TS Nguyễn Huy Điểm -
Trường Đại học Chính trị
1. Đặt vấn đề
Tư tưởng Hồ Chí Minh là kết tinh của tinh thần yêu nước, chủ nghĩa nhân đạo truyền thống dân tộc và tinh hoa nhân loại, đặc biệt là chủ nghĩa Mác - Lênin. Trong hệ thống tư tưởng ấy, tư tưởng đạo đức có vị trí trung tâm, và nhân văn là một đặc trưng nổi bật, xuyên suốt. Tư tưởng nhân văn trong đạo đức cách mạng Hồ Chí Minh không chỉ thể hiện tình yêu thương con người, lòng vị tha, khoan dung mà còn phản ánh một hệ giá trị sống động, tiến bộ, giàu tính chiến đấu và giáo dục. Trong bối cảnh hiện nay, khi xã hội đối diện với những biến động mạnh mẽ về kinh tế, văn hóa, đạo đức, lối sống, đặc biệt là những biểu hiện suy thoái tư tưởng, đạo đức trong một bộ phận cán bộ, đảng viên, thì việc nhận thức rõ ý nghĩa và giá trị thực tiễn của tư tưởng nhân văn trong đạo đức Hồ Chí Minh trở nên hết sức cấp thiết. Đó không chỉ là sự soi sáng về lý luận, mà còn là kim chỉ nam cho hành động, giúp xây dựng nhân cách người cán bộ, đảng viên và công dân trong thời kỳ đổi mới, hội nhập.
2. Nội dung nghiên cứu
2.1. Cơ sở hình thành giá trị nhân văn trong đạo đức cách mạng Hồ Chí Minh
Giá trị nhân văn trong đạo đức cách mạng Hồ Chí Minh không xuất hiện một cách ngẫu nhiên mà là kết tinh từ bối cảnh lịch sử - xã hội, đến ảnh hưởng của nền văn hóa dân tộc, tinh thần nhân đạo phương Đông, đến chủ nghĩa Mác - Lênin và kinh nghiệm hoạt động thực tiễn cách mạng. Tư tưởng đạo đức ấy phản ánh một quá trình nhận thức, chọn lọc, tiếp biến và sáng tạo bền bỉ, gắn liền với hành trình tư tưởng và cuộc đời của Hồ Chí Minh. Có thể xác định ba nhóm cơ sở cơ bản sau:
Một là, từ truyền thống văn hóa - đạo đức của dân tộc Việt Nam
Trong tiến trình lịch sử dân tộc, tinh thần nhân văn đã được hun đúc qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, kết tinh thành các giá trị đạo đức bền vững: lòng yêu nước nồng nàn, tinh thần đoàn kết, ý thức cộng đồng, trọng nghĩa tình, vị tha, nhân ái, khoan dung và hiếu học. Truyền thống đạo lý “thương người như thể thương thân”, “lá lành đùm lá rách”, “uống nước nhớ nguồn” không chỉ là chuẩn mực ứng xử trong gia đình - xã hội mà còn trở thành nền tảng đạo đức văn hóa dân tộc. Hồ Chí Minh lớn lên từ mạch nguồn văn hóa ấy, hấp thụ sâu sắc tinh thần nhân đạo và đạo lý truyền thống Việt Nam. Người từng khẳng định: “Tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành” [16, tr.627]. Đó là một biểu hiện tiêu biểu của chủ nghĩa nhân văn dân tộc trong tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh. Sự thấm nhuần truyền thống nhân văn dân tộc là cơ sở đầu tiên, mang tính nền tảng trong quá trình hình thành đạo đức cách mạng của Người.
Hai là, từ tinh thần nhân đạo và luân lý phương Đông.
Bên cạnh văn hóa Việt, tư tưởng luân lý phương Đông - đặc biệt là Nho giáo, Phật giáo và Đạo giáo - đã ảnh hưởng nhất định đến nhân sinh quan và hành vi đạo đức của Hồ Chí Minh. Dù phê phán những mặt lỗi thời, bảo thủ của Nho giáo, Hồ Chí Minh vẫn tiếp thu những điểm tiến bộ như: tư tưởng chính danh, đạo trung hiếu, tinh thần vì dân, coi trọng giáo hóa đạo đức và rèn luyện nhân cách. Từ Phật giáo, Người thừa hưởng tinh thần từ bi, vị tha, hành thiện, cứu khổ, cứu nạn - rất gần với chủ nghĩa nhân văn hành động mà Người theo đuổi. Tuy không chịu ảnh hưởng một cách tuyệt đối bởi bất kỳ hệ tư tưởng tôn giáo - triết học phương Đông nào, nhưng Hồ Chí Minh đã vận dụng linh hoạt các giá trị nhân văn trong đó để làm phong phú thêm nội dung đạo đức cách mạng. Điểm đặc sắc là ở chỗ Người đã gạn lọc, cách tân và “cách mạng hóa” các giá trị luân lý truyền thống, đưa chúng vào trong một hệ thống đạo đức mới - đạo đức gắn với đấu tranh giải phóng dân tộc, giải phóng con người, chứ không thuần túy chỉ là đạo đức cá nhân hay đạo đức trị quốc kiểu phong kiến.
Ba là, từ tinh thần nhân đạo của cách mạng phương Tây, đặc biệt là chủ nghĩa Mác - Lênin.
Điểm mốc quyết định đối với sự hình thành tư tưởng nhân văn trong đạo đức Hồ Chí Minh là khi Người tiếp cận được với chủ nghĩa Mác - Lênin. Đây không chỉ là học thuyết chính trị - kinh tế, mà còn là một học thuyết nhân văn sâu sắc với sứ mệnh giải phóng con người khỏi mọi hình thức áp bức, bất công. Hồ Chí Minh từng viết: “Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lênin” [11, tr.289] và chính từ nền tảng này, Người đã tìm thấy lời giải cho khát vọng cứu nước, cứu dân và hình thành nên hệ giá trị đạo đức cách mạng - nhân văn. Từ C.Mác và V.I.Lênin, Hồ Chí Minh học được cách nhìn con người không chỉ như một thực thể đạo đức trừu tượng, mà là chủ thể cách mạng, có khả năng thay đổi lịch sử. Tình thương yêu con người của Hồ Chí Minh vì thế không chỉ là cảm xúc luân lý, mà gắn với sứ mệnh hành động: yêu con người là đấu tranh cho con người được sống tự do, ấm no, hạnh phúc; yêu nhân dân là phục vụ nhân dân, dấn thân vì lợi ích của nhân dân. Chủ nghĩa nhân văn của Người vì vậy không tách rời chính trị - đạo đức - hành động - tư tưởng cách mạng.
Bốn là, từ thực tiễn phong phú của quá trình hoạt động cách mạng.
Hơn 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước và gần 25 năm lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Hồ Chí Minh đã trực tiếp trải nghiệm và quan sát sâu sắc những bất công xã hội, áp bức dân tộc, sự thống khổ của nhân dân lao động trên toàn thế giới. Chính những trải nghiệm thực tiễn ấy đã khơi sâu trong Người tinh thần nhân đạo chủ động, trách nhiệm trước cuộc đời, và quyết tâm hành động đến cùng để cải tạo xã hội bất công. Càng dấn thân vào hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minh càng thấm nhuần chân lý đạo đức cách mạng trước hết phải là đạo đức phục vụ con người - không vì danh lợi cá nhân, mà vì đại nghĩa dân tộc và nhân loại. Vì vậy, các giá trị đạo đức nhân văn trong tư tưởng của Người không dừng lại ở triết lý mà luôn gắn với thực tiễn hành động: “nói rồi thì phải đi làm, đã nói thì phải làm được” [12, tr.456]. Điều này thể hiện trong suốt cuộc đời giản dị, trong sáng, gần dân, vì dân của Hồ Chí Minh - như một hình mẫu đạo đức nhân văn sống động. Có thể khẳng định, giá trị nhân văn trong đạo đức cách mạng Hồ Chí Minh là sản phẩm của một quá trình giao thoa - kế thừa - chọn lọc và sáng tạo giữa các nguồn ảnh hưởng văn hóa, tư tưởng, chính trị trong và ngoài nước. Nhưng hơn hết, đó là sự kết tinh từ chính cuộc sống, hoạt động, trải nghiệm và cống hiến của Người. Nhờ những cơ sở sâu xa và đa chiều ấy, tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh không chỉ có giá trị nhất thời, mà còn mang tính phổ quát và lâu bền trong sự nghiệp xây dựng con người mới, xã hội mới - một xã hội vì con người, do con người và vì hạnh phúc của toàn dân tộc
2.2. Những biểu hiện của giá trị nhân văn trong đạo đức cách mạng Hồ Chí Minh
Một là, lòng yêu thương con người vô hạn - hạt nhân của đạo đức cách mạng.
Lòng yêu thương con người là biểu hiện nổi bật và xuyên suốt trong tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh. Đó không phải là tình cảm mơ hồ, chung chung mà là tình yêu cụ thể, thiết thực và hành động - xuất phát từ trái tim giàu nhân ái và lý tưởng cách mạng cao cả. Ngay từ khi ra đi tìm đường cứu nước, Hồ Chí Minh đã thể hiện sự thấm thía nỗi đau của đồng bào mình, từ đó xác định mục tiêu xuyên suốt: đấu tranh vì quyền sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc của toàn thể nhân dân Việt Nam. Người viết: “hơn 80 năm nay, bọn thực dân Pháp lợi dụng lá cờ tự do, bình đẳng, bác ái, đến cướp đất nước ta, áp bức đồng bào ta. Hành động của chúng trái hẳn với nhân đạo và chính nghĩa?” [13, tr.1]. Lòng yêu thương của Hồ Chí Minh không chỉ dừng lại ở cảm xúc mà được thể hiện bằng hành động cụ thể: kiên trì lý tưởng giải phóng dân tộc, đấu tranh cho công bằng xã hội, quan tâm tới đời sống nhân dân. Người từng khẳng định: “Nếu nước độc lập mà dân không hưởng hạnh phúc tự do, thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì” (Toàn tập, tập 6, tr.59). Đó là tư tưởng nhân văn tiến bộ, lấy con người làm trung tâm của mọi hành động cách mạng, là biểu hiện cao nhất của đạo đức cách mạng, yêu nước gắn liền với yêu dân, thương dân, lo cho dân. Hồ Chí Minh không chỉ yêu thương người dân lao động mà còn bao dung với cả những người từng đi lầm đường, khuyến khích họ trở về với chính nghĩa. Đó là một biểu hiện sâu sắc của chủ nghĩa nhân văn cách mạng - vừa độ lượng, vừa cảm hóa.
Hai là, tôn trọng và tin tưởng tuyệt đối vào nhân dân.
Tư tưởng “lấy dân làm gốc” là trụ cột trong đạo đức cách mạng Hồ Chí Minh. Người không ngừng khẳng định vai trò trung tâm của nhân dân trong mọi tiến trình cách mạng: “Dễ mười lần không dân cũng chịu, Khó trăm lần dân liệu cũng xong” [16, tr.280]. Tư tưởng này thể hiện niềm tin sâu sắc vào trí tuệ, khả năng sáng tạo và phẩm chất tốt đẹp của quần chúng nhân dân. Hồ Chí Minh nhấn mạnh: cán bộ, đảng viên muốn thành công phải dựa vào dân, học dân, gần dân, tôn trọng dân, phục vụ dân. Đó là biểu hiện cao nhất của đạo đức nhân văn: đặt con người – nhân dân – ở vị trí chủ thể lịch sử. Người từng căn dặn cán bộ: “Việc gì lợi cho dân, ta phải hết sức làm. Việc gì hại đến dân, ta phải hết sức tránh. Chúng ta phải yêu dân, kính dân thì dân mới yêu ta, kính ta” [13, tr.65]. Tư tưởng này vừa là nguyên tắc đạo đức, vừa là chiến lược hành động. Nó thể hiện sự thấm nhuần tinh thần nhân văn cao cả: không có điều gì quý hơn lòng dân, và chỉ có phục vụ nhân dân mới là đạo đức chân chính.
Ba là, khoan dung và độ lượng - biểu hiện của đạo đức vị tha cách mạng.
Một trong những nét độc đáo của đạo đức Hồ Chí Minh là tinh thần khoan dung, vị tha và sẵn sàng tha thứ cho những người từng sai lầm, miễn là họ biết hối cải và hướng thiện. Điều này thể hiện cái nhìn nhân văn rất sâu sắc, vượt lên trên mọi định kiến, hận thù hay chia rẽ. Người từng căn dặn: “chúng ta phải ra sức đề phòng. Mỗi khi trong Đảng có khuyết điểm thì chúng ta phải tìm cách chớ để cho ai lợi dụng. Đó là phận sự của mỗi đảng viên chân chính” [15, tr.323]. Sau cách mạng Tháng Tám năm 1945, thay vì trả thù những người phục vụ chế độ thực dân – phong kiến, Hồ Chí Minh chủ trương hòa hợp dân tộc, khuyến khích họ góp phần vào công cuộc xây dựng đất nước. Đây là một biểu hiện điển hình của tư tưởng nhân văn: coi trọng khả năng hướng thiện và giá trị con người, kể cả khi họ từng sai trái. Sự khoan dung này không phải là nhu nhược, mà là một hình thức giáo dục đạo đức bằng cảm hóa, bằng niềm tin vào sự thay đổi của con người. Đó là quan điểm rất gần với chủ nghĩa nhân văn hiện đại, coi trọng phát triển con người toàn diện, trong đó phẩm giá con người luôn được đặt lên hàng đầu.
Bốn là, lối sống giản dị, liêm khiết - hiện thân của đạo đức nhân văn.
Hồ Chí Minh là một biểu tượng sống động của lối sống giản dị, thanh cao và liêm khiết. Người sống trong ngôi nhà sàn đơn sơ, tự tay chăm sóc cây cối, ăn uống đạm bạc, luôn tiết kiệm và tránh lãng phí. Người từng nói: “Cần, Kiệm, Liêm, Chính là nền tảng của Đời sống mới, nền tảng của Thi đua ái quốc” [15, tr.117]. Lối sống giản dị ấy không chỉ là phong cách cá nhân mà còn mang ý nghĩa sâu sắc về mặt đạo đức và nhân văn. Một mặt, đó là sự thống nhất giữa tư tưởng và hành động, giữa lời nói và việc làm, giữa đạo đức cá nhân và đạo đức công dân. Mặt khác, nó thể hiện sự tôn trọng người khác, đề cao giá trị chân chính của con người thay vì vật chất hào nhoáng. Trong bối cảnh hiện nay, khi một bộ phận cán bộ có biểu hiện xa rời nhân dân, sa vào chủ nghĩa cá nhân, thì lối sống và đạo đức giản dị của Hồ Chí Minh càng trở nên quý báu. Đó là tấm gương sống động về nhân văn - một đạo đức vì con người, do con người và vì sự tiến bộ của xã hội.
2.3. Giá trị thực tiễn của tư tưởng nhân văn trong đạo đức cách mạng Hồ Chí Minh trong bối cảnh hiện nay
Tư tưởng nhân văn trong đạo đức cách mạng Hồ Chí Minh không chỉ là một di sản tinh thần quý báu mà còn là kim chỉ nam định hướng cho hành vi và lối sống của con người Việt Nam trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong điều kiện hiện nay, khi xã hội đang chuyển mình mạnh mẽ trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, việc khẳng định và phát huy giá trị thực tiễn của tư tưởng này là hết sức cần thiết và cấp bách.
Một là, định hướng cho việc xây dựng nhân cách, đạo đức người cán bộ, đảng viên.
Một trong những biểu hiện rõ nét của giá trị thực tiễn tư tưởng nhân văn Hồ Chí Minh là vai trò định hướng trong việc hình thành và rèn luyện phẩm chất đạo đức của đội ngũ cán bộ, đảng viên. Trong thời kỳ mới, khi đất nước không ngừng phát triển và đòi hỏi cao hơn về năng lực cũng như đạo đức công vụ, thì nhân cách người cán bộ, đảng viên không chỉ được đánh giá ở trình độ chuyên môn, mà còn ở phẩm chất đạo đức và thái độ phục vụ nhân dân. Tư tưởng nhân văn Hồ Chí Minh đặt con người ở trung tâm của mọi hành động cách mạng. Người cán bộ phải vì dân, gần dân, trọng dân và phục vụ nhân dân bằng hành động thiết thực. Điều đó tạo thành một thước đo đạo đức mới - nơi lòng nhân ái, sự liêm chính và tinh thần trách nhiệm là tiêu chuẩn cốt lõi để đánh giá phẩm chất của người cán bộ. Trong bối cảnh hiện nay, đây là một yêu cầu cấp thiết để phòng, chống những biểu hiện suy thoái về đạo đức, lối sống trong nội bộ cán bộ, đảng viên.
Hai là, cơ sở củng cố và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.
Một trong những giá trị nổi bật của tư tưởng nhân văn Hồ Chí Minh là đề cao sự đoàn kết, thống nhất giữa các giai tầng xã hội, giữa các dân tộc, tôn giáo trong một khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Trong bối cảnh đa dạng về văn hóa, tín ngưỡng, giai tầng xã hội hiện nay, tinh thần nhân văn của Hồ Chí Minh tạo ra nền tảng vững chắc để khơi dậy tình cảm cộng đồng, giảm thiểu chia rẽ và gia tăng sự gắn bó, tin cậy giữa con người với nhau. Đây chính là nhân tố cơ bản tạo nên sức mạnh nội sinh của dân tộc, nhất là trong thời kỳ hội nhập và cạnh tranh toàn cầu. Việc phát huy tinh thần đoàn kết dựa trên nền tảng nhân văn còn góp phần làm thất bại các âm mưu chia rẽ khối đại đoàn kết, đồng thời nâng cao hiệu quả trong thực hiện các chính sách an sinh xã hội, phát triển vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và tôn giáo.
Ba là, định hướng xây dựng hệ giá trị đạo đức xã hội trong thời kỳ đổi mới và hội nhập.
Xã hội Việt Nam hiện nay đang chứng kiến những chuyển biến mạnh mẽ cả về kinh tế, văn hóa, xã hội và tư duy. Những tác động của mặt trái cơ chế thị trường, sự phát triển không đồng đều giữa các vùng miền, cùng với ảnh hưởng của văn hóa ngoại lai đã làm cho các giá trị đạo đức truyền thống có xu hướng bị mai một, xuống cấp hoặc bị thay thế bởi lối sống thực dụng, cá nhân chủ nghĩa. Trong bối cảnh đó, tư tưởng nhân văn Hồ Chí Minh đóng vai trò là một trụ cột định hướng để tái cấu trúc hệ giá trị đạo đức xã hội theo hướng tiến bộ, nhân văn, vì cộng đồng. Những chuẩn mực đạo đức như yêu thương, vị tha, sống có trách nhiệm, có lý tưởng và gắn bó với tập thể cần được khôi phục và phát huy như những nguyên tắc sống cơ bản của người Việt Nam trong thời kỳ hiện đại. Đồng thời, việc vận dụng tư tưởng nhân văn trong đời sống xã hội giúp xây dựng một môi trường đạo đức lành mạnh, góp phần đẩy lùi các hiện tượng tiêu cực trong xã hội.
Bốn là, kim chỉ nam trong giáo dục đạo đức, lý tưởng sống cho thế hệ trẻ.
Thế hệ trẻ là lực lượng kế tục sự nghiệp cách mạng, đồng thời là chủ thể sáng tạo trong công cuộc xây dựng xã hội mới. Tuy nhiên, trước những thách thức của thời đại như toàn cầu hóa, công nghệ số, trào lưu phi truyền thống…, thế hệ trẻ có nguy cơ rơi vào khủng hoảng giá trị sống, thiếu định hướng về đạo đức và lý tưởng. Tư tưởng nhân văn Hồ Chí Minh là nguồn lực tinh thần to lớn trong công tác giáo dục thế hệ trẻ. Những giá trị về lòng yêu nước, tinh thần cống hiến, đạo đức vị tha và trách nhiệm với cộng đồng sẽ giúp thanh niên định hướng lối sống tích cực, có khát vọng vươn lên và biết sống vì người khác. Đây chính là nền tảng để hình thành một thế hệ công dân có đủ phẩm chất và năng lực, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của đất nước. Bên cạnh đó, việc đưa nội dung tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh vào chương trình giáo dục chính trị - tư tưởng trong các nhà trường, tổ chức đoàn, đội, hội là cần thiết để xây dựng nền tảng đạo đức vững chắc cho thế hệ tương lai.
Năm là, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa vì con người.
Tư tưởng nhân văn của Hồ Chí Minh còn là một định hướng căn bản trong việc xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Với quan điểm đề cao vai trò của nhân dân, coi dân là gốc, mọi thiết chế chính trị - pháp luật phải lấy con người làm trung tâm, phục vụ lợi ích của nhân dân, đảm bảo công bằng, dân chủ và nhân đạo trong điều hành xã hội. Trong thực tiễn hiện nay, tư tưởng đó mang lại ý nghĩa thiết thực trong việc xây dựng một nền hành chính phục vụ, minh bạch, hiệu quả, trong đó người cán bộ, công chức phải đề cao đạo đức nghề nghiệp, thái độ phục vụ nhân dân và ý thức liêm chính. Đồng thời, tư tưởng nhân văn cũng là nền tảng để hình thành văn hóa pháp lý tiến bộ, đề cao quyền con người, quyền công dân, qua đó tạo nên một hệ thống pháp luật công bằng và hướng tới sự phát triển bền vững của xã hội. Tư tưởng nhân văn trong đạo đức cách mạng Hồ Chí Minh thể hiện ở chỗ đặt con người vào vị trí trung tâm của mọi sự phát triển và đề cao các giá trị đạo đức tiến bộ, nhân bản, vì cộng đồng. Trong bối cảnh hiện nay, tư tưởng đó không chỉ giữ nguyên giá trị, mà còn trở nên thiết thực và cần thiết hơn bao giờ hết. Nó là kim chỉ nam cho việc xây dựng đạo đức cá nhân, đạo đức xã hội, đạo đức nghề nghiệp và đạo đức công vụ. Đồng thời, nó cũng là giải pháp để khắc phục những hạn chế, tiêu cực đang tồn tại trong đời sống xã hội, góp phần phát triển con người toàn diện và xây dựng đất nước Việt Nam phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa
3. Kết luận
Tư tưởng nhân văn trong đạo đức cách mạng Hồ Chí Minh là một trong những giá trị cốt lõi làm nên tầm vóc tư tưởng và nhân cách lớn của Người. Đó không chỉ là sự thể hiện tình yêu thương con người sâu sắc, mà còn là triết lý hành động hướng tới giải phóng con người, phát triển con người và xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Trong bối cảnh hiện nay, khi đất nước đang đứng trước những cơ hội và thách thức đan xen, việc phát huy giá trị thực tiễn của tư tưởng nhân văn Hồ Chí Minh trở nên đặc biệt cần thiết. Tư tưởng ấy góp phần quan trọng vào việc định hướng xây dựng đạo đức cán bộ, hình thành chuẩn mực đạo đức xã hội, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giáo dục lý tưởng sống cho thế hệ trẻ và thúc đẩy xây dựng một Nhà nước pháp quyền thực sự vì con người. Không chỉ là một di sản tư tưởng quý báu, tư tưởng nhân văn của Hồ Chí Minh còn là nguồn lực tinh thần mạnh mẽ, là ánh sáng soi đường cho sự phát triển bền vững của dân tộc. Vận dụng sáng tạo, sâu sắc và phù hợp những giá trị nhân văn trong đạo đức cách mạng Hồ Chí Minh sẽ là nền tảng vững chắc để xây dựng con người Việt Nam hiện đại - có trí tuệ, đạo đức, trách nhiệm và khát vọng cống hiến - trong sự nghiệp phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.
Tài liệu tham khảo
[1]. Ban Tuyên giáo Trung ương (2021), Tư tưởng Hồ Chí Minh - Giá trị và sức sống, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.
[2]. Trần Văn Bính (2020), Đạo đức cách mạng Hồ Chí Minh - Nền tảng xây dựng chuẩn mực đạo đức người cán bộ hiện nay, Tạp chí Lý luận chính trị, số 9.
[3]. Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, tập I, II, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.
[4]. Phạm Văn Đồng (2005), Hồ Chí Minh - Tấm gương đạo đức cách mạng, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.
[5]. Trần Văn Giàu (2007), Giá trị tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội.
[6]. Lê Mậu Hãn (Chủ biên) (2008), Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
[7]. Đỗ Quang Hưng (2010), Văn hóa, tôn giáo và nhân văn trong tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội.
[8]. Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh (2020), Giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội.
[9]. Trần Đình Huỳnh (2018), Tư tưởng Hồ Chí Minh với việc xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
[10]. Viện Hồ Chí Minh và các lãnh tụ của Đảng (2020), Tư tưởng Hồ Chí Minh về con người và phát triển con người, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
[11]. Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 2, Nxb CTQGST, Hà Nội - 2011.
[12]. Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 3, Nxb CTQGST, Hà Nội - 2011.
[13]. Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 4, Nxb CTQGST, Hà Nội - 2011.
[14]. Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 5, Nxb CTQGST, Hà Nội - 2011.
[15]. Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 6, Nxb CTQGST, Hà Nội - 2011.
[16]. Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 15, Nxb CTQGST, Hà Nội - 2011.
