PGS.TS. Lê Kim Việt -
Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
Tóm tắt: “Chạy chức, chạy quyền” đang được so ví như căn bệnh nan y tồn tại ở một bộ phận cán bộ, đảng viên (CB, ĐV), gây bức xúc trong nhân dân, làm giảm uy tín của Đảng và đội ngũ CB, ĐV; giảm lòng tin của nhân dân đối với Đảng, chính quyền và chế độ XHCN. Đây là một trong những nguyên nhân chính gây ra sự tha hóa quyền lực trong bộ máy công quyền. Nhận diện căn bệnh nan y này và tìm giải pháp chữa trị nó là một đòi hỏi cấp thiết.
Từ khóa: Chạy chức, chạy quyền, suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, một bộ phận cán bộ đảng viên
Nhận bài:6/10/2025; Biên tập: 9/10/2025; Duyệt in: 11/10/2025
1. Đặt vấn đề
Nạn “chạy chức, chạy quyền”, suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộ phận cán bộ, đảng viên đang là một hiện tượng gây bức xúc trong nhân dân, làm giảm uy tín và vai trò lãnh đạo của Đảng, của đội ngũ cán bộ, đảng viên, giảm lòng tin của nhân dân đối với Đảng, chính quyền và chế độ XHCN. Đây là một trong những nguyên chính của sự tha hóa quyền lực của bộ máy công quyền và sự tha hóa quyền lực tất yếu dẫn đến “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ Đảng, Nhà nước. Với nhận thức đó, trong phạm vi bài viết này, chúng tôi chỉ nghiên cứu, tìm hiểu một số nguyên nhân của nạn chạy chức, chạy quyền đang là một hiện tượng nhức nhối trong xã hội, là biểu hiện của suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” và cũng là biểu hiện của “Nhóm lợi ích”
2. Nội dung nghiên cứu
2.1. Nguyên nhân của “chạy chức, chạy quyền”
Trước hết, cần nhận thức nạn “chạy chức, chạy quyền” là một loại “bệnh”, là biểu hiện đặc trưng của tình trạng tham nhũng quyền lực trong lĩnh vực công tác cán bộ. Về thực chất đó là việc mua quan, bán chức, là quá trình trao đổi giữa một bên là người mua muốn có một chức danh, chức vụ nào đó trong bộ máy công quyền mà không phải qua con đường phấn đấu, rèn luyện gian khổ, không thông qua uy tín, sự lựa chọn, tín nhiệm của nhân dân, với một bên là những người bán - những người nắm trong tay quyền hành bổ nhiệm, cất nhắc cán bộ. Quá trình trao đổi này diễn ra chủ yếu thông qua quan hệ tiền tệ hóa, đồng thời trong đó cũng có những quan hệ tình cảm, mà chủ yếu là tình cảm gia đình, thân tộc dòng họ,…
Vấn đề đặt ra là, vì sao đối với một Đảng cộng sản cầm quyền, một chính quyền của dân, do dân, vì dân, quyền lực của chính quyền là quyền lực của nhân dân giao cho nhưng nạn chạy chức, chạy quyền hiện nay không phải là hiếm. Vì sao trong gần 40 năm đổi mới, Đảng ta quyết tâm ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái, biến chất, tham nhũng của một bộ phận cán bộ, đảng viên nhưng tình hình lại đang trở nên “nghiêm trọng hơn”, từ chỗ chỉ có “một số cán bộ đảng viên” đến nay là “một bộ phận không nhỏ” và trở thành “một nhóm lợi ích” đang tồn tại trong bộ máy Đảng và chính quyền. Tình trạng này đang diễn ra ở tất cả các cấp, các ngành và đang gây bức xúc trong nhân dân. Lý giải hiện tượng này có rất nhiều nguyên nhân khác nhau, dưới các góc độ khác nhau. Trong phạm vi bài này, chúng tôi xin lý giải một số nguyên nhân sau đây.
Một là, trong quá trình đổi mới công tác cán bộ, Đảng, Nhà nước có rất nhiều quy định, quy chế về công tác cán bộ nhưng vấn đề cơ bản, chủ yếu nhất là hệ thống cơ chế, quy định đó còn nhiều bất cập, thiếu đồng bộ, chặt chẽ và chưa đủ mức cần thiết để ngăn chặn tình trạng chạy chức chạy quyền.
Trong bất cứ lĩnh vực hoạt động nào, từ cấp độ vĩ mô đến vi mô, từ cơ quan cao nhất đến một tổ chức, một đơn vị nhỏ thì bộ quy chế, quy định (đối với một quốc gia thì đó là bộ luật) đều là những công cụ quan trọng của người lãnh đạo, quản lý nhằm bảo đảm sự thống nhất cho mục đích hoạt động chung, đồng thời nó còn là công cụ hữu hiệu nhất để ngăn chặn tình trạng tiêu cực, lạm quyền, lộng quyền của một số người có chức, có quyền, ngăn chặn hành vi xâm phạm lợi ích của cộng đồng.
Tuy nhiên, trong thực tế công tác cán bộ hiện nay, chúng ta lại đang thiếu những quy chế, quy định, cơ chế đồng bộ và còn nhiều bất cập. Trước hết đó là các chính sách, quy định tạo ra tình trạng đặc quyền, đặc lợi cho những người có chức, có quyền. Ví dụ như việc quy định chế độ xe công, hỗ trợ giá mua nhà, cấp đất, tiền điện thoại, trang cấp vật tư, phòng làm việc, khám chữa bệnh… còn mập mờ, thiếu triệt để, bất hợp lý, rất tốn kém cho công quỹ. Cơ chế, quy chế đặc quyền dẫn đến lộng quyền và lạm quyền. Quy chế, cơ chế đặc quyền, đặc lợi sẽ dẫn đến quan liêu, xa dân.
Quy chế lựa chọn cán bộ (bao gồm cả thi tuyển và bầu cử) hiện nay cũng đang có nhiều bất cập. Rất nhiều trường hợp có sai phạm về bổ nhiệm cán bộ những khi kiểm tra, thanh tra thì tất cả đều “đúng quy trình”. Xã hội đang đặt ra nhiều câu hỏi là: Đúng quy trình nhưng sao không chọn được người tài, đức vào bộ máy công quyền?. Đúng quy trình những sao chỉ rơi vào một số người, mà chủ yếu là con ông, cháu cha, những người thân quen, những người “có điều kiện”, còn những người lao động, cần mẫn làm việc, có tín nhiệm lại không được cất nhắc, bổ nhiệm?. Câu trả lời chỉ có thể là: Quy trình lựa chọn cán bộ hiện nay đang có vấn đề, đang có những bất cập, lỗ hổng. Đó là, bao nhiêu năm nay, ở nhiều nơi đã thí điểm cho thi tuyển, cạnh tranh bằng các đề án, chương trình, kế hoạch hành động và đa số mang lại kết quả tốt nhưng cho đến nay, chủ trương này chưa được nhân rộng, chưa trở thành quy chế, quy định trong tuyển chọn cán bộ, mà có lẽ một số người có chức, có quyền không muốn thay đổi. Một ý nữa là, theo quan điểm của Hồ Chí Minh và của Đảng ta là phải dựa vào dân để xây dựng Đảng, chính quyền, để xây dựng, quản lý cán bộ, đảng viên, thế những theo quy định, quy chế bổ nhiệm hiện nay, chúng ta chưa thực sự dựa vào dân để giới thiệu, phát hiện, lựa chọn nhân tài cho Đảng và chính quyền. Đó là, khi tiến hành lấy phiếu tín nhiệm của cán bộ, công chức, có nhiều trường hợp được phiếu tín nhiệm cao nhưng không được đưa vào danh sách bổ nhiệm mà chỉ coi “đây chỉ là nguồn thông tin để cấp ủy tham khảo” mà lý do thực chất đằng sau nó là vì “Không đúng với ý đồ của người đứng đầu”, điều này là sự biểu hiện của dân chủ hình thức trong quy trình bổ nhiệm cán bộ. Nguyên tắc tập trung dân chủ đang bị tập trung lấn át dân chủ.
Ở khía cạnh thứ 2, hiện nay, một số quy định trong công tác cán bộ đang có xu hướng trọng chức, trọng quyền mà không gắn liền với việc kiểm soát quyền lực và trách nhiệm. Chức trách gắn liền với quyền lực tương ứng là lẽ đương nhiên; có thẩm quyền nhất định thì cán bộ mới hoàn thành được chức trách được giao. Tuy nhiên, khi giao quyền thì phải có cơ chế, quy chế, quy định kiểm soát quyền lực. Nếu không rất dễ xảy ra lộng quyền và lạm quyền. Do chưa có cơ chế quy chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ nên với một số người có hành vi lộng quyền, lạm quyền, có chức sẽ có quyền, có quyền sẽ có tiền và bổng lộc, (chức quyền đồng nghĩa với bổng lộc). Chức vụ, quyền lực không còn mang ý nghĩa thiêng liêng, vinh dự được Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó mà với một số người, nó trở thành thứ bổng lộc riêng có thể ban phát cho những người “biết chạy đúng lúc, đúng chỗ”, những người “biết chọn giá đúng”. Và khi có chức, có quyền, thì họ có thể lồng động cơ, mục đích cá nhân trong công việc chung để điều hành, thao túng cả bộ máy, có thể giải quyết cho con cháu công ăn, việc làm, … Với “món lợi đủ đàng, lợi đơn, lợi kép” nên nhiều người sẵn sàng “đầu tư” cho việc tìm kiếm chức tước rồi sau đó tìm cách “thu hồi vốn”. Đối với những người này, lòng tham lam quyền lực, chức tước, tiền bạc là không giới hạn. Đó là con đường tha hóa của một bộ phận cán bộ, đảng viên.
Hai là, trong công tác cán bộ, việc thực hiện cơ chế, chính sách “khen, chê, thưởng, phạt” thiếu công minh, công bằng.
Một thời gian khá dài có tình trạng rất không bình thường trong công tác tổ chức cán bộ ở nước ta là một cán bộ mắc khuyết điểm ở cấp thấp có khi lại được điều chuyển lên cấp trên, hoặc cùng lắm chuyển sang vị trí khác. Một người đã “vào guồng” thì sẽ có rất nhiều cơ hội trên con đường thăng tiến lên cấp cao hơn, nếu không thì cũng yên vị cho đến lúc về hưu. Tình trạng xử lý “nhẹ trên, nặng dưới”, “đã lên, không xuống, đã vào không ra” khá phổ biến, là trái với quy luật tự nhiên. Điều này làm cho một số người có chức, có quyền không nghĩ đến trách nhiệm, không phải lo trách nhiệm mà chi lo vun vén cá nhân, chỉ lo thăng tiến, lo chạy chọt, quan hệ vì mục đích cá nhân.
Ba là, vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ trong công tác xây dựng Đảng, đặc biệt là trong công tác cán bộ.
Một số quy định đang có xu hướng tập trung hóa quyền lực. Chủ trương nhất thể hóa một số chức danh là cần thiết, có nhiều cái lợi. Tuy nhiên, nhất thể hóa chức danh rất dễ dẫn đến tập trung hóa quyền lực trong tay một số người. Sắp tới đây, có thể thực hiện thí điểm cấp trưởng lựa chọn cấp phó và hiện nay, cấp phó “là người giúp việc cho cấp trưởng”, còn cấp trưởng có quyền quyết định mọi vấn đề. Điều đó có nghĩa là, quyền lực cao nhất trong một tập thể đang nằm trong tay một người chứ không còn là của tập thể. Khi quyền lực nằm trong tay những kẻ cơ hội thì hết sức nguy hiểm. Khi quyền lực được tập trung hóa mà không có cơ chế kiểm soát quyền lực thì tất yếu sẽ dẫn đến lộng quyền, lạm quyền và tất yếu có nạn mua bán chức quyền, nạn chạy chức, chạy quyền.
Hiện nay, chúng ta đang đẩy mạnh phân cấp quản lý cán bộ. Đây là chủ trương đúng, nhằm phát huy tính chủ động, năng động, sáng tạo của cấp dưới, nhưng khi phân cấp mà không có kiểm tra tất yếu dẫn đến cục bộ, cát cứ, tiêu cực trong bộ máy, sinh ra lợi ích nhóm,… Tất cả những điều này trái với nguyên tắc tập trung dân chủ, nó kích thích những kẻ tham quyền lực, chức tước và tất yếu nảy sinh hiện tượng chạy chức, chạy quyền. Đã có tình trạng, rất nhiều địa phương bổ nhiệm cán bộ cấp phó vượt quá số lượng quy định nhưng cấp ủy cấp trên, cơ quan chuyên trách cấp trên là Ban tổ chức và sở Nội vụ không biết. Đây là biểu hiện yếu kém, thiếu trách nhiệm trong kiểm soát quyền lực khi thực hiện phân cấp quản lý cán bộ.
Bốn là, sự tha hóa quyền lực, nạn chạy chức có nguyên nhân từ sự tha hóa đạo đức, chủ nghĩa cá nhân thực dụng của một số cán bộ, đảng viên, kể cả cán bộ trong cơ quan quản lý cán bộ.
Do tác động của mặt trái kinh tế thị trường, hệ giá trị chuẩn mực xã hội thay đổi, chuyển từ hệ giá trị trọng nhân, trọng đức sang hệ giá trị trọng thực, một bộ phận cán bộ, đảng viên có lối sống thực dụng, lấy đồng tiên là vật nối trong quan hệ xã hội. Do lối sống thực dụng chi phối, đối với những người này, họ sẵn sàng quên đi danh dự, hạ thấp giá trị nhân cách để đổi lấy tiền bạc, chức tước bằng mọi giá. Biến quyền lực công, quyền lực của nhân dân thành quyền lực của riêng và từ đó đem đổi lấy lợi ích vật chất cho riêng mình. Đây là biểu hiện của sự tha hóa quyền lực và tha hóa nhân cách trong một bộ phận cán bộ, đảng viên, nó diễn ra cả ở những người trong cơ quan quản lý cán bộ và cả cá nhân của những kẻ tham danh vọng, chức tước. Đây là cội nguồn của nạn chạy chức, chạy quyền.
Năm là, sự yếu kém, mất sức chiến đấu của không ít cấp ủy, tổ chức đảng và của một bộ phận cán bộ, đảng viên.
Trong thực tế hiện nay, hiện tượng chạy chức, chạy quyền diễn ra ở nhiều nơi, có rất nhiều người biết, ai cũng hiểu, không có người nào không hiểu, có những vụ việc rất ngang nhiên, nhưng tiếc thay, không ai dám đấu tranh trong cuộc họp, mà chỉ xì xào, bán tán ngoài lề cuộc họp. Điều đó thể hiện tính chiến đấu của một số tổ chức đảng, kể cả cấp ủy đảng bị tê liệt như vụ Vinasin, vụ Trịnh Xuân Thanh và nhiều vụ khác. Có thể nói, ở nhiều nơi, những kẻ chạy chức không hề gặp bất cứ một lực cản nào. Đây là mảnh đất màu mỡ để kẻ chạy chức, mua quan, bán chức có cơ hội tồn tại, lộng hành.
2.2. Để hạn chế, khắc phục từng bước nạn chạy chức, chạy quyền trong công tác cán bộ, cần tập trung thực hiện tốt một số giải pháp sau đây
Một là, hoàn thiện hệ thống quy chế, quy định chặt chẽ, đồng bộ, để không còn kẻ hở cho những kẻ cơ hội có thể lợi dụng để “chạy” và không thể “chạy” được và những kẻ “bán” không còn kẻ hở để “bán” và không dám “bán”
Trước hết, rà soát, đánh giá, thẩm định lại các quy chế, quy định, quy trình hiện hành để phát hiện những sai sót, những kẻ hở nếu có, tìm ra những khoảng trống mà những kẻ cơ hội có thể lợi dụng. Trong công tác tuyển dụng, bổ nhiệm cán bộ, hầu như tất cả đều “đúng quy trình”, thế nhưng vẫn không chọn được người tài đức, vẫn để lọt vào trong bộ máy những kẻ cơ hội, vẫn để lọt rất nhiều “con ông, cháu cha”, người thân thuộc vào trong bộ máy mà xã hội đang lên án. Điều này có nghĩa là hiện nay, quy trình đang có vấn đề, đang sai từ quy trình, cần phải phát hiện ra lỗ hổng và kẻ hở.
Xây dựng và hoàn thiện Quy chế trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng và đảng viên trong việc kiểm soát quyền lực, trách nhiệm vì để xảy ra hiện tượng chạy chức. Nếu ở đâu có hiện tượng chạy chức, thì cấp ủy, người đứng đầu ở đó phải bị kỷ luật, kể cả khi đã chuyển công tác, khi đã được thăng chức và đã nghỉ hưu thì cũng phải xử lý.
Đặc biệt, xây dựng và hoàn thiện Quy chế nhân dân kiểm soát quyền lực, nhân dân kiểm tra, phát hiện nạn chạy chức. Theo Hồ Chí Minh, Dân biết hết, biết tất cả, “chỉ có điều nói ra hay không nói ra”. Nếu chúng ta có cơ chế để nhân dân tham gia phát hiện, tố cáo, ngăn chặn nạn chạy chức, chạy quyền chắc chắn sẽ có hiệu quả. Một điều rất bất hợp lý là, quyền lực nhà nước là quyền lực của nhân dân. Nhân dân giao cho Nhà nước, ủy quyền cho Nhà nước sử dụng quyền lực để phục vụ nhân dân, thế nhưng hiện nay, nhân dân không kiểm tra, kiểm soát, giám sát được quyền lực của mình mà lại đang bị chính quyền lực của mình chèn ép đủ điều. Theo Lênin, sau khi giành được chính quyền, có 2 vấn đề mấu chốt nhất. Một là, lựa chọn người và đặt người đúng chỗ và hai là, nhân dân phải kiểm kê, kiểm soát được hoạt động của chính quyền. Đó là mấu chốt để bộ máy chính quyền trong sạch, vững mạnh.
Việc nhân dân tham gia kiểm soát quyền lực, tham gia đấu tranh ngăn chặn nạn chạy chức, chạy quyền có thể được thực hiện theo hình thức dân chủ trực tiếp hoặc dân chủ đại diện thông qua Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể của nhân dân. Vấn đề là có cơ chế bảo vệ người đấu tranh với nạn chạy chức, chạy quyền, nạn lạm quyền, lộng quyền và có cơ chế để thu thập thông tin từ người dân.
Gắn liền với việc xây dựng, hoàn thiện hệ thống quy chế, quy định, cơ chế, cần công khai minh bạch các quy định, quy chế, cơ chế đó để mọi cán bộ, đảng viên biết để thực hiện và để mọi người theo dõi, kiểm tra, giám sát. Dân chủ mà không gắn liền với công khai thì dân chủ chỉ mới là một nửa.
Hai là, tăng cường kiểm tra, giám sát của cấp trên, kiên quyết xử lý nạn chạy chức, chạy quyền, đồng thời thiết lập hệ thống cung cấp thông tin công khai danh tính về nạn tham nhũng, nạn chạy chức chạy quyền.
Kiểm tra, giám sát có tầm quan trọng trong việc ngăn chặn tình trạng chạy chức. Theo Hồ Chí Minh: 9/10 khuyết điểm là do thiếu sự kiểm tra, giám sát và “Kiểm tra, giám sát khéo, bao nhiêu khuyết điểm lòi ra hết”. Thực tế vừa qua, nhiều vụ việc cho thấy, nếu làm tốt công tác kiểm tra, thanh tra, nếu cấp trên quan tâm chỉ đạo quyết liệt việc kiểm tra, thanh tra thì sẽ phát hiện được rất nhiều vụ việc tiêu cực như vụ Trịnh Xuân Thanh, vụ ở Bộ Công Thương, ở Ban Chỉ đạo Tây Nam bộ, ở Thành ủy Đà Nẵng, Yên bái… là những ví dụ. Khi mà cấp trên quan tâm chỉ đạo quyết liệt công tác kiểm tra, quyết tâm kiểm tra chặt chẽ thì sẽ phát hiện được nhiều vấn đề, nhân dân sẽ rất đồng tình, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng.
Để công tác kiểm tra, thanh tra đạt kết quả, cần phối hợp các lực lượng thanh tra nhân dân, thanh tra nhà nước, kiểm tra đảng, đặc biệt, thiết lập hệ thống cung cấp và xử lý thông tin. Mọi thông tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân gửi đến người và cơ quan có trách nhiệm, nếu có địa chỉ, chứng cứ, cho dù có tên hay nặc danh đều phải được nghiên cứu, xử lý. Hiện nay, chúng ta có quy định những đơn thư nặc danh không giải quyết. Quy định này đã bỏ đi một nguồn thông tin rất quan trọng trong đấu tranh phòng chống tham nhũng và nạn chạy chức, chạy quyền. Đây là một kẻ hở để những kẻ cơ hội nắm giữ quyền lực có thể lợi dụng. Vấn đề là vì sao người tố giác không muốn ghi tên. Vì họ sợ tố giác rồi cũng để đấy, có khi lại bị trù dập, mà trong thực tế đã có. Như vậy, cần có cơ chế bảo vệ người tố giác tội phạm tham nhũng nói chung và nạn chạy chức, chạy quyền nói riêng. Đồng thời, khi đã phát hiện thì kiên quyết xử lý triệt để. Đối với nạn chạy chức, chạy quyền khi phát hiện thì dứt khoát phải cách chức, bãi chức, xóa chức, vì đó là chức vụ do chạy chọt mà có chứ không phải do năng lực, đức độ, tài năng, uy tín mà có. Đối với người “bán chức”, nhận hối lộ, khi phát hiện được thì nhất định phải loại ra khỏi đảng, khỏi bộ máy cơ quan công quyền. Vì họ là những con sâu mọt, đã đem quyền lực của nhân dân để trao đổi, mua bán, làm tha hóa cả bộ máy. Theo Hồ Chí Minh: “Trong dân ta không thiếu người tài”. Vấn đề là lựa chọn và sử dụng đúng người có đức, có tài.
Ba là, kiên quyết xóa bỏ cơ chế đặc quyền đặc lợi.
Rà soát tất cả quy định, “dũng cảm” loại bỏ những quy định tạo ra đặc quyền, đặc lợi, cơ chế xin cho. Nếu còn đặc quyền đặc lợi thì sẽ còn nạn chạy chức, chạy quyền. Thực hiện công khai hóa các chế độ, quy định về phụ cấp trách nhiệm công vụ, chế độ xe công đưa đón, nhà đất, , … không thực hiện khoán kinh phí xe công nửa vời như vừa qua vì làm như thế sẽ thiếu triệt để, tạo ra một khoản thu nhập khác cho người có chức có quyền. Không có thêm bất cứ khỏan ưu đãi riêng naò. Tất cả đưa vào lương, vào phụ cấp trách nhiệm. Có như vậy mới bảo đảm tính minh bạch, công bằng và đỡ tốn kém, lãng phí công quỹ, tiền bạc của nhân dân./.
3. Kết luận
Chạy chức, chạy quyền và suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên là nguy cơ trực tiếp đe dọa uy tín và sức chiến đấu của Đảng. Để khắc phục, cần sự quyết tâm chính trị cao, hành động đồng bộ của cả hệ thống chính trị, trong đó lấy tự tu dưỡng của mỗi cán bộ, đảng viên là then chốt, đồng thời hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực, công khai minh bạch trong công tác cán bộ và phát huy vai trò giám sát của nhân dân.
Tài liệu tham khảo
[1]. Bộ Chính trị (2018). Quy định số 205-QĐ/TW ngày 23/9/2019 về kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ và chống chạy chức, chạy quyền.
[2]. Đảng Cộng sản Việt Nam (2012). Văn kiện Hội nghị lần thứ tư, Ban Chấp hành Trung ương (khóa XI). H. NXB Chính trị quốc gia – Sự thật, tr.22
[3]. Hồ Chí Minh (10/1947), “Sửa đổi lối làm việc”, Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 5, Nxb Chính trị quốc gia – Sự thật, Hà Nội 2011, tr.269- 346
[4]. Công Minh, Nguyên Minh, Tấn Tuân, Quang Phương, “Kiểm soát quyền lực, chống “chạy chức, chạy quyền”- vấn đề cấp bách hiện nay”, Tạp chí Cộng sản. https://www.tapchicongsan.org.vn/web/guest/gop-y-du-thao-cac-van-kien-trinh-dai-hoi-xiii-cua-dang/-/2018/507264/view_content
