XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ ĐỊA PHƯƠNG TRONG KỶ NGUYÊN MỚI CỦA DÂN TỘC

PGS.TS. Trịnh Quang Từ Học viện Kỹ thuật quân sự Email: [email protected] Tóm tắt: Trong nỗ lực vươn mình của dân tộc, Đảng ta đã Quyết định sáp nhập tỉnh, thành phố đồng thời sáp nhập xã, phường trên phạm vi toàn quốc từ ngày 01/7/2025. Trong Mô hinh chính quyền mới, đội ngũ cán bộ cần có bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, trình độ và năng lực chuyên môn đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới, đồng thời phải khao khát cống hiến, nỗ lực vươn lên, ham học hỏi, tự đổi mới, rèn luyện đức tính
17:10 | 13/06/2026

PGS.TS. Trịnh Quang Từ

Học viện Kỹ thuật quân sự

Email: [email protected]

Tóm tắt: Trong nỗ lực vươn mình của dân tộc, Đảng ta đã Quyết định sáp nhập tỉnh, thành phố đồng thời sáp nhập xã, phường trên phạm vi toàn quốc từ ngày 01/7/2025. Trong Mô hinh chính quyền mới, đội ngũ cán bộ cần có bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, trình độ và năng lực chuyên môn đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới, đồng thời phải khao khát cống hiến, nỗ lực vươn lên, ham học hỏi, tự đổi mới, rèn luyện đức tính trung thực, khiêm tốn khi tiếp xúc với nhân dân, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo hoàn thành nhiệm vụ. Cấp ủy đảng xã/ phường cần đổi mới, vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về “Lấy Dân làm gốc” với nội dung: Dựa vào Dân để tiến hành công tác cán bộ. Nghiêm túc thực hiện phương châm: Dân biết, Dân bàn, Dân kiểm tra, Dân giám sát trong công tác cán bộ. Thường xuyên giáo dục cán bộ thực hiện nghiêm túc quan điểm phục vụ Nhân dân.

Từ khóa: Đội ngũ cán bộ; Xây dựng đội ngũ Cán bộ; Chính quyền địa phương hai cấp; Lấy Dân làm gốc

1. Mở đầu

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: Cán bộ là cái gốc của mọi công việc. Đảng ta suốt quá trình lãnh đạo cách mạng đã luôn chú trọng công tác cán bộ, coi xây dựng đội ngũ cán bộ là nhiệm vụ hàng đầu trong hoạt động lãnh đạo. Bước vào kỷ nguyên mới, công cuộc đổi mới hệ thống hành chính vận hành chính quyền địa phương hai cấp đã nẩy sinh nhiều yêu cầu mới cao hơn, mục tiêu cần đạt được to lớn và quyết liệt hơn, nhất là xây dựng đội ngũ cán bộ có số lượng đủ; có chất lượng cao phục vụ yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đây là chức năng nhiệm vụ hàng đầu của Đảng ủy cấp xã/phường hiện nay.

2. Yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ chính quyền địa phương hai cấp

Cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng, đã trải qua Kỷ nguyên đấu tranh giành độc lập dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội (1930 - 1975). Từ 1975 – 2025 là Kỷ nguyên thống nhất đất nước và đổi mới, tạo dựng cơ sở, tiềm năng để phát triển. Tiến tới Đại hội lần thứ XIV, tiềm lực mọi mặt và nhiều nền tảng phát triển của đất nước đã được hình thành. Đồng chí Nguyễn Phú Trọng là người đầu tiên nhận định, được Đại hội Đảng lần thứ XIII thông qua và đưa vào Nghị quyết Đại hội: "Với tất cả sự khiêm tốn, chúng ta vẫn có thể nói rằng: Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay". Vị thế đó được đặt trong bối cảnh Thế giới bước vào Cách mạng công nghiệp 4.0, cùng với công cuộc chuyển đổi số, chuyển đổi xanh tạo cơ hội cho tất cả các quốc gia, trong đó có Việt Nam có thể tiếp cận nguồn tri thức khoa học công nghệ tiên tiến của nhân loại, biến sức mạnh thời đại thành nguồn lực phát triển của mình. Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới trong bối cảnh thời cơ thuận lợi đã được nhận thức thống nhất, tương lai tươi sáng đang chờ.

Hệ thống hành chính của Việt Nam từ khi có Đảng đã đóng góp to lớn trong quá trình đưa đất nước thoát khỏi ách ngoại xâm, thống nhất đất nước, vượt qua cấm vận, thiên tai, dịch bệnh. Nhưng trước vận hội mới, hệ thống hành chính đó đã bộc lộ nhiều hạn chế, gây cản trở cho những quyết sách của đảng.

Nhận thức được bất cập của hệ thống hành chính khi Việt Nam bước vào Kỷ nguyên mới, ngày 13/6/2025, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã “Quyết định triển khai thực hiện việc sáp nhập tỉnh, thành phố đồng thời với sáp nhập xã, phường, đưa toàn bộ các tổ chức, cơ quan, đơn vị cấp tỉnh, cấp xã, phường, đặc khu đi vào hoạt động trên phạm vi toàn quốc từ ngày 01/7/2025”. Sau thời gian triển khai và điều chỉnh hoạt động của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Đại hội XIV đã xác định 3 đột phá chiến lược, trong đó xác định: “Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý, quản trị phát triển giữa Trung ương và địa phương” cho thấy, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là cần thiết. Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định: Việc thiết lập chính quyền địa phương 2 cấp là vấn đề rất hệ trọng, có tính lịch sử, không chỉ sắp xếp về tổ chức bộ máy, cán bộ mà còn phân cấp về thẩm quyền, bố trí lại đơn vị hành chính, phân bổ về nguồn lực, tạo không gian phát triển. Mục tiêu là xây dựng chính quyền theo hướng gần dân, sát dân, phục vụ nhân dân tốt hơn, đồng thời mở ra một cục diện mới trong phát triển đất nước với tầm nhìn lâu dài, ít nhất là trong 100 năm tới.

Tuy nhiên, sang mô hinh mới, cấu trúc cơ quan hành chính; vai trò, cách thức hoạt động từng đơn vị cũng như chức trách, nhiệm vụ từng cán bộ, công chức, viên chức (Gọi chung là Cán bộ) đã có nhiều thay đổi. Không còn chỗ cho thái độ đùn đẩy trách nhiệm; không còn ô dù che chắn cho những yếu kém đổ lỗi cho tập thể, nhất là hết chỗ cho những chạy chọt cửa sau cửa trước. Đó là “Những rào cản cần tháo gỡ, tạo ra bước phát triển bứt phá” cho đất nước, đồng thời đặt ra những yêu cầu mới đối với người cán bộ hiện nay.

3. Yêu cầu đối với cán bộ xã/phường trong kỷ nguyên mới

Bác Hồ, lãnh tụ kính yêu của dân tộc Việt Nam. Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Người luôn đề cao công tác cán bộ, luôn nhắc nhở chúng ta: “Cán bộ là cái gốc của công việc; ” “muôn việc thành công hay thất bại, đều do cán bộ tốt hoặc kém”. Trong bài nói chuyện với cán bộ tỉnh Thanh Hóa, ngày 20 tháng 2 năm 1947, Bác căn dặn: ” Cán bộ là cái dây chuyền của bộ máy. Nên dây chuyền không tốt, không chạy thì động cơ dù tốt, dù chạy toàn bộ máy cũng tê liệt“. Lời dạy đó vẫn đang vang lên trong tâm trí mỗi cán bộ, đảng viên và Nhân dân ta.

Trong hệ thống chính quyền địa phương 2 cấp hiện nay, những đòi hỏi về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, trình độ và năng lực chuyên môn đối với cán bộ không thể chung chung, mà cần định lượng cụ thể, làm căn cứ đánh giá và nhận diện người dám nghĩ dám làm, dám chịu trách nhiệm. Những năng lực cần thiết ở mỗi vị trí công tác cần cụ thể, đồng thời cần có thêm năng lực thích ứng với biến động công vụ. Đặc biệt, trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, người cán bộ cần có năng lực quản trị điều hành, năng lực chuyển đổi số; tư duy đổi mới, khả năng xử lý các tình huống hành chính để đáp ứng linh hoạt và hiệu quả nhu cầu của người dân. Đây là những yêu cầu thiết yếu, có tính quyết định đối với vị trí, vai trò của mỗi cán bộ bảo đảm cho chính quyễn địa phương thực sự gần dân, vì dân; góp phần tích cực cho công cuộc vươn mình của Dân tộc.

Để đội ngũ cán bộ trong hệ thống hành chính nói chung, cấp xã/phường hiện nay nói riêng đáp ứng được những đòi hỏi nói trên, họ cần phải đặc biệt nghiêm túc nỗ lực, thường xuyên phấn đấu làm tốt 3 nhiệm vụ sau đây:

Một là: Luôn khao khát cống hiến, nỗ lực vươn lên làm chủ để phát triển không ngừng

Cán bộ ở mỗi vị trí công tác đã được Đảng, Nhà nước đào tạo, tuyển chọn, Nhân dân nuôi dưỡng để phục vụ nhu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của nhân dân. Quá trình phục vụ trên cương vị chức trách, người cán bộ lại được tiếp nhận sự giáo dục, bồi dưỡng theo nhiều cách thức khác nhau để cống hiến được nhiều hơn, lâu dài hơn. Vì vậy người cán bộ phải luôn mong mỏi, khao khát làm hài lòng người dân là trân trọng sự chăm lo đó.

Khao khát cống hiến của người cán bộ bắt đầu từ chính công việc của mình, nhưng không phải tuân thủ vô cảm những quy định ở cương vị công tác. Khao khát cống hiến phải hướng tới nỗ lực làm chủ chuyên môn trên cương vị chức trách, là nỗ lực hiểu biết sâu sắc quy trình công tác, nắm chắc cấu trúc nhiệm vụ… để không ngừng hoàn thiện. Khao khát cống hiến còn là làm chủ khoa học công nghệ, tiếp thu cái mới, tư duy đổi mới sáng tạo trong công tác, tự kiểm soát suy nghĩ, cảm xúc, hành vi và tự chịu trách nhiệm với chính mình trong mọi hoàn cảnh. Đây không còn là kìm nén cảm xúc nhất thời mà là quá trình tự quản lý, tự định hướng và phát triển theo hướng tích cực để phục vụ tốt hơn. Khao khát cống hiến theo cách hiểu đó sẽ kéo cán bộ đến gần dân, gắn những công hiến của cán bộ với dân, góp phần vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Hai là: Ham học hỏi, luôn trau dồi năng lực tự học, tự nghiên cứu, tự đổi mới không ngừng.

Vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là vấn đề hoàn toàn mới ở Việt Nam. Tính mới mẻ không chỉ thể hiện ở nhu cầu về thủ tục hành chính người dân được giải quyết trực tiếp, không lòng vòng qua cấp trung gian. Mặc dù khi được lựa chọn, sắp xếp trong hệ thống mới, người cán bộ đã được đào tạo bổ xung, tập huấn nghiệp vụ, nhưng vẫn không thể thỏa mãn với đòi hỏi đa dạng của thực tiễn. Người cán bộ phải học hỏi thêm, cập nhật, đổi mới kiến thức thường xuyên trên vị trí công tác.

Ham học hỏi là một đức tính quý báu của con người, yếu tố quyết định để con người luôn tiến bộ. Người có đức tính ham học hỏi là luôn có niềm say mê khám phá, tìm tòi và không ngừng mở rộng và đào sâu hiểu biết về chính công việc đang làm cũng như thế giới xung quanh. Ham học hỏi phải được thỏa mãn bằng tự học, tự nghiên cứu. Đứng trước những vấn đề mới nảy sinh, những câu hỏi cần giải đáp đều thúc đẩy tìm tòi, nghiên cứu. Các kỹ năng tự học, tự nghiên cứu trước hết là biết tìm sách báo, tài liệu, phương tiện có chứa câu trả lời. Có sách, tài liệu, cần biết cách đọc sách để bổ xung, cập nhật kiến thức, tìm câu trả lời cho vấn đề đặt ra. Đó là kỹ năng đọc sách. Quá trình đọc sách cần ghi chép, cách khái quát những nội dung sách và tài liệu cung cấp, ghi nhớ và biến thành tài sản trí tuệ của mình. Đó là những kỹ năng tự học cơ bản (6). Những hiểu biết qua tự học được sử dụng để đổi mới công tác, sáng tạo trong giải quyết nhiệm vụ, đó là thực hành nghiên cứu trong thực tiễn. Nhờ có sự nỗ lực đồng bộ liên tục theo cách tự học, tự nghiên cứu mà người cán bộ luôn phát triển, thực sự giỏi ở cấp mình; biết được nhiệm vụ của cấp trên, đồng thời thạo chức trách cấp dưới.

Ba là: Rèn luyện đức tính trung thực trong công tác, khiêm tốn khi tiếp xúc với nhân dân, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo hoàn thành nhiệm vụ.

Quảng cáo

Trung thực là phẩm chất đạo đức thiết yếu của mọi người. Với người cán bộ, phẩm chất trung thực còn là điều kiện tồn tại, phát triển trong tổ chức, để nhận được sự hợp tác, chiếm được sự hải lòng của nhân dân. Trung thực là sự ngay thẳng, chân thành và lòng tự trọng cá nhân trong suy nghĩ, lời nói và hành động. Người trung thực không nói dối; không làm điều sai trái, tôn trọng pháp luật và các chuẩn mực đạo đức xã hội. Người cán bộ trung thực khi thực thi chức trách, nhiệm vụ phải bằng chính sức lực và tâm trí của mình, không diễn trò kêu khó, không đùn đẩy trách nhiệm, không tranh công đổ lỗi. Trung thực trong đạo đức công vụ là phải minh bạch thông tin, phản ánh đầy đủ, khách quan sự việc liên quan với tổ chức, không cắt xén, không tô vẽ thành tích; là thượng tôn pháp luật, đạo đức nghề nghiệp, không nể nang, né tránh những áp lực; không bị cám dỗ lợi ích khi giải quyết công việc theo chức trách. Phẩm chất trung thực của cán bộ còn là đề cao trách nhiệm cá nhân, dũng cảm nhận lỗi khi mắc sai lầm, không đổ lỗi cho hoàn cảnh hoặc người khác, đồng thời có thái độ nỗ lực sửa chữa thiếu sót, sẵn sàng đấu tranh với hành vi tiêu cực, tham nhũng, bảo vệ cái đúng, phê phán cái sai kể cả khi có nguy cơ ảnh hưởng đến lợi ích cá nhân mình.

Một đặc điểm rất quan trọng của người cán bộ cấp xã/phường là chức trách nhiệm vụ thường gắn với nhu cầu giải quyết các thủ tục hành chính của nhân dân. Mục tiêu phục vụ nhân dân là xuyên suốt hoạt động của cán bộ. Để người dân cởi mở hợp tác với chính quyền thì người cán bộ phải thể hiện tác phong ứng xử khiêm tốn, cởi mở. Ngôn từ trong xưng hô; cử chỉ trong giao tiếp, thái độ trong ứng xử phải thể hiện “trọng dân, vì dân”. Chất lượng phục vụ nhân dân không chỉ là xong việc dân yêu cầu mà quan trọng là, người dân hài lòng với kết quả, hài lòng với cách giao tiếp và thái độ chân thành của người cán bộ.

4. Nhiệm vụ xây dựng đội ngũ cán bộ xã phường

Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 19/5/2018, Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XII) về tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ là văn kiện rất quan trọng định hướng xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu kỷ nguyên mới của dân tộc. Trong năm quan điểm xây dựng đội ngũ cán bộ được Nghị quyết đề cập, quan điểm đầu tiên đã xác định: “Cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng; công tác cán bộ là khâu "then chốt" của công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị. Xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cấp chiến lược là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu, là công việc hệ trọng của Đảng, phải được tiến hành thường xuyên, thận trọng, khoa học, chặt chẽ và hiệu quả. Đầu tư xây dựng đội ngũ cán bộ là đầu tư cho phát triển lâu dài, bền vững”.

Quán triệt quan điểm: Công tác cán bộ là khâu "then chốt" trong xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, Đảng bộ xã/phường phải xem xây dựng đội ngũ cán bộ là nhiệm vụ hàng đầu nhằm phục vụ nhân dân. Trước tiên, cần xây dựng hệ thống tiêu chí, tiêu chuẩn cán bộ phù hợp đặc điểm địa phương. Các tiêu chí tiêu chuẩn phải được cụ thể hóa thành hệ thống phẩm chất chính trị, quan điểm tư tưởng, chuẩn mực đạo đức và năng lực chuyên môn một cách rõ ràng; được chuẩn hóa cho từng vị trí công tác, chức năng cụ thể. Tiêu chí tiêu chuẩn dành cho các vị trí lãnh đạo chủ trì các đầu mối cần chú trọng năng lực tư duy chiến lược, tư duy liên ngành; năng lực quản lý, điều hành và xử lý các tình huống xã hội phức tạp. Với cán bộ chuyên môn cần chú trọng kỹ năng nghiệp vụ, kỹ năng giao tiếp với dân; kỹ năng số và làm việc trên môi trường số. Trên cơ sở bộ tiêu chí, tiêu chuẩn cán bộ, vấn đề tuyển chọn, tuyển dụng và bố trí cán bộ cần thực hiện công khai, nhất quán, tạo ra tính cạnh tranh để thu hút và chọn được nhân lực chất lượng cao, các cá nhân xuất sắc. Bộ tiêu chí còn là định hướng để cán bộ tự đánh giá và hoàn thiện bản thân, làm căn cứ để tổ chức đảng và thủ trưởng cơ quan đánh giá kết quả hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ, đồng thời sử dụng để xây dựng kế hoạch đào tạo lại, đào tạo bổ xung, đào tạo phát triển, qua đó góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ cả nước.

Để người cán bộ luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ, cấp ủy (Các chi bộ, đảng ủy xã/phường) và người đứng đầu cơ quan phải thực hiện nghiêm túc công tác kiểm tra, giám sát; số liệu tài liệu đánh giá cán bộ cần lưu trữ hệ thống để kịp thời động viên khen thưởng những biểu hiện tích cực, xử lý những cán bộ yếu kém. Chế độ đãi ngộ, khuyến khích cán bộ cần được xây dựng trước mỗi chương trình công tác, công bố công khai và thực hiện nghiêm túc. Trong điều kiện hiện nay, cần thực hiện chuyển đổi số trong quản lý cán bộ, đồng thời phát huy vai trò của nhân dân và các tổ chức xã hội tham gia xây dựng đội ngũ cán bộ theo hướng ngày càng tinh gọn, hiệu lực hiệu quả phục vụ nhân dân.

Cùng với những nội dung yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ được đề cập trong các văn kiện của đảng đã trình bày trên đây, chúng tôi thấy cần vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về “Lấy Dân làm gốc” trong xây dựng đội ngũ cán bộ chính quyền xã/phường phục vụ nhân dân sau đây:

Một là: Phải thực sự dựa vào Dân để lựa chọn và xây dựng quy hoạch đội ngũ cán bộ.

Quy hoạch cán bộ là nhiệm vụ đầu tiên của công tác cán bộ. Để quy hoạch đội ngũ cán bộ theo hướng “Lấy Dân làm gốc” việc lựa chọn nhân sự đưa vào quy hoạch phải gắn với phong trào quần chúng, gắn với hoạt động phục vụ nhân dân. Từng nhân sự phải được thử thách trong hoạt động quần chúng, được quần chúng nhân dân phát hiện, tôn vinh. Sau khi đã có quy hoạch, cần công bố, giới thiệu để nhân dân cùng thẩm định, theo dõi, giúp đỡ để cán bộ trưởng thành.

Vấn đề lựa chọn, sử dụng, phát triển cán bộ theo quan điểm “Lấy Dân làm gốc”, phải bảo đảm cho cán bộ có nhiều điều kiện tiếp xúc với nhân dân, thử thách và bồi dưỡng năng lực cán bộ thông qua làm việc cùng nhân dân, giải quyết các yêu cầu của nhân dân, thực hành tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện các đường lối, chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Quá trình cán bộ hoạt động với nhân dân, thì tổ chức Đảng, lãnh đạo chính quyền cần theo dõi thu thập những phản ánh của nhân dân về đạo đức, phẩm chất chuyên môn, năng lực thực tiễn của cán bộ. Trong những trường hợp cần thiết, có thể chủ động xin ý kiến của nhân dân về những nhân sự cụ thể, cho những vị trí công việc cụ thể.

Hai là: Phải nghiêm túc thực hiện phương châm: Dân biết, Dân bàn, Dân kiểm tra, Dân giám sát trong công tác cán bộ.

Tiến hành công tác cán bộ là thẩm quyền của cấp ủy. Khi thực hiện tư tưởng lấy “dân làm gốc” trong công tác cán bộ phải quán triệt Chỉ thị số 30-CT/TW ngày 18/02/1998 của BCT “Về xây dựng và thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở”. Nội dung chính của Chỉ thị có trọng tâm là 4 khâu liên quan đến dân chủ: “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” được Đảng ta coi là phương châm lãnh đạo. Đại Hội XIII, bổ sung hoàn chỉnh thành: “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”.

Để thực hiện “Dân biết” trong xây dựng đội ngũ cán bộ cần thực hiện công khai, minh bạch thông tin về chủ trương, nội dung các biện pháp sẽ thực hiện. Đó là, quy hoạch đội ngũ cán bộ thế nào, những nhân sự cụ thể nào được quy hoạch; tiêu chí, tiêu chuẩn về phẩm chất, năng lực, về thành tích công tác…của nhân sự sẽ lựa chọn trong hệ thống chính trị.

Để thực hiện “Dân bàn” trong xây dựng đội ngũ cán bộ, phải làm cho Dân có thể bày tỏ những nhận thức và thái độ đúng mực về người cán bộ, có nhận xét ủng hộ hay không đối với những nhân sự cụ thể; bày tỏ cảm tình hay sự tin tưởng đối với những vị trí công tác, những phương án sắp xếp đội ngũ cán bộ. Đặc biệt là, phải làm cho người dân thực sự cởi mở trong bàn bạc, cho ý kiến về những nội dung của công tác xây dựng đội ngũ cán bộ.

Khi đã làm tốt “Dân bàn” sẽ thúc đẩy Dân hành động, là “Dân làm”. Trong xây dựng đội ngũ cán bộ, mọi chủ trương, chính sách phải phù hợp với lợi ích và nguyện vọng của nhân dân; người cán bộ phải luôn đi đầu dắt dẫn nhân dân trong thực hiện các mục tiêu của Đảng. Những đóng góp của Dân bằng những hành động và tình cảm cần được tổ chức Đảng, chính quyền đánh giá, thừa nhận; đồng thời tạo cơ hội để mọi người dân đều được đóng góp như nhau, qua đó sẽ động viên sự đóng góp của nhiều người dân hơn; kết quả đóng góp sâu sắc hơn.

Để thực hiện Dân kiểm tra, Dân giám sát, cần có thể chế hoàn thiện, chặt chẽ, phân định rõ những phạm vi cần sự hỗ trợ của Dân; hệ thống pháp luật phải hoàn chỉnh, xác định ranh giới quyền hạn và nghĩa vụ cụ thể để có cơ sở phân biệt đúng sai. Quá trình thực hiện Dân kiểm tra, giám sát cần tuân thủ pháp luật. Khi có vấn đề dân chưa đồng tình thì cán bộ và cơ quan phải có trách nhiệm giải trình, làm rõ, lấy luật pháp làm căn cứ để thống nhất ý kiến.

Nội dung kiểm tra, giám sát của Dân phải hướng vào xem xét những tiêu chí, tiêu chuẩn cần có về phẩm chất, năng lực, hiệu quả công tác của cán bộ so với thực tế; xem xét sự thống nhất giữa nói và làm của từng cán bộ cụ thể.

Ba là: Thường xuyên giáo dục cán bộ thực hiện nghiêm túc quan điểm phục vụ Nhân dân trong thực hành chức trách.

Sinh thời Bác Hồ luôn nhắc nhở chúng ta: Nhà nước ta là của Nhân dân; Cán bộ là công bộc của Dân. Hiến pháp năm 1946 (Bác là người khởi thảo) đã nhấn mạnh: "Nước Việt Nam là một nước dân chủ cộng hòa. Tất cả quyền bính trong nước là của toàn thể nhân dân Việt Nam". Chính quyền dù ở cấp nào, cán bộ dù trên cương vị nào cũng nhằm phục vụ nhân dân. Sự hài lòng của Nhân dân khi được cán bộ giải quyết nhu cầu hành chính luôn là thước đo hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ, của tổ chức chính quyền. Khi đội ngũ cán bộ được giáo dục, xây dựng có chất lượng, người Dân tiếp xúc với chính quyền sẽ diễn ra trong bầu không khí đúng luật pháp, tin cậy, bình đẳng, mang tính hợp tác cao. Do đó, thường xuyên giáo dục cán bộ về mục đích phục vụ nhu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của người dân là nhiệm vụ hàng đầu của Đảng bộ và cơ quan xã/phường.

5. Kết luận

Bước vào kỷ nguyên mới của dân tộc, Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ XIV đã chủ trương tập trung giải quyết 3 đột phá chiến lược, trong đó chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, trình độ cao, năng động sáng tạo, dám nghĩ dám làm. Đội ngũ cán bộ xã/phường cần có những yêu cầu mới về phẩm chất chính trị và đạo đức, năng lực chuyên môn và tư duy sáng tạo; có năng lực tự học, tự nghiên cứu gắn với chuyển đổi số; rèn luyện đức tính ham học hỏi, trung thực trong nhiệm vụ chuyên môn, tác phong công tác khiêm tốn, trọng dân, vì dân để phục vụ nhân dân tốt hơn. Tổ chức đảng xã/phường phải coi trọng công tác xây dựng đội ngũ cán bộ theo hướng hoàn thành tốt chức trách được giao, có hướng phát triển không ngừng.

Tài liệu tham khảo

[1]. Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, t.I, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021, tr.96-97

[2]. Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV. Tập II. Nhà XB Chính trị quốc gia Sự thật. 2026. Trang 387

[3]. Học viện Chính trị Quốc gia HCM (2025), Bước đột phá từ chính quyền địa phương 2 cấp ở Việt Nam. Học viện Chính trị Quốc gia HCM, khu vực 1.

[4]. Trịnh Quang Từ, Đặng Anh Lực. Những kỹ năng tự học cơ bản. Nxb Hồng Đức 2019.