Đại úy Tống Văn Toàn, Đại úy Trương Quốc Việt -
Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng
Tóm tắt: Thanh niên quân đội là bộ phận ưu tú của thanh niên Việt Nam, luôn giữ vai trò nòng cốt trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Tuy nhiên, họ cũng luôn chịu tác động tiêu cực của thông tin xấu độc, lối sống thực dụng và sự phức tạp của môi trường an ninh đa chiều. Phát triển ý thức đạo đức cách mạng cho thanh niên Quân đội là yêu cầu tất yếu để bảo đảm xây dựng đội ngũ thanh niên quân đội luôn có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng và năng lực chuyên môn, giúp họ hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ trong bối cảnh hiện nay. Bài viết làm rõ vai trò và đề xuất một số giải pháp phát triển ý thức đạo đức cách mạng của thanh niên quân đội trong kỷ nguyên mới.
Từ khóa: Phát triển; ý thức; đạo đức cách mạng; thanh niên quân đội; kỷ nguyên mới.
Nhận bài: 10/9/2025, Biên tập: 11/9/2025, Duyệt đăng: 11/9/2025
1. Mở đầu
Trong suốt chiều dài của lịch sử cách mạng dân tộc, thanh niên quân đội luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng, là lực lượng chiến đấu trực tiếp, nhưng đồng thời cũng là thế hệ kế tục sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và dân tộc. Trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy, chỉ huy, cùng việc thể chế hóa các nghị quyết, chỉ thị của Đảng và Quân ủy Trung ương, phần lớn thanh niên quân đội đã có bản lĩnh chính trị vững vàng, “trung thành tuyệt đối với Đảng, Tổ quốc và nhân dân”, có tinh thần trách nhiệm, ý thức kỷ luật, khát vọng cống hiến và khả năng thích ứng nhanh với công nghệ hiện đại. Họ không chỉ thực hiện tốt nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu mà còn làm chủ công nghệ, tham gia đấu tranh tư tưởng, góp phần xây dựng Quân đội “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại” [1]. Tuy nhiên, trong kỷ nguyên số hiện nay, thanh niên quân đội đang phải đối mặt với thách thức từ môi trường an ninh đa chiều, sự xâm nhập của thông tin xấu độc, lối sống thực dụng và yêu cầu ngày càng cao về tri thức, công nghệ. Do đó, phát triển ý thức đạo đức cách mạng trở thành yêu cầu tất yếu để thanh niên quân đội đủ sức đề kháng trước các quan điểm sai trái, bảo vệ và phát huy giá trị “Bộ đội Cụ Hồ”. Đồng thời, giúp họ nuôi dưỡng lý tưởng, khát vọng cống hiến, vượt qua cám dỗ, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, góp phần xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức, hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước hùng cường, phồn vinh và hạnh phúc.
2. Nội dung nghiên cứu
2.1. Vai trò ý thức đạo đức cách mạng của thanh niên quân đội trong kỷ nguyên mới
Ý thức đạo đức cách mạng là một hình thái ý thức xã hội, phản ánh sự thống nhất giữa nhận thức, tình cảm, niềm tin và hành vi đạo đức của con người, dưới sự lãnh đạo của Đảng. Trong môi trường hoạt động quân sự, ý thức đạo đức cách mạng giữ vai trò đặc biệt quan trọng, giúp thanh niên quân đội hình thành phẩm chất, định hướng hành vi và phát triển năng lực; là nền tảng tinh thần bảo đảm cho Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ. Trong kỷ nguyên mới, ý thức đạo đức cách mạng là nền tảng bảo đảm cho thanh niên quân đội giữ vững sự trung thành tuyệt đối với Đảng, Tổ quốc và nhân dân. Bởi lẽ, “chính những người trẻ tuổi là những người tiên phong trong việc đập phá các hình thức cũ kỹ và mở đường cho sự phát triển xã hội” [2]. Hiện nay, không gian mạng trở thành “chiến trường mềm” với sự thâm nhập của thông tin xấu độc và các hoạt động “diễn biến hòa bình”, ý thức đạo đức cách mạng chính là “lá chắn tinh thần” giúp thanh niên quân đội củng cố bản lĩnh chính trị, kiên định niềm tin vào lý tưởng cách mạng, nâng cao khả năng nhận diện và phản bác quan điểm sai trái, từ đó bảo vệ sự thống nhất tư tưởng trong toàn quân.
Không chỉ dừng ở phương diện chính trị - tư tưởng, ý thức đạo đức cách mạng còn định hướng hành vi, giúp thanh niên quân đội giữ gìn lối sống và phong cách ứng xử chuẩn mực trong cả đời sống thực tiễn lẫn trên không gian mạng.. Trong thời đại số, nơi thông tin lan truyền nhanh chóng và khó kiểm soát, thanh niên quân đội cần có bản lĩnh chính trị vững vàng để phát ngôn có trách nhiệm, chia sẻ thông tin được kiểm chứng, đồng thời giữ gìn hình ảnh cao đẹp “Bộ đội Cụ Hồ”. Điều này góp phần củng cố kỷ luật quân đội, bảo đảm sự đoàn kết trong đơn vị và uy tín của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng, ý thức đạo đức cách mạng còn là động lực nội sinh khơi dậy tinh thần trách nhiệm, khát vọng cống hiến và ý chí phấn đấu vươn lên của thanh niên quân đội. Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân” [3]. Những diễn biến phức tạp của tình hình thế giới và khu vực hiện nay đòi hỏi thanh niên quân đội không chỉ thực hiện tốt nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu mà còn phải làm chủ khoa học - công nghệ, tích cực tham gia các hoạt động nghĩa vụ quốc tế, hỗ trợ nhân dân và đối phó với các thách thức an ninh phi truyền thống. Sức mạnh tinh thần từ ý thức đạo đức cách mạng giúp họ vượt qua những cám dỗ vật chất, lối sống thực dụng, duy trì sự tận tụy và bản lĩnh kiên định, sẵn sàng hy sinh vì lợi ích chung.
Trong tiến trình hiện đại hóa quân đội theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, nhiệm vụ “Xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại; một số quân chủng, binh chủng, lực lượng tiến thẳng lên hiện đại, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong điều kiện mới” [4] đòi hỏi thanh niên quân đội không chỉ giỏi chuyên môn, tinh thông nghiệp vụ mà còn phải vững vàng về chính trị và đạo đức. Ý thức đạo đức cách mạng trở thành nền tảng để phát triển trí tuệ cách mạng, bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp quân sự và khả năng thích ứng với những biến động phức tạp của tình hình thế giới và khu vực, từ đó trực tiếp nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu của Quân đội.
Hiện nay, sự giao thoa văn hóa và sự xâm nhập của các giá trị ngoại lai đang đặt ra nhiều thách thức. Ý thức đạo đức cách mạng chính là “hệ miễn dịch đạo đức”, giúp thanh niên quân đội đủ sức đề kháng trước những thông tin sai lệch, lối sống cá nhân chủ nghĩa và các quan điểm thù địch. Qua đó, giúp họ có “tâm trong, trí sáng, hoài bão lớn” để bảo vệ lý tưởng cách mạng, giữ vững những giá trị truyền thống quý báu, hào hùng của Quân đội nhân dân Việt Nam “từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu, phục vụ”, luôn trung thành, tận tụy, cần kiệm, liêm chính, chí công vô tư.
Thanh niên quân đội đang chịu tác động của mặt trái cơ chế thị trường. Ý thức đạo đức cách mạng góp phần thực hiện khát vọng phát triển dân tộc giàu mạnh, hùng cường, thịnh vượng, sánh vai với các cường quốc năm châu như Chủ tịch Hồ Chí Minh từng mong đợi: “Nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành” [5]. Chỉ khi thanh niên quân đội kiên định lý tưởng, bền bỉ rèn luyện và phát huy tinh thần cống hiến, họ mới đủ sức bảo vệ Tổ quốc trong mọi tình huống, xứng đáng với danh hiệu cao quý mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dành tặng: “Quân đội ta trung với Đảng, hiếu với dân, sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng” [6].
2.2. Giải pháp phát triển ý thức đạo đức cách mạng của thanh niên quân đội trong kỷ nguyên mới
Một là, phát huy vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, tổ chức đảng, chính ủy, chính trị viên và người chỉ huy các cấp
Đây là giải pháp nền tảng giúp thanh niên quân đội củng cố bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức và khơi dậy tinh thần cống hiến, góp phần xây dựng Quân đội, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới. Bởi lẽ, sự lãnh đạo của Đảng không chỉ là yếu tố định hướng mà còn là nhân tố quyết định việc hình thành và củng cố phẩm chất đạo đức cách mạng của thanh niên quân đội. Để thực hiện hiệu quả, các cấp ủy và tổ chức đảng cần nêu cao tinh thần, trách nhiệm trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, cụ thể hóa các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng thành những chương trình, kế hoạch hành động cụ thể, phù hợp với đặc điểm nhiệm vụ của từng đơn vị, như: Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính chị về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; Nghị quyết số 847-NQ/QUTW ngày 28/12/2021 của Quân ủy Trung ương về phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” và kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân; Quy định số 144-QĐ/TW ngày 09/5/2024 của Bộ Chính trị về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên; Quy định số 37-QĐ/TW ngày 25/10/2021 của Ban Chấp hành Trung ương về những điều đảng viên không được làm. Những văn bản này không chỉ là kim chỉ nam cho công tác giáo dục mà còn là cơ sở để xây dựng các tiêu chí đánh giá kết quả rèn luyện đạo đức của thanh niên Quân đội.
Vai trò nêu gương của người lãnh đạo, chỉ huy các cấp là yếu tố cốt lõi để phát triển ý thức đạo đức cách mạng cho thanh niên quân đội. Sự gương mẫu không chỉ thể hiện qua lời nói mà phải được minh chứng qua hành động, lối sống và tác phong của người cán bộ. Một người chỉ huy liêm chính, tận tụy, sống đúng với các giá trị đạo đức cách mạng sẽ tạo ra “đòn bẩy tinh thần”, khơi dậy động lực tự giác rèn luyện trong mỗi quân nhân. Hành động gương mẫu của cấp trên không chỉ củng cố niềm tin mà còn trở thành hình mẫu sống động, khuyến khích thanh niên quân đội noi theo, từ đó ý thức đạo đức cách mạng trở thành nhu cầu chính đáng để phát huy tính tự giác trong mỗi quân nhân.
Hai là, đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp giáo dục đạo đức cách mạng phù hợp với đặc điểm thanh niên quân đội.
Đổi mới nội dung, hình thức và phương pháp giáo dục đạo đức cách mạng là một giải pháp quan trọng để phát triển ý thức đạo đức cách mạng cho thanh niên quân đội. Bởi lẽ, thế hệ thanh niên quân đội trong kỷ nguyên mới được sinh ra và lớn lên trong môi trường số hóa, được sở hữu tư duy năng động, sáng tạo, nên có điều kiện tiếp cận thông tin đa chiều nhưng đồng thời cũng chịu tác động, ảnh hưởng của nhiều luồng tư tưởng “xấu độc” và lối sống thực dụng. Vì vậy, công tác giáo dục đạo đức cách mạng cần được đổi mới toàn diện, lấy người học làm trung tâm, kết hợp giá trị truyền thống với yêu cầu thời đại, đồng thời tận dụng các phương pháp hiện đại để phù hợp với đặc điểm của thanh niên quân đội. Giải pháp này không chỉ giúp thanh niên quân đội củng cố bản lĩnh chính trị và phẩm chất đạo đức mà còn khơi dậy tinh thần cống hiến, góp phần xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc “từ sớm, từ xa”.
Trước hết, nội dung giáo dục cần gắn kết các giá trị truyền thống và những yêu cầu mới của thời đại. Chú trọng giáo dục các chuẩn mực đạo đức cách mạng như “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” và “trung với Đảng, hiếu với dân”. Cùng với đó, cần bổ sung các nội dung mới để phù hợp với thực tiễn, bao gồm: (1) Đạo đức ứng xử trên không gian mạng giúp thanh niên quân đội xây dựng thói quen phát ngôn có trách nhiệm và chia sẻ thông tin đúng đắn; (2) Ý thức bảo vệ bí mật quân sự trong thời đại số, đảm bảo an toàn thông tin trong môi trường trực tuyến; (3) Kỹ năng nhận diện và phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, nhằm nâng cao khả năng tư duy phản biện; (4) Khả năng lan tỏa thông tin tích cực, góp phần xây dựng hình ảnh tốt đẹp “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới. Những nội dung này không chỉ đáp ứng yêu cầu thời đại mà còn gắn kết chặt chẽ với đời sống thực tế của thanh niên quân đội, giúp họ vững vàng về tư tưởng và hành động chuẩn mực trong mọi điều kiện, hoàn cảnh.
Hình thức giáo dục cần chuyển từ phương pháp truyền đạt một chiều sang các hình thức tương tác, trải nghiệm và sáng tạo. Thay vì chỉ tổ chức các buổi học tập chính trị truyền thống, các đơn vị có thể tổ chức các hoạt động diễn đàn, tọa đàm, sinh hoạt chuyên đề, nơi thanh niên có thể bày tỏ quan điểm và thảo luận về các vấn đề đạo đức. Các hoạt động sân khấu hóa tình huống đạo đức, đối thoại với lớp thế hệ cha, anh để tạo sự gần gũi, khơi dậy cảm xúc và niềm tin vào các giá trị đạo đức. Đặc biệt, các đơn vị có thể tận dụng triệt để không gian số, xây dựng các video ngắn, nêu câu hỏi tình huống hoặc trắc nghiệm tương tác trên mạng nội bộ, tạo ra các nội dung giáo dục hấp dẫn, dễ tiếp cận, phù hợp với thói quen sử dụng công nghệ của thanh niên. Những hình thức này không chỉ giúp truyền tải thông điệp đạo đức một cách sinh động mà còn tạo sự kết nối tự nhiên, khiến giá trị đạo đức trở thành một phần không thể tách rời trong đời sống của thanh niên quân đội.
Phương pháp giáo dục, cần lấy người học làm trung tâm, khuyến khích sự tự giác và quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi để thanh niên quân đội tự rèn luyện thông qua các hoạt động thực tiễn như huấn luyện, lao động, cứu hộ, cứu nạn và hỗ trợ nhân dân. Những trải nghiệm thực tế này không chỉ giúp thanh niên quân đội hiểu biết sâu sắc hơn về giá trị đạo đức mà còn biến các giá trị ấy thành hành động cụ thể, tự nguyện. Cùng với đó, cần phát huy mạnh mẽ vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên, bởi “Một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền” [7].
Ba là, xây dựng môi trường văn hóa quân sự lành mạnh để phát triển ý thức đạo đức cách mạng cho thanh niên quân đội.
Đây là giải pháp quan trọng để phát triển ý thức đạo đức cách mạng cho thanh niên quân đội hiện nay. Bởi lẽ, môi trường văn hóa quân sự không chỉ là nơi diễn ra các hoạt động sinh hoạt, huấn luyện và công tác, mà còn là “không gian giá trị” định hình nhân cách, nuôi dưỡng lý tưởng và củng cố phẩm chất, đạo đức của mỗi quân nhân. Trong kỷ nguyên mới, khi các luồng thông tin đa chiều tác động mạnh mẽ đến tư duy và hành vi, việc xây dựng một môi trường văn hóa quân sự lành mạnh trở thành giải pháp chiến lược để phát triển ý thức đạo đức cách mạng cho thanh niên quân đội. Giải pháp này không chỉ tạo ra “lá chắn tinh thần” bảo vệ thanh niên quân đội trước các tác động tiêu cực mà còn khơi dậy động lực nội tại, giúp ý thức đạo đức cách mạng trở thành tiêu chuẩn ứng xử tự giác.
Theo đó, cần thiết lập một hệ thống chuẩn mực ứng xử quân nhân rõ ràng, dễ nhớ và dễ thực hiện. Các chuẩn mực này không chỉ áp dụng trong đời sống hàng ngày mà còn mở rộng đến hành vi trên không gian mạng, nơi thông tin lan truyền nhanh chóng và tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Chuẩn mực ứng xử cần bao quát các khía cạnh như phát ngôn có trách nhiệm, chia sẻ thông tin đúng đắn, bảo vệ bí mật quân sự và giữ gìn hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ”. Việc xây dựng các quy tắc này giúp thanh niên Quân đội hình thành thói quen ứng xử đúng mực, từ đó củng cố kỷ luật và uy tín của đơn vị, đồng thời tạo nền tảng cho ý thức đạo đức cách mạng phát triển bền vững. Bên cạnh đó, cần xây dựng môi trường văn hóa quân sự thực sự “dân chủ, kỷ luật và nhân văn”, tạo điều kiện để mỗi quân nhân được tôn trọng, bày tỏ chính kiến, chia sẻ quan điểm; qua đó, rèn luyện tinh thần trách nhiệm, ý thức tập thể và tích cực tham gia xây dựng đơn vị.
Các đơn vị cần quan tâm đầu tư vào các thiết chế văn hóa hiện đại để hỗ trợ quá trình giáo dục và rèn luyện. Các phòng truyền thống, thư viện số, câu lạc bộ sáng tạo và hệ thống mạng nội bộ quân đội cần được xây dựng và nâng cấp, trở thành những “trạm phát sóng giá trị” truyền tải thông điệp tích cực. Những không gian này không chỉ cung cấp nguồn tri thức mà còn là nơi thanh niên quân đội tiếp cận, chia sẻ và lan tỏa các tấm gương sáng, các giá trị đạo đức cách mạng. Việc ứng dụng công nghệ số, như xây dựng các chuyên mục giáo dục trực tuyến, video ngắn hoặc nội dung tương tác, sẽ giúp các giá trị đạo đức trở nên gần gũi, phù hợp với thói quen tiếp nhận thông tin của thế hệ trẻ trong kỷ nguyên số.
Phát triển ý thức đạo đức cách mạng cho thanh niên quân đội cần đặt trong mối quan hệ tổng thể, không tách rời với các hoạt động của đơn vị. Để hoạt động này đạt kết quả tốt, cần hình thành một “hệ sinh thái giá trị”, nơi mỗi quân nhân được truyền cảm hứng, động lực và định hướng để rèn luyện ý thức đạo đức cách mạng. Hệ sinh thái này phải là một môi trường sống động, nơi các giá trị như trung thành, tận tụy, cần, kiệm, liêm, chính, chí, công, vô, tư được lan tỏa qua các hoạt động thường ngày, từ huấn luyện, công tác đến các chương trình sinh hoạt tập thể. Khi sống và làm việc trong một môi trường văn hóa quân sự lành mạnh, thanh niên quân đội sẽ tự tiếp thu và thực hành các giá trị đạo đức, biến chúng thành tiêu chuẩn ứng xử tự giác.
Bốn là, phát huy nội lực tự tu dưỡng, tự rèn luyện của mỗi quân nhân.
Thanh niên quân đội không chỉ là lực lượng tiên phong trong nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc mà còn là những chủ thể tích cực tiếp nhận và lan tỏa thông tin. Vì vậy, việc phát huy nội lực tự tu dưỡng, tự rèn luyện trở thành giải pháp cốt lõi để phát triển ý thức đạo đức cách mạng. Bởi lẽ, đạo đức cách mạng không thể hình thành từ sự áp đặt bên ngoài mà phải bắt nguồn từ ý thức tự giác, tự nguyện của mỗi cá nhân. Bằng cách coi đạo đức cách mạng là nhu cầu nội tại và thước đo giá trị bản thân, thanh niên quân đội mới đủ sức vượt qua thách thức, kiên định lý tưởng và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.
Để việc tự tu dưỡng, tự rèn luyện đạt kết quả tốt, trước hết mỗi thanh niên quân đội cần xác định rõ mục tiêu, lý tưởng và trách nhiệm bảo vệ Tổ quốc là kim chỉ nam định hướng tư tưởng, là động lực thúc đẩy hành động. Trong kỷ nguyên số, khi các luồng thông tin đa chiều có thể làm giao động niềm tin, việc xác định lý tưởng sống giúp thanh niên quân đội giữ vững lập trường, nhận thức rõ sứ mệnh của mình trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Điều này cần được cụ thể hóa qua các mục tiêu cụ thể, như trung thành với Đảng, tận tụy với nhân dân và sẵn sàng cống hiến vì lợi ích chung, từ đó trở thành nền tảng cho quá trình tu dưỡng đạo đức.
Xây dựng kế hoạch tu dưỡng đạo đức cá nhân là một bước quan trọng để đảm bảo ý thức đạo đức cách mạng được rèn luyện một cách bài bản và liên tục. Kế hoạch này cần được thiết kế phù hợp với chức trách, nhiệm vụ của từng thanh niên quân đội, gắn với các giai đoạn công tác cụ thể. Đơn cử như, một chiến sĩ mới nhập ngũ có thể tập trung vào việc rèn luyện kỷ luật và tinh thần trách nhiệm, trong khi một quân nhân đảm nhận nhiệm vụ chuyên môn cần chú trọng thêm vào đạo đức nghề nghiệp và khả năng ứng xử trên không gian mạng. Kế hoạch tu dưỡng không chỉ giúp thanh niên quân đội có định hướng rõ ràng mà còn tạo động lực để họ tự giác thực hiện, biến việc rèn luyện đạo đức thành một quá trình có mục tiêu và hiệu quả.
Để duy trì và nâng cao ý thức đạo đức cách mạng, thanh niên quân đội cần thường xuyên “tự soi, tự sửa”. Quá trình này đòi hỏi mỗi cá nhân tự kiểm điểm lời nói, hành vi và thái độ trong sinh hoạt hàng ngày cũng như trên không gian mạng. Trong thời đại số, khi các hành vi trực tuyến có thể lan truyền nhanh chóng và để lại hậu quả lớn, việc tự kiểm soát cách giao tiếp, chia sẻ thông tin trở nên đặc biệt quan trọng. “Tự soi, tự sửa” không chỉ giúp thanh niên quân đội nhận ra những sai lệch trong tư tưởng và hành vi mà còn khuyến khích họ điều chỉnh kịp thời, từ đó xây dựng thói quen sống và làm việc theo các chuẩn mực đạo đức cách mạng.
Trong môi trường thông tin đa chiều, thanh niên quân đội thường xuyên đối mặt với các luồng tư tưởng trái chiều, thông tin sai lệch hoặc các quan điểm sai trái thù địch. Chính vì vậy, họ cần rèn luyện bản thân năng lực phân tích và phản biện trước các tình huống đạo đức phức tạp. Điều này giúp thanh niên quân đội nhận diện bản chất của các vấn đề đạo đức và nâng cao khả năng phản bác các luận điệu sai trái một cách hiệu quả.
3. Kết luận
Phát triển ý thức đạo đức cách mạng cho thanh niên quân đội trong kỷ nguyên mới không chỉ là nhiệm vụ cấp thiết mà còn mang ý nghĩa chiến lược, góp phần xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị, tư tưởng và đạo đức. Trước những thách thức từ toàn cầu hóa, bùng nổ thông tin và không gian mạng, ý thức đạo đức cách mạng là “nội lực mềm” giúp thanh niên quân đội giữ vững bản lĩnh, định hướng hành vi và khẳng định lý tưởng cách mạng. Việc phát triển ý thức đạo đức cách mạng cần được thực hiện đồng bộ thông qua giáo dục chính trị, tư tưởng, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, đổi mới phương pháp giáo dục và khơi dậy tinh thần tự tu dưỡng trong mỗi quân nhân. Khi ý thức đạo đức cách mạng trở thành giá trị nội tại, thanh niên quân đội sẽ đủ sức mạnh vượt qua thử thách, hoàn thành sứ mệnh xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới./.
Tài liệu tham khảo
[1], [4]. Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021, tập 1, tr.156.
[2] V.I.Lênin (1977), Lênin toàn tập, tập 41, Nxb Tiến bộ, Moskva, 1997, tr.312.
[3] Hồ Chí Minh (2011), “Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân”, Hồ Chí Minh toàn tập, tập 15, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr.292.
[5] Hồ Chí Minh (2011), “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến”, Hồ Chí Minh toàn tập, tập 4, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr.480.
[6] Hồ Chí Minh (2011), “Lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân dịp kỷ niệm 15 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam”, Hồ Chí Minh toàn tập, tập 9, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr.434.
