PGS. TS Trần Đình Tuấn - Viện Nghiên cứu hợp tác phát triển giáo dục
Thiếu tá CN Phạm Thị Nương – Học viện Chính trị
1. Mở đầu
Chủ tịch Hồ Chí Minh là người sáng lập nền giáo dục cách mạng Việt Nam. Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục là những luận điểm phương pháp luận định hướng cho sự hình thành, phát triển về lý luận và thực tiễn giáo dục ngay từ những ngày đầu tiên của nền giáo dục cách mạng. Những luận điểm đó được Hồ Chí Minh đúc kết từ thực tiễn, đã được kiểm nghiệm trong thực tiễn và luôn được bổ sung, phát triển ngày càng hoàn thiện gắn với các giai đoạn phát triển của cách mạng Việt Nam. Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục được hình thành, phát triển theo quy luật nhận thức mà chính Người đã khái quát “Thực hành sinh ra hiểu biết; Hiểu biết tiến lên lý luận; Lý luận lãnh đạo thực hành” [7].
Kế thừa và phát triển các luận điểm giáo dục của Hồ Chí Minh, đồng thời dựa trên sự phân tích những thời cơ, thách thức trong bối cảnh quốc tế và đất nước thời kỳ mới, Đảng Cộng sản Việt Nam đã chỉ ra các quan điểm định hướng cho sự phát triển giáo dục trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Các quan điểm đó được thể hiện tập trung trong các văn kiện của các kỳ đại hội Đảng, trong Chiến lược phát triển giáo dục. Đặc biệt, được thể hiện tập trung trong văn kiện Hội nghị lần thứ Hai Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá VIII và tiếp tục được khẳng định lại trong Nghị quyết Trung ương Sáu, khoá IX, trong kết luận của Bộ chính trị về tiếp tục thực hiện nghị quyết T.Ư 2 khóa VIII. Những năm gần đây, quan điểm của Đảng về giáo dục, đào tạo được thể hiện tập trung trong Nghị quyết số 29-NQ/TƯ, ngày 4/11/2013, Hội nghị lần thứ Tám Ban chấp hành Trung ương Khóa XI, Về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. Kết luận 91-KL/TW của Bộ Chính trị ngày 2/8/2024 về tiếp tục thực hiện Nghị quyết 29-NQ/TW. Quyết định số 1705/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ: Phê duyệt Chiến lược phát triển giáo dục đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, ban hành ngày 31/12/2024.
Các văn bản đó và nhiều văn bản khác đã thể hiện quan điểm của Đảng về tiếp tục phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục trong tình hình mới.
2. Nội dung nghiên cứu
2.1. Tiếp tục quán triệt những lời căn dặn của Hồ Chí Minh về phát triển giáo dục trong bối cảnh hiện nay
Trước lúc đi xa, trong lá thư cuối cùng của Hồ Chí Minh gửi ngành giáo dục, ngày 15/10/1968 Người đã căn dặn ba nhiệm vụ cần phải thực hiện:
Nhiệm vụ thứ nhất: “Thầy và trò phải luôn luôn nâng cao tinh thần yêu Tổ quốc, yêu chủ nghĩa xã hội, tǎng cường tình cảm cách mạng đối với công nông, tuyệt đốí trung thành với sự nghiệp cách mạng, triệt để tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, sẵn sàng nhận bất kỳ nhiệm vụ nào mà Đảng và nhân dân giao cho, luôn luôn cố gắng cho xứng đáng với đồng bào miền Nam anh hùng” [6, tr.507].
Có thể hiểu đây là tư tưởng của Hồ Chí Minh về đức dục. “Yêu Tổ quốc, yêu chủ nghĩa xã hội”, “tình cảm cách mạng”, “trung thành” là những phẩm chất đạo đức mà thầy và trò phải hướng tới. Đây cũng chính là nguyên tắc giữ vững xu hướng chính trị, tư tưởng trong giáo dục. Về vấn đề này, V.I. Lênin đã từng nói: Điều quan trọng nhất của mọi nhà trường là xu hướng chính trị tư tưởng của các bài giảng và giáo trình. Trong bối cảnh của nền kinh tế thị trường và hội nhập, hợp tác quốc tế ngày nay chúng ta càng thấm thía với lời căn dặn của Hồ Chí Minh.
Nhiệm vụ thứ hai : “Dù khó khǎn đến đâu cũng phải tiếp tục thi đua dạy tốt và học tốt. Trên nền tảng giáo dục chính trị và lãnh đạo tư tưởng tốt, phải phấn đấu nâng cao chất lượng vǎn hoá và chuyên môn nhằm thiết thực giải quyết các vấn đề do cách mạng nước ta đề ra và trong một thời gian không xa, đạt những đỉnh cao của khoa học và kỹ thuật” [6, tr.507]..
Đây chính là tư tưởng Hồ Chí Minh về trí dục, về tính khoa học của giáo dục. Người chỉ ra hai hoạt động chính của giáo dục là hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của trò. Dạy học và giáo dục phải thống nhất với nhau. Dạy và học văn hóa, chuyên môn phải được thực hiện trên nền tảng chính trị, tư tưởng. Giáo dục phải hướng vào thực hiện các nhiệm vụ cách mạng của đất nước. Tư tưởng về trí dục được gắn với giáo dục khoa học và kỹ thuật.
Nhiệm vụ thứ ba: “Các cô các chú, các cháu phải cùng nhau tổ chức và quản lý đời sống vật chất và tinh thần ở các trường học ngày một tốt hơn, tǎng cường bảo đảm sức khoẻ và an toàn” [6, tr.507]..
Đây có thể hiểu là tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục thể chất tinh thần. Người vừa yêu cầu về quản lý nhà trường thật tốt, vừa yêu cầu xây dựng môi trường sư phạm lành mạnh, đảm bảo các điều kiện về vật chất, tinh thần, thể lực trong giáo dục. Người nhấn mạnh vai trò của quản lý là phải “tăng cường bảo đảm sức khỏe và an toàn” trong nhà trường.
Như vậy, ba nhiệm vụ mà Người căn dặn ngành giáo dục là mong muốn của Người về một nền giáo dục tiên tiến hoàn toàn Việt Nam. Các nhiệm vụ đó đã thể hiện tư tưởng của Hồ Chí Minh về phát triển nền giáo dục toàn diện cả về đức dục, trí dục, khoa học - kỹ thuật và thể dục.
Để thực hiện được 3 nhiệm vụ trên, Hồ Chí Minh đã chỉ ra rằng “Nhiệm vụ của cô giáo, thầy giáo là rất quan trọng và rất vẻ vang”. Nhưng Người yêu cầu phải huy động các lực lượng xã hội cùng tham gia giáo dục. Bởi vì “Giáo dục là sự nghiệp của quần chúng. Cần phải phát huy đầy đủ dân chủ xã hội chủ nghĩa, xây dựng quan hệ thật tốt, đoàn kết thật chặt chẽ giữa thày và thầy, giữa thầy và trò, giữa học trò với nhau, giữa cán bộ các cấp, giữa nhà tường và nhân dân để hòn thành nhiệm vụ đó” [6, tr.508].. Mặt khác, Hồ Chí Minh cũng đặt ra yêu cầu đối với các cấp đảng và chính quyền địa phương phải có trách nhiệm đối với giáo dục. “Giáo dục nhằm đào tạo những người kế tục sự nghiệp cách mạng to lớn của Đảng và nhân dân ta, do đó các ngành, các cấp đảng và chính quyền địa phương phải thật sự quan tâm hơn nữa đến sự nghiệp này, phải chǎm sóc nhà trường về mọi mặt, đẩy sự nghiệp giáo dục của ta lên những bước phát triển mới” [6, tr.508]..
2.2. Vận dụng và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục trong bối cảnh mới
Nhìn lại lịch sử 80 năm qua, có thể khẳng định rằng, Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục là nền tảng cơ sở phương pháp luận cách mạng và khoa học cho sự hình thành, phát triển của nền giáo dục cách mạng Việt Nam. Tư tưởng đó đã đang và sẽ còn tiếp tục phát triển trong quan điểm, đường lối của Đảng về giáo dục. Thực hiện quan điểm của Đảng về giáo dục là tiếp tục phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục trong bối cảnh mới. Nghị quyết số 29-NQ/TƯ, Hội nghị lần thứ Tám Ban chấp hành Trung ương Khóa XI, Về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đã chỉ ra 7 quan điểm định hướng cho sự phát triển giáo dục. Theo đó, vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục cần phải thực hiện đầy đủ và đồng bộ 7 quan điểm theo tinh thần Nghị quyết 29-NQ/TƯ. Nghiên cứu phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục trong bối cảnh hiện nay cần phải tập trung trên các vấn đề cơ bản như sau:
Một là, xây dựng nền giáo dục xã hội chủ nghĩa tiên tiến mang đậm bản sắc dân tộc theo tư tưởng Hồ Chí Minh
Xây dựng nền giáo dục xã hội chủ nghĩa là một mục tiêu chiến lược đã được khẳng định xuyên suốt trong các thời kỳ lịch sử của cách mạng Việt Nam. Từ khi mô hình chủ nghĩa xã hội cũ ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ, mặc dù tình hình thế giới và trong nước có nhiều tác động vô cùng phức tạp đến sự phát triển của giáo dục, Đảng Cộng sản Việt Nam vẫn kiên quyết khẳng định: "Giữ vững mục tiêu xã hội chủ nghĩa trong nội dung, phương pháp giáo dục - đào tạo, trong các chính sách, nhất là chính sách công bằng xã hội. Phát huy ảnh hưởng tích cực, hạn chế ảnh hưởng tiêu cực của cơ chế thị trường đối với giáo dục - đào tạo. Chống khuynh hướng "thương mại hoá", đề phòng khuynh hướng phi chính trị hoá giáo dục - đào tạo. Không truyền bá tôn giáo trong trường học" [1, tr.29]. Đây là quan điểm định hướng chiến lược cho sự phát triển của nền giáo dục nước nhà trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Đồng thời là sự tiếp tục vận dụng và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nền giáo dục xã hội chủ nghĩa mang tính dân tộc trong tình hình mới.
Quan điểm đó đã chỉ ra mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung và tính chất tiên tiến của nền giáo dục xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ mới. Nền giáo dục xã hội chủ nghĩa phải hướng vào thực hiện mục tiêu xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện có lý tưởng xã hội chủ nghĩa, có đạo đức trong sáng, có ý chí kiên cường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; phải đấu tranh chống các hiện tượng tiêu cực, khuynh hướng "thương mại hoá", đề phòng khuynh hướng phi chính trị hoá giáo dục - đào tạo, không truyền bá tôn giáo trong trường học.
Sau khi Việt Nam gia nhập WTO, trước tình hình mới về thời cơ và thách thức, Bộ Chính trị đã yêu cầu “Tiếp tục quán triệt sâu sắc tư tưởng chỉ đạo của Đảng trong Nghị quyết Trung ương lần thứ hai (khóa VIII), phấn đấu đến năm 2020 nước ta có một nền giáo dục tiên tiến, mang đậm bản sắc dân tộc, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế” [2]. Theo tinh thần đó, phải tiếp tục giữ vững mục tiêu xã hội chủ nghĩa của nền giáo dục trong tình hình mới. Đó là nền giáo dục tiên tiến, mang đậm bản sắc dân tộc, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Tính chất tiên tiến của nền giáo dục được thể hiện ở chính sách công bằng xã hội trong giáo dục - đào tạo. Tạo điều kiện để ai cũng được học hành. Người nghèo được Nhà nước và cộng đồng giúp đỡ để học tập. Bảo đảm điều kiện cho những người học giỏi phát triển tài năng.
Tiêu chí đầu tiên để đánh giá nền giáo dục tiên tiến đó là nền giáo dục xã hội chủ nghĩa. Nền giáo dục tiên tiến nhất thiết phải đứng vững trên lập trường quan điểm của chủ nghĩa Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục. Trong bối cảnh hội nhập, toàn cầu hóa, nhiều học thuyết, nhiều khuynh hướng quan điểm khác nhau liên tục xuất hiện, nếu xa rời hoặc sao nhãng những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về giáo dục là sẽ bị mất phương hướng. Một nền giáo dục được coi là tiên tiến, là chuẩn hoá không đơn giản chỉ ở mức độ hiện đại của nó mà quan trọng hơn là ở tính chất và gianh giới phát triển của nền giáo dục đó, không đi sau sự phát triển của xã hội, không chệch hướng vượt ra ngoài mục tiêu chính trị và điều kiện xã hội lịch sử cụ thể của quốc gia. Nền giáo dục tiên tiến là nền giáo dục có tốc độ phát triển tương thích với tốc độ phát triển của xã hội, có tác dụng đón trước sự phát triển, dẫn dắt từng bước cho sự phát triển của xã hội. Nghĩa là, nền giáo dục tiên tiến phải là nền giáo dục đảm bảo được tính lịch sử, tính tư tưởng, tính khoa học, dân tộc và đại chúng.
Nền giáo dục tiên tiến phải được thể hiện trong mục tiêu và chính sách công bằng xã hội về giáo dục. Một trong những mục tiêu quan trọng của nền giáo dục tiên tiến là tạo ra sự bình đẳng về cơ hội học tập, ở đó ai cũng được học hành, ai cũng có cơ hội để phát triển hoàn toàn phẩm chất, năng lực của cá nhân đáp ứng yêu cầu của xã hội.
Nền giáo dục tiên tiến là nền giáo dục luôn cập nhật các xu hướng phát triển của lý luận và thực tiễn giáo dục thời đại. Trong xu thế hội nhập quốc tế, nền giáo dục tiên tiến phải chủ động nắm bắt được những thời cơ và vượt qua được những thử thách do quá trình hội nhập sinh ra, phải vươn lên ngang tầm khu vực và quốc tế, phải sánh vai cùng các cường quốc năm châu theo mong ước của Hồ Chí Minh.
Một trong những mục tiêu, nhiệm vụ quan trọng của nền giáo dục tiên tiến là giữ vững và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc. Ngay trong bản đề cương văn hoá năm 1943, Đảng ta đã xác định tính chất của nền văn hoá Việt Nam với các đặc trưng: dân tộc, đại chúng và khoa học. Tháng 9 năm 1945, trong ngày khai giảng năm học đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, Hồ Chí Minh đã gửi thư cho các học sinh và tự hào công bố: “Từ giờ phút này trở đi các em bắt đầu được nhận một nền giáo dục hoàn toàn Việt Nam” [5, tr.32]. Như vậy, việc xây dựng một nền giáo dục hoàn toàn Việt Nam, nền giáo dục tiên tiến, mang tính dân tộc không chỉ là mơ ước của người dân mà còn là mục tiêu của cách mạng, là công sức và xương máu của hàng triệu người.
Ngày nay, chúng ta đã có một nền giáo dục hoàn toàn Việt Nam, chúng ta đứng trên tư thế người làm chủ Tổ quốc để cho phép các quốc gia có chế độ chính trị khác nhau được mở trường ở Việt Nam. Làm thế nào để giữ vững tính dân tộc trong các nhà trường này là vấn đề đang đặt ra. Một nhà trường ngoại quốc, đội ngũ nhà giáo ngoại quốc dù có trình độ khoa học giỏi đi nữa cũng khó có thể truyền thụ cho người học những kiến thức văn hoá phổ thông của một dân tộc mà bản thân các giảng viên đó cũng chưa nắm chắc, càng không thể làm cho người học hiểu rõ nguồn gốc dòng giống và những giá trị truyền thống của dân tộc mình, đó là chưa nói đến những vấn đề có liên quan đến chính trị, xã hội. Có chăng người học chỉ được trang bị về ngoại ngữ, được huấn luyện những kỹ năng về công nghệ kỹ thuật thuần tuý, còn những vấn đề về văn hoá, đạo đức, lối sống, lý tưởng, các giá trị truyền thống của dân tộc chắc rằng cả người dạy và người học đều khó tiếp cận. Nhà trường bao giờ cũng là trung tâm văn hoá, chính trị của một quốc gia, là nơi thu thập, lưu giữ, truyền thụ những giá trị văn hoá của dân tộc và thời đại đến người học. Một nhà trường được xem là tiên tiến, hiện đại, đạt chuẩn quốc tế thì phải thực sự là cái nôi nuôi dưỡng đạo đức và trí tuệ cho người học. Chỉ khi nào người học thấm nhuần những giá trị văn hoá, đạo đức của dân tộc Việt Nam, đứng vững trên đôi chân của con người Việt Nam thì việc tiếp thu các giá trị văn hoá tiên tiến của thế giới mới thực sự có ý nghĩa. Vì vậy, việc giáo dục về văn hóa, đạo đức, bản sắc và truyền thống dân tộc cho học sinh trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018 có vai trò đặc biệt quan trọng. Đó là nền tảng cho sự hội nhập quốc tế về giáo dục, đào tạo ở các cấp học cao hơn.
Hai là, tiếp tục phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục là quốc sách hàng đầu trong tình hình mới.
Quan điểm coi giáo dục là quốc sách hàng đầu đã được Đảng và Hồ Chí Minh thực hiện ngay từ những ngày đầu tiên của chính quyền cách mạng. Ngày nay, quan điểm giáo dục là quốc sách hàng đầu đã trở thành xu hướng chung được nhiều quốc gia trên thế giới lựa chọn như một giải pháp tạo ra tiềm lực cho sự cạnh tranh phát triển kinh tế và sức mạnh quốc phòng. Nghị quyết Hội nghị Ban chấp hành Trung ương lần thứ hai, khoá VIII nhấn mạnh phải “thực sự coi giáo dục - đào tạo là quốc sách hàng đầu” [1]. Nghị quyết số 29-NQ/TƯ, Hội nghị lần thứ Tám Ban chấp hành Trung ương Khóa XI, Về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đã xác định quan điểm đầu tiên trong đổi mới giáo dục như sau: “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân” [3, tr.119].
Nội dung cơ bản của quan điểm chỉ ra vai trò và mối quan hệ của giáo dục đối với sự phát triển kinh tế, xã hội. Giáo dục phải được ưu tiên hàng đầu trong các chính sách quốc gia; giáo dục phải trở thành một bộ phận đặc biệt của cấu trúc hạ tầng xã hội, đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển. Mặt khác, giáo dục phải đảm bảo nguồn nhân lực cho sự phát triển của các lĩnh vực khác trong xã hội. Phát triển giáo dục và đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người - yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững.
Tiếp tục thực hiện quan điểm giáo dục, đào tạo là quốc sách hàng đầu trong bối cảnh hiện nay cần phải phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, tập trung vào việc đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục quốc dân theo hướng số hóa. Con người là nguồn lực quyết định mọi sự phát triển của xã hội. Trong xã hội hiện đại, con người chỉ trở thành nguồn lực quyết định sự phát triển của xã hội khi con người có tri thức khoa học đi trước, đón đầu sự phát triển. Tức là con người phải được đào tạo ở trình độ cao. Giáo dục, đào tạo phải được đặt lên hàng đầu trong các chính sách ưu tiên phát triển.
Ba là, giáo dục, đào tạo là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và toàn dân
Tiếp tục phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nền giáo dục dân tộc, dân chủ, nhân dân trong tình hình mới, Đảng Cộng sản Việt Nam đã đề ra quan điểm xã hội hoá giáo dục. Trong đó xác định giáo dục, đào tạo là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và toàn dân. Quan điểm này vừa chỉ ra vai trò lãnh đạo, quản lý của Đảng, Nhà nước đối với giáo dục, đào tạo, vừa chỉ ra xu hướng xã hội hoá giáo dục trong tình hình hiện nay. Nội dung của quan điểm này chỉ ra rằng, phải tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân các cấp, vai trò của ngành giáo dục và đào tạo để phát triển sự nghiệp giáo dục. Các tổ chức Đảng có trách nhiệm đưa ra nghị quyết lãnh đạo của Đảng về phát triển giáo dục, đào tạo, tổ chức thực hiện đưa nghị quyết đi vào cuộc sống một cách tích cực, chủ động, sáng tạo. Các cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục, đào tạo phải tích cực đổi mới quản lý, xây dựng cơ chế chính sách động viên sức mạnh tổng hợp của các tổ chức đảng, các cấp chính quyền, các đoàn thể nhân dân, các tổ chức kinh tế xã hội, các gia đình và các cá nhân đều có trách nhiệm tích cực góp phần phát triển sự nghiệp giáo dục, đào tạo, đóng góp trí tuệ, nhân lực, vật lực, tài lực cho giáo dục, đào tạo.
Quan điểm này vừa xác định trách nhiệm của toàn dân tham gia xây dựng phát triển giáo dục, vừa chỉ ra quyền lợi của người dân được hưởng từ nền giáo dục đó. Nhà nước phải mở rộng, đa dạng hoá các hình thức giáo dục, đào tạo, đẩy mạnh phong trào học tập trong nhân dân bằng những hình thức giáo dục chính quy và không chính quy, tạo điều kiện để mọi người được đi học, học thường xuyên, học suốt đời, thực hiện "giáo dục cho mọi người", "cả nước trở thành một xã hội học tập". Tạo nên môi trường giáo dục lành mạnh ở mọi nơi, trong từng cộng đồng, từng tập thể.
3. Kết luận
Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục là hệ thống những luận điểm giáo dục vừa mang tính khoa học vừa mang tính cách mạng. Tính khoa học được thể hiện ở những luận điểm giáo dục mang tính quy luật và sự khái quát quy luật vận động phát triển của giáo dục. Tính cách mạng được thể hiện ở sự thâm nhập của các luận điểm khoa học giáo dục trong thực tiễn, bám sát thực tiễn luôn vận động phát triển trong mối quan hệ tương tác cùng với sự vận động phát triển của thực tiễn cách mạng Việt Nam.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục là một bộ phận trong hệ thống tư tưởng của Người về cách mạng Việt Nam. Tư tưởng đó đã và đang được vận dụng rất linh hoạt, sáng tạo trong thực tiễn giáo dục ở Việt Nam và nhiều quốc gia trên thế giới. Đội ngũ những người nghiên cứu, học tập và làm theo tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục đang có xu hướng ngày càng tăng nhanh. Điều đó làm cho tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục ngày càng trở nên phong phú và có cơ sở để phát triển trong những giai đoạn tiếp theo.
Phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục trong tình hình mới là một yêu cầu khách quan. Ngoài những vấn đề cơ bản trên đây, trong tình hình hiện nay, việc phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục không thể không quan tâm đến các vấn đề về xây dựng một nền giáo dục phát triển bền vững thực học, thực nghiệp, về đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, về hợp tác quốc tế trong giáo dục, đào tạo, về xây dựng môi trường giáo dục, về quản lý giáo dục, và nhiều vấn đề khác mang tính thời đại của giáo dục trong kỷ nguyên mới.
Trong khi chúng ta luôn luôn mở rộng các chân trời tìm kiếm ở mọi nền giáo dục thế giới hiện đại, trước hết cần bảo tồn với tấm lòng trân trọng nhất tinh hoa giáo dục của dân tộc Việt Nam đã từng rạng rỡ trong lịch sử mà đỉnh cao là tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục.
Tài liệu tham khảo
[1]. Đảng Cộng sản Việt Nam (1977), Văn kiện Hội nghị lần thứ hai BCHTƯ khoá VIII, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1997, tr.29
[2]. Đảng Cộng sản Việt Nam (2009), Về tiếp tục thực hiện nghị quyết TƯ 2 (khóa VIII), phương hướng phát triển giáo dục và đào tạo đến năm 2020. Kết luận số 242-TB/T.Ư, ngày 15-4-2009 của Bộ Chính trị
[3]. Đảng Cộng sản Việt Nam (2013), Về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. Nghị quyết số 29-NQ/TƯ, ngày 4/11/2013, Hội nghị lần thứ Tám Ban chấp hành Trung ương Khóa XI,
[4]. Đảng Cộng sản Việt Nam (2024), Về tiếp tục thực hiện Nghị quyết 29-NQ/TW. Kết luận 91-KL/TW của Bộ Chính trị ngày 2/8/2024
[5]. Hồ Chí Minh (1945), “Thư gửi học sinh nhân ngày khai trường đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa”, Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 4, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội 2002, tr.32
[6]. Hồ Chí Minh (1968), “Thư gửi các cán bộ, cô giáo, thầy giáo, công nhân viên, học sinh, sinh viên bắt đầu năm học mới”, Hồ Chí Minh Toàn tập, Tập 15, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội 2011, tr.506-508
[7]. Hồ Chí Minh (1951), “Thực hành sinh ra hiểu biết; Hiểu biết tiến lên lý luận; Lý luận lãnh đạo thực hành”, Hồ Chí Minh Toàn tập, Tập 7, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội 2011, tr.120-130
[8]. Thủ tướng Chính phủ (2024), Phê duyệt Chiến lược phát triển giáo dục đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Quyết định số 1705/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, ban hành ngày 31/12/2024.
Ý kiến bạn đọc