. Các danh hiệu thi đua cần gắn với tiêu chí không suy thoái, không có biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, có lối sống trong sạch, có ảnh hưởng tích cực đến học viên và đồng nghiệp.
Khuyến khích các mô hình tiên tiến, tấm gương nhà giáo điển hình, cán bộ quản lý gương mẫu; đồng thời phải kịp thời phát hiện, uốn nắn những trường hợp vi phạm quy định, biểu hiện lệch chuẩn trong tư tưởng, đạo đức, lối sống.
6. Kết luận
Phòng, chống suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì, quyết liệt, trách nhiệm và gương mẫu của cả hệ thống chính trị trong nhà trường. Với truyền thống vẻ vang của Trường Sĩ quan Pháo binh, sự đoàn kết và bản lĩnh chính trị vững vàng của đội ngũ cán bộ, giảng viên, tin tưởng rằng công tác này sẽ được thực hiện hiệu quả, góp phần xây dựng nhà trường vững mạnh toàn diện, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đào tạo cán bộ pháo binh trong thời kỳ mới.
Phòng, chống suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; ngăn ngừa và đẩy lùi biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ đội ngũ cán bộ, giảng viên là nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa lâu dài, có ý nghĩa sống còn đối với sự nghiệp giáo dục - đào tạo của Trường Sĩ quan Pháo binh. Trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực và trong nước có nhiều diễn biến phức tạp, nhất là tác động từ mặt trái của kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế và không gian mạng, nguy cơ suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” có thể xuất hiện ở bất kỳ ai nếu thiếu tu dưỡng, rèn luyện và kiểm soát.
Vì vậy, việc triển khai đồng bộ các giải pháp như: tăng cường giáo dục chính trị - tư tưởng, nâng cao bản lĩnh cán bộ; phát huy vai trò nêu gương của cấp ủy, chỉ huy; xây dựng môi trường sư phạm trong sạch, kỷ cương; nâng cao năng lực đấu tranh phản bác trên không gian mạng; đẩy mạnh kiểm tra, giám sát, và đổi mới công tác thi đua - khen thưởng… là hết sức cần thiết và cấp thiết.
Với truyền thống gần 70 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, Trường Sĩ quan Pháo binh sẽ tiếp tục phát huy bản lĩnh chính trị, đoàn kết, đổi mới, sáng tạo, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, giảng viên “vừa hồng, vừa chuyên”, xứng đáng là trung tâm đào tạo sĩ quan chỉ huy pháo binh mẫu mực, đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa Quân đội trong tình hình mới./.
Tài liệu tham khảo
[1]. Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. (2016). Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ.
[2]. Bộ Chính trị. (2021). Kết luận số 21-KL/TW về đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”.
[3]. Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam. (2021). Tài liệu nghiên cứu Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XIII) trong Quân đội nhân dân Việt Nam. NXB Quân đội nhân dân.
[4]. Học viện Chính trị. (2022). Giáo trình Công tác tư tưởng trong Quân đội nhân dân Việt Nam. NXB Chính trị quốc gia Sự thật.
PREVENTING AND COMBATING THE DECLINE IN POLITICAL THOUGHT, MORALITY, LIFESTYLE, "SELF-TRANSFORMATION" AND "SELF-CHANGE" AMONG TEACHERS AND EDUCATIONAL ADMINISTRATORS AT THE ARTILLERY OFFICER SCHOOL TODAY
Abstract: In the context of the entire Party, the entire military, and the entire people resolutely implementing the Central Resolution 4 of the XII and XIII terms on building and rectifying the Party, the task of preventing and combating the decline in political ideology, ethics, and lifestyle, as well as the phenomena of "self-evolution" and "self-transformation" within the organization has become more urgent than ever. Particularly in military schools - where the next generation of officers for the Vietnam People's Army is trained, this requirement demands even higher standards. As the center for training artillery command officers, the Artillery Officer School not only focuses on the quality of professional training but also firmly builds a team of staff and lecturers who are politically steadfast and uphold ethical and lifestyle standards.
Keywords: Political thought decline; self-evolution, self-transformation; military educators
