TƯ TƯỞNG CỦA TỔNG BÍ THƯ TÔ LÂM VỀ CỦNG CỐ NIỀM TIN VÀ NÂNG CAO NĂNG LỰC LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG TRONG KỶ NGUYÊN MỚI

Nguyễn Thị Thu Hằng -

Khoa Khoa học cơ bản, Trường Đại học Công nghiệp Quảng Ninh

Điện thoại: 0906 140 110; Email: [email protected]

Tóm tắt: Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới với những vận hội và thách thức đan xen, vấn đề then chốt đặt ra là củng cố niềm tin chính trị của Nhân dân và nâng cao năng lực lãnh đạo toàn diện của Đảng. Bài viết phân tích những điểm nổi bật trong tư tưởng của Tổng Bí thư Tô Lâm về việc giữ vững niềm tin Nhân dân, coi đây là nền tảng chính trị sống còn, đồng thời đổi mới phương thức lãnh đạo nhằm đáp ứng yêu cầu hội nhập và chuyển đổi số. Trên cơ sở kế thừa tư tưởng Hồ Chí Minh và các nghị quyết của Đảng, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh bốn trụ cột lãnh đạo: chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức; đồng thời đề cao trách nhiệm nêu gương, minh bạch, giải trình và ứng dụng công nghệ số trong quản trị. Bài viết cũng đối chiếu với kinh nghiệm quốc tế về củng cố niềm tin và cải cách lãnh đạo, từ đó rút ra những gợi mở phù hợp cho Việt Nam. Qua phân tích, nghiên cứu khẳng định tính kế thừa, sáng tạo và những đóng góp mới về lý luận, thực tiễn trong tư tưởng của Tổng Bí thư, góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước.

Từ khóa: Đảng Cộng sản Việt Nam, củng cố niềm tin, kỷ nguyên mới, năng lực lãnh đạo, TBT Tô Lâm, tư tưởng.

Nhận bài: 25/9/2025; Biên tập: 26/9/2025; Phản biện: 27/9/2025; Duyệt đăng: 3/10/2025.

1. Đặt vấn đề

Trong suốt tiến trình cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam khẳng định vai trò lãnh đạo trung tâm, đưa dân tộc từ giành độc lập đến xây dựng chủ nghĩa xã hội và hội nhập quốc tế. Nền tảng bảo đảm cho vai trò đó chính là niềm tin của Nhân dân, nguồn sức mạnh nội sinh giúp đất nước vượt qua mọi thử thách.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp lần thứ tư, việc củng cố niềm tin trở thành yêu cầu tất yếu. Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định: “Chúng ta đã đủ thể và lực; đã đủ ý chí và quyết tâm để bước vào kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình phát triển giàu mạnh của dân tộc”. Niềm tin ấy không thể dừng ở hình thức, mà phải được chứng minh bằng hành động. Ông nhấn mạnh: “Giữ vững niềm tin của Nhân dân, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng là nhiệm vụ xuyên suốt, có ý nghĩa sống còn. Không thể có Đảng mạnh nếu đánh mất lòng tin của Nhân dân”. Cùng với đó, đổi mới phương thức lãnh đạo là yêu cầu cấp bách. Tư tưởng của Tổng Bí thư coi đây là “một cuộc cách mạng lần thứ hai”, đồng thời cảnh báo: “Không thể chậm trễ hơn nữa. Nếu chậm trễ là có lỗi với Nhân dân”.

Xuất phát từ thực tiễn ấy, bài viết tập trung làm rõ tư tưởng của Tổng Bí thư Tô Lâm về củng cố niềm tin của Nhân dân và nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng trong giai đoạn hiện nay.

Bài viết vận dụng nhiều phương pháp nghiên cứu, bao gồm phân tích văn kiện và tài liệu lý luận, tiếp cận hệ thống, kết hợp logic – lịch sử cùng so sánh – đối chiếu, qua đó bảo đảm tính khách quan, toàn diện và chiều sâu khoa học.

2. Nội dung

2.1. Tư tưởng của TBT Tô Lâm về tăng cường niềm tin của Nhân dân và đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng

2.1.1. Tư tưởng của TBT Tô Lâm về tăng cường niềm tin của Nhân dân

Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định niềm tin của Nhân dân là sản phẩm kết hợp lý trí và tình cảm, vừa là chỉ số đánh giá tính chính danh, vừa là thước đo hiệu quả lãnh đạo. Ông nhiều lần nhấn mạnh: “Giữ vững niềm tin của Nhân dân là giữ vững nền tảng chính trị của chế độ; mất niềm tin là mất tất cả”.

Theo đó, niềm tin bắt đầu từ năng lực phục vụ Nhân dân. Ông cho rằng một tổ chức Đảng mạnh là tổ chức biết lắng nghe, hành động vì dân và dám thay đổi để làm tốt hơn, qua đó biến niềm tin thành tiêu chí đánh giá năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn. Cùng với đó, phòng chống tham nhũng được coi là “trụ cột của niềm tin chính trị”. Tham nhũng bị ông ví như “giặc nội xâm”, đe dọa trực tiếp uy tín của Đảng. Do đó, quan điểm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ” đã trở thành chuẩn mực đạo đức chính trị, góp phần củng cố vị thế lãnh đạo.

Tổng Bí thư cũng nhấn mạnh đối thoại và đồng hành với Nhân dân là phương thức xây dựng niềm tin bền vững. Ông khẳng định: “Không có gì làm cho lòng dân tin tưởng hơn sự lắng nghe chân thành trước nỗi đau của dân”, chuyển trọng tâm từ “định hướng dư luận” sang “lắng nghe xã hội”. Đồng thời, tư tưởng “Ý Đảng hợp lòng dân” được ông nâng tầm từ khẩu hiệu thành chuẩn mực hành động: mọi đường lối, chủ trương, chính sách phải bắt nguồn từ đời sống và được kiểm chứng bằng hiệu quả thực tiễn.

Tóm lại, tư tưởng của Tổng Bí thư Tô Lâm về tăng cường niềm tin của Nhân dân kết hợp lý luận với hành động cụ thể: lấy dân làm trung tâm, nâng cao hiệu quả phục vụ, chống tham nhũng quyết liệt, đối thoại thường xuyên và biến “vì dân” thành chuẩn mực hành động – nền tảng để củng cố niềm tin bền vững và nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng trong kỷ nguyên mới.

2.1.2. Tư tưởng của TBT Tô Lâm về đổi mới trong phương thức lãnh đạo của Đảng

Nếu niềm tin của Nhân dân là điều kiện tiên quyết để giữ vững sự lãnh đạo của Đảng, thì đổi mới phương thức lãnh đạo chính là công cụ để củng cố niềm tin ấy. Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định: “Muốn Đảng mạnh, dân tin thì không thể lãnh đạo theo cách cũ. Phải đổi mới từ tư duy đến tổ chức, từ điều hành đến giám sát, để phù hợp với yêu cầu của kỷ nguyên mới” (Hội nghị toàn quốc, 4/2024).

Tư tưởng này tập trung vào bốn trọng tâm. Trước hết, đổi mới tư duy từ “quản lý hành chính” sang “lãnh đạo kiến tạo”, lấy hành động hiệu quả thay cho mệnh lệnh hành chính. Ông nhấn mạnh: “Không thể lãnh đạo bằng mệnh lệnh, bằng công văn; chỉ có hành động hiệu quả mới thuyết phục được dân”. Thứ hai, đổi mới thể chế và tổ chức bộ máy, xóa bỏ rào cản pháp lý, phân cấp gắn với kiểm soát, nhằm tinh gọn bộ máy và nâng cao tính chủ động của địa phương. Ông khẳng định: “Muốn bộ máy vận hành thông suốt thì phải phân cấp gắn liền với kiểm soát” (Hội nghị Chính phủ, 3/2024). Thứ ba, đổi mới phương pháp và phong cách lãnh đạo theo hướng gần dân, đối thoại, kiểm chứng thực tiễn. Tổng Bí thư nhấn mạnh: “Một phong cách lãnh đạo dân chủ đích thực là không xa dân, không bằng văn bản đơn chiều, mà bằng tiếp xúc, đối thoại chân thành” (tiếp xúc cử tri Hà Nội, 5/2024). Cuối cùng, tăng cường trách nhiệm giải trình và minh bạch trong thời đại truyền thông số, coi đó là điều kiện để giữ niềm tin và duy trì tính chính danh: “Không thể lãnh đạo hiệu quả nếu thiếu minh bạch. Không thể giữ niềm tin nếu né tránh trách nhiệm giải trình”.

Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: “Không thể có Đảng mạnh nếu đánh mất lòng tin của Nhân dân. Không thể giữ vững niềm tin nếu phương thức lãnh đạo chậm đổi mới, không theo kịp yêu cầu phát triển” (Hội nghị Trung ương 9, khóa XIII). Đồng thời, niềm tin là động lực nội sinh cho đổi mới: “Mỗi bước tiến về dân chủ, mỗi nỗ lực đổi mới chỉ thành công khi có sự đồng tình, ủng hộ của Nhân dân”. Khi niềm tin vững chắc, Đảng có điều kiện đổi mới mạnh mẽ; đổi mới đúng đắn lại càng củng cố niềm tin – “mối quan hệ nuôi dưỡng lẫn nhau giữa lòng dân và sự đổi mới của Đảng”.

Như vậy, tư tưởng của Tổng Bí thư Tô Lâm vừa kế thừa tư tưởng Hồ Chí Minh về “dân là gốc”, vừa phát triển bằng cách gắn niềm tin với kết quả thực tiễn và sự thích ứng của Đảng, coi đó là hai trụ cột song hành bảo đảm sức mạnh và uy tín chính trị trong thời đại mới.

2.1.4. Sự kế thừa và tính mới trong tư tưởng của Tổng Bí thư Tô Lâm về củng cố niềm tin của Nhân dân và đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng

Tư tưởng của Tổng Bí thư Tô Lâm về củng cố niềm tin của Nhân dân và đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng vừa kế thừa truyền thống tư tưởng chính trị của Đảng ta, vừa phát triển thành những luận điểm mới có giá trị định hướng chiến lược. Sự kế thừa bảo đảm tính liên tục, gắn kết với tư tưởng Hồ Chí Minh và các nghị quyết Trung ương; sự đổi mới khẳng định bản lĩnh sáng tạo, thích ứng với bối cảnh hội nhập quốc tế và chuyển đổi số.

(1) Sự kế thừa trong tư tưởng

Trước hết, Tổng Bí thư kế thừa tư tưởng Hồ Chí Minh về “dân là gốc”, về mối quan hệ máu thịt giữa Đảng và Nhân dân. Hồ Chí Minh khẳng định: “Trong bầu trời không gì quý bằng Nhân dân. Trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của Nhân dân”. Trên nền tảng đó, Tổng Bí thư nhấn mạnh rằng Đảng chỉ có thể mạnh khi dựa vào dân, sống trong lòng dân và vì lợi ích của dân. Tư tưởng này cũng nối tiếp các nghị quyết quan trọng như Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI, XII, XIII về xây dựng, chỉnh đốn Đảng, trong đó yêu cầu “tự soi, tự sửa”, chống suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức. Bên cạnh đó, Tổng Bí thư cũng kế thừa di sản chống tham nhũng, tiêu cực mà người tiền nhiệm để lại, coi đây là điều kiện cơ bản để củng cố niềm tin xã hội.

(2) Niềm tin chính trị từ cảm tính sang kiểm chứng

Nếu ở các giai đoạn trước, niềm tin của Nhân dân chủ yếu dựa vào lý tưởng và sự hy sinh của đội ngũ cán bộ, thì Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh niềm tin ngày nay phải được chứng minh bằng kết quả. Ông khẳng định: “Giữ vững niềm tin của Nhân dân là giữ vững nền tảng chính trị của chế độ; mất niềm tin là mất tất cả”. Điều này nhấn mạnh tính sống còn của niềm tin và đưa nó trở thành chuẩn mực chính trị có thể đo lường. Đồng thời, Tổng Bí thư chỉ rõ: “Không thể lãnh đạo hiệu quả nếu thiếu minh bạch. Không thể giữ niềm tin nếu né tránh trách nhiệm giải trình”. Đây là bước phát triển mới so với trước, biến niềm tin từ cảm tính sang niềm tin thực chứng, được đo bằng hành động, kết quả và khả năng giải trình.

(3) Dân chủ thực chất và đồng kiến tạo

Một trong những điểm mới nổi bật là sự chuyển dịch từ công tác dân vận, tuyên truyền sang dân chủ thực chất. Tổng Bí thư khẳng định: “Một tổ chức Đảng mạnh là tổ chức biết lắng nghe dân, hành động vì dân và không sợ thay đổi để làm tốt hơn cho dân”. Ông cũng nhấn mạnh: “Một phong cách lãnh đạo dân chủ đích thực là không xa dân, không bằng văn bản đơn chiều, mà bằng tiếp xúc, đối thoại chân thành”. Điều này cho thấy niềm tin không chỉ đến từ sự dẫn dắt, thuyết phục, mà từ việc Nhân dân trực tiếp tham gia đồng kiến tạo chính sách. Chính vì vậy, Tổng Bí thư khẳng định: “Mỗi bước tiến về dân chủ, mỗi nỗ lực đổi mới chỉ có thể thành công khi có sự đồng tình, ủng hộ của Nhân dân. Không có niềm tin thì cải cách sẽ rơi vào khoảng không”. Đây là bước phát triển vượt trội, biến dân chủ thành cơ chế chính trị thực chất, gắn chặt với niềm tin của Nhân dân.

(4) Minh bạch – giải trình như nguyên tắc cốt lõi

Trong khi các giai đoạn trước chủ yếu tập trung vào cải cách cơ cấu, tinh giản biên chế, thì Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định đổi mới phương thức lãnh đạo phải gắn với minh bạch và giải trình. Ông nhấn mạnh: “Cán bộ, đảng viên phải biết giải thích trước dân về những gì đã làm, đang làm và sẽ làm. Không ai đứng ngoài trách nhiệm”. Đồng thời, để bộ máy hoạt động thông suốt, ông chỉ rõ: “Muốn bộ máy vận hành thông suốt thì phải phân cấp gắn liền với kiểm soát”. Đây là một bước phát triển mới, đặt minh bạch – giải trình thành nguyên tắc chính trị, bảo đảm tính chính danh và năng lực lãnh đạo của Đảng.

(5) Chống tham nhũng “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”

Tổng Bí thư Tô Lâm coi đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực là nền tảng đạo đức và chính trị để củng cố niềm tin. Ông nhiều lần khẳng định nguyên tắc: “Không ngừng – không nghỉ – không có vùng cấm – không có ngoại lệ”. Đồng thời, ông cảnh báo: tham nhũng không chỉ phá hủy kinh tế, mà còn “đục khoét lòng tin của Nhân dân, phá hủy uy tín của Đảng từ bên trong”. Đây là sự tiếp nối cuộc chiến chống tham nhũng đã có từ các nhiệm kỳ trước, nhưng được nâng lên thành một nguyên tắc bất biến, được chế định hóa trong công tác cán bộ và cơ chế kiểm soát quyền lực.

(6) Chuyển đổi số và trách nhiệm nêu gương

Một điểm mới đột phá là đưa chuyển đổi số thành trụ cột phương thức lãnh đạo. Tổng Bí thư khẳng định: “Tái thiết niềm tin, nâng cao năng lực và đổi mới toàn diện phương thức lãnh đạo trong kỷ nguyên số”. Ở đây, chuyển đổi số không chỉ là công cụ hành chính, mà còn là phương tiện để tăng minh bạch, mở rộng dân chủ và tạo điều kiện để Nhân dân tham gia quản trị nhà nước. Cùng với đó, ông nhấn mạnh trách nhiệm nêu gương: “Không ai đứng ngoài trách nhiệm. Từ người đứng đầu đến cán bộ cơ sở, nếu để mất niềm tin của dân thì phải chịu trách nhiệm giải trình và xử lý”. Đây là bước phát triển từ chuẩn mực đạo đức thành chế định chính trị, gắn với kỷ luật đảng và trách nhiệm cá nhân.

(7) Đối chiếu quốc tế và ý nghĩa khẳng định tính mới

Những điểm mới trong tư tưởng của Tổng Bí thư Tô Lâm đặt Việt Nam trong sự đối thoại học thuật với xu thế quản trị toàn cầu. Ở Trung Quốc, chống tham nhũng được đẩy mạnh để củng cố niềm tin, nhưng tập trung vào xử lý kỷ luật; ở Việt Nam, tư tưởng của Tổng Bí thư gắn chống tham nhũng với kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình. Ở Cuba và Mỹ Latinh, dân chủ cơ sở được phát huy để duy trì niềm tin; Việt Nam tiếp thu tinh thần đó, nhưng phát triển thành dân chủ thực chất, đồng kiến tạo, trong khuôn khổ kỷ luật đảng. Ở Singapore và Bắc Âu, minh bạch và liêm chính là nền tảng; Việt Nam tương thích nhưng nội sinh hóa vào công tác xây dựng Đảng. Ở Estonia, Hàn Quốc, chuyển đổi số là công cụ tăng minh bạch; tư tưởng của Tổng Bí thư Tô Lâm coi đây là “cuộc cách mạng lần thứ hai của Đảng”, gắn chặt công nghệ số với kiến tạo niềm tin. Từ những đối chiếu đó, có thể khẳng định tính mới trong tư tưởng của Tổng Bí thư Tô Lâm không nằm ở việc sao chép mô hình quốc tế, mà ở chỗ chọn lọc tinh hoa, kết hợp với truyền thống và thực tiễn Việt Nam để hình thành một kiến trúc lãnh đạo đặc thù. Đó là sự kế thừa truyền thống, đồng thời sáng tạo thích ứng, đủ sức “không thể chậm trễ hơn nữa. Nếu chậm trễ là có lỗi với Nhân dân” và dẫn dắt đất nước “bước vào kỷ nguyên vươn mình phát triển giàu mạnh của dân tộc”.

2.4. Thực trạng niềm tin của Nhân dân và đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng ở Việt Nam

2.4.1. Thành tựu nổi bật – Niềm tin được củng cố từ thực tiễn sinh động

Trong những năm gần đây, công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng gắn với phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đã tạo bước chuyển mang tính đột phá, góp phần củng cố rõ rệt niềm tin của Nhân dân. Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định đây là “cuộc cách mạng lần thứ hai trong Đảng” (Hội nghị toàn quốc về công tác nội chính, 4/2024). Thành quả đạt được chứng minh quyết tâm chính trị cao, hiệu lực của cơ chế kiểm soát quyền lực, và hiệu quả quản trị trong thực tiễn.

(1) Thành quả trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng và chống tham nhũng – tiêu cực
Từ đầu nhiệm kỳ XIII đến hết quý I/2025, các chỉ số xử lý kỷ luật tăng mạnh so với nhiệm kỳ XII:

Nguồn: Ban Chỉ đạo Trung ương về PCTN-TC (2024), Báo Nhân Dân 14/8/2024; Nguyễn Hữu Đông (2024), Tạp chí Nội chính.

So với nhiệm kỳ XII, đảng viên bị kỷ luật tăng hơn 106%, tổ chức đảng tăng gần 180%; số cán bộ diện Trung ương tăng gấp hơn 3 lần; sĩ quan cấp tướng tăng 2,6 lần. Đặc biệt, số tài sản thu hồi vượt 85.500 tỷ đồng, gấp hơn 4 lần trước. Các vụ án lớn như SCB, Vạn Thịnh Phát, AIC, Tân Hoàng Minh… được xử lý theo tinh thần “không ngừng – không nghỉ – không có vùng cấm – không có ngoại lệ”, góp phần khôi phục uy tín Nhà nước và niềm tin Nhân dân.

(2) Hoàn thiện thể chế – “lá chắn” bảo đảm niềm tin xã hội

Năm 2024, Bộ Chính trị và Ban Bí thư ban hành 30 văn bản, Quốc hội thông qua 13 luật và 3 nghị quyết, Chính phủ ban hành 98 nghị định, 207 quyết định, các bộ ngành hơn 300 thông tư. Hệ thống văn bản này giúp nâng chỉ số CPI 2023 lên 42/100 điểm, tăng 3 điểm và 10 bậc so với 2021 – mức cải thiện cao nhất nhiều năm (Transparency International, 2023). Song song, kinh tế duy trì tốc độ tăng trưởng tích cực (GDP 2022 tăng 8,02%, xuất khẩu 732 tỷ USD). Tổng Bí thư nhấn mạnh: “Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay”. Thể chế đồng bộ vừa tạo kỷ cương chống tha hóa, vừa thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, biến “Ý Đảng hợp lòng dân” thành cơ sở bền vững của niềm tin.

(3) Đổi mới phương thức lãnh đạo – Bước chuyển có chiều sâu

Trung ương tập trung tinh gọn bộ máy, phân định rõ chức năng: Đảng lãnh đạo bằng cương lĩnh, chiến lược và định hướng lớn, tránh bao biện, “làm thay” chính quyền. Các quy định mới như 41-QĐ/TW (miễn nhiệm, từ chức), 80-QĐ/TW (phân cấp quản lý cán bộ) và Hướng dẫn 01-HD/TW về kiểm điểm tập thể, cá nhân đã góp phần nâng cao kỷ luật, trách nhiệm và tính nêu gương của cán bộ, tạo nền tảng cho đổi mới lãnh đạo.

(4) Hiện đại hóa quản trị – Đảng thích ứng trong kỷ nguyên số

Chuyển đổi số trở thành phương thức lãnh đạo mới. Đến giữa 2025, dịch vụ công trực tuyến mức 4 đạt 49,5% (2022: 36,7%); Cổng dịch vụ công quốc gia xử lý 405 triệu hồ sơ, 27 triệu giao dịch điện tử; NDXP kết nối 103 bộ, ngành, địa phương với hơn 1 tỷ lượt giao dịch năm 2024. Hệ thống E-Cabinet tổ chức 114 phiên họp không giấy; Cổng văn bản quốc gia xử lý 45 triệu văn bản điện tử. Về hạ tầng, 87,9 triệu CCCD gắn chip và 58,3 triệu VNeID đã được cấp; tỷ lệ smartphone đạt 89,7%, phủ sóng 5G 25,5% (Bộ Công an, 2025; Bộ TT&TT, 2025; Văn phòng Chính phủ, 2025). Đây là bước chuyển từ “lãnh đạo hành chính” sang “lãnh đạo bằng dữ liệu”, hiện đại và minh bạch.

(5) Đối ngoại và uy tín quốc tế – Kênh củng cố niềm tin

Đối ngoại tiếp tục khẳng định vị thế: GDP 2022 tăng 8,02%, xuất khẩu 732 tỷ USD, đưa Việt Nam vào nhóm 20 nền kinh tế thương mại hàng đầu; trúng cử Hội đồng Nhân quyền LHQ nhiệm kỳ 2023–2025; tổ chức thành công SEA Games 31; mở rộng quan hệ đối tác chiến lược với Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, EU. Đặc biệt, CPI 2023 tăng 3 điểm, 10 bậc, khẳng định nỗ lực phòng chống tham nhũng đã được quốc tế công nhận. Như Tổng Bí thư nhấn mạnh: “Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay”.

2.4.2. Những thách thức hiện hữu – Thử thách niềm tin trong thực tiễn lãnh đạo

Bên cạnh những thành tựu, niềm tin của Nhân dân vẫn đối diện nhiều thách thức. Trước hết là tham nhũng, lạm quyền trong một bộ phận cán bộ. Dù nhiều vụ án lớn như Việt Á, AIC, Tân Hoàng Minh, FLC… đã được xử lý, tham nhũng vẫn là “khối u” chưa cắt bỏ triệt để, làm tổn hại uy tín Đảng. Tổng Bí thư Tô Lâm cảnh báo: “Nếu cán bộ suy thoái đạo đức, tham nhũng, thì uy tín và sức chiến đấu của Đảng sẽ bị tổn hại nghiêm trọng”. Thứ hai, phương thức lãnh đạo ở một số nơi còn thiên về mệnh lệnh, chồng chéo chức năng, “làm thay” chính quyền. Ông chỉ rõ: “Một số nơi chỉ đạo chung chung, thiếu trách nhiệm, xa rời thực tiễn, chưa thật sự là chỗ dựa tin cậy của dân” (Hội nghị cán bộ toàn quốc, 2023). Thứ ba, bộ máy vẫn cồng kềnh, cải cách hành chính chậm, nhiều cơ quan còn tâm lý an phận, thiếu quyết liệt. Thứ tư, truyền thông chính thống phản ứng chậm trước mạng xã hội, tạo khoảng trống thông tin, khiến niềm tin của giới trẻ và công nhân dễ bị tác động.

Những thách thức này, nếu không xử lý đồng bộ, có thể làm suy giảm niềm tin chính trị. Do đó, Nghị quyết Trung ương 5 khóa XV và Kết luận 21-KL/TW (khóa XIII) nhấn mạnh chỉnh đốn Đảng phải gắn nâng cao năng lực cầm quyền. Tổng Bí thư khẳng định: “Củng cố niềm tin của Nhân dân là nhiệm vụ số một, là điều kiện quyết định để Đảng hoàn thành sứ mệnh lịch sử”. Do đó, khắc phục các thách thức trên đòi hỏi không chỉ dừng ở tuyên bố, mà phải triển khai bằng những hành động cụ thể, giải pháp thiết thực, hướng tới củng cố mối quan hệ máu thịt giữa Đảng và Nhân dân.

2.5. Giải pháp tăng cường niềm tin và đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong tình hình mới

TBT Tô Lâm nhấn mạnh: “Không thể giữ vững niềm tin nếu phương thức lãnh đạo của Đảng không theo kịp yêu cầu phát triển” và “Không thể lãnh đạo bằng mệnh lệnh hay khẩu hiệu, mà phải bằng hành động, bằng kết quả, bằng sự dấn thân phục vụ Nhân dân”. Vì vậy, việc kiến tạo và xây dựng hệ thống giải pháp phải trên cơ sở từ những tồn tại đã được nhận diện, đồng thời phải phù hợp với đặc điểm của kỷ nguyên số – nơi niềm tin không còn là cảm xúc thụ động, mà là một giá trị có thể đo lường, kiểm chứng và nuôi dưỡng thông qua hành động thực chất, minh bạch và hiện đại.

Thứ nhất, hiện đại hóa phương thức lãnh đạo gắn với chuyển đổi số toàn diện

Một điểm nhấn nổi bật trong tư tưởng của TBT là xác lập mô hình “lãnh đạo kiến tạo – phục vụ” thay cho quản lý hành chính – mệnh lệnh, với công cụ trọng yếu là chuyển đổi số. Do đó, cần:

Thiết lập hệ thống quản trị điều hành của Đảng và chính quyền trên nền tảng số, từ công tác nội bộ (phê duyệt, chỉ đạo, giám sát) đến phản hồi chính sách. Điều này giúp xóa bỏ hình thức hóa, giấy tờ rườm rà và đẩy nhanh tốc độ xử lý công việc – như TBT yêu cầu: “Không lãnh đạo từ xa, không chỉ đạo bằng văn bản đơn chiều”.

Tạo lập cơ chế “Chính trị dữ liệu mở”: xây dựng kho dữ liệu công khai phục vụ Nhân dân tra cứu về tài sản công, ngân sách, quy hoạch, cán bộ; cho phép người dân tra cứu và phản hồi trực tiếp. Đây là bước tiến cụ thể hóa yêu cầu “minh bạch – giải trình” gắn với quản trị hiện đại.

Đổi mới công tác đánh giá cán bộ trên nền số: Đội ngũ cán bộ lãnh đạo cần không chỉ có năng lực chuyên môn, mà phải gắn bó mật thiết với Nhân dân, biết lắng nghe và giải quyết kịp thời nguyện vọng chính đáng. TBT Tô Lâm đã nhiều lần nhấn mạnh: “Lãnh đạo không thể hứa hẹn, phải giải trình trách nhiệm từ kết quả và những gì đã làm, đang làm, sẽ làm”. Do đó, việc đổi mới tiêu chí đánh giá phải dựa vào hiệu quả công việc, đạo đức công vụ và mức độ tín nhiệm của Nhân dân, thay vì hình thức, báo cáo.

Thứ hai, xây dựng cơ chế phản hồi – đối thoại – đồng kiến tạo chính sách với Nhân dân

Tư tưởng “Ý Đảng hợp lòng dân” trong chỉ đạo của TBT Tô Lâm được cụ thể hóa bằng đối thoại – phản hồi – đồng kiến tạo. Để điều này không dừng ở lý tưởng, cần triển khai:

Nền tảng phản hồi chính sách 2 chiều theo thời gian thực, do cấp ủy cấp huyện – tỉnh quản lý, cho phép người dân gửi phản ánh, góp ý chính sách, kèm cơ chế phản hồi dưới 48h.

Tổ chức định kỳ “Diễn đàn Nhân dân góp ý với Đảng” tại cơ sở, có livestream, tổng hợp ý kiến bằng trí tuệ nhân tạo, phản hồi bằng chính danh cán bộ phụ trách.

Mọi chính sách lớn phải trải qua “vòng lắng nghe”: tham vấn công khai – phản biện xã hội – tiếp thu công bố kết quả, rồi mới ban hành. Đây là cách làm từng được TBT yêu cầu: “Không gì tổn thương lòng dân bằng sự im lặng trước bức xúc chính đáng”.

Thứ ba, nâng cao đạo đức công vụ, xử lý triệt để tham nhũng và tiêu cực để làm trong sạch nội bộ Đảng

TBT Tô Lâm đã nhiều lần nhấn mạnh: “Mỗi cán bộ sai phạm không chỉ làm mất uy tín cá nhân, mà còn đục khoét niềm tin của Nhân dân đối với cả hệ thống”. Do đó:

Hoàn thiện cơ chế phát hiện – xử lý sai phạm từ cấp cơ sở, gắn với trách nhiệm cá nhân, bảo đảm không có “vùng cấm” hay “ngoại lệ”. Đẩy mạnh cơ chế chủ động phát hiện và xử lý sớm, thay vì chỉ phản ứng sau khi sự việc đã nghiêm trọng. Công khai, minh bạch toàn bộ tiến trình điều tra và xử lý các vụ tham nhũng, tạo điều kiện để Nhân dân tham gia giám sát. Điều này thể hiện đúng tinh thần “không có ngoại lệ, không có vùng cấm” mà Đảng đã kiên định trong suốt quá trình chỉnh đốn.

Thứ tư, chuyển đổi vai trò của Nhân dân từ đối tượng thụ hưởng sang chủ thể kiến tạo.

Khác với mô hình truyền thống vốn coi Nhân dân là người “tiếp nhận chủ trương”, tư tưởng mới mà TBT Tô Lâm nhấn mạnh là Nhân dân phải được trao quyền đồng kiến tạo chính sách. Trên cơ sở đó, cần sớm ban hành “Bộ Quy ước đồng kiến tạo” giữa Đảng, Nhà nước và Nhân dân, trong đó xác định rõ quyền tham gia thực chất của Nhân dân: góp ý, giám sát, phản biện, đánh giá từ giai đoạn dự thảo cho đến quá trình thực hiện và tổng kết. Thể chế hóa phản biện xã hội của Nhân dân thành một nghĩa vụ chính trị bắt buộc trong mọi dự án, đặc biệt là các dự án quan trọng, bảo đảm tiếng nói của Nhân dân có giá trị ngang với ý kiến chuyên gia nếu có sự đồng thuận rộng rãi. Đồng thời, cần ứng dụng công nghệ phân tích dữ liệu lớn (AI, Big Data) để nắm bắt kỳ vọng xã hội, tổng hợp ý kiến từ các kênh mạng xã hội, diễn đàn điện tử, khảo sát số; từ đó thực hiện điều chỉnh chính sách theo hướng “từ dưới lên”, phản ánh trung thực ý chí và nguyện vọng của Nhân dân.

Thứ năm, đổi mới công tác truyền thông chính trị trong kỷ nguyên đa chiều

Một khoảng trống đáng kể đang làm suy giảm niềm tin chính trị là truyền thông chậm nhịp, để không gian mạng bị chiếm lĩnh bởi tin giả – xuyên tạc. Do vậy:

Xây dựng “Trung tâm phân tích chiến lược truyền thông chính trị” đặt tại Ban Tuyên giáo Trung ương, ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo để tổng hợp dữ liệu, phân tích xu hướng, kịp thời đưa ra giải pháp xử lý khủng hoảng thông tin và định hướng dư luận xã hội.

Mỗi đảng ủy, chính quyền địa phương cần có kênh thông tin số tương tác riêng, do người đứng đầu phụ trách, phản hồi trực tiếp tất cả các vấn đề mà Nhân dân quan tâm.

Truyền thông phải là thiết chế tạo niềm tin, không phải công cụ tuyên truyền một chiều, đúng như chỉ đạo: “Không thể có dân chủ thực chất nếu không có minh bạch thông tin”.

Trong kỷ nguyên số, niềm tin không thể hình thành từ tuyên truyền một chiều, mà phải được kiến tạo từ sự minh bạch, tương tác thực chất và năng lực giải trình mạnh mẽ. Muốn Nhân dân tin, Đảng phải dấn thân phục vụ. Muốn Đảng mạnh, phải bắt đầu từ một phương thức lãnh đạo mới – hiện đại, minh bạch, gần dân và có khả năng thích ứng linh hoạt. Đó cũng là con đường tất yếu để giữ vững vai trò lãnh đạo của Đảng và hiện thực hóa khát vọng phát triển hùng cường, trường tồn của đất nước trong kỷ nguyên vươn mình.

3. Kết luận và kiến nghị

3.1. Kết luận

Trong bối cảnh đất nước bước vào “kỷ nguyên vươn mình”, việc củng cố niềm tin của Nhân dân và đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trở thành yêu cầu chiến lược. Tư tưởng của Tổng Bí thư Tô Lâm vừa kế thừa tinh hoa tư tưởng Hồ Chí Minh và các nghị quyết của Đảng, vừa mở ra định hướng mới trong thời kỳ chuyển đổi số, toàn cầu hóa và dân chủ hóa đời sống chính trị. Bài viết khẳng định tính đúng đắn và giá trị thực tiễn của tư tưởng này: xây dựng Đảng gắn với Nhân dân, coi Nhân dân là trung tâm, đồng thời nhấn mạnh đổi mới tư duy, mô hình, phương thức lãnh đạo để bảo đảm sự trong sạch, vững mạnh và đáp ứng kỳ vọng của xã hội.

3.2. Kiến nghị

Đối với Đảng: Đổi mới phương thức lãnh đạo theo hướng dân chủ, minh bạch, chuyên nghiệp; xây dựng đội ngũ cán bộ kiên định, trong sạch; tăng cường giám sát, xử lý nghiêm sai phạm; đổi mới công tác tuyên truyền, phản bác hiệu quả các luận điệu sai trái.

Đối với Nhà nước: Đẩy mạnh cải cách hành chính, hoàn thiện thể chế nhà nước pháp quyền XHCN; công khai, minh bạch các hoạt động tài chính, ngân sách, quy hoạch; nâng cao hiệu lực pháp luật để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân.

Đối với các tổ chức chính trị – xã hội: Thực hiện tốt vai trò phản biện và giám sát xã hội, làm cầu nối giữa Đảng, Nhà nước và Nhân dân; đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, tăng sức lan tỏa, nhất là với thế hệ trẻ.

Đối với cán bộ, đảng viên: Nêu gương trong đạo đức, lối sống, làm việc; “nói đi đôi với làm”, gắn trách nhiệm cá nhân với hiệu quả công việc; tích cực học tập, phản biện, đóng góp chính sách. Khắc sâu lời căn dặn của Tổng Bí thư Tô Lâm: “Giữ vững niềm tin của Nhân dân, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng là nhiệm vụ xuyên suốt, có ý nghĩa sống còn” (Hội nghị toàn quốc về công tác xây dựng Đảng, 2024).

Khắc sâu lời dặn của TBT Tô Lâm: “Giữ vững niềm tin của Nhân dân, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng là nhiệm vụ xuyên suốt, có ý nghĩa sống còn” (Hội nghị toàn quốc về công tác xây dựng Đảng, 2024).

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2017). Nghị quyết số 18-NQ/TW về một số vấn đề tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị. Văn phòng Trung ương Đảng, Hà Nội.
2. Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2018). Nghị quyết số 26-NQ/TW về tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược. Văn phòng Trung ương Đảng, Hà Nội.
3. Ban Dân vận Trung ương (2024). Báo cáo tổng kết công tác dân vận năm 2023. Hội nghị toàn quốc ngày 8/1/2024. Truy cập từ: https://tapchicongsan.org.vn
4. Ban Chỉ đạo Trung ương về PCTN-TC (2024). Thông báo kết quả Phiên họp thứ 26. Báo Nhân Dân, ngày 14/8/202
5. Nguyễn Hữu Đông (2024). “Tổng kết công tác phòng, chống tham nhũng”. Tạp chí Nội chính, số 176, tr. 10–1
6. Bộ Công an (2025). Báo cáo tình hình triển khai định danh điện tử và CCCD gắn chip đến tháng 3/2025.
7. Bộ Thông tin và Truyền thông (2025). Báo cáo định kỳ quý I/2025 về Chính phủ số. Hà Nội.
8. Cổng Thông tin điện tử Chính phủ (2024). Thông cáo báo chí tổng hợp kết quả triển khai Dịch vụ công quốc gia năm 2024. Truy cập từ: https://dichvucong.gov.vn
9. Transparency International (2023). Corruption Perceptions Index 2023. Truy cập từ: https://www.transparency.org
10. Nguyễn Phú Trọng (2022). Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên CNXH ở Việt Nam. Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.
11. Tô Lâm (2024). Phát biểu tại Hội nghị toàn quốc về công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Tạp chí Cộng sản, số 1012, tr. 8–12.
12. Văn phòng Chính phủ (2025). Báo cáo kết quả ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hành chính quý I/2025.

GENERAL SECRETARY TO LAM’S THOUGHT ON CONSOLIDATING PUBLIC TRUST AND ENHANCING THE PARTY’S LEADERSHIP CAPACITY

IN THE NEW ERA

Nguyễn Thị Thu Hằng

Khoa Khoa học cơ bản, Trường Đại học Công nghiệp Quảng Ninh

Điện thoại: 0906 140 110; Email: [email protected]

Abstract: In the context of the country entering a new era of development with intertwined opportunities and challenges, the key issue lies in consolidating the people’s political trust and enhancing the Party’s comprehensive leadership capacity. This paper analyzes the salient aspects of General Secretary Tô Lâm’s thought on safeguarding public trust - regarded as a vital political foundation - while innovating leadership methods to meet the demands of integration and digital transformation. Building upon Ho Chi Minh’s thought and the Party’s resolutions, General Secretary To Lam emphasizes four pillars of leadership: politics, ideology, organization, and ethics. He also highlights the importance of exemplary responsibility, transparency, accountability, and the application of digital technologies in governance. The paper further compares international experiences in consolidating trust and reforming leadership, thereby drawing implications suitable for Vietnam. Through analysis, the study affirms the continuity, creativity, and new contributions in both theory and practice embodied in the General Secretary’s thought, which contributes to building a pure, strong Party capable of meeting the requirements of sustainable national development.

Keywords: Communist Party of Vietnam; consolidating political trust; new era; leadership capacity; General Secretary To Lam; political thought.