TCGCVN – Theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp là hoạt động giáo dục bắt buộc ở cấp THPT. Nhận thức được tầm quan trong của hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp đối với sự phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh, trong những năm học qua Trường THPT Lào Cai đã triển khai nhiều phương pháp, hình thức tổ chức thực hiệu hay và hiệu quả tốt.
Để tích cực hoạt động tương tác cua học sinh trong trải nghiệm, hướng nghiệp, giáo viên cần thiết kế các hoạt động cho phép học sinh trực tiếp tham gia, tương tác với thực tế, và giao tiếp với người khác. Các hoạt động có thể bao gồm làm việc nhóm, tham gia dự án cộng đồng, tham quan thực tế, và sử dụng phương pháp "học qua trải nghiệm" để học sinh khám phá bản thân, hình thành kỹ năng sống, và đưa ra định hướng nghề nghiệp phù hợp với tiềm năng của cá nhân học sinh.
Hoạt động trải nghiệm dưới cờ đầu tuần tháng 10/2025 của nhà trường
Đổi mới phương pháp dạy và học
Tại Trường THPT Lào Cai, hoạt động trải nghiệm – hướng nghiệp được quan tâm, chú trọng ngay từ năm học 2022-2023 khi triển khai chương trình GDPT 2018 cấp THPT. Nhà trường chỉ đạo tổ chuyên môn cho giáo viên hội thảo, triển khai các phương pháp tổ chức hoạt động giáo dục này, như: Hoạt động nhóm và dự án; tham quan thực tế; trải nghiệm thực hành; tổ chức buổi nói chuyện và hội thảo; sử dụng phương pháp "học qua trải nghiệm; tập trung vào kỹ năng mềm… trong đó vai trò của giáo viên được xác định rõ: Định hướng và hướng dẫn; khuyến khích tương tác; đánh giá và phản hồi. Yêu cầu học sinh cần đạt được: Phát triển kỹ năng sống; khám phá bản thân; nâng cao kiến thức và kỹ năng thực tế; tạo hứng thú học tập; rèn luyện trách nhiệm và phẩm chất.
Về cách thức tổ chức, nhà trường tổ chức thường xuyên, linh hoạt, gắn liền với các tình huống thực tiễn của đời sống học đường và xã hội.
Học sinh chủ động tương tác, đóng vai trong hoạt động hướng nghiệp
Giáo viên không chỉ truyền thụ kiến thức mà còn đóng vai trò người tổ chức, hướng dẫn, hỗ trợ học sinh khám phá và tự học. Qua từng chủ đề, học sinh được chủ động quan sát, phân tích, thảo luận, trải nghiệm và rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thân. Cách học này giúp học sinh phát huy năng lực tư duy độc lập, năng lực hợp tác, giao tiếp, giải quyết vấn đề và sáng tạo, đồng thời hình thành thói quen tự học, tự quản lý thời gian, tự đánh giá kết quả của mình.
Hoàn thiện bản thân từ hoạt động trải nghiệm
Hoạt động trải nghiệm được hiểu là quá trình tham gia trực tiếp của con người vào các hình thức hoạt động, được thể nghiệm trong thực tế, được quan sát, tương tác, giao tiếp với người khác, với cộng đồng và với các sự vật, hiện tượng xung quanh, qua đó có nhận biết, cảm nhận, tư duy và rút ra bài học cho bản thân. Hoạt động học tập trải nghiệm, hướng nghiệp ở trường học là các hoạt động giáo dục thực tiễn được tiến hành song song với hoạt động dạy học trong nhà trường, là một bộ phận của quá trình giáo dục được tổ chức ngoài giờ học các môn văn hóa ở trên lớp và có mối quan hệ bổ sung, hỗ trợ cho hoạt động dạy học. Tổ chức hoạt động trải nghiệm trong dạy học được coi là nội dung quan trọng để hình thành, phát triển phẩm chất và năng lực ở học sinh.
Các hoạt động trải nghiệm tại Trường THPT Lào Cai được xây dựng phong phú, phù hợp với kế hoạch giáo dục nhà trường, phù hợp với lứa tuổi học sinh. Trong quá trình tham gia, học sinh được “học bằng làm”, được trực tiếp tham gia các nhiệm vụ, đóng vai, xử lý tình huống và tham gia các dự án gắn với thực tế.
Từ đó, nhiều năng lực quan trọng của học sinh được hình thành và phát triển rõ rệt: Năng lực tự chủ và tự học: Học sinh biết đặt mục tiêu cho bản thân, chủ động tiếp nhận kiến thức, tự điều chỉnh cảm xúc và hành vi trong học tập, biết đánh giá ưu – nhược điểm để hoàn thiện bản thân. Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thông qua các hoạt động nhóm, trò chơi, thảo luận, học sinh học cách lắng nghe, chia sẻ, phối hợp, biết tôn trọng và thuyết phục người khác. Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Các tình huống thực tế trong hoạt động trải nghiệm giúp học sinh biết quan sát, đặt câu hỏi, phân tích nguyên nhân và tìm ra giải pháp tối ưu.
Năng lực định hướng nghề nghiệp: Thông qua các buổi trải nghiệm, tư vấn, học sinh hiểu rõ năng lực, sở thích, điểm mạnh của bản thân để có lựa chọn ngành nghề phù hợp trong tương lai. Năng lực thích ứng và trách nhiệm xã hội: Học sinh được rèn luyện tinh thần kỷ luật, ý thức vì cộng đồng, biết quan tâm, chia sẻ và sống nhân ái hơn.
Mỗi hoạt động là một cơ hội để học sinh phát huy điểm mạnh, khắc phục hạn chế, đồng thời khơi dậy niềm hứng thú, sáng tạo và ý chí vươn lên trong học tập.
Học sinh trưởng thành từ trải nghiệm
Qua quá trình triển khai hoạt động trải nghiệm – hướng nghiệp, học sinh Trường THPT Lào Cai đã thể hiện sự trưởng thành rõ rệt cả về nhận thức, kỹ năng và thái độ học tập. Các em không còn thụ động trong tiếp nhận kiến thức mà trở nên chủ động, sáng tạo hơn trong mọi hoạt động. Nhiều học sinh mạnh dạn đảm nhận vai trò nhóm trưởng, tổ chức sự kiện, tham gia các cuộc thi nghiên cứu khoa học, thể hiện năng lực lãnh đạo và khả năng làm việc nhóm.
Đặc biệt, các em đã biết vận dụng kiến thức học được vào giải quyết các vấn đề trong thực tiễn, từ những việc nhỏ trong học đường đến các hoạt động xã hội. Sự tự tin, bản lĩnh, khả năng giao tiếp, trình bày ý tưởng và tinh thần trách nhiệm cộng đồng được nâng cao rõ rệt. Đó chính là minh chứng cho hiệu quả thiết thực của việc phát huy năng lực học sinh thông qua hoạt động trải nghiệm.
Với việc tổ chức đa dạng các hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp tại trường THPT lào Cai đã trang bị thêm cho học sinh kiến thức bổ ích, các kỹ năng sống, phát triển ý tưởng sáng tạo; qua đó, mỗi học sinh có lộ trình học tập phù hợp, nuôi dưỡng ước mơ, tự tin vào lựa chọn nghề của mình. Từ đó, hình thành những thói quen tốt, rèn luyện sự tự tin, tư duy sáng tạo, khả năng tập trung, khơi dậy niềm đam mê học tập trong thế hệ trẻ.
Nhà giáo Vương Lê Nga-
Phó Bí thư Đoàn trường THPT Lào Cai
