CHỦ NGHĨA MÁC – LÊ NIN VÀ TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH DẪN LỐI CHO DÂN TỘC BƯỚC VÀO KỶ NGUYÊN MỚI

PGS.TSKH Trịnh Thị Kim Ngọc

Ủy viên Hội đồng tư vấn về Văn hóa Xã hội, Trung Ương MTTQ Việt Nam

Email: [email protected]

Tóm tắt: Chủ nghĩa Mac – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh đều là những tài sản tinh thần to lớn và quý giá của giai cấp vô sản thế giới và dân tộc Việt Nam. Ra đời cách thời đại chúng ta trên dưới 100 năm, nhưng những tài sản tinh thần này của các lãnh tụ vô sản luôn có sức sống mãnh liệt cho tới hôm nay. Bài viết luận giải một cách tổng quát những giá trị to lớn của chủ nghĩa Mac – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh đối với cách mạng giải phóng dân tộc, giải phóng con người thoát khỏi áp bức, bóc lột và bất công trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Với tính khoa học, cách mạng và nhân văn sâu sắc, bài viết đã nêu bật ý nghĩa và vai trò dẫn lối của chủ nghĩa Mac – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh cho dân tộc Việt Nam bước vào Kỷ nguyên mới.

Từ khóa: Chủ nghĩa Mác Lê Nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc

1. Mở đầu

Chúng ta đang sống trong một thời điểm lịch sử, khi đất nước đang từng phút chuyển mình vươn dậy với những thay đổi về chất, khi toàn Đảng, toàn dân đang nỗ lực chuẩn bị cho Đại hội Đảng lần thứ XIV khởi đầu cho Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Và trong những ngày này, cả trăm triệu trái tim Việt nam đang hòa chung trong không khí tưng bừng chào đón lễ kỷ niệm 50 năm ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Trên khắp trên các phương tiện truyền thông, trên các đường làng, ngõ xóm…, câu hát VIỆT NAM – HỒ CHÍ MINH được vang lên như một thông điệp bất tận đầy tự hào về một đất nước Việt Nam độc lập, hùng cường, gắn liền với tên tuổi của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Nghe câu hát, chúng ta không khỏi bồi hồi nhớ về Người Cha già của dân tộc với khát vọng cháy bỏng và đức hy sinh cao đẹp vì độc lập của Tổ quốc, vì tự do, hạnh phúc của nhân dân. Đã hơn nửa thế kỷ Người đi xa, nhưng Hồ Chí Minh không chỉ để lại cho mỗi người dân Việt Nam muôn vàn tình yêu thương, Người còn để lại cho toàn Đảng, toàn dân một cơ đồ to lớn và một di sản vô cùng quý báu - đó là nền tảng tư tưởng của Người.

Với khát vọng “tìm ra con đường cho dân tộc ta đi”, Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh đã phải trải qua một hành trình 30 năm gian khổ để tiếp cận được với Chủ nghĩa Mác - Lê Nin và đã trở thành người học trò xuất sắc của các lãnh tụ cộng sản quốc tế. Thấm nhuần sâu sắc các quan điểm lý luận cách mạng, khoa học và nhân văn của chủ nghĩa Mác, Hồ Chí Minh đã vận dụng linh hoạt vào bối cảnh cụ thể của Việt Nam, dẫn dắt toàn dân tộc đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác. Cho tới hôm nay, chủ nghĩa Mác- Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh vẫn đang tỏa sáng, có sức sống mãnh liệt xuyên suốt thời gian, trở thành ý chí và niềm tin của toàn Đảng, toàn dân, dẫn lối dân tộc bước vào Kỷ nguyên mới.

2. Những giá trị thiêng liêng của chủ nghĩa Mác – Lê Nin và tư tưởng Hồ Chí Minh

2.1. Chủ nghĩa Mac–Lênin – lý thuyết nền tảng giải phóng con người khỏi mọi bất công, áp bức

Vào đầu thập niên 90 của thế kỷ trước, sau khi chủ nghĩa xã hội hiện thực ở Liên Xô và một số quốc gia Đông Âu lâm vào thoái trào, chủ nghĩa Mác – Lê-nin cũng đã bị các thế lực thù địch phủ nhận và bóp méo. Họ rêu rao: “Chủ nghĩa Mác là sản phẩm của nền công nghiệp cơ khí của Thế kỷ XIX, nếu đặt nó trong bối cảnh của Thế kỷ XXI, nếu không lỗi thời thì cũng không thể coi là khoa học” hay “Chủ nghĩa Mác là sản phẩm của nền công nghiệp phương Tây, không phù hợp với hoàn cảnh của Việt Nam”…. Nhìn lại thực tiễn các cuộc cách mạng thế giới và Việt Nam, chúng ta thấy rõ đây là một cách nhìn lệch lạc, sai trái mang tính chủ quan, có mục đích phủ nhận nền tảng tinh thần của cách mạng xã hội chủ nghĩa (XHCN). Để khẳng định cho tính cách mạng, khoa học và nhân văn của chủ nghĩa Mác – Lê-nin vẫn còn nguyên giá trị trong thời đại hiện nay.

Thứ nhất, độc lập dân tộc và giải phóng con người thoát khỏi mọi xiềng xích áp bức và bất công, là khát vọng chân chính và thiêng liêng của toàn thể nhân loại tiến bộ, không cần biết họ ở châu Âu, châu Á, hay ở “hang cùng ngõ hẻm” nào đó trên địa cầu. Nhìn lại lịch sử, chúng ta thấy, đó cũng chính là ước vọng của loài người ngay khi còn sống trong xã hội cộng sản nguyên thủy. Trên cơ sở khái quát hóa những ước vọng ngàn đời của nhân loại, đồng thời kế thừa có chọn lọc tinh hoa của các hệ tư tưởng trước đó, C. Mác, Ph. Ăngghen, V.I. Lênin sáng lập ra học thuyết của mình - chủ nghĩa Mác – Lênin. Tại đây, các lãnh tụ của giai cấp vô sản đã hoạch định mục tiêu, định hướng cách đi và xác định rõ cái đích phải tới là một xã hội tương lai, nơi mà con người được hoàn toàn tự do, hoàn toàn được giải phóng khỏi mọi bất công và áp bức. Lý tưởng mà những người sáng lập ra chủ nghĩa Mác – Lênin đã theo đuổi và đấu tranh không mệt mỏi, chính là nhằm hiện thực hóa khát vọng chân chính của nhân loại trong thực tiễn lịch sử cụ thể của từng quốc gia theo lôgíc phát triển tất yếu của nhân loại, bất kể là các quốc gia phương Đông hay phương Tây.

Thứ hai, nếu như ai đó muốn phủ nhận giá trị của chủ nghĩa Mác – Lênin, cho rằng đó là những quan điểm đã lỗi thời không phù hợp với nền công nghiệp hiện đại của Thế kỷ XXI. Xin hãy dành ít phút nhìn lại sứ mệnh và tôn chỉ mục đích hoạt động của các tổ chức quốc tế có uy tín trong thế giới hiện đại này (1). Cho dù với các tên gọi của họ có thể khác nhau, nhưng mục đích hoạt động mà họ tôn chỉ đều vì nền hòa bình và tiến bộ của nhân loại, vì sự tự do và hạnh phúc của con người.

Đơn cử về một quan điểm phát triển được hình thành từ 1990, hiện đang được coi là tư tưởng nhân văn của thời đại và được gần 200 quốc gia trên thế giới hưởng ứng, đó là quan điểm phát triển con người. Lý thuyết này nhấn mạnh: “Con người là vốn quý nhất của mọi quốc gia”; “con người cần được đặt vào vị trí trung tâm của sự phát triển và đây là sự phát triển của con người, do con người và vì con người (3). Theo tinh thần trên, UNDP đã kêu gọi chính phủ các quốc gia không ngừng mở rộng cơ hội lựa chọn cho người dân, để họ có được một cuộc sống tự do, bình đẳng, trường thọ, no đủ và có ý nghĩa..

Như vậy, ra đời sau chủ nghĩa Mác-Lenin khoảng 150 năm, lý thuyết phát triển con người dường như đã được kế thừa có sáng tạo những tư tưởng tiến bộ từ các lãnh tụ của giai cấp vô sản quốc tế. Luận giải trên khẳng định chủ nghĩa Mác – Lênin là một lý thuyến nền tảng có tính mở, nó không lỗi thời mà không ngừng được sáng tạo, đổi mới, cùng với sự phát triển của trí tuệ nhân loại và quy luật phát triển tất yếu của xã hội loài n gười.

Thứ ba, về mặt lý luận, chủ nghĩa Mác – Lênin là sự đúc kết, kế thừa có chọn lọc, là sự tiếp thu có phê phán những tinh hoa trong lịch sử tư tưởng của nhân loại trước đó, như: triết học cổ điển Đức, kinh tế chính trị cổ điển Anh, chủ nghĩa xã hội không tưởng Pháp... Sau này chủ nghĩa Mác được V.I.Lênin bổ sung vào cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX về chủ nghĩa xã hội hiện thực được xây dựng ở nước Nga Xô viết… Bên cạnh đó, chủ nghĩa Mác ra đời còn là sự kết hợp các tư tưởng nhân văn của các lãnh tụ vô sản, khi trong họ có niềm tin sâu sắc vào lý tưởng cách mạng của giai cấp công nhân, có tình yêu thương to lớn với những người lao động trên toàn thế giới và một tinh thần hy sinh không mệt mỏi vì sự nghiệp giải phóng con người... Giá trị bền vững của chủ nghĩa Mác – Lê-nin là tính logic và đúng đắn về mặt khoa học, là tính toàn diện và biện chứng về phương pháp luận, là tính cách mạng và nhân văn cao cả vì sự tự do và ấm no cho con người.

Những luận giải trên cho thấy, chủ nghĩa Mác – Lenin thực chất là một khoa học, nghiên cứu những quy luật phổ biến về sự phát triển của tự nhiên, xã hội và tư duy; về cách mạng của các dân tộc bị áp bức, bóc lột, về tương lai tất yếu của chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản…. Với tính cách mạng và khoa học, chủ nghĩa Mác –Lenin vẫn đang tồn tại trong định hướng phát triển của nhiều quốc gia trong thế giới hiện đại, trong đó có Việt Nam. Đặc biệt, với tính cách mạng và những nội dung nhân văn của chủ nghĩa Mác - Lenin, là những giá trị thiêng liêng, được nhân loại tiến bộ coi trọng và không một thế lực nào có thể phủ nhận.

2.2. Tư tưởng Hồ Chí Minh - một tài sản tinh thần vô giá của Đảng và dân tộc ta

"Dân tộc ta, nhân dân ta, non sông đất nước ta đã sinh ra Hồ Chủ tịch, người anh hùng dân tộc vĩ đại, và chính Người đã làm rạng rỡ dân tộc ta, nhân dân ta và non sông đất nước ta"(4). Hồ Chí Minh đã để lại cho dân tộc ta một tài sản tinh thần vô cùng quý giá, đó là nền tảng tư tưởng của Người. Tư tưởng Hồ Chí Minh là nơi hội tụ chủ nghĩa yêu nước, khát vọng giải phóng dân tộc, ý chí và niềm tin của cả dân tộc vào sự lãnh đạo của Đảng, của Nhà nước “của dân, do dân, vì dân”. Về điều này, lần đầu tiên tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng Cộng sản Việt Nam (1991), Đảng ta xác định: “Tư tưởng Hồ Chí Minh là kết quả của sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin trong điều kiện cụ thể của nước ta, và trong thực tế tư tưởng Hồ Chí Minh đã trở thành một tài sản tinh thần quý báu của Đảng và của dân tộc”.

Tư tưởng Hồ Chí Minh có sức sống mãnh liệt trong suốt 95 năm lãnh đạo Đảng và cách mạng Việt Nam, bởi nó được bắt nguồn từ chủ nghĩa yêu nước quật cường của dân tộc. Chính vì vậy, bên cạnh tính nhân văn cao cả, tư tưởng Hồ Chí Minh còn luôn thể hiện rõ tính cách mạng và tính khoa học – điều luôn cần thiết cho việc lựa chọn một con đường, một cách đi, hay lựa chọn một lực lượng hay nguồn lực…trong tiến trình lịch sử của cách mạng.

Thứ nhất, tư tưởng Hồ Chí Minh được bắt nguồn từ lòng yêu nước thương dân, sãn sàng hy sinh vì dân, vì nước. Từ khát vọng cháy bỏng của người thanh niên Việt Nam yêu nước Nguyễn Tất Thành trước cảnh nước mất nhà tan, nhân dân lầm than thống khổ dưới chế độ thuộc địa của thực dân Pháp, Người quyết định vượt đại dương ra tìm con đường cứu nước. Cũng chính nhờ khát vọng độc lập của Tổ quốc đã giúp Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh vượt qua 30 năm với bao gian khổ, hiểm nguy để tìm ra con đường cứu nước cứu nhà. Giờ đây, khi nghĩ về những năm tuổi trẻ của Người ở nước ngoài, khó ai kìm nén được tình cảm bồi hồi, cảm phục và biết ơn.

Về con đường đến với chủ nghĩa Lênin, Hồ Chí Minh đã chia sẻ: “Lúc đầu, chính là chủ nghĩa yêu nước, chứ chưa phải chủ nghĩa cộng sản đã đưa tôi tin theo Lênin, tin theo Quốc tế thứ ba. Trong cuộc đấu tranh, vừa nghiên cứu lý luận Mác-Lênin, vừa làm công tác thực tế, dần dần tôi hiểu được rằng chỉ có chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và những người lao động trên thế giới khỏi ách nô lệ”(5).

Chính bởi được hình thành từ truyền thống yêu nước được tích lũy ngàn đời của dân tộc, từ khát vọng thiêng liêng của người đại diện kiệt xuất cho chủ nghĩa yêu nước Việt Nam, nên tư tưởng Hồ Chí Minh luôn có sức sống mãnh liệt, là kim chỉ nam định hướng cho mọi quyết sách của Đảng trong lãnh đạo cách mạng Việt Nam, là ánh sáng soi rọi nỗ lực xây dựng đất nước của mỗi người dân.

Thứ hai, tính khoa học và cách mạng là hai đặc trưng cơ bản, cốt yếu nhất tạo nên ý nghĩa và giá trị to lớn của tư tưởng Hồ Chí Minh. Trước khi đến với chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh đã quan tâm nghiên cứu tư tưởng dân chủ tư sản Pháp, trong đó, Người đặc biệt là tư tưởng Tự do, Bình đẳng, Bác ái, chủ nghĩa Tam dân của Tôn Trung Sơn (Trung Quốc)... Trong quá trình hình thành phát triển tư tưởng của mình, Hồ Chí Minh luôn kế thừa có chọn lọc tinh hoa văn hoá phương Đông phương Tây, nâng lên một trình độ mới trên cơ sở phương pháp luận mácxít. Người đã vận dụng và phát triển các trào lưu tư tưởng học thuyết ấy lên một trình độ mới phù hợp với dân tộc và thời đại. Có thể nói tư tưởng Hồ Chí Minh là sự kết tinh sâu sắc tinh hoa của 2 nền văn hóa Đông - Tây bằng nhãn quan của một chính trị gia thiên tài, một nhà trí thức yêu nước uyên bác.

Tính khoa học trong tư tưởng Hồ Chí Minh đã giúp Người tìm ra câu trả lời đúng đắn nhất khi tiếp cận tư tưởng thiên tài của Lênin về quyền tự quyết của các dân tộc, đồng thời phát hiện ra quy luật tất yếu của cách mạng Việt Nam trong thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên CNXH. Khi tiếp cận với chủ nghĩa mác Lênin, Hồ Chí Minh đã coi chủ nghĩa Mác- Lênin là “Chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mạng nhất”. Người coi chủ nghĩa Mác - Lênin là “cái cẩm nang thần kỳ”, “mặt trời chói lọi” soi sáng con đường cách mạng Việt Nam.

Độc lập dân tộc gắn liền với CNXH trở thành sợi chỉ đỏ, bao trùm, xuyên suốt hệ thống tư tưởng của Người. Với cách mạng Việt Nam, yêu cầu giải phóng dân tộc đặt lên hàng đầu trên lập trường giai cấp công nhân. Và CNXH Việt Nam là quá độ bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa tới CNXH, đó là một tất yếu lịch sử do thời đại quy định và đó là đặc điểm lớn nhất của con đường dẫn tới CNXH của Việt Nam.

Tính khoa học của tư tưởng Hồ Chí Minh còn thể hiện ở quan điểm thực tiễn, nhờ đó Hồ Chí Minh xác định đúng sự kết hợp giữa tính phổ biến và tính đặc thù của cách mạng Việt Nam, trước hết đó là thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam “kết hợp Chủ nghĩa Mác-Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước của dân tộc Việt Nam”.

Về giá trị to lớn của tư tưởng Hồ Chí Minh, tại Đại hội lần thứ IX của Đảng (tháng 4-2001), Đảng ta đã xác định một cách sâu sắc: “Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại... Tư tưởng Hồ Chí Minh soi đường cho cuộc đấu tranh của nhân dân ta giành thắng lợi, là tài sản tinh thần to lớn của Đảng và dân tộc ta”(6).

Nhận thức rõ giá trị giá trị khoa học, cách mạng và nhân văn của tư tưởng Hồ Chí Minh, chúng ta có cơ sở để phản bác lại những ý kiến của người “bất đồng chính kiến” trong và ngoài nước, đã lợi dụng mạng xã hội để xuyên tạc, bóp méo và phủ nhận những giá trị cơ bản, đúng đắn tư tưởng Hồ Chí Minh, cũng như làm tổn hại đến thanh danh cao quý của Người. Khẳng định được giá trị khoa học, cách mạng và nhân văn của tư tưởng Hồ Chí Minh, chúng ta thấy rõ hơn đây là một hệ tư tưởng nền tảng cho cách mạng, nhưng luôn được “mở” và cần được tiếp tục nghiên cứu, bổ sung, vận dụng một cách linh hoạt trong những điều kiện mới. Nguyên Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng cũng đã nhắc nhở: “Chúng ta cần tiếp thu, bổ sung một cách có chọn lọc trên tinh thần phê phán và sáng tạo những thành tựu mới nhất về tư tưởng và khoa học để chủ nghĩa, học thuyết của chúng ta luôn luôn tươi mới, luôn luôn được tiếp thêm sinh lực mới, mang hơi thở của thời đại, không rơi vào xơ cứng, trì trệ, lạc hậu so với cuộc sống”.

Như vậy, cùng với Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trở thành nền tảng lý luận và định hướng để Đảng ta xây dựng đường lối cách mạng đúng đắn, tổ chức lực lượng và lãnh đạo nhân dân Việt Nam giành mọi thắng lợi to lớn trong suốt 95 năm qua.

3. Chủ nghĩa Mác Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh dẫn lối đến thành công và đại thắng trong 2 kỷ nguyên đã qua

Lịch sử cách mạng Việt Nam từ khi có Đảng trong 95 năm qua, đã trải qua hai kỷ nguyên vẻ vang với nhiều thành quả vĩ đại cho dân tộc. Kỷ nguyên thứ nhất, được đánh dấu bằng sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam, là Kỷ nguyên độc lập, tự do, xây dựng chủ nghĩa xã hội (1930 - 1975). Trong suốt 30 năm trường kỳ kháng chiến chống thực dân và đế quốc (1945-1975), dân tộc Việt Nam đã phải đối mặt với muôn vàn gian khổ, hy sinh, nhưng chưa bao giờ, ý chí về một nước Việt Nam độc lập, thống nhất trong Đảng, trong nhân dân bị lay chuyển. Thời kỳ này, tuy Đảng Cộng sản Việt Nam còn non trẻ, nhưng đã lãnh đạo nhân dân đến thắng lợi vĩ đại của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Trong Kỷ nguyên này, khát vọng, ý chí quyết tâm của cả dân tộc Việt Nam đã được truyền sức mạnh từ Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”(8) và “Không có gì quý hơn độc lập tự do”. Dưới sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, dân tộc Việt Nam đã phát huy cao độ chủ nghĩa yêu nước, chủ nghĩa anh hùng cách mạng sẵn sàng hy sinh xương máu để giành lại độc lập dân tộc bằng Chiến thắng Điện Biên Phủ lẫy lừng (1954) và kết thúc bằng đại thắng giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước (1975).

Kỷ nguyên đầu tiên với 30 năm ấy cực kỳ gian khổ và chịu nhiều hy sinh, nhưng dưới sự lãnh đạo của Đảng, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh, toàn dân tộc giải quyết thành công yêu cầu tiên quyết của lịch sử là độc lập dân tộc, hoàn thành xuất sắc mệnh lệnh thiêng liêng của Chủ tịch Hồ Chí Minh lúc sinh thời đã giao phó: “Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một. Sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lý đó không bao giờ thay đổi” (9).

Kỷ nguyên thứ hai là Kỷ nguyên thống nhất đất nước, đổi mới, phát triển (1975 - 2025). Sau thắng lợi vĩ đại của cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ (1975), đất nước còn dày đặc trên mình những vết thương chiến tranh. Nhân dân ta vẫn tin tưởng vừa đồng tâm khắc phục hậu quả chiến tranh, vừa nỗ lực bắt tay vào xây dựng đất nước Việt Nam XHCN như lời Bác Hồ chỉ dạy: “Đến ngày thắng lợi, nhân dân ta sẽ xây dựng lại đất nước ta đàng hoàng hơn, to đẹp hơn”(10).

Bắt đầu từ Đại hội lần thứ VI của Đảng (1986), Kỷ nguyên Thống nhất đất nước, đổi mới, phát triển đặt ra “mục tiêu hàng đầu là phải chiến thắng đói nghèo, lạc hậu…, nâng cao đời sống của nhân dân, xác lập vị thế quốc tế xứng đáng. Mục tiêu chiến lược đó đặt ra yêu cầu lịch sử phải đổi mới toàn diện, đồng bộ các lĩnh vực của đời sống xã hội, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, chủ động hội nhập quốc tế” (11).

Như vậy, sau 50 năm đất nước thống nhất và gần 40 năm cả nước tiến hành công cuộc đổi mới, Việt Nam đã thoát khỏi tình trạng một nước nghèo và bẫy thu nhập trung bình, đã đạt được những thành tựu hết sức to lớn về mọi mặt, tạo ra được thế và lực mới, khẳng định một cơ đồ mới, một vị thế mới của Việt Nam trên trường quốc tế.

4. Việt Nam bước vào Kỷ nguyên mới dưới ánh sáng của Chủ nghĩa Mác Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh

Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên thứ ba: Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Thời điểm mở đầu của Kỷ nguyên thứ ba này sẽ được đánh dấu từ Đại hội lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam để trên cơ sở tổng kết thành tựu của 40 năm đổi mới, Đảng ta sẽ xác định một cương lĩnh xây dựng đất nước phù hợp với giai đoạn lịch sử hiện nay, phù hợp với tiềm năng, những lợi thế mới của đất nước, cũng như đáp ứng yêu cầu mới của Kỷ nguyên để dân tộc vươn mình trỗi dậy như một con rồng thứ năm của khu vực.

Về Kỷ nguyên mới của dân tộc, Tổng Bí thư Tô Lâm đã xác định: Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam “là kỷ nguyên phát triển, kỷ nguyên giàu mạnh dưới sự lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, xây dựng thành công nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Đích đến của kỷ nguyên vươn mình là dân giàu, nước mạnh, xã hội xã hội chủ nghĩa, sánh vai với các cường quốc năm châu. Ưu tiên hàng đầu trong kỷ nguyên mới là thực hiện thắng lợi các mục tiêu chiến lược đến năm 2030, Việt Nam trở thành nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước xã hội chủ nghĩa phát triển, có thu nhập cao”(12)

Mục tiêu tổng quát mà Tổng Bí thư Tô Lâm xác định ở trên vừa thể hiện quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong việc “chèo lái con thuyền cách mạng” đến đích vinh quang như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã mơ ước lúc sinh thời - đó là chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản.

Để hoàn thành được sứ mệnh đang đặt ra, về vai trò của Đảng, Hồ Chí Minh từng chỉ dạy: “Đảng ta là một đảng cầm quyền. Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư. Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân”(13). Nhất là khi “dân tộc đã giành được độc lập, thì dân sinh hạnh phúc chính là mục tiêu cao nhất” mà Đảng ta luôn khắc dạ ghi tâm để hiện thực hóa ước nguyện của Người. Mục tiêu trên cũng đặt ra cho Đảng và Nhà nước những yêu cầu mới, với nhiệm vụ cao hơn, nhưng vẻ vang hơn.

Còn về vai trò Nhà nước, Người nhấn mạnh: “Nhà nước ta là Nhà nước dân chủ nhân dân, tức là Nhà nước của dân, do dân và vì dân”. Nhà nước là hiện thân của ý chí và lợi ích của nhân dân lao động. phải được đặt trong mối quan hệ biện chứng giữa Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý và Nhân dân làm chủ. Tuy nhiên, trong bối cảnh của kỷ nguyên mới, Nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân, vì dân cần được hiểu một cách sáng tạo, gắn chặt với yêu cầu tất yếu của thực tiễn cải cách quản lý Nhà nước, điều hành phát triển kinh tế trên cơ sở một nền công nghiệp hiện đai và đổi mới toàn diện về xã hội, chính trị, ngoại giao. Đây chính là phương thức đưa dân tộc đi con đường ngắn nhất hướng tới mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh, phồn vinh và hạnh phúc.

Bước vào Kỷ nguyên mới, Chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh vẫn luôn soi sáng từng bước đi của Đảng, của dân tộc. Thuấn nhuần lời dạy của Hồ Chí Minh: “Chân lý là cái gì có lợi cho Tổ quốc, cho nhân dân. Cái gì trái với lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân tức là không phải chân lý. Ra sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân - tức là phục tùng chân lý”(14), Đảng và Nhà nước đã tận dụng những thành tựu về kinh tế trong 35 năm đổi mới nhằm cải thiện chính sách an sinh xã hội “để không ai bị bỏ lại phía sau”, Đảng đã thực hành thành công: xóa bỏ 100% nhà tạm, nhà dột nát, đặc biệt là nhà của các dân tộc thiểu số (DTTS) để thay bằng các ngôi nhà hợp vệ sinh khang trang hơn; 100% con em các DTTS được học tập miễn phí; cơ sở hạ tầng xã hội được hoàn thiện; đời sống của người dân được nâng lên rõ rệt….

Tại thời điểm này, chuẩn bị cho việc bước vào Kỷ nguyên mới, Đảng và Nhà nước lại quyết định thực hiện bắt đầu từ năm học mới 2025-2026 miễn toàn bộ học phí cho học sinh từ mầm non đến hết trung học phổ thông công lập trên phạm vi cả nước; trong hoàn cảnh quỹ bảo hiểm xã hội còn khiêm tốn, Đảng và Nhà nước vẫn quyết định trợ cấp xã hội cho người từ 60 tuổi không có lương hưu; Phấn đấu đến 2030 Nhà nước sẽ miễn viện phí cho toàn dân; sẽ giảm số ngày, giờ lao động để người dân có thời gian hồi phục sức khỏe để tiếp tục xây dựng đất nước… Những chính sách đột phá trong an sinh xã hội nêu trên là một thực tế sinh động góp phần khẳng định tính đúng đắn trong tư tưởng “yêu nước thương dân, thương”, “giải phóng người lao động”, của Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, cùng nhiều nội dung nhân văn khác đang và sẽ được thực thi trong kỷ nguyên mới này của dân tộc.

Kỷ nguyên mới được coi là kỷ nguyên của đổi mới và sáng tạo. Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc cũng song hành với Kỷ nguyên số của thời đại. Sự bùng nổ mạnh mẽ của dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật cùng các nền tảng số khác…. đang tạo nên cuộc cách mạng mới, làm biến đổi sâu sắc cách chúng ta suy nghĩ, lao động sản xuất, cũng như cách thức tương tác phát triển. Trên cơ sở kế thừa những tư duy khoa học đã tích lũy được qua 40 năm đổi mới, Đảng và nhân ta cần có bước đột phá trong tư duy và hành động. Trong bối cảnh mới, tinh thần yêu nước, lòng tự tôn dân tộc cần được hun đúc trở thành nỗ lực lao động sáng tạo trong mỗi người dân. Lòng tự tôn dân tộc không cho phép chúng ta ngủ quên trên những thành công đã có. Bài học về sự khiên tốn, không ngừng học hỏi của Bác để lại cho chúng ta cho đến hôm nay vẫn còn nguyên giá trị, khi chính sự tích lũy không ngừng kiến thức kỹ năng, cũng như việc chủ động, mạnh dạn tiếp thu những tinh hoa trí tuệ của nhân loại, hay những xu hướng phát triển mới của các quốc gia phát triển, để luôn cấp tiến cùng thời đại, cùng “sánh vai các cường quốc năm châu” như Chủ tịch Hồ Chí Minh lúc sinh thời hằng mong muốn.

Kỷ nguyên mới đang mang tới nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức. Những cơ hội và thách thức đang đặt ra, cũng là điều kiện cần thiết để Việt Nam hiện thực hóa khát vọng hùng cường trong một tương lại không xa. Hồ Chí Minh cũng đã từng nhiều lần nói về tương lai của đất nước, Bác ví “tuổi trẻ là mùa xuân của đất nước”, đồng thời nhắc nhở: “Nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh, một phần lớn là do các thanh niên. Thanh niên muốn làm người chủ tương lai cho xứng đáng thì ngay hiện tại phải rèn luyện tinh thần và lực lượng của mình, phải học tập và làm việc để chuẩn bị cho cái tương lai đó” (15).

5. Kết luận

Là những chủ nhân của đất nước, chúng ta không được phép lơ là, chậm trễ để bỏ lỡ những cơ hội mà Kỷ nguyên mới đang mở ra, cũng không nên tránh những thách thức mà cần đối mặt, tập hợp nguồn lực để tìm cách vượt qua. Không hề huyễn hoặc hay giáo điều, bởi trong từng hoạt động lao động xây dựng đất nước, chúng ta đều có Đảng lãnh đạo, có “Nhà nước của dân, do dân, vì dân” quản trị vận hành, có nguồn nhân lực đang trong thời kỳ dân số vàng sát cánh cùng hợp lực; đất nước lại đang có một cơ đồ to lớn, một vị thế chưa từng có và đang được bạn bè khắp năm châu ủng hộ… Điều quan trọng nhất lại phụ thuộc vào mỗi chúng ta, khi để đủ năng lực nắm bắt cơ hội và vượt qua thách thức, thì việc không ngừng tu dưỡng, rèn luyện và học tập để trở thành một người làm chủ xã hội “vừa hồng vừa chuyên” lại là một nhiệm vụ được đặt ra cấp thiết.

Dân tộc ta. đất nước ta, đã có một di sản vô cùng to lớn và quý giá, đó là tư tưởng và tấm gương đạo đức của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Vẫn hiểu, không ai có thể học Người để trở thành một Hồ Chí Minh nào khác, nhưng noi theo tấm gương sáng ngời về đạo đức cách mạng của Hồ Chí Minh, mỗi người chúng ta đều trở nên tốt hơn và có ích hơn cho đất nước. Thực tế, khó có ai có thể học hết được tấm gương đạo đức của Bác Hồ kính yêu, nhưng suốt đời chúng ta nguyện học Bác, làm theo lời Bác dạy, để xứng đáng là con cháu của Bác, xứng đáng với niềm tin và những công lao mà Bác Hồ đã tận tụy dành cho bằng cả cuộc đời để có hòa bình, hạnh phúc của chúng ta hôm nay.,.

Tài liệu tham khảo

1. Các tổ chức quốc tế có uy tín như: Tổ chức giáo dục, khoa học và văn hóa của LHQ (UNESCO), Chương trình phát triển của LHQ (UNDP), Quỹ Nhi đồng Quốc tế (UNICEF), Tổ chức chữ thập đỏ Quốc tế (ICRC) và nhiều tổ chức khác… Đây hoàn toàn là các tổ chức quốc tế được hình thành được hình thành trong lòng cái nôi của tư bản hiện đại phương Tây.
2. UNDP. (2001). Báo cáo Phát triển con người 2001: Đổi mới và phát triển con người. Nxb. Chính trị Quốc gia.
3. Trung ương Đảng Lao động Việt Nam (1969). Điếu văn của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam tại lễ truy điệu Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tháng 9 năm 1969.
4. Đảng Cộng sản Việt Nam (1991). Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII. Hà Nội. Nxb. Chính trị quốc gia.
5. Báo Nhân dân (ngày 22/4/1960). Hồ Chí Minh. Con đường dẫn tôi đến chủ nghĩa Lênin. Tr.1. Bài viết của chủ tịch Hồ Chí Minh gửi tạp chí Các vấn đề phương Đông (Liên Xô) nhân dịp kỷ niệm lần thứ 90 ngày sinh của lãnh tụ cộng sản V.I. Lênin
6. Đảng Cộng sản Việt Nam (2016). Văn kiện Đảng Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2016, t. 60, tr. 130
7. GS.TS. Nguyễn Phú Trọng (2022), Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2022, tr. 37 - 38
8. Hồ Chí Minh: Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến ngày 19/12/1946.
9. Hồ Chí Minh toàn tập (2011), tập 4, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội tr.469, 470.
10. Đài Tiếng nói Việt Nam. Trích lời kêu gọi chống Mỹ, cứu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh được Đài Tiếng nói Việt Nam truyền đi sáng ngày 17 tháng 7 năm 1966
11. GS.TS. Phùng Hữu Phú (2025). Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc và những yêu cầu lịch sử //T/c Cộng sản (bản điện tử) ngày 03/1/2025
12. GS, TS Tô Lâm (2024): Cơ sở định vị mục tiêu phát triển và định hướng chiến lược đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới, báo Nhân Dân, số 25193, ngày 1-11-2024, tr. 2, https://image.nhandan.vn/Uploaded/2024/tmuivppi/2024_11_01/docbao-ndhangngay-01112024-8657.pdf
13. Hồ Chí Minh Toàn tập (2011). Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, t. 15, tr. 611 – 612
14. Trính lời Chủ tịch Hồ Chí Minh trong bài nói chuyện với cán bộ, giảng viên, sinh viên Trường Đại học Nhân dân Việt Nam khi Người đến thăm nhà trường ngày 21/7/1956
15. Hồ Chí Minh. Thư gửi các bạn thanh niên, ngày 12/8/1947