ThS. Nguyễn Đức Thắng -

Viện Nghiên cứu hợp tác phát triển giáo dục

Tóm tắt: Giáo dục trải nghiệm là một nội dung quan trọng trong chương trình Giáo dục địa phương cho học sinh tiểu học, nhằm gắn kết kiến thức với thực tiễn, bồi dưỡng tình yêu quê hương, đất nước cho học sinh. Thực hiện mục tiêu này, những năm qua các trường tiểu học ở các tỉnh miền núi phía Bắc luôn nỗ lực đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp giáo dục phù hợp với đối tượng học sinh. Thực tiễn cho thấy, việc dạy và học nội dung giáo dục trải nghiệm - Giáo dục địa phương ở bậc tiểu học các tỉnh miền núi phía Bắc còn gặp nhiều khó khăn, bất cập cần được nghiên cứu để đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả nội dung có ý nghĩa quan trọng của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.

Từ khóa: Giáo dục trải nghiệm; Giáo dục địa phương; Học sinh tiểu học; Miền núi phía Bắc

Nhận bài: 12/9/2025; Biên tập: 16/9/2025; Duyệt đăng: 17/9/2025

1. Mở đầu

Hoạt động trải nghiệm của học sinh tiểu học là hoạt động giáo dục bắt buộc nhằm giúp học sinh áp dụng kiến thức vào thực tiễn đời sống, phát triển phẩm chất và kỹ năng sống thiết yếu như phát triển cá nhân, ứng xử xã hội, lao động và hướng nghiệp cơ bản. Hoạt động này được tổ chức đa dạng qua các hình thức như sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt lớp, hoạt động theo chủ đề, câu lạc bộ, tham quan, dã ngoại, dự án thực tế. Mục tiêu là giúp học sinh kết nối lý thuyết với thực hành, phát triển tư duy, sáng tạo và khả năng làm việc nhóm thông qua trải nghiệm thực tế phong phú.

Mục đích của hoạt động giáo dục trải nghiệm ở tiểu học nhằm huy động tổng hợp kiến thức và kỹ năng của học sinh trong học tập. Học sinh sử dụng kiến thức và kỹ năng đã học để thực hành trong các tình huống thực tế. Hình thành và phát triển các phẩm chất như tính tự lập, tự học, trách nhiệm, đoàn kết, và các kỹ năng sống cần thiết. Gắn kết lý thuyết đã học ở trường với thực tế cuộc sống gia đình, nhà trường và xã hội. Giúp học sinh tiếp xúc, tìm hiểu về các nghề nghiệp gần gũi, làm nền tảng cho việc định hướng nghề nghiệp tương lai.

Nội dung hoạt động giáo dục trải nghiệm ở tiểu học bao gồm các lĩnh vực chính như sau: Hoạt động phát triển cá nhân. Giúp học sinh khám phá bản thân, rèn luyện các kỹ năng cá nhân, thói quen tốt và sự tự tin.

Tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt động xã hội. Thông qua đó mà phát triển kỹ năng giao tiếp, ứng xử, hợp tác, làm việc nhóm và tinh thần trách nhiệm với cộng đồng.

Tổ chức cho học sinh tham gia các loại hình hoạt động lao động và phục vụ cộng đồng. Tham gia các hoạt động lao động sản xuất nhỏ, hoạt động thiện nguyện, góp phần vào cộng đồng. Thông qua đó, giúp các em ý thức trách nhiệm lương tâm với cộng đồng.

Tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt giáo dục hướng nghiệp cơ bản. Giúp các em tìm hiểu về một số nghề nghiệp quen thuộc và phù hợp với lứa tuổi tiểu học.

Hình thức tổ chức hoạt động giáo dục trải nghiệm đa dạng. Hoạt động trải nghiệm có thể được tổ chức theo nhiều hình thức khác nhau, trong và ngoài lớp học, trong và ngoài trường học. Trong lớp học như sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt lớp, hoạt động giáo dục theo chủ đề, tham gia câu lạc bộ. Hoạt động ngoài lớp học, như tham quan dã ngoại, làm dự án, tổ chức sự kiện, hội thi, hoạt động giao lưu, hoạt động nhân đạo, trại hè.

Các hình thức tổ chức hoạt động giáo dục trải nghiệm cụ thể như trò chơi dân gian, khám phá văn hóa, hoạt động STEM sáng tạo, học cách phòng cháy chữa cháy, tham quan làng nghề, làm đồ chơi.

Hoạt động giáo dục trải nghiệm sẽ đưa học sinh vào hoạt động thực tiễn, tạo cơ hội cho sự phát triển toàn diện nhân cách của các em. Học sinh được tự mình trải nghiệm, quan sát, thực hành và rút ra bài học. Làm cho việc học sinh động và hấp dẫn. Giúp việc học trở nên thú vị hơn, tạo động lực và hứng thú cho học sinh. Những trải nghiệm thực tế sẽ để lại ấn tượng tốt đẹp và những bài học quý giá cho học sinh.

Đối với học sinh tiểu học các tỉnh miền núi phía Bắc, để nâng cao hiệu quả của hoạt động giáo dục trải nghiệm cần phải nghiên cứu tìm ra những thế mạnh của địa phương, thiết kế những mô hình hoạt động giáo dục trải nghiệm sát với thực tiễn.

2. Nội dung nghiên cứu

Thực hiện các hoạt động giáo dục trải nghiệm cho học sinh tiểu học là quá trình không chỉ đưa trực tiếp học sinh vào từng nội dung trải nghiệm cụ thể để các em có thể tự nhìn nhận, đánh giá vấn đề của bài học, mà đó còn là quá trình tổ chức cho học sinh tự tìm tòi, khám phá những điều mới mẻ trong cuộc sống. Từ đó góp phần khơi dậy, phát huy các năng lực khám phá, tìm tòi cái mới của học sinh ngay từ tuổi “thần tiên”.

2.1. Hoạt động giáo dục trải nghiệm trong chương trình Giáo dục địa phương ở cấp tiểu học

Qua tài liệu giáo dục địa phương, học sinh tiểu học được tiếp cận và tìm hiểu về văn hóa, lịch sử truyền thống của địa phương, như: các lễ hội, loại hình nghệ thuật truyền thống; truyền thống quê hương; phong tục, tập quán địa phương; xây dựng nếp sống văn minh, tôn trọng kỉ cương, pháp luật; các danh nhân văn hóa, di tích lịch sử, bảo tàng, lịch sử hình thành và phát triển của địa phương cùng các chủ đề địa lý, kinh tế, chính trị - xã hội, môi trường của địa phương. Các nội dung giáo dục địa phương được tích hợp trong hoạt động trải nghiệm và trong dạy học các môn học: Tiếng Việt, Đạo đức, Tự nhiên và Xã hội, Toán, Lịch sử và Địa lý... ở từng lớp cấp tiểu học.

Tài liệu Giáo dục địa phương là nguồn cung cấp chất liệu để xây dựng nội dung dạy học tại một số môn học trong nhà trường giúp quá trình học tập trở nên hấp dẫn, hứng thú hơn với người học, đồng thời là sợi dây gắn kết trách nhiệm, tình cảm của nhà trường, gia đình và xã hội. Sự phong phú, đa dạng của các hình thức trải nghiệm góp phần đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh.

Các di sản văn hóa tại địa phương được đưa vào nội dung giáo dục trải nghiệm ở cấp tiểu học góp phần bảo tồn bởi các thầy cô giáo và các em học sinh qua các hình thức tổ chức: lồng ghép, tích hợp nội dung trải nghiệm di sản văn hóa vào các môn học, hoạt động giáo dục; tổ chức hoạt động ngoại khóa, chương trình ngoài giờ lên lớp, các tiết chào cờ, sinh hoạt tập thể…

2.2. Một số đặc điểm trường tiểu học ở miền núi phía Bắc

Các trường tiểu học (hoặc điểm trường) ở các tỉnh miền núi phía Bắc, có các đặc điểm nổi bật chi phối đến hoạt động trải nghiệm trong nội dung Giáo dục địa phương:

- Thường xa trung tâm huyện, nhiều núi cao, đèo dốc, đường xá đi lại khó khăn.

- Là nơi sinh sống của nhiều đồng bào dân tộc như: Dân tộc Tày, Nùng, Dao, kinh… trong đó dân tộc thiểu số chiếm đa số.

- Người dân địa phương chủ yếu sống bằng nghề nông-lâm nghiệp, kinh tế còn chậm phát triển, tỷ lệ hộ nghèo còn cao. Do đời sống còn khó khăn nên phần lớn gia đình ít quan tâm đến điều kiện học tập của con em.

- Đội ngũ giáo viên kiêm nhiệm nhiều nội dung giảng dạy; việc trao đổi chuyên môn nghiệp vụ nội dung giáo dục địa phương cho học sinh rất khó khăn, nhất là trường liên cấp (THCS-THPT).

- Cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, đặc biệt là phương tiện công nghệ thông tin còn thiếu thốn.

- Các địa phương miền núi kinh tế - xã hội còn chậm phát triển, không có nhà máy, xí nghiệp… có thể là nơi tham quan trải nghiệm. Phần lớn các trường (điểm trường) tiểu học không gần những di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh.

- Các trường (điểm trường) tiểu học không có sách giáo khoa, hoặc sách đến chậm (nhiều trường chỉ có bản phô tô) là khó khăn lớn trong dạy và học.

2.3. Những khó khăn, vướng mắc khi tổ chức hoạt động giáo dục trải nghiệm cho học sinh các tỉnh miền núi phía Bắc

- Nội dung Giáo dục địa phương đã được các Sở Giáo dục & Đào tạo tổ chức biên soạn, thẩm định và phân phối theo quy định của Bộ Giáo dục & Đào tạo, nhưng việc phân phối các tài liệu còn gặp khó ở khâu giá thành, in ấn và xuất bản.

- Việc tổ chức các hoạt động giáo dục trải nghiệm, như tham quan bảo tang, các di tích lịch sử… thường phải có nguồn ngân sách nhất định. Đây là một khó khăn không nhỏ đối với các trường tiểu học ở miền núi phía Bắc.

- Trong quá trình biên soạn tài liệu Giáo dục địa phương, để đảm bảo tính pháp lý và bản quyền, tất cả hình ảnh sử dụng trong tài liệu đều phải được xác minh về quyền tác giả và có sự đồng ý của các tác giả hoặc nhà xuất bản sở hữu hình ảnh. Việc này đòi hỏi sự phối hợp các tác giả, nhà xuất bản nhằm đảm bảo đúng quy định về sở hữu trí tuệ, nên ảnh hưởng đến xuất bản sách Giáo dục địa phương phục vụ cho hoạt động giáo dục trải nghiệm của trường tiểu học các tỉnh miền núi phía Bắc.

- Một thực tế giáo dục cấp tiểu học ở các tỉnh miền núi phía Bắc có những trường vừa thừa, vừa thiếu giáo viên cục bộ, nên việc phân công dạy học các chủ đề chưa đảm bảo chất lượng và hiệu quả cao nhất. Trong khi đó phần lớn giáo viên chưa được đào tạo bài bản về phương pháp giảng dạy nội dung Giáo dục địa phương. Nội dung Giáo dục địa phương vẫn còn có sự chênh lệch giữa các địa phương trên địa bàn từng tỉnh và giữa các tỉnh miền núi ở phía Bắc.

- Thực hiện số hóa ở phàn lớn trường tiểu học ở miền núi phía Bắc, nhất là ở vùng sâu, vùng xa còn gặp rất nhiều khó khăn, trở ngại, vướng mắc.

2.4. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động giáo dục trải nghiệm cho học sinh các tỉnh miền núi phía Bắc

2.4.1. Đối với cơ quan quản lý Sở Giáo dục & Đào tạo các tỉnh miền núi phía Bắc

Thứ nhất, đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh về vai trò, ý nghĩa, tầm quan trọng của nội dung Giáo dục trải nghiệm - Giáo dục địa phương trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Cần tuyên truyền để giáo viên và phụ huynh hiểu rõ và đồng cảm vấn đề xác định giá sách Giáo dục trải nghiệm - Giáo dục địa phương được biên soạn cần phải đảm bảo hài hòa giữa chi phí in ấn, phát hành và khả năng tiếp cận của học sinh. Đây là một trong những vấn đề mà các tỉnh miền núi phía Bắc đang gặp không ít khó khăn nên các cơ quan liên quan tìm cách tháo gỡ, để tài liệu được đưa vào giảng dạy đồng bộ, đầy đủ trong từng địa phương.

Chú trọng truyên truyền, nâng cao trách nhiệm của các cơ quan chức năng của Sở Giáo dục & Đào tạo với việc xây dựng chương trình giáo dục khung cho nhà trường tiểu học có nội dung và thời lượng phù hợp bảo đảm thực hiện hiệu quả việc giáo dục, tích hợp, lồng ghép các nội dung môn học có liên quan đến di sản văn hóa địa phương và có biện pháp phát huy tối đa giá trị của các tài liệu này trong thực tế mỗi nhà trường. Tăng cường truyên truyền nâng cao nhận thức, trách nhiệm đối với những người làm công tác biên soạn, chỉnh lý và bổ sung các tài liệu, các băng đĩa, các tiết dạy minh họa… đảm bảo phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương để giáo viên, học sinh tham khảo.

Thứ hai, thường xuyên tổ chức bồi dưỡng, tập huấn cho đội ngũ cán bộ, giáo viên nhà trường về nội dung Giáo dục trải nghiệm - Giáo dục địa phương.

Sở Giáo dục & Đào tạo các tỉnh cần tổ chức bồi dưỡng, tập huấn chuyên môn; hướng dẫn cán bộ quản lý và giáo viên các đơn vị trường xây dựng kế hoạch tổ chức dạy học, tập trung vào một số nội dung quan trọng như: Hướng dẫn sử dụng tài liệu Giáo dục địa phương; hướng dẫn về phương pháp, hình thức sử dụng, khai thác tài liệu Giáo dục địa phương; xây dựng kế hoạch dạy học, kiểm tra, đánh giá và khuyến khích các trường tổ chức các hoạt động ngoại khóa, tham quan, trải nghiệm thực tế để học sinh có cơ hội tiếp xúc trực tiếp với các giá trị văn hóa, lịch sử và kinh tế của địa phương. Qua đó, đẩy mạnh đổi mới phương pháp dạy học, tạo cơ hội để các đơn vị chia sẻ những cách làm hiệu quả và kịp thời tư vấn, tháo gỡ những khó khăn trong quá trình tổ chức dạy học nội dung này.

Thứ ba, chỉ đạo thực hiện tốt công tác phối, kết hợp giữa các trường tiểu học với các tổ chức chính quyền, cơ quan văn hóa ở địa phương.

Sở Giáo dục & Đào tạo mỗi tỉnh ở miền núi phía Bắc tăng cường công tác chỉ đạo phối hợp chặt chẽ giữa các cơ sở giáo dục cấp tiểu học làm tốt công tác quan hệ với các cấp chính quyền, các cơ quan, tổ chức địa phương (các cơ quản quản lý văn học, bảo tàng, di tích, nhà văn hóa...), để kịp thời bổ sung, cập nhật những nguồn tư liệu về địa phương sát với thực tiễn và thực hiện hiệu quả mô hình, dự án dạy học gắn với trải nghiệm thực tế, giúp cho học sinh tiểu học hiểu rõ hơn về địa phương.

Sở Giáo dục & Đào tạo các tỉnh cần chú trọng chỉ đạo xây dựng “Ngân hàng học liệu số địa phương” trên cổng thông tin điện tử dùng chung của Sở Giáo dục & Đào tạo tỉnh mình, nhằm tập hợp các tài nguyên (bài giảng mẫu, video, hình ảnh, tư liệu lịch sử, số liệu kinh tế...) về địa phương.

2.4.2. Đối với Ban Giám hiệu trường tiểu học các tỉnh miền núi phía Bắc

Thứ nhất, tích cực tuyên truyền, khuyến khích sự đổi mới, sáng tạo trong triển khai nội dung Giáo dục trải nghiệm - Giáo dục địa phương của nhà trường.

Ban Giám hiệu nhà trường tiểu học cần thành lập và duy trì hoạt động hiệu quả của các tổ/nhóm chuyên môn Giáo dục trải nghiệm - Giáo dục địa phương, quy tụ các giáo viên có năng lực và tâm huyết từ các bộ môn khác nhau.

Ban Giám hiệu đóng vai trò cầu nối, chủ động ký kết các chương trình phối hợp với các cơ quan như: Ban quản lý khu di tích, bảo tàng lịch sử, các doanh nghiệp, các nghệ nhân... để tạo điều kiện pháp lý và môi trường giáo dục cho giáo viên và học sinh tiểu học tổ chức các hoạt động học tập trải nghiệm ngoài nhà trường.

Thứ hai, ưu tiên nguồn lực để đầu tư cơ sở vật chất phục vụ nội dung Giáo dục trải nghiệm - Giáo dục địa phương của nhà trường.

Ban Giám hiệu nhà trường chú trọng đầu tư nguồn lực về cơ sở vật chất phục vụ môn học theo nhiều hình thức phù hợp, như: Xây dựng “Góc địa phương” trong thư viện nhà trường; hỗ trợ về hạ tầng công nghệ thông tin để giáo viên ứng dụng công nghệ vào hoạt động giảng dạy nội dung Giáo dục địa phương và hỗ trợ học sinh khám phá văn hóa, lịch sử thông qua các trò chơi truyền thống mang bản sắc văn hóa địa phương và video tương tác.

Để nâng cao khả năng, kỹ năng giảng dạy nội dung Giáo dục trải nghiệm - Giáo dục địa phương cho đội ngũ giáo viên, Ban Giám hiệu trường tiểu học cần duy trì nền nếp định kỳ tổ chức cho giáo viên đi khảo sát thực tế các địa điểm dự kiến thực hành trải nghiệm cho học sinh tại bảo tàng, khu di tích, hoặc cơ sở sản xuất địa phương…

Thứ ba, chú trọng nâng cao chất lượng Giáo dục trải nghiệm - Giáo dục địa phương đối với các lớp ghép trong trường có đông học sinh dân tộc thiểu số.

Do đặc thù học sinh vùng miền núi khó khăn, xa trường lớp nên số lượng học sinh người dân tộc thiểu số đến trường học tập không được đông, sĩ số không được ổn định. Vì vậy, Sở Giáo dục và Đào tạo các tỉnh miền núi phía Bắc đều chỉ đạo các cơ sở giáo dục phải tổ chức thêm các lớp ghép đối với cấp tiểu học. Mô hình các lớp ghép có thể ghép theo trình độ lớp 1 + 2, lớp 2 + 3, lớp 4 + 5, thậm chí có trường phải thực hiện lớp ghép 3 trình độ lớp 1 + 2 + 3. Việc thực hiện các lớp ghép đa số là học sinh dân tộc thiểu số, được phân công phụ trách lớp và giảng dạy cũng chủ yếu là giáo viên nữ người dân tộc thiểu số ở địa phương, nên thuận lợi trong giao tiếp tiếng mẹ đẻ, hiểu được phong tục tập quán địa phương.

Như vậy, từ mô hình lớp ghép đặt ra vấn đề phải nghiên cứu giảng dạy nội dung Giáo dục trải nghiệm - Giáo dục địa phương với lớp có 2 đến 3 trình độ. Do đó, công tác quản lý phải được Ban Giám hiệu quan tâm hướng dẫn, hỗ trợ giáo viên và học sinh khi tổ chức hoạt động giáo dục trải nghiệm ngoài nhà trường. Giáo viên giảng dạy lớp ghép không những được tập huấn, bồi dưỡng về phương pháp dạy học lớp ghép, mà còn tập huấn chuyên biệt về nội dung giáo dục trải nghiệm tại địa phương để đạt được hiệu quả như Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 đề ra.

2.4.3. Đối với giáo viên. Để hoạt động trải nghiệm cho học sinh tiểu học ở miền núi phía Bắc có chất lượng, xin đề xuất những giải pháp thuộc về giáo viên như sau:

Một là, phát huy vai trò chủ thể của giáo viên trong tổ chức hoạt động Giáo dục trải nghiệm - Giáo dục địa phương cho học sinh tiểu học.

Trước khi tiến hành tổ chức hoạt động giáo dục trải nghiệm cho học sinh đòi hỏi người giáo viên cần nắm bắt được đối tượng học sinh của mình, tìm hiểu cụ thể từng học sinh để hoạt động trải nghiệm cho phù hợp.

Qua mỗi hoạt động, trong từng giai đoạn tổ chức hoạt động giáo dục trải nghiệm ở địa phương, giáo viên/tổ chuyên môn cần tổ chức rút kinh nghiệm, từ đó điều chỉnh phương pháp, biện pháp cho phù hợp. Trong quá trình xây dựng kế hoạch và thực hành hoạt động trải nghiệm cho học sinh tiểu học, giáo viên phải thường xuyên trao đổi cùng Ban Giám hiệu, đồng nghiệp để hoàn thiện kế hoạch nội dung học tập trải nghiệm, đồng thời khắc phục được những thiếu sót, hạn chế, nâng cao được chất lượng của quá trình dạy học.

Hai là, xây dựng quy trình tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh tiểu học trong nội dung Giáo dục trải nghiệm - Giáo dục địa phương.

Tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh tiểu học cần được xây dựng theo một quy trình khoa học, phù hợp với đối tượng học sinh nhỏ tuổi ở miền núi phía Bắc, cần thực hiện theo các bước như sau:

- Bước 1: Xác định chủ đề học tập trải nghiệm.

- Bước 2: Xác định mục tiêu học tập trải nghiệm.

- Bước 3: Xác định các nội dung hoạt động trải nghiệm.

- Bước 4: Thiết kế các hoạt động học tập trải nghiệm,

- Bước 5: Thiết kế các tiêu chí và bộ công cụ kiểm tra, đánh giá học sinh tiểu học

Ba là, tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh tiểu học bằng hình thức tham quan, dã ngoại ngoài nhà trường.

Để thực hiện giải pháp này, cần xác định các bước sau:

- Bước 1: Lập danh sách số lượng học sinh tiểu học tham gia.

- Bước 2: Lựa chọn địa điểm tham quan, dã ngoại.

- Bước 3: Yếu tố thời tiết và thời gian tổ chức hoạt động trải nghiệm.

- Bước 4: Công tác chuẩn bị về phương tiện di chuyển, bữa ăn dã ngoại, y tế…

2.4.4. Về cơ sở vật chất và các điều kiện đảm bảo

Để khắc phục tình trạng giáo việc và học sinh tiểu học các tỉnh miền núi phía Bắc không có, hoặc thiếu sách Giáo dục địa phương, ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng cơ quan chức năng giáo dục địa phương có biện pháp cung cấp đủ, kịp thời sách cho giáo viên và học sinh.

- Bổ sung, thay thế, cung cấp thiết bị dạy học, học liệu phần mềm dạy học nội dung Giáo dục trải nghiệm - Giáo dục địa phương phù hợp các đối tượng. Đặc biệt quan tâm đến học sinh lớp ghép các điểm trường tại xã đặc biệt khó khăn.

- Nghiên cứu chế độ cấp kinh phí cho các hoạt động tham quan, học tập, giao lưu cho giáo viên để có những hiểu biết sâu rộng hơn về địa phương là vốn hiểu biết quan trọng của giáo viên nhằm dạy tốt nội dung Giáo dục địa phương. Đối với đội ngũ giáo viên dạy lớp ghép được chi trả phụ cấp hàng tháng theo Quyết định 15/2010/QĐ-TTg ngày 03/3/2010 của Thủ tướng Chính phủ ban hành về phụ cấp dạy lớp ghép đối với giáo viên trực tiếp giảng dạy học sinh tiểu học trong các cơ sở giáo dục công lập.

- Quan tâm đầu tư cơ sở vật chất trường lớp, trang thiết bị dạy học, nhà ở giáo viên, bếp ăn, các công trình phục vụ sinh hoạt cho học sinh cấp tiểu học tại các điểm trường, trường dân tộc nội trú, tạo thuận lợi cho triển khai hoạt động Giáo dục trải nghiệm - Giáo dục địa phương và đặc biệt là tạo điều kiện thuận lợi để các trường huy động học sinh tại các điểm trường lẻ về trung tâm học bán trú.

3. Kết luận

Thực tế triển khai hoạt động giáo dục trải nghiệm ở các trường tiểu học miền núi phía Bắc những năm qua cho thấy đã có nhiều yếu tố tích cực, đạt kết quả nhất định. Song trong quá trình triển khai thực hiện nội dung này, các nhà trường đã gặp nhiều khó khăn, vướng mắc, không những về đội ngũ giáo viên, tài liệu, sách chuyên ngành, kỹ năng chuyên môn, đến cơ sở vật chất và các điều kiện đảm bảo, đã và đang là rào cản lớn nhất, đòi hỏi phải có những giải pháp căn cơ và đồng bộ để tháo gỡ.

Để môn học Giáo dục địa phương mang lại hiệu, trong quá trình thực hiện các giải pháp đòi hỏi một sự chuyển động đồng bộ từ các cơ quan quản lý sự nỗ lực không ngừng học hỏi, đổi mới của mỗi người thầy, người cô; sự chung tay góp sức của cộng đồng, của phụ huynh và của chính các em học sinh tiểu học - đối tượng trung tâm của hoạt động giáo dục trải nghiệm trong nội dung giáo dục địa phương./.

Tài liệu tham khảo

1. Bộ Giáo dục & Đào tạo (2014), Giáo dục kĩ năng sống trong các môn học ở tiểu học, Nxb. Giáo dục Việt Nam.

2. Bộ Giáo dục & Đào tạo (2018). Chương trình giáo dục phổ thông - Chương trình tổng thể (Ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo).

3. Bộ Giáo dục & Đào tạo (2018). Chương trình giáo dục phổ thông Hoạt động trải nghiệm và hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp (Ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018 của Bộ trưởng Bộ GD & ĐT).

4. Bộ Giáo dục & Đào tạo (2019), Công văn số 1106/BGD ĐT-GDTrH ngày 20/3/2019 Về việc biên soạn và tổ chức thực hiện nội dung giáo dục địa phương trong chương trình giáo dục phổ thông.

5. Bộ Giáo dục & Đào tạo (2021), Công văn 2345 ngày 07/6/2021 Về việc hướng dẫn xây dựng kế hoạch nhà trường cấp tiểu học.