ThS Nghiêm Xuân Tú, Nguyễn Tiến Thành
Hệ 3, Học viện Chính trị
Email: [email protected]
Tóm tắt: Nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ở Trường Sĩ quan Chính trị là yêu cầu quan trọng nhằm đáp ứng nhiệm vụ đổi mới giáo dục, đào tạo trong Quân đội hiện nay. Bài viết làm rõ vị trí, vai trò và tầm quan trọng của công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ở Trường Sĩ quan Chính trị hiện nay. Thông qua phân tích, đánh giá thực trạng, làm cơ sở đề xuất giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ở Trường Sĩ quan Chính trị, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ giáo dục - đào tạo trong tình hình mới.
Từ khóa: chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, Trường Sĩ quan Chính trị, giải pháp
1. Đặt vấn đề
Trong bối cảnh đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo trong Quân đội hiện nay, việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ ở các học viện, nhà trường có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Trường Sĩ quan Chính trị là trung tâm đào tạo cán bộ chính trị cấp phân đội, giáo viên khoa học xã hội và nhân văn cho toàn quân, vì vậy chất lượng đội ngũ cán bộ có tác động trực tiếp đến chất lượng giáo dục - đào tạo của Nhà trường. Trước yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao của sự nghiệp xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, việc nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ở Trường Sĩ quan Chính trị hiện nay trở thành yêu cầu cấp thiết cần được quan tâm nghiên cứu và triển khai hiệu quả.
2. Nội dung nghiên cứu
2.1. Tầm quan trọng của đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ở Trường Sĩ quan Chính trị hiện nay
Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ là một nội dung có ý nghĩa chiến lược trong công tác xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ của Đảng và Quân đội. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “cán bộ là cái gốc của mọi công việc. Vì vậy, huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng” [3, tr.309] . Đồng thời, Người cũng chỉ rõ mục đích của học tập là để “làm việc, làm người, làm cán bộ”, qua đó phục vụ Tổ quốc, nhân dân và sự nghiệp cách mạng. Những quan điểm đó tiếp tục được Đảng ta kế thừa và phát triển. Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng xác định: “Chăm lo xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là khâu then chốt” [2, tr.138].
Trong hệ thống các học viện, nhà trường Quân đội, Trường Sĩ quan Chính trị giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong đào tạo đội ngũ cán bộ chính trị cấp phân đội cho toàn quân. Vì vậy, chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của Nhà trường có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng xây dựng đội ngũ cán bộ chính trị cấp phân đội ở các đơn vị cơ sở. Đội ngũ cán bộ, giảng viên, đặc biệt là cán bộ cấp hệ, tiểu đoàn, đại đội, lớp là lực lượng trực tiếp quản lý, giáo dục, rèn luyện học viên. Họ vừa là người chỉ huy, vừa là người thầy tại chỗ, cùng ăn, cùng ở, cùng học tập và công tác với học viên, có tác động sâu sắc đến quá trình hình thành phẩm chất chính trị, đạo đức và năng lực công tác của học viên.
Trong bối cảnh Nhà trường thực hiện chủ trương rút ngắn thời gian đào tạo, yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ càng trở nên cấp thiết. Điều này đòi hỏi công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ phải được tiến hành thường xuyên, toàn diện và có trọng tâm, nhằm nâng cao phẩm chất chính trị, trình độ chuyên môn, năng lực quản lý, phương pháp sư phạm và kinh nghiệm thực tiễn cho đội ngũ cán bộ, giảng viên. Thông qua đó, góp phần bảo đảm cho đội ngũ cán bộ của Nhà trường đủ năng lực tổ chức, quản lý và thực hiện thắng lợi nhiệm vụ giáo dục - đào tạo trong tình hình mới.
2.2. Thực trạng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ở Trường Sĩ quan Chính trị hiện nay
Trong những năm qua, Đảng ủy, Ban Giám hiệu Trường Sĩ quan Chính trị đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và triển khai nhiều chủ trương, biện pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ. Công tác quy hoạch, tuyển chọn, sử dụng và đào tạo cán bộ từng bước được thực hiện chặt chẽ, bảo đảm tương đối hợp lý về số lượng, cơ cấu và độ tuổi. Trong đó, “Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục được quan tâm xây dựng, bồi dưỡng có trình độ, phẩm chất, năng lực đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ; từng bước chuẩn hóa trình độ ngoại ngữ, công nghệ thông tin; số lượng giảng viên giỏi tăng 6,1% so với nhiệm kỳ trước” [1, tr.11-12].
Cùng với đó, Nhà trường thường xuyên tổ chức các hoạt động huấn luyện, bồi dưỡng tại chức cho đội ngũ cán bộ, đặc biệt là cán bộ trực tiếp quản lý học viên. Các lớp tập huấn, bồi dưỡng về phương pháp quản lý, kỹ năng công tác, kỹ năng sư phạm, công nghệ thông tin, ngoại ngữ… được tổ chức định kỳ, tạo điều kiện để cán bộ cập nhật kiến thức mới, nâng cao trình độ và phương pháp công tác. Đặc biệt, “Kịp thời cụ thể hóa văn bản của cấp trên, chỉ đạo, hướng dẫn, tập huấn CB, GV đào tạo học viên năm thứ nhất: 80 đ/c; bồi dưỡng CNTT: cơ bản 90 đ/c, nâng cao: 80 đ/c; bồi dưỡng CCNVSP: 70 đ/c; tập huấn giảng viên, báo cáo viên thuộc Chương trình MTQG: 60 đ/c” [4, tr.1]. Hằng năm, Nhà trường tiến hành rà soát, đánh giá, phân loại cán bộ một cách khách quan, khoa học; trên cơ sở đó bố trí, sử dụng cán bộ phù hợp với năng lực và sở trường của từng người, đồng thời tạo điều kiện cho cán bộ đi đào tạo nâng cao trình độ ở các học viện, nhà trường trong và ngoài Quân đội.
Tuy nhiên, công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ vẫn còn bộc lộ một số hạn chế nhất định. Một bộ phận cán bộ, nhất là cán bộ trẻ mới ra trường, kinh nghiệm thực tiễn trong công tác quản lý, chỉ huy và giáo dục học viên còn hạn chế, chưa thật sự đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong điều kiện đổi mới giáo dục, đào tạo. Nội dung và hình thức bồi dưỡng ở một số thời điểm chưa thật sự phong phú, chưa gắn chặt với những yêu cầu mới đặt ra trong thực tiễn đổi mới giáo dục - đào tạo của Nhà trường trong giai đoạn mới. Công tác tự học, tự bồi dưỡng của một số cán bộ chưa thường xuyên, chưa chủ động cập nhật kiến thức mới, dẫn đến hiệu quả công tác chưa cao. Theo đó, “Một số chỉ tiêu xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao chưa đạt được” [1, tr.23]. Những hạn chế đó phần nào ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục, đào tạo của Nhà trường trong giai đoạn hiện nay.
2.3. Một số giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ở Trường Sĩ quan Chính trị hiện nay
Một là, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy các cấp đối với công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ
Tăng cường quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về công tác giáo dục, đào tạo và xây dựng đội ngũ cán bộ trong Quân đội. Việc quán triệt phải được tiến hành thường xuyên, liên tục, bảo đảm giúp đội ngũ cán bộ, giảng viên nhận thức đầy đủ vị trí, vai trò của công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đối với việc nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo của Nhà trường. Trên cơ sở đó, thống nhất nhận thức và hành động trong toàn Nhà trường về yêu cầu phải xây dựng đội ngũ cán bộ có phẩm chất, năng lực đáp ứng nhiệm vụ xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.
Cấp ủy, chỉ huy các cơ quan, khoa giáo viên, đơn vị cần xác định rõ công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài và có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển của Nhà trường. Vì vậy, cần chủ động xây dựng kế hoạch, chương trình bồi dưỡng cán bộ một cách khoa học, gắn với mục tiêu đào tạo yêu cầu nhiệm vụ của từng giai đoạn. Đồng thời, phải coi đây là một nội dung quan trọng trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, gắn với nhiệm vụ xây dựng đơn vị “vững mạnh toàn diện”, “mẫu mực tiêu biểu”. Bên cạnh đó, phát huy vai trò trách nhiệm của các cơ quan chức năng trong tham mưu, đề xuất chủ trương, biện pháp nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Việc tổ chức thực hiện phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, khoa giáo viên và đơn vị quản lý học viên, bảo đảm công tác đào tạo, bồi dưỡng được tiến hành đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm và đạt hiệu quả thiết thực.
Hai là, thực hiện chặt chẽ công tác tuyển chọn, quy hoạch và bố trí sử dụng cán bộ
Tuyển chọn cán bộ là khâu quan trọng nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ có chất lượng. Vì vậy, cần thực hiện nghiêm túc các quy định, quy trình trong công tác tuyển chọn, bảo đảm lựa chọn được những cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, có trình độ chuyên môn và năng lực công tác đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: “Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân” [3, tr.292]. Việc tuyển chọn phải dựa trên tiêu chuẩn chức danh, gắn với yêu cầu nhiệm vụ của từng đơn vị và chú trọng những cán bộ có tiềm năng phát triển lâu dài.
Cùng với công tác tuyển chọn, cần làm tốt công tác quy hoạch cán bộ nhằm tạo nguồn cán bộ kế cận có chất lượng. Quy hoạch cán bộ phải được tiến hành một cách khoa học, dân chủ, khách quan, bảo đảm tính kế thừa, phát triển và ổn định lâu dài của đội ngũ cán bộ. Trong quá trình quy hoạch cần quan tâm phát hiện, bồi dưỡng những cán bộ trẻ có triển vọng, tạo điều kiện để họ được rèn luyện, thử thách trong thực tiễn. Theo đó, việc bố trí, sử dụng cán bộ phải bảo đảm phù hợp với năng lực, sở trường của từng người. Cấp ủy, chỉ huy các cấp căn cứ vào kết quả đánh giá cán bộ để bố trí, phân công nhiệm vụ hợp lý, tạo điều kiện để cán bộ phát huy tốt nhất năng lực của mình. Đồng thời, kết hợp hài hòa giữa cán bộ có kinh nghiệm với cán bộ trẻ nhằm phát huy tính kế thừa và phát triển trong đội ngũ cán bộ của Nhà trường.
Ba là, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn và năng lực công tác cho đội ngũ cán bộ
Một trong những yêu cầu quan trọng để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ là phải thường xuyên tổ chức các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao trình độ chuyên môn và năng lực công tác. Nội dung bồi dưỡng tập trung vào các lĩnh vực thiết thực như phương pháp giảng dạy, quản lý học viên, kỹ năng sư phạm quân sự, năng lực tổ chức các hoạt động giáo dục, rèn luyện và kỹ năng xử lý các tình huống trong công tác quản lý của chỉ huy đơn vị.
Chú trọng bồi dưỡng kiến thức về khoa học xã hội và nhân văn, năng lực nghiên cứu khoa học, trình độ ngoại ngữ và công nghệ thông tin cho đội ngũ cán bộ các cấp. Trong bối cảnh chuyển đổi số và đổi mới phương pháp giáo dục hiện nay, việc nâng cao năng lực sử dụng công nghệ trong quản lý, giảng dạy và nghiên cứu khoa học là yêu cầu quan trọng đối với đội ngũ cán bộ của Nhà trường. Ngoài các hình thức bồi dưỡng tập trung, cần khuyến khích và tạo điều kiện để cán bộ tích cực tự học, tự nghiên cứu, chủ động cập nhật tri thức mới. Việc kết hợp giữa đào tạo chính quy với bồi dưỡng, tập huấn, nghiên cứu thực tế và tự học, kết hợp với làm tốt công tác quy hoạch, lựa chọn cán bộ đi đào tạo, luân chuyển, thực tế sẽ góp phần nâng cao toàn diện trình độ, năng lực công tác của đội ngũ cán bộ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Bốn là, chú trọng rèn luyện phẩm chất chính trị, đạo đức và phong cách công tác cho đội ngũ cán bộ
Phẩm chất chính trị, đạo đức và lối sống của cán bộ có ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình giáo dục, rèn luyện học viên. Vì vậy, cần thường xuyên giáo dục, bồi dưỡng bản lĩnh chính trị, tinh thần trách nhiệm và ý thức tổ chức kỷ luật cho đội ngũ cán bộ. Thông qua các hoạt động giáo dục chính trị, tư tưởng nhằm giúp cán bộ nâng cao nhận thức, kiên định mục tiêu, lý tưởng cách mạng và giữ vững lập trường trong mọi điều kiện, hoàn cảnh.
Tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh gắn với thực hiện các phong trào thi đua và cuộc vận động Phát huy truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh “Bộ đội Cụ Hồ” trong thời kỳ mới. Thông qua đó, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ có đạo đức trong sáng, lối sống lành mạnh, phong cách công tác khoa học, thực sự là tấm gương mẫu mực để học viên noi theo trong học tập và rèn luyện. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và đánh giá cán bộ nhằm kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những biểu hiện lệch lạc trong tư tưởng, đạo đức và lối sống. Việc kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục, rèn luyện và kiểm tra, giám sát sẽ góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt và phong cách công tác chuẩn mực.
3. Kết luận
Nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ở Trường Sĩ quan Chính trị là yêu cầu khách quan nhằm đáp ứng nhiệm vụ xây dựng Quân đội trong tình hình mới. Trong bối cảnh đổi mới giáo dục và thực hiện chủ trương rút ngắn thời gian đào tạo, việc xây dựng đội ngũ cán bộ có phẩm chất chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn cao, năng lực quản lý khoa học và phong cách công tác mẫu mực càng trở nên cấp thiết. Vì vậy, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ nâng cao nhận thức, tuyển chọn, sử dụng đến đào tạo, bồi dưỡng và rèn luyện cán bộ, góp phần xây dựng Nhà trường vững mạnh toàn diện, tiêu biểu, mẫu mực, xứng đáng với danh hiệu đơn vị Anh hùng.
Tài liệu tham khảo
[1] Đảng bộ Trường Sĩ quan Chính trị (2025), Văn kiện Đại hội Đại biểu Đảng bộ lần thứ XI, nhiệm kỳ 2025-2030, Hà Nội.
[2] Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Tập 1, Nxb CTQG, Hà Nội.
[3] Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 5, Nxb CTQG, Hà Nội 2011.
[4] Trường Sĩ quan Chính trị (2025), Báo cáo Tổng kết năm học 2024-2025, Hà Nội.
