Đại úy Lê Gia Hưng
Đại úy Ngô Thị Ngọc Thúy
Ban Khảo thí và Đảm bảo chất lượng giáo dục đào tạo,
Học viện Chính trị
1. Đặt vấn đề
Văn hoá đảng là sức mạnh nội sinh của Đảng, có sức lan toả sâu rộng và tạo hiệu ứng xã hội to lớn đối với các tầng lớp nhân dân và cả dân tộc. Văn hoá đảng làm cho Đảng trong sạch, vững mạnh, nhân dân tin tưởng, ủng hộ, giúp đỡ, bảo vệ Đảng từ thực tế tấm gương của Đảng, của từng tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên. Đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp ở Học viện Chính trị là lực lượng có những đóng góp quan trọng góp phần thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học, xây dựng chính quy ở Học viện. Đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp có tuổi đời, tuổi quân, tuổi đảng khá đa dạng, trình độ nhận thức về đảng, văn hóa đảng có mặt còn hạn chế. Chính vì vậy, xây dựng văn hoá đảng cho đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp có vai trò quan trọng, góp phần xây dựng Đảng bộ Học viện trong sạch vững mạnh “mẫu mực, tiêu biểu”.
2. Nội dung nghiên cứu
2.1. Khái quát về văn hóa đảng của quân nhân chuyên nghiệp ở Học viện Chính trị
Quân nhân chuyên nghiệp ở Học viện Chính trị là những người được cấp có thẩm quyền tuyển dụng vào phục vụ trong Quân đội theo quy định của pháp luật về quân nhân chuyên nghiệp có trình độ chuyên môn kỹ thuật, đảm nhiệm một mặt công tác theo chức trách, nhiệm vụ được giao ở các cơ quan, đơn vị trong Học viện. Chức năng, nhiệm vụ của quân nhân chuyên nghiệp ở Học viện Chính trị chủ yếu hoạt động trong các lĩnh vực chuyên môn kỹ thuật, bảo đảm như: lái xe; thợ sửa chữa các loại; quân khí; nhân viên kỹ thuật thông tin, giảng đường; y tá, y sỹ, điều dưỡng; văn thư bảo mật, kế toán, tài chính, quản lý bếp ăn, nấu ăn; nhân viên hành chính; vệ sinh môi trường… Số quân nhân chuyên nghiệp có tuổi đời trẻ, năm công tác ít thường chưa được trải nghiệm, rèn luyện trong môi trường thực tiễn quân sự, bản lĩnh và kinh nghiệm sống có mặt còn hạn chế. Quân nhân chuyên nghiệp ở Học viện Chính trị biên chế tập trung theo đơn vị, ít biến động, thuần nhất, thuận lợi cho việc giáo dục, rèn luyện, bồi dưỡng, nâng cao trình độ năng lực, nhận thức, phẩm chất đạo đức lối sống. Đồng thời, quân nhân chuyên nghiệp ở Học viện được sống, học tập, công tác và rèn luyện trong môi trường sư phạm quân sự, thuận lợi cho việc phát triển và hoàn thiện nhân cách bản thân. Trong quá trình công tác, nhóm đối tượng này vừa nhận được sự quản lý, rèn luyện, bồi dưỡng toàn diện về phẩm chất, nhân cách, vừa được sự quản lý, giáo dục rèn luyện chặt chẽ của các cơ quan, đơn vị. Hơn nữa, điều kiện cơ sở vật chất ở Học viện đảm bảo khá tốt cho quân nhân chuyên nghiệp phát huy hết khả năng và năng lực công tác cống hiến vào quá trình xây dựng Học viện vững mạnh toàn diện.
Văn hóa đảng của Đảng Cộng sản Việt Nam là một bộ phận của văn hóa dân tộc, là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần do Đảng Cộng sản Việt Nam tạo ra; phản ánh phẩm chất chính trị, trình độ trí tuệ, năng lực tổ chức thực tiễn của các tổ chức đảng và đội ngũ đảng viên; được thể hiện ở những thành tựu to lớn của cách mạng Việt Nam. Văn hoá đảng của quân nhân chuyên nghiệp ở Học viện Chính trị bao gồm toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần của quân nhân chuyên nghiệp được tiếp thu, tích luỹ và sáng tạo ra trong quá trình học tập, rèn luyện, công tác ở Học viện; phản ánh phẩm chất chính trị, đạo đức, trình độ trí tuệ và năng lực, kỹ năng, kỹ xảo; được thể hiện ở kết quả thực hiện nhiệm vụ của từng cá nhân và cả đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp theo những chuẩn mực của người đảng viên và chức trách, nhiệm vụ được giao.
Những yếu tố tạo thành văn hóa đảng của đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp ở Học viện Chính trị gồm phẩm chất chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, trình độ trí tuệ, năng lực công tác thực tiễn, nhất là thực tiễn chính trị, phương pháp, tác phong công tác. Biểu hiện văn hóa đảng của đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp ở Học viện Chính trị ở lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân; trình độ giác ngộ chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng; vai trò tiên phong của mỗi quân nhân; động cơ, ý chí quyết tâm lao động, cống hiến của mỗi quân nhân chuyên nghiệp; ý thức tổ chức kỷ luật, chấp hành các nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt đảng của mỗi quân nhân chuyên nghiệp; lối sống, nếp sống và phong cách làm việc, công tác của đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp; thái độ, trách nhiệm trong đấu tranh phòng, chống những quan điểm, tư tưởng sai trái, bảo vệ những giá trị truyền thống quý báu của Đảng, dân tộc, Quân đội và đơn vị; kết quả thực hiện các nhiệm vụ được giao.
2.2. Một số giải pháp xây dựng văn hoá đảng cho đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp ở Học viện Chính trị hiện nay
Xây dựng văn hóa đảng cho đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp ở Học viện Chính trị là tổng thể các chủ trương, nội dung, biện pháp của các cấp ủy, tổ chức đảng, của mỗi quân nhân thực hiện nhằm hình thành, nâng cao các giá trị văn hoá đảng của đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp ở Học viện; hình thành bản lĩnh chính trị vững vàng, trung thành tuyệt đối với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân, có trí tuệ, đạo đức, lối sống tốt, có ý thức tổ chức kỷ luật, chấp hành nghiêm nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt đảng, hoàn thành tốt nhiệm vụ được
Xây dựng văn hóa đảng có vị trí, vai trò quan trọng hàng đầu trong xây dựng đội ngũ đảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân, góp phần quan trọng vào xây dựng tổ chức đảng trong sạch vững mạnh, đơn vị vững mạnh toàn diện. Đồng thời là yêu cầu, nhiệm vụ thường xuyên đặt ra ở Đảng bộ Học viện Chính trị. Xây dựng văn hóa đảng của đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp ở Học viện Chính trị trực tiếp góp phần hoàn thiện trí tuệ, phẩm chất, nhân cách, lối sống, phương pháp, tác phong công tác, phát triển năng lực hoạt động thực tiễn, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới.
Trong thời gian qua, nhận thức, trách nhiệm của cấp uỷ, tổ chức đảng, đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là quân nhân chuyên nghiệp, ở các đảng bộ, chi bộ thuộc Đảng bộ Học viện Chính trị về xây dựng văn hoá đảng đã có những chuyển biến tích cực; nội dung, hình thức, biện pháp xây dựng văn hoá đảng của đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp đã có nhiều đổi mới, thiết thực, cụ thể; kết quả xây dựng văn hoá đảng của đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp đã có những chuyển biến tiến bộ. Tuy nhiên, một số cấp uỷ, tổ chức đảng nhận thức chưa đúng đắn, chưa đề cao trách nhiệm trong xây dựng văn hoá đảng của đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp; một số nội dung, hình thức, biện pháp xây dựng văn hoá đảng của đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp chưa thực sự phù hợp với đối tượng; kết quả xây dựng văn hoá đảng của đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp ở một số mặt chưa đáp ứng tốt yêu cầu xây dựng tổ chức đảng và đội ngũ đảng viên. Thực tiễn xây dựng văn hoá đảng của đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp với ưu điểm, hạn chế cùng nguyên nhân chủ quan, khách quan đã cung cấp những kinh nghiệm quý có thể kế thừa và vận dụng trong xây dựng văn hóa đảng, đồng thời là cơ sở để xác định đúng những giải pháp đồng bộ tăng cường xây dựng văn hoá đảng của đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp.
Thứ nhất, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức, trách nhiệm của các chủ thể, lực lượng trong xây dựng văn hoá đảng cho đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp ở Học viện Chính trị hiện nay
Xây dựng văn hoá đảng của đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp ở Học viện Chính trị là hoạt động xây dựng toàn diện cả về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, tri thức, năng lực hoạt động thực tiễn, phương pháp, tác phong công tác nhằm hình thành, phát triển văn hoá đảng trong mỗi quân nhân chuyên nghiệp và cả đội ngũ. Đây là công việc khó khăn, phức tạp, lâu dài, đòi hỏi các chủ thể, lực lượng phải nhận thức sâu sắc, toàn diện những vấn đề lý luận, thực tiễn xây dựng văn hoá đảng, đồng thời nêu cao tinh thần trách nhiệm với nhiệm vụ đặt ra. Các chủ thể, lực lượng cần nhận thức đúng đắn vai trò, tầm quan trọng của xây dựng văn hoá đảng của đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp, nhận thức sâu sắc chủ trương xây dựng đảng bộ Học viện trong tình hình mới, trong đó có xây dựng đảng bộ về văn hoá; nhận thức rõ thực trạng văn hoá đảng của đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp ở Học viện Chính trị hiện nay; nhận thức rõ những thuận lợi, khó khăn trong xây dựng văn hoá đảng của đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp ở Học viện Chính trị; nắm chắc phạm vi trách nhiệm trong xây dựng văn hoá đảng của đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp ở Học viện Chính trị; nhận thức rõ và có thái độ kiên quyết đấu tranh với những quan điểm, hành động sai trái trong xây dựng văn hoá đảng của đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp ở Học viện Chính trị. Để thực hiện những nội dung trên, cần thực hiện tốt các biện pháp cụ thể sau: tăng cường giáo dục chính trị - tư tưởng cho các cấp uỷ, tổ chức đảng, đội ngũ cán bộ, đảng viên; thông qua hoạt động thực tiễn thực hiện nhiệm vụ xây dựng Đảng bộ Học viện trong sạch vững mạnh, xây dựng Học viện vững mạnh toàn diện mẫu mực tiêu biểu; phân công rõ trách nhiệm của các tổ chức, lực lượng xây dựng văn hoá đảng của đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp ở Học viện Chính trị; thông qua sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm; thông qua đấu tranh tự phê bình, phê bình với các biểu hiện “phi văn hoá” trong đảng bộ, chi bộ.
Thứ hai, xác định đúng nội dung, vận dụng linh hoạt, sáng tạo các hình thức biện pháp xây dựng văn hoá đảng của đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp ở Học viện Chính trị hiện nay
Văn hoá đảng được biểu hiện trong nhận thức và hoạt động thực tiễn phong phú, đa dạng của tổ chức đảng và của từng đảng viên, quân nhân, được quy định bởi sự giác ngộ chính trị, phẩm chất đạo đức, trình độ kiến thức, năng lực tổ chức hoạt động thực tiễn, nhất là năng lực ứng xử trong các mối quan hệ cơ bản của quân nhân chuyên nghiệp. Vì vậy, việc xác định các nội dung, hình thức, biện pháp xây dựng văn hoá đảng của đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp phải đảm bảo tính cơ bản, toàn diện, phù hợp với trình độ, khả năng nhận thức của đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp ở Học viện Chính trị. Xác định đúng nội dung xây dựng văn hoá đảng của đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp ở Học viện Chính trị hiện nay cần tập trung bồi dưỡng nâng cao phẩm chất chính trị đảm bảo sự kiên định lý tưởng, mục tiêu của Đảng và tính tiên phong, gương mẫu của người cán bộ, đảng viên trên cơ sở khoa học - thực tiễn vững chắc. Bồi dưỡng, rèn luyện nâng cao đạo đức, lối sống cần đặt lợi ích của Đảng, Tổ quốc, đơn vị lên trên lợi ích cá nhân; biết hy sinh lợi ích cá nhân cho lợi ích chung của Đảng; có lối sống “mình vì mọi người”; gương mẫu trước quần chúng. Bồi dưỡng nâng cao trình độ kiến thức toàn diện cho đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp, chú trọng kiến thức xây dựng Đảng, văn hoá đảng và văn hoá dân tộc; bồi dưỡng phương pháp tác phong công tác khoa học. Vận dụng linh hoạt, sáng tạo các hình thức, biện pháp xây dựng văn hoá đảng của đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp ở Học viện Chính trị thông qua việc thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ; thông qua thực hiện tốt chương trình, nội dung giáo dục chính trị cho quân nhân chuyên nghiệp; thông qua các cuộc vận động, các phong trào thi đua.
Thứ ba, phát huy tính tích cực, tự giác trong tự tu dưỡng, rèn luyện văn hoá đảng cho đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp ở Học viện hiện nay
Quân nhân chuyên nghiệp là chủ thể chuyển hoá các yêu cầu xây dựng văn hoá đảng thành động cơ tự giác, nhu cầu tự thân thôi thúc họ vươn lên tự xây dựng hoàn thiện những phẩm chất, nhân cách của người đảng viên. Xét đến cùng, quá trình xây dựng văn hoá đảng phải là quá trình tự thân mới mang lại kết quả cao. Chính vì vậy, phát huy tính tích cực, tự giác trong tự tu dưỡng, rèn luyện văn hoá đảng của đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp ở Học viện Chính trị là giải pháp có ý nghĩa quyết định. Để phát huy được tính tích cực, tự giác trong tự xây dựng văn hoá đảng của quân nhân chuyên nghiệp, cần thường xuyên giáo dục, bồi dưỡng động cơ xây dựng văn hóa đảng đúng đắn cho mỗi quân nhân chuyên nghiệp. Nâng cao tính tích cực, chủ động của đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp trong tự tu dưỡng, rèn luyện văn hoá đảng. Xây dựng và tổ chức thực hiện nghiêm túc kế hoạch nâng cao văn hoá đảng trong mỗi quân nhân chuyên nghiệp. Qua đó, khơi dậy tính chủ động, tích cực, sự nỗ lực cố gắng vươn lên của mỗi quân nhân chuyên nghiệp, là nền tảng để nâng cao trí tuệ, đạo đức, lối sống, việc chấp hành các nguyên tắc tổ chức sinh hoạt đảng, phong cách làm việc, học tập, công tác, là động lực nội sinh để đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp ở Học viện Chính trị giữ vững bản lĩnh chính trị, bồi đắp lý tưởng cộng sản, xác định rõ ý thức trách nhiệm, nâng cao kiến thức, năng lực, kinh nghiệm, sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao; làm cho mỗi quân nhân chuyên nghiệp nhận thức, quan niệm đúng đắn về vai trò, sứ mệnh của Đảng Cộng sản Việt Nam, về yêu cầu, nhiệm vụ của người đảng viên, về những điều đảng viên không được làm, về nguyên tắc tổ chức sinh hoạt đảng.
Thứ tư, phát huy sức mạnh tổng hợp trong xây dựng văn hoá đảng cho đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp ở Học viện Chính trị hiện nay
Phát huy sức mạnh tổng hợp thực chất là phát huy vai trò, trách nhiệm của các tổ chức, lực lượng trong lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn, tổ chức, điều hành, phối hợp thực hiện của các tổ chức, các cơ quan chức năng, của cán bộ, đảng viên, nhất là đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp, cho phép huy động các nguồn lực nhằm tăng cường xây dựng văn hoá đảng của đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp ở Học viện Chính trị. Để phát huy được sức mạnh tổng hợp của các tổ chức, lực lượng, cần tăng cường sự lãnh đạo của Đảng uỷ, Thường vụ Đảng uỷ Học viện. Phát huy vai trò, trách nhiệm của các cấp uỷ, tổ chức đảng ở đảng bộ Học viện. Tăng cường sự chỉ đạo, hướng dẫn, giúp đỡ của cơ quan chức năng các cấp. Phát huy vai trò của các tổ chức quần chúng, hội đồng quân nhân. Phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ quản lý. Tăng cường cơ sở vật chất, kinh phí, tài liệu đảm bảo cho các hoạt động xây dựng văn hóa đảng cho đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp.
3. Kết luận
Trước tác động sâu sắc của tình hình kinh tế, chính trị, xã hội của đất nước, yêu cầu nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốn Đảng, xây dựng đảng của Đảng bộ Học viện, nhiệm vụ chính trị của Học viện Chính trị, sự chống phá của các thế lực thù địch qua chiến lược “diễn biến hoà bình”, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” trong nội bộ, âm mưu “phi chính trị hoá” quân đội; xây dựng văn hoá đảng của đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp là đòi hỏi cấp thiết. Để xây dựng văn hoá đảng của đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp trong thời gian tới, cần thực hiện đồng bộ, triệt để một số biện pháp sau: tạo ra sự chuyển biến về nhận thức, trách nhiệm cho các tổ chức, lực lượng; xác định đúng nội dung, vận dụng linh hoạt, sáng tạo các hình thức xây dựng văn hoá đảng; phát huy nhân tố chủ động, tích cực của đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp trong xây dựng văn hoá đảng; phát huy sức mạnh tổng hợp trong xây dựng văn hoá đảng của đội ngũ quân nhân chuyên nghiệp ở Học viện Chính trị hiện nay./.
Tài liệu tham khảo:
1. Hoàng Chí Bảo (2015), “Xây dựng Đảng về văn hoá”, đăng trong Kỷ yếu Hội thảo “Văn hoá với động lực của sự nghiệp đổi mới”, Tp. Hồ Chí Minh.
2. Ban Chấp hành Trung ương (2018), Quy định số 113-QĐ/TW ngày 25 tháng 01 năm 2018 về chức năng, nhiệm vụ của đảng bộ, chi bộ cơ sở ở cơ quan trong Quân đội nhân dân Việt Nam, Văn phòng Trung ương Đảng, Hà Nội.
3. Ban Chấp hành Trung ương (2018), Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới, Văn phòng Trung ương Đảng, Hà Nội.
4. Đảng bộ Học viện Chính trị (2020), Văn kiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ lần thứ XVI nhiệm kỳ 2020 - 2025, Hà Nội.
5. Bạch Hoàng Khánh (2017), Vấn đề xã hội của quân nhân chuyên nghiệp trong Quân đội hiện nay, Đề tài khoa học cấp viện, Học viện Chính trị
