Thiếu tướng, PGS, TS, NGND Nguyễn Bá Dương
Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương
Phụ trách Nhóm Chuyên gia 35 Quân ủy Trung ương
Nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Xã hội Nhân văn quân sự
Nghiên cứu, vận dụng và phát huy sức mạnh chính trị tinh thần trong Cách mạng tháng Tám năm 1945 vào cuộc đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” hiện nay của quân và dân ta có ý nghĩa đặc biệt quan trọng vì nó liên quan trực tiếp đến sinh mệnh của Đảng, sự sống còn của chế độ, lợi ích quốc gia - dân tộc, sự bình yên và hạnh phúc của Nhân dân. Hơn thế, nó là điểm nhấn của các vấn đề cần quan tâm; bởi vì, đẩy mạnh đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, phản động của các thế lực thù địch là nhằm chặn lại các hành vi nham hiểm đang lợi dụng không gian mạng để tán phát, lan truyền thông tin xấu, độc nhằm thực hiện âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình” thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ Đảng, Nhà nước và trong Nhân dân ta để xuyên tạc bản chất, cản trở việc thực hiện cuộc cách mạng về tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị; gây rối, làm bất ổn việc sát nhập, kết thúc hoạt động của một số ban, bộ, ngành ở trung ương và địa phương do chồng chéo, chồng lấn tổ chức biên chế, chức năng, nhiệm vụ; hoạt động kém hiệu lực, hiệu quả để tiết kiệm thời gian, công sức, các nguồn lực đầu tư, nhất là tiết kiệm nguồn tài chính dành cho phát triển giáo dục, đào tạo, văn hóa; quốc phòng, an ninh.
Đây là chủ trương lớn và là những quyết sách chiến lược quan trọng, hoàn toàn hợp lý của Đảng, Nhà nước ta, phản ánh đúng đắn quy luật vận động, phát triển của quá trình đổi mới đất nước sau gần 40 năm qua. Vì lý do ấy, chúng ta đã và đang đặt ra vấn đề đúng hướng, chọn đúng điểm rơi vào thời điểm lịch sử: Toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta đẩy mạnh thi đua lập thành tích cao nhất chào mừng kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2-9 năm nay. Đồng thời, chuẩn bị tốt nhất các điều kiện khách quan và nhân tố chủ quan để tổ chức đại hội đảng các cấp nhiệm kỳ 2025-2030 thành công, tiến tới Đại hội XIV của Đảng vào đầu năm 2026; tạo tiền đề vững chắc để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình phát triển mới giầu đẹp, văn minh, phồn vinh, hạnh phúc của dân tộc.
Mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ quan trọng này chỉ có thể thực hiện thành công khi chúng ta vừa làm tốt công tác phòng, chống “diễn biến hòa bình”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; bảo vệ vững chắc Tổ quốc từ sớm, từ xa; giữ nước từ khi nước chưa nguy; không để đất nước bị động, bất ngờ trong mọi tình huống; vừa khơi dậy, phát huy mạnh mẽ các ưu thế, sức mạnh chính trị tinh thần trong Cách mạng tháng Tám năm 1945 vào xây dựng, củng cố niềm tin, tăng thêm sức mạnh vượt qua mọi khó khăn, thách thức, sớm về đích tất các các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ đã xác định trong năm 2025 và những năm tiếp theo.
Vì vậy, phát huy sức mạnh chính trị tinh thần trong Cách mạng tháng Tám năm 1945 vào cuộc đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ở nước ta hiện nay là vấn đề thời sự, cấp bách, đặc biệt cần thiết dù vẫn biết đây là vấn đề phức tạp, vô cùng nhạy cảm, vừa gắn với việc nắm bắt và giải quyết các mối quan hệ với “thù ngoài”, vừa phải nắm bắt, giải quyết thấu đáo, hiệu quả các mối quan hệ nảy sinh từ bên trong, “giữa ta với ta” trong thực hiện cuộc cách mạng về tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị sao cho đồng bộ, thống nhất, kịp thời, hiệu quả; phòng tránh được mọi bất trắc có thể xảy ra.
Bản chất của các yêu cầu, nhiệm vụ này thể hiện đầy đủ, sâu sắc không chỉ ở tinh thần vượt khó vươn lên, dám làm dám chịu, dám đánh, quyết đánh và quyết thắng kẻ thù xâm lược có tiềm lực, sức mạnh kinh tế, khoa học công nghệ và quân sự lớn hơn ta gấp nhiều lần như chúng ta đã từng vượt qua trong Cách mạng tháng Tám năm 1945 cũng như trong thực tiễn xây dựng quân đội, củng cố quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc 40 năm qua. Dưới bất kỳ tác động, ảnh hưởng đa chiều và tiêu cực nào, quân và dân ta đều không hề run sợ, không bao giờ nao núng tinh thần, không ngại thiếu thốn, khó khăn, gian khổ, hy sinh, luôn đoàn kết thống nhất, một lòng một dạ đi theo Đảng làm cách mạng với niềm tin chiến thắng không thể nào phá vỡ; luôn nêu cao ý chí tự lực tự cường, quyết tâm sắt đá và tinh thần dũng cảm, kiên cường, bất khuất, dứt khoát không chịu làm nô lệ; càng trong thử thách, khó khăn, càng thể hiện tinh thần đoàn kết nhất trí cao, luôn chung sức đồng lòng cùng toàn Đảng, toàn dân ra sức khắc phục mọi khó khăn, chịu đựng mọi gian khổ; thậm chí sẵn sàng dấn thân, chấp nhận hy sinh quyền lợi của cá nhân, lợi ích của gia đình vì sự nghiệp chung, đưa cuộc cách mạng về tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị; thực hiện chính quyền địa phương hai cấp: tỉnh, thành phố và xã, phường, đặc khu sớm đi vào hoạt động ổn định.
Cùng với đó, kiên quyết đấu tranh chống lại mọi biểu hiện tiêu cực, bất mãn; sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; những biểu hiện tự diễn biến, tự chuyển hóa; chỉ bàn lùi và gieo rắc tư tưởng hoài nghi, bi quan, sự bất mãn trong một bộ phận nhân dân, nhất là đối với những đối tượng chịu tác động, ảnh hưởng trực tiếp của việc tinh giảm bộ máy, đưa ra ngoài biên chế, lâm vào tình thế bấp bênh, kế sinh nhai và cuộc sống đời thường thiếu ổn định, từ đó có suy nghĩ, có thái độ tiêu cực, phát ngôn thiếu chuẩn mực, hành vi thiếu kiểm soát; gây hại cho cách mạng. Đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ở nước ta hiện nay phải xoáy vào nhận diện, phát hiện và xử lý những vấn đề bất cập ấy, tuyệt đối không để “một đốm lửa bùng cháy gây thành biển lửa”.
Tinh thần, ý chí, quyết tâm cao độ, sự dấn thân, sẵn sàng chiến đấu, hy sinh giành chính quyền về tay nhân dân trong Cách mạng tháng Tám năm 1945 cũng như trong kháng chiến, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước 21 năm chống đế quốc Mỹ xâm trước đây không phải tự nhiên mà có, mong muốn là được. Nó phải trải qua một quá trình xây dựng công phu, nghiêm túc, bằng việc giáo dục, thuyết phục rất cụ thể, hợp lý, hợp tình đi kèm là các chính sách hợp lòng dân với sự kết tinh sâu sắc tinh thần, ý chí, khí phách, trách nhiệm, sự dấn thân của cả một dân tộc, được hun đúc, kết tinh và trải nghiệm bằng những bài học quý báu trước đây cũng như hiện nay; đặc biệt, là sự vươn mình, vượt lên mạnh mẽ trong các tình thế hiểm nghèo của cách mạng đã được Đảng và Bác Hồ khơi dậy, quy tụ, tập hợp và phát huy, nâng lên tầm cao mới, trở thành sức mạnh vô địch ngay từ sau ngày Đảng ta vừa mới ra đời, ngày 3-2-1930; qua các cao trào cách mạng sôi nổi, nhất là Phong trào Xô viết - Nghệ tĩnh 1930-1931; Phong trào Dân chủ Đông Dương 1936-1939…, đã nhân lên sức mạnh rời non lấp biển, đạp bằng mọi chông gai, phá tan mọi lực cản, tạo điều kiện thuận lợi để cuộc Tổng khởi nghĩa và Cách mạng tháng Tám nổ ra và giành thắng lợi.
Tinh thần ấy, khí thế ấy cần được phát huy mạnh mẽ hơn nữa vào cuộc đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” của quân và dân ta hiện nay, nhất là trong thực hiện cuộc cách mạng về tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo; tuyệt đối không được để các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị sử dụng “diễn biến hòa bình”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ở nước ta để gây ra các điểm “nóng”; cũng không nên để các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị lợi dụng sơ hở, khuyết điểm của ta để thêu dệt, đồn thổi, tán phát các thông tin sai trái, độc hại nhằm chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ ta, nhất là vào thời điểm trước, trong và sau Đại hội XIV của Đảng.
Nhìn lại bối cảnh trước, trong và sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, khó khăn, thử thách bộn bề là thế, thậm chí có lúc tưởng chừng cách mạng không có đường ra, nhưng quân và dân ta, dưới sự lãnh đạo tài tình, sáng suốt của Đảng và Bác Hồ đã kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, đã lướt qua mọi lực cản, khó khăn, thách thức, làm nên cuộc Tổng khởi nghĩa và Cách mạng tháng Tám năm 1945, lật đổ chế độ thực dân thống trị nước ta hơn 80 năm và hơn 1000 năm thống trị của chế độ phong kiến. Vì thế, chúng ta đã thực hiện thành công cuộc Cách mạng “đổi đời”, mở ra kỷ nguyên phát triển mới cho dân tộc trong độc lập dân tộc, xây dựng cuộc sống tự do, ấm no, hạnh phúc.
Rõ ràng, lợi thế, tính ưu trội và sức mạnh chính trị tinh thần trong Cách mạng tháng Tám năm 1945 của quân và dân ta rất cần được kế thừa, vận dụng và khai thác triệt để trong cuộc đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ở nước ta hiện nay, đặc biệt có ý nghĩa đối với thế hệ trẻ. Giá trị và ý nghĩa của việc làm thiết thực này là góp phẩn bảo vệ vững chắc Tổ quốc từ sớm, từ xa; giữ nước từ khi nước chưa nguy.
Suy ngẫm về sức mạnh chính trị tinh thần trong Cách mạng tháng Tám năm 1945 mà quân và dân ta có được cho thấy, nó bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan. Song, nguyên nhân cơ bản, quan trọng hàng đầu, có ý nghĩa quyết định thắng lợi chính là sự lãnh đạo của Đảng, đứng đầu là Bác Hồ kính yêu; quân và dân ta đã xây dựng và phát huy tối ưu nhất sức mạnh chính trị tinh thần - nguồn sức mạnh to lớn, gia tài đồ sộ, vốn có của dân tộc Việt Nam mà các thế lực thù địch dù rất muốn nhưng không bao giờ có được.
Thành công của việc xây dựng, vun đắp và phát huy sức mạnh chính trị tinh thần của quân và ta trong Cách mạng tháng Tám năm 1945 để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu đối với toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc nói chung, trong đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” của các thế lực thù địch nói riêng hiện nay. Không có lý do gì ngăn cản quân và dân ta kế thừa, tiếp thu, vận dụng sáng tạo những bài học kinh nghiệm quý báu về phát huy sức mạnh chính trị tinh thần trong Cách mạng tháng Tám năm 1945 vào cuộc đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” của các thế lực thù địch hiện nay để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và “bộ tứ trụ cột” nghị quyết chiến lược số 57, 59, 66 và 68 của Đảng để Việt Nam cất cánh, vươn mình phát triển trong kỷ nguyên mới. Có ý chí, có niềm tin và sức mạnh vượt trội nhất định chúng ta sẽ dành thắng lợi.
Sức mạnh chính trị tinh thần - sức mạnh vô địch của quân và dân ta trong Cách mạng tháng Tám năm 1945 thể hiện tập trung nhất, cô đọng ở nhận thức đúng bản chất, âm mưu, thủ đoạn, hoạt động chống phá của thực dân Pháp xâm lược và sứ mệnh lịch sử, tầm vóc, giá trị, ý nghĩa của sự nghiệp đấu tranh đánh đuổi quân xâm lược và bè lũ tay sai, kiên quyết giành chính quyền về tay nhân dân.
Bài học của vấn đề có tính quy luật này đang hiện hữu, là chúng ta đã và đang quán triệt sâu sắc, thực hiện nghiêm túc mọi chủ trương, đường lối cách mạng của Đảng, các chính sách, quyết sách, chiến lược và sách lược của Mặt trận Việt Minh, kịp thời ngăn chặn, hạn chế nguy cơ, sự chống phá của quân xâm lược; triệt để tận dụng, khai thác hiệu quả thời cơ, vận hội, những thuận lợi để chuẩn bị mọi mặt cho cách mạng, nhất là chuẩn bị lực lượng chính trị, quân sự và các điều kiện bảo đảm cho cách mạng; sẵn sàng đối phó thắng lợi trước các âm mưu, sự thay đổi các thủ đoạn chống phá và các tình huống thực dân Pháp và phát xít Nhật cấu kết với nhau, tự mâu thuẫn với nhau trong thực hiện âm mưu xâm lược Việt Nam.
Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục, làm cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân ta hiểu rõ từng âm mưu, thủ đoạn, những tội ác dã man, tàn bạo của thực dân Pháp và bè lũ tay sai đã gây hại cho tộc Việt Nam trong gần một thế kỷ xâm lược. Nhờ đó, lòng yêu nước, tinh thần tự tôn, tự hào dân tộc cũng như lòng căm thù giặc sâu sắc, khát vọng sống trong hòa bình, độc lập, tự do, ấm no, hạnh phúc của Nhân dân ta đã gắn kết bền chặt, tạo nên sức mạnh chính trị tinh thần to lớn trong suốt tiến trình diễn ra Cách mạng tháng Tám. Lợi ích và ưu thế vượt trội ấy đã và đang được thế hệ trẻ ngày nay thẩm thấu, kế thừa và vận dụng sáng tạo vào cuộc đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” của các thế lực thù địch chủ mưu thực hiện để chúng ta không bao giờ mắc mưu chúng.
Sức mạnh chính trị tinh thần - sức mạnh vô địch của quân và dân ta trong Cách mạng tháng Tám năm 1945 thể hiện ở niềm tin vững chắc vào thắng lợi của cách mạng, vào lẽ phải, chính nghĩa và sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc khi đương đầu, đối mặt với thực dân Pháp xâm lược
Dưới ách cai trị hà khắc, tàn nhẫn, dã man và tàn bạo của thực dân Pháp và bè lũ tay sai, quân và dân ta vô cùng thấm thía nỗi đau thương, mất mát; sự tủi nhục và đau khổ của thân phận người dân mất nước; đồng thời, hiểu rõ sự cần thiết phải đánh đuổi quân xâm lược bằng cuộc cách mạng vô sản và sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ kính yêu, có như vậy cuộc cách mạng của Nhân dân ta mới có thể giành được thắng lợi; Nhân dân ta mới thực sự có được cuộc sống hòa bình, độc lập, tự do, ấm no, hạnh phúc.
Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã khẳng chân lý đoàn kết là sức mạnh chiến thắng kẻ thù xâm lược. Sự kiên định và niềm tin chiến thắng là sức mạnh to lớn nhất và là cơ sở vững chắc để gắn kết các dân tộc trong đại gia đình Việt Nam thành một khối đoàn kết thống nhất, quân và dân ta là một ý chí; luôn chung sức, đồng lòng, kề vai sát cánh bên nhau, đem sức ta để giải phóng cho ta. Trước đây đã là như vậy và ngay nay, nhất thiết chúng ta cũng không thể làm khác trước vì nó cần thiết cho cách mạng.
Sức mạnh chính trị tinh thần - sức mạnh vô địch của quân và dân ta trong Cách mạng tháng Tám năm 1945 đã tạo cơ sở vững chắc để xây dựng và phát huy nhân tố chính trị tinh thần của quân và dân ta trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược cũng như trong sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa 40 năm qua; trong đó, có việc vận dụng sáng tạo bài học kinh nghiệm của Cách mạng tháng Tám vào cuộc đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, “phi chính trị hóa” lực lượng vũ trang. Vì thế, chúng ta vẫn đứng vững, không bị rơi vào “vết xe đổ” của chủ nghĩa xã hội hiện thực ở Liên Xô và các nước Đông Âu.
Sức mạnh chính trị tinh thần trong Cách mạng tháng Tám năm 1945 đã tạo cơ sở vững chắc để xây dựng và phát huy nhân tố chính trị tinh thần của quân và dân ta trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ và quân Bành trướng xâm lược cũng như trong sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; trong đó, có việc vận dụng sáng tạo, hiệu quả vào cuộc đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ở nước ta. Đây là bài học, sự gợi mở, định hướng đúng đắn giúp chúng ta làm tốt công tác này trong thời gian tới.
Trước hết, Đảng, Nhà nước và Quân đội ta cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo việc đẩy mạnh nghiên cứu, vận dụng và phát huy hiệu quả sức mạnh chính trị tinh thần trong Cách mạng tháng Tám năm 1945 với tư cách là một bài học kinh nghiệm quý vào công tác giáo dục, tuyên truyền, xây dựng nhân tố chính trị tinh thần của quân và dân ta trong đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” nhằm bảo vệ vững chắc thành quả cách mạng, bảo vệ Đảng, Nhà nước trong mọi tình huống.
Thực tiễn chỉ ra rằng, từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến nay, dưới sự lãnh đạo của Đảng, quân và dân ta cùng lúc vừa phải chống thù trong, giặc ngoài, vừa phải xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; tuy trong một số giai đoạn, đất nước gặp nhiều khó khăn, thách thức; thậm chí, có lúc vận mệnh của quốc gia - dân tộc như “ngàn cân treo sợi tóc” nhưng chúng ta đã làm tốt công tác đẩy mạnh giáo dục, tuyên truyền chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước về yêu cầu, nhiệm vụ kháng chiến, kiến quốc, cũng như phát huy sức mạnh chính trị tinh thần trong Cách mạng tháng Tám năm 1945 vào đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ở nước ta trong 40 năm qua, coi đó là nhiệm vụ đặc biệt; có vị trí, vai trò quan trọng hàng đầu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa vì nó liên quan trực tiếp đến sinh mệnh của Đảng, sự mất còn của chế độ, lợi ích quốc gia - dân tộc và hạnh phúc của Nhân dân.
Chúng ta đã làm tốt công tác dự báo chiến lược, đã phát hiện, nhận diện và kịp thời vạch trần nguồn gốc, bản chất, âm mưu, thủ đoạn, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch; nhất là âm mưu, thủ đoạn, hoạt động của “diễn biến hòa bình”, thúc đẩy tự “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ nhằm phủ nhận thành quả cách mạng, xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng, lái đất nước ta đi theo con đường tư bản chủ nghĩa.
Thông qua công tác giáo dục, tuyên truyền phong phú, đa dạng về các vấn đề nêu trên, Đảng, Nhà nước, Quân đội đã khơi dậy tinh thần yêu nước, ý thức tự hào, tự tôn dân tộc, ý chí tự lực, tự cường, quyết tâm đánh bại âm mưu, hoạt động chống phá của “thù trong, giặc ngoài”, bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân và bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa. Cùng với đó, Đảng, Nhà nước, Quân đội đã giúp cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân hiểu rõ những thuận lợi, khó khăn trong cách mạng cũng như trong kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ xâm lược; yêu cầu nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình”, thúc đẩy tự “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, giữ vững thành quả cách mạng
Để phát huy hiệu quả hơn nữa sức mạnh chính trị tinh thần của quân và dân ta trong Cách mạng tháng Tám năm 1945 vào cuộc đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ở nước ta hiện nay, nhất thiết chúng ta phải tiếp tục đẩy mạnh công tác giáo dục tinh thần đoàn kết thống nhất toàn dân tộc, làm cho ý Đảng, lòng dân và quân với dân là một ý chí, kiên quyết đứng lên chống quân xâm lược, bảo vệ vững chắc Tổ quốc.
Nhờ đó, tăng cường giáo dục tinh thần đoàn kết, thống nhất trong nội bộ Đảng, các tổ chức chính trị - xã hội và quần chúng nhân dân; khơi dậy lòng yêu nước; cùng chung sức, đồng lòng quyết tâm đánh đuổi quân xâm lược; khắc phục sự chia rẽ, đố kỵ, phân hoá trong các tầng lớp giai cấp, dân tộc, tôn giáo do hậu quả chính sách chia nhỏ để dễ bề cai trị, chính sách ngu dân của kẻ thù và những tệ nạn tiêu cực xã hội của chế độ thực dân, đế quốc để lại. Đây chính là nền tảng chính trị - xã hội vững chắc để Đảng, Nhà nước, Quân đội tạo nên sức mạnh vô địch để đánh thắng quân xâm lược; đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ở nước ta trong thời kỳ mới; bóp chết mọi mầm mống, nguy cơ chống phá cách mạng từ trong “trứng nước”.
Thứ hai, một trong những vấn đề nổi cộm nhất, bức xúc nhất, có thể coi là “điểm nghẽ”, “nút thắt” trong đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ở nước ta cần phải tháo gỡ là chặn đứng các luồng thông tin sai trái, độc hại từ internét, mạng xã hội, nhất là sự tán phát âm mưu, thủ đoạn thức đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ ta. Thực tế chỉ ra rằng, tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống đã được Đảng ta chỉ ra từ các nhiệm kỳ trước nhưng chưa được ngăn chặn, đẩy lùi; đến nay vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp, có mặt còn gay gắt hơn. Vì vậy, Đảng ta đã chỉ rõ 27 biểu hiện của sự suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong nội bộ, giúp mỗi cán bộ, đảng viên, chiến sĩ tự soi, tự sửa, tự tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, góp phần xây dựng Đảng ta trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức, đạo đức và cán bộ, xứng đáng với niềm tin yêu, quý trọng của Nhân dân, thật sự là “công bộc” của Nhân dân, “người đầy tớ trung thành của Nhân dân”.
Bởi vì, “ô nhiễm cái đầu” là nguồn “gốc” của mọi loại suy thoái về tư tưởng chính trị nếu không kịp thời phát hiện, chữa trị và ngăn chặn sẽ là tiền đề “cái mầm mống” dẫn đến sự suy thoái về đạo đức, lối sống, dẫn tới “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”; nó chỉ là một bước ngắn, thậm chí rất ngắn, nguy hiểm khôn lường, hậu quả rất lớn; nhiều cán bộ cấp cao của Đảng phải “vào lò” đã chứng minh điều ấy. Đây là nguy cơ “số một”, đặc biệt nguy hiểm, đã và đang làm tổn thương tình cảm và giảm sút lòng tin của Nhân dân đối với Đảng, là một nguy cơ trực tiếp đe dọa sự tồn vong của Đảng và chế độ ta.
Thứ ba, phát huy sức mạnh của chính trị tinh thần trong Cách mạng tháng Tám năm 1945 vào cuộc đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ở nước ta hiện nay là tiếp tục tìm kiếm, đề xuất hệ giải pháp mới, đồng bộ, khả thi để chặn lại sự phai nhạt mục tiêu, lý tưởng cách mạng, sa sút niềm tin vào chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, vào chủ nghĩa xã hội khoa học và mục tiêu, con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, sự hoài nghi, bi quan về vai trò lãnh đạo của Đảng, sự thiếu tin tưởng về bản chất khoa học, cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; Lý luận về đường lối đổi mới của Đảng.
Một trong những biểu hiện đáng lo ngại, dứt khoát phải khắc phục là sự lười suy nghĩ và ngại học tập lý luận chính trị, đạo đức và pháp luật; nắm không vững, hiểu không sâu về chủ trương, đường lối của Đảng; chính sách, pháp luật của Nhà nước; nhất là hiểu không đầy đủ, hiểu sai bản chất cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị; tính tích cực của việc sát nhập một số cơ quan, ban, ngành ở Trung ương và địa phương do chồng lấn chức năng, nhiệm vụ, sự phình to tổ chức biên chế cũng như thực hiện chính quyền địa phương hai cấp.
Vì thế, việc tiếp thu, vận dụng, triển khai thực hiện không đúng với nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chức trách nhiệm vụ, được giao. Trong số đó, có một số cán bộ, đảng viên, chiến sĩ do thiếu thông tin, bức xúc, bất mãn, cá nhân... nên có những phát ngôn trái với quan điểm của Đảng, đã tán phát thông tin lệch lạc, sai trái pháp luật, thiếu kiểm chứng trên mạng xã hội; viết tâm thư kiến nghị với lãnh đạo Đảng, Nhà nước, gây rối thêm tình hình chính trị - xã hội. Những biểu hiện của “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” đã lây lan vào công tác dạy và học lý luận nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh ở hệ thống các trường chính trị của Đảng, thậm chí có cả ở nhà trường quân đội với hình thức, thiếu chiều sâu, hiệu quả thấp.
Thứ tư, cùng với việc tìm kiếm giải pháp khắc phục những biểu hiện đáng lo ngại về lười suy nghĩ và ngại học chính trị là kiên quyết đấu tranh khắc phục những biểu hiện tiêu cực ở một số ít cán bộ, đảng viên do không chấp hành nghiêm các nguyên tắc tổ chức của Đảng, một số nơi có biểu hiện mất dân chủ, gia trưởng, độc đoán, chuyên quyền; một số cán bộ, đảng viên, trong đó có cả cán bộ chủ trì, chủ chốt, cán bộ cấp cao sa sút ý chí phấn đấu, phai nhạt mục tiêu, lý tưởng và hoài bão phấn đấu vươn lên. Hơn thế, phải chấm dứt tình trạng cán bộ, đảng viên làm việc với thái độ trung bình chủ nghĩa, qua loa, đại khái, cầm chừng, kém hiệu quả vì thiếu trách nhiệm; thậm chí vô cảm trước khó khăn, bức xúc và yêu cầu đòi hỏi chính đáng của cán bộ, chiến sĩ và người dân.
Thứ năm, tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng sinh hoạt đảng, nhất là sinh hoạt tự phê bình và phê bình; tuyệt đối không để cán bộ, đảng viên “che đậy”, giấu giếm hạn chế, khuyết điểm, cán bộ lãnh đạo, chủ huy cấp trên ngại phê bình cán bộ cấp dưới thuộc quyền, cấp dưới thuộc quyền ngại hoặc không dám phê bình cán bộ lãnh đạo, chủ huy cấp trên, cán bộ đồng cấp thì nể nang, bao che cho nhau vì “dễ người dễ ta”, “tôi không đụng đến anh thì anh đừng đụng đến tôi”, để cùng nhau “chung sống hòa bình”, “cùng nhau hưởng lợi”. Cùng với đó, phải có biện pháp hữu hiệu để chấm dứt việc một số ít cán bộ, đảng viên lợi dụng phê bình và tự phê bình để nịnh bợ nhau, lấy lòng và che chắn nhau hoặc “mượn sinh hoạt phê bình” để “tấn công đối thủ”, vu khống, bôi đen, phê phán người bất đồng chính kiến với mình với động cơ “không trong sáng”; kiên quyết đấu tranh khắc phục bệnh “thành tích”, bệnh háo danh, phô trương, che dấu khuyết điểm, thổi phồng thành tích, “đánh bóng” tên tuổi; thích được đề cao, ca ngợi cá nhân, tệ nạn sùng bái cá nhân; thực hiện tốt Nghị quyết số 847-NQ/QUTW ngày 28-12-2021 của Quân ủy Trung ương về Phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”, kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân.
Có biện pháp hữu hiệu để khắc phục căn bệnh “nói và viết không đúng với quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước”; nói không đi đôi với làm; nói nhiều làm ít; nói một đằng, làm một nẻo; trong hội nghị nói thế này, ngoài hội nghị nói thế kia, thiếu nhất quán; nói với cấp trên khác, nói với cấp dưới khác; khi phát biểu thì ủng hộ, khi thực hiện quyền bầu cử thì gạch tên; khi còn đương chức thì nói khác, khi nghỉ hưu lại nói khác, thậm chí chuẩn bị nghỉ hưu đã nói khác; nói rất hay về chống suy thoái nhưng bản thân lại suy thoái; hô hào mọi người thực hành tiết kiệm, chống lãng phí nhưng bản thân lại lãng phí, xa hoa...
Tinh thần Cách mạng tháng Tám và Quốc kháng 2-9 đang khích lệ, cổ vũ, động viên chúng ta vượt qua khó khăn, thách thức để tiến lên; trong đó phát huy sức mạnh chính trị tinh thần trong Cách mạng tháng Tám năm 1945 vào cuộc đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ở nước ta hiện nay là việc làm cần thiết, rất cần sự quan tâm, cùng vào cuộc của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta./.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Nguyễn Bá Dương (Tổng Chủ biên): Phòng, chống “diễn biến hòa bình” trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay (6 tập), Nxb QĐND, Hà Nội, 2017.
- Nguyễn Bá Dương (chủ biên): Phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ - Trách nhiệm của cán bộ, đảng viên hiện nay, Nxb QĐND, Hà Nội, 2018.
- Nguyễn Bá Dương: Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng - Mệnh lệnh từ cuộc sống, tiếng gọi từ trái tim, Nxb QĐND, Hà Nội, 2021.
- Nguyễn Bá Dương: Không thể xuyên tạc sự thật, Nxb QĐND, Hà Nội, 2022.
- Nguyễn Bá Dương, Nguyễn Minh Thắng: Nhân diện và đấu tranh phán bác các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới, Nxb CTQGST, Hà Nội, 2023.
